Trump’ın Xi ile Washington Zirvesinden Beş Çıkarım
Wall Street Journal
🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i Washington’da düzenlenen zirvede ağırladı. Görüşmelerde ticaret, teknoloji, yapay zekâ ve Pekin’in İran’a desteği konularındaki anlaşmazlıklar sürdü.
🔹 İki ülke, mevcut ticaret anlaşmasının süresini iki ay uzattı. Anlaşmanın sona erme tarihi 10 Ocak’a ertelenirken daha kapsamlı bir anlaşma için süre kazanıldı.
🔹 Çin, ABD’ye 25 milyon ton soya fasulyesi alımı taahhüt etti. Washington ayrıca Çin’in yaklaşık 17 milyar dolarlık diğer tarım taahhütlerini yerine getirmesini talep ediyor.
🔹 Trump, Şi’yi kırmızı halı töreni, askeri geçit uçuşları ve devlet yemeğiyle karşıladı. Çin, ABD’ye iki dev panda vereceğini açıkladı.
🔹 Louisiana Senatörü John Kennedy, Şi’yi sert sözlerle eleştirdi. Iowa Senatörü Joni Ernst, törenden rahatsız olduğunu ancak çiftçiler için olumlu sonuç çıkmasını umduğunu söyledi.
🔹 Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis, Şi’ye yönelik görkemli karşılamanın Cumhuriyetçilerin Çin karşıtı seçim mesajını zayıflattığını söyledi.
🔹 Şi, özel görüşmede ABD’nin Tayvan’ın bağımsızlığına karşı çıkması gerektiğini söyledi. Çin, Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor; ABD ise adanın savunmasını silah satışlarıyla desteklerken olası bir Çin saldırısında askeri müdahale taahhüdünde bulunmuyor.
🔹 Trump, Tayvan’a yönelik 14 milyar dolarlık silah paketini henüz onaylamadı. Cumhuriyetçi Kongre üyeleri de silahların teslim edilmesi için baskı yapıyor.
🔹 Şi, Çin ve ABD’nin yapay zekâyı insan kontrolü altında tutacak kapasite ve sorumluluğa sahip olduğunu söyledi. Hazine Bakanı Scott Bessent, ulusal güvenlik riski oluşturan yapay zekâ olaylarında iki ülkeyi uyaracak bir bildirim sistemi kurulmasını önermişti.
🔹 OpenAI CEO’su Sam Altman, Meta CEO’su Mark Zuckerberg ve Nvidia CEO’su Jensen Huang devlet yemeğine katıldı. Anthropic CEO’su Dario Amodei ise davette yer almadı.
🔹 Şi, ABD ve Çin’in “Thukididis tuzağından” kaçınması gerektiğini söyledi. Bu kavram, yükselen bir gücün mevcut dünya gücüyle çatışmaya sürüklenmesini ifade ediyor.
🔹 Trump, sosyal medya paylaşımında Şi’nin “güçlü, canlı ve formda” göründüğünü söyleyerek Çin liderinin sağlık durumunun kötü olduğu yönündeki değerlendirmeleri reddetti.