🔹 1884’te Charles Parsons’ın buhar türbinini icat etmesi, İngiltere’nin elektrik üretiminde uzun süre lider kalmasını sağlamadı. Thomas Edison’un şirketi ABD’de hızla elektrik santralleri kurarken, 1912’de ABD kişi başına İngiltere’nin beş katı elektrik üretiyordu.

🔹 Teknoloji tarihçisi Nathan Rosenberg, icattan çok yeni teknolojinin şirketlere, belediyelere, süreçlere ve insanlara yayılmasının belirleyici olduğunu savundu.

🔹 George Washington Üniversitesi’nden Jeffrey Ding, çelik, elektrik, kimya ve otomotiv sektörlerinde ABD’li şirketlerin ilgili yeniliklerin üçte birinden azına öncülük ettiğini belirtti. Ding, yapay zekâda liderliği en gelişmiş modellere değil, teknolojinin ekonominin tamamına yayılmasına ve verimlilik artışı sağlamasına bağlıyor.

🔹 OpenAI ajanlarının Hugging Face sistemlerine yönelik saldırısı sonrasında yapay zekâ araştırmacıları ve Anthropic CEO’su Dario Amodei, güvenliği önceliklendiren ve teknolojik sınırların ilerleme hızını yavaşlatan sektör çapında bir yaklaşım çağrısı yaptı.

🔹 Three Mile Island nükleer kazası, 1979 sonrasında çok sayıda nükleer enerji projesinin iptal edilmesine yol açtı. ABD 1996’dan bu yana üç reaktör tamamlarken, Çin geçen yıl dokuz reaktör için inşaata başladı.

🔹 Çin’in 2025’te başlattığı “AI+” girişimi, yapay zekâyı fabrikalara, hastanelere ve yerel yönetime entegre etmeyi amaçlıyor. Çin, yapay zekâ altyapısının temelini oluşturan bulut bilişimde harcama ve kullanım açısından ABD’nin gerisinde bulunuyor.

🔹 ABD’nin yapay zekâda ilerlemesi için topluluk kolejleri, meslek okulları ve eyalet üniversitelerinin yapay zekâ bilgisine sahip bir orta sınıf yetiştirmesi gerekiyor. Çin menşeli açık ağırlıklı modeller de ABD’deki işletmeler ve geliştiriciler arasında yaygınlaşıyor.

🔹 ABD’li teknoloji şirketleri, düzenlemeye ve telif hakkı kısıtlamalarına karşı Çin’le rekabeti gerekçe gösteriyor. OpenAI, Çinli geliştiricilerin verilere sınırsız erişmesi ve ABD şirketlerinin adil kullanım hakkından yararlanamaması halinde yapay zekâ yarışının sona ereceğini savundu.

🔹 Yapay zekâ kapasitesinin bir ülkeye dünya hâkimiyeti sağlayacak ölçüde öne geçmesi, bazı teknoloji uzmanlarınca yakın vadeli bir tehdit olarak ele alınıyor. Ancak askeri ve bürokratik kurumların yeni teknolojileri uygulamaya alması; eğitim, süreç değişiklikleri, bütçe, veri ve kurumsal yeniden yapılanma gerektiriyor.

🔹 Çin’in yapay zekâ destekli bir siber saldırıyla ABD’nin altyapısını devre dışı bırakması yakın vadede düşük ihtimal olarak değerlendiriliyor. Çin bağlantılı hackerlar ABD telekomünikasyon ağlarına daha önce sızarak hassas veriler topladı; ağlarda bulunmak ile altyapıyı devre dışı bırakmak arasında büyük bir fark bulunuyor.

🔹 ABD ve Çin arasında yapay zekâ güvenliği konusunda karşılıklı güvensizlik sürüyor. Donald Trump yapay zekânın insanlık için oluşturduğu tehdidi “aldatmaca” olarak nitelendirirken, Çin Dışişleri Bakanlığı Amodei’nin teknolojinin ilerleme hızını yavaşlatma çağrılarını korku tellallığı olarak değerlendirdi.

🔹 Çin’in yapay zekâ politikası ağırlıklı olarak teknolojinin kamu ve ticari yaşama yayılmasına odaklanıyor. Çin, yapay zekâ şirketlerinin algoritmalarını inceleme için kaydetmesini zorunlu kılan ve yanlış bilgi, insanmış gibi aldatıcı davranma ile çocukların manipülasyonunu hedefleyen düzenlemeler uyguluyor.

🔹 ABD’de ev sahibi olma düşüncesi, bağımsızlık ve finansal güvenlikle ilişkilendirilmeye devam ediyor.

🔹 Ev satın almak, yaşanacak yeri seçme ve birikimlerin büyük bölümünü nasıl yatırıma yönlendireceğine karar verme süreçlerini birleştiriyor.

🔹 Bir milyon doları eve bağlamak, bu parayı başka yatırımlarda değerlendirme fırsatından vazgeçmenin maliyetini doğuruyor.

🔹 Case-Shiller Endeksi’ne göre ABD’de konut fiyatları Aralık 2015-Aralık 2025 döneminde yaklaşık yüzde 87 arttı. Aynı dönemde S&P 500, temettüler hariç yaklaşık yüzde 235 yükseldi.

🔹 Konut, barınma imkânı sağladığı için hisse senetleriyle doğrudan karşılaştırılamıyor; ancak sermayeyi eve bağlamanın alternatif yatırım maliyetini ortaya koyuyor.

🔹 Mortgage kullanımı, konut fiyatları yükseldiğinde yatırılan özkaynak üzerindeki getiriyi artırabiliyor. Yüzde 20 peşinatla alınan bir evin değerinin yüzde 10 artması, başlangıçtaki özkaynak üzerinde yüzde 50 getiri anlamına gelebiliyor.

🔹 Aynı kaldıraç, konut fiyatları düştüğünde kayıpları da büyütüyor. Bir milyon dolarlık evin değerinin yüzde 10 azalması, yüzde 20 peşinat ödeyen sahibinin başlangıçtaki özkaynağının yüzde 50’sini kaybetmesine yol açabiliyor.

🔹 Konut fiyatları her zaman yükselmiyor; 2007-2009 küresel finansal krizi bu riskin örneklerinden biri oldu.

🔹 ABD’de vergi avantajları, sınırlı kiralık konut arzı, taşınma riski ve ev üzerinde kiracıya kıyasla daha fazla değişiklik yapabilme imkânı satın alma kararını destekleyebilir.

🔹 Ev sahibi olma nedenleriyle bir evi iyi yatırım olarak görme nedenleri birbirinden farklıdır. Yaşamak istenen yer, yatırım yapmak istenen yerle aynı olmak zorunda değildir.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi Yargıcı Ketanji Brown Jackson, mahkemenin acil başvurular gündemini kullanmasını eleştirdi ve yüksek profilli davaların hızla ele alınmasının mahkemenin kamuoyu nezdindeki itibarını tehdit ettiğini söyledi.

🔹 Jackson, tam duruşma yapılmadan zararlı eylemlere sürekli onay verilmesinin halkın yargı sistemine güvenini zedeleyebileceğini belirtti.

🔹 Yargıç, acil başvuruların federal mahkeme sistemi üzerinde son derece bozucu ve potansiyel olarak yıpratıcı bir etki oluşturduğunu söyledi.

🔹 Jackson’ın konuşması, Columbia Bölgesi Üniversitesi hukuk fakültesinin medeni haklar ve özgürlükler konulu yıllık konferansında, yüzlerce kişinin katılımıyla yapıldı.

🔹 Konuşmadan yaklaşık iki saat önce Trump yönetimi, göçmenlerin kendi ülkeleri dışındaki ülkelere hızla sınır dışı edilmesine devam edebilmek için Yüksek Mahkeme’ye acil başvuru yaptı.

🔹 Jackson, bu davaya doğrudan değinmeden, mahkemenin önemli davalarda artık rutin olarak kısaltılmış usuller kullandığını söyledi. Acil başvuru davaları çoğunlukla tam yazılı savunma ve sözlü tartışma olmadan hızlı biçimde karara bağlanıyor.

🔹 Trump yönetimi, Başkan Donald Trump’ın görevdeki ilk yılında acil işlem talebiyle mahkemeye yaklaşık 30 başvuru yaptı. Mahkeme bu taleplerin çoğunu kabul ederek alt mahkemeler davaların hukuki durumunu incelerken yönetimin politikaları geçici olarak uygulamasına izin verdi.

🔹 Jackson, acil başvuruların ele alınma biçimi için daha iyi bir sistem kurulmasını ve mahkemenin bu talepleri ne zaman değerlendireceğini belirleyen sürecin yeniden düzenlenmesini istedi.

🔹 Mahkemenin alt mahkemeler karar vermeden davalara müdahale etmesini eleştiren Jackson, bu yaklaşımın alt mahkemelerin yetkilerinden sürekli ve kolayca mahrum bırakılmasının yol açtığı zararları çoğu zaman dikkate almadığını söyledi.

🔹 Jackson, mahkemenin son acil kararlarında daha fazla gerekçe sunmaya başlamasını olumlu bir gelişme olarak nitelendirdi; ancak bu açıklamaların olağan yargılama sürecindeki gerekçeler kadar kapsamlı olmadığını belirtti.

🔹 Mahkeme her yıl inceleme talebi içeren binlerce olağan başvuru alıyor ve bunların genellikle yalnızca yaklaşık 60’ını görüşmeyi kabul ediyor. Jackson, acil başvuruların ayrıcalıklı davacılar için standart inceleme sürecini aşan özel bir yol haline gelebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Jackson, davaların alt mahkemelerden geçerek Yüksek Mahkeme’ye ulaşmasını beklemenin zor olsa da yargıçların sıralarını sabırla bekleyebileceğini söyledi.

🔹 Jackson’ın konuşması alkışlarla karşılandı. Aynı gün Yüksek Mahkeme Başkanı John G. Roberts Jr. ile Yargıçlar Amy Coney Barrett ve Brett M. Kavanaugh, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping onuruna Beyaz Saray’da düzenlenen resmi yemeğe katıldı.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki konuşması öncesinde çok sayıda delegasyonun salonu terk etmesi ve protestolarla karşılandı.

🔹 Netanyahu, İsrail’in Gazze’de soykırım işlemediğini söyledi ve soykırım suçlamasını “yüzyılın en büyük yalanı” olarak nitelendirdi.

🔹 Netanyahu, İsrail’in yalnızca kendisini bir soykırımın kurbanı olmaktan korumak için savunma yaptığını savundu ve suçlamaların dünya genelinde Yahudilere yönelik zulmü artırdığını söyledi.

🔹 Soykırım konusunda artan sayıda uzman ve Uluslararası Soykırım Akademisyenleri Derneği, İsrail’in Filistinlileri tamamen veya kısmen yok etme amacıyla hareket ederek soykırım işlediğini değerlendiriyor.

🔹 İsrail hakkında Güney Afrika’nın başvurusu üzerine Birleşmiş Milletler’in Uluslararası Adalet Divanı’nda soykırım davası sürüyor. Netanyahu, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde soykırım nedeniyle değil, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle soruşturuluyor.

🔹 Netanyahu, 27 Ekim’de yapılacak İsrail seçimleri öncesinde siyasi geleceğinin belirsiz olduğu dönemde sert bir konuşma yaptı. Anketler, Netanyahu yanlısı ve karşıtı blokların başa baş olduğunu gösteriyor.

🔹 Netanyahu, İsrail’in hayatta kalmak için tüm gücüyle karşılık vermekten başka seçeneği olmadığını söyledi ve “Kazanacağız, başka alternatifimiz yok” ifadesini kullandı.

🔹 Netanyahu, İsrail’in Gazze, Batı Şeria, Lübnan, İran, Yemen’deki Husiler ve Irak ile Suriye’deki Şii milisler dahil yedi cephede savaşabildiğini söyledi.

🔹 Netanyahu, Batı Şeria’daki yerleşimci şiddetini küçümsedi ve yaklaşık 150 yerleşimciyi “küçük yaştaki bir avuç suçlu” olarak tanımladı. Birleşik Krallık’ın öncülüğündeki çok sayıda Batı ülkesi ise İsrail’e yaptırımlar uygulamaya başladı.

🔹 Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’a İran konusunda İsrail’e verdiği destek nedeniyle teşekkür etti ve New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’yi antisemitizmle suçladı.

🔹 Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas, ABD’nin vize vermemesi nedeniyle BM Genel Kurulu’na video mesajıyla katıldı. Abbas, İsrail’i Filistinlilere karşı ırk ayrımcılığı, etnik temizlik ve terör politikası yürütmekle suçladı.

🔹 Abbas, Gazze, Batı Şeria ve Kudüs’te yaşananların münferit olaylar değil, Filistinlilerin topraklarını terk etmeye zorlanmasını amaçlayan “kötü niyetli bir sömürge planı” olduğunu söyledi.

🔹 Abbas, uluslararası topluma yeni bir Nekbe’ye ve yeni katliamlara izin vermeme, Filistin halkını koruma ve iki devletli çözümü hayata geçirme çağrısı yaptı.

🔹 ABD polisi, Netanyahu’nun konuşması öncesinde aralarında oyuncu Susan Sarandon ve Demokrat Kongre adayı Darializa Ávila Chevalier’in de bulunduğu yaklaşık 100 göstericiyi gözaltına aldı.

🔹 Trump yönetimi, vatandaşları olmadıkları ülkelere bazı göçmenleri sınır dışı etme politikasını hemen yeniden başlatabilmek için ABD Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu.

🔹 Başvuru, Boston merkezli bir temyiz mahkemesi heyetinin politikanın göçmenlerin usule ilişkin haklarını ihlal ettiğine hükmeden federal yargıç kararını onamasının ardından yapıldı.

🔹 Birinci Daire Temyiz Mahkemesi, uçuşların sürmesine izin veren tedbir kararını çarşamba gecesi kaldırdı.

🔹 Mahkeme, göçmenlere yeterli bildirim yapılmadığına ve gönderilecekleri ülkelerde işkence ya da zulüm görebileceklerine ilişkin taleplerini sunmaları için yeterli fırsat verilmediğine hükmetti.

🔹 Yönetim, Yüksek Mahkeme’den kararı askıya almasını ve temyiz başvurusunu incelemesini istedi. Mahkemenin durdurma talebine ne zaman karar vereceği belirsiz; temyiz başvurularını esastan kabul edip etmemeye karar vermesi genellikle haftalar ya da aylar sürüyor.

🔹 Başsavcı Todd Blanche, federal temyiz mahkemesinin “üçüncü ülkeye” sınır dışı işlemlerini durdurduğunu ve bunun yasa dışı göçü önlemek için yasal ve değerli bir aracı engellediğini söyledi.

🔹 İç Güvenlik Bakanlığı, Trump’ın geçen yıl göreve başlamasının ardından politika yürürlüğe girdiğinden bu yana çoğunluğu Latin Amerika ve Afrika’daki ülkelere olmak üzere 25 binden fazla göçmeni “üçüncü ülkelere” gönderdi.

🔹 Göçmen hakları savunucuları ve insan hakları kuruluşları, sınır dışı edilen kişilerin bağlantılarının bulunmadığı ülkelerde insanlık dışı koşullar ve kötü muameleyle karşılaşabildiğini belirterek programa karşı çıktı.

🔹 Yönetim, ülkeleri tarafından kabul edilmeyen veya zulüm görme riski nedeniyle federal hukuk uyarınca geri gönderilemeyen şiddet suçlularının sınır dışı edilmesi için işlemlerin gerekli olduğunu açıkladı.

🔹 Yönetimin Yüksek Mahkeme’ye sunduğu başvuruda, kararın yeniden yürürlüğe girmesinin uçuşların iptali de dahil olmak üzere lojistik sorunlara, ek maliyetlere ve olası diplomatik problemlere yol açtığı belirtildi.

🔹 İç Güvenlik Bakanlığı geçen yıl yayımladığı bir genelgede, bir ülke ABD makamlarına sınır dışı edilen kişinin zulüm veya işkence görmeyeceğini garanti ederse göçmenlerin önceden bildirim yapılmadan üçüncü ülkelere gönderilebileceğini bildirdi.

🔹 Dört vatandaş olmayan kişi, haklarının ve diğer göçmenlerin haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Mart 2025’te üçüncü ülkeye sınır dışı politikasını durdurmak için dava açtı.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi, haziran 2025’te alt mahkemenin göçmenlerin sınır dışı işlemlerine itiraz etmek için “anlamlı bir fırsata” sahip olması gerektiğine ilişkin geçici kararının ardından, bölünmüş bir kararla yönetimin üçüncü ülkeye sınır dışı işlemlerini sürdürmesine izin verdi.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasında İsrail’in İran, Gazze ve Orta Doğu’nun diğer bölgelerindeki askeri operasyonlarını savundu.

🔹 Netanyahu’nun kürsüye çıkmasının ardından onlarca delege protesto amacıyla salonu terk etti. Netanyahu, “Savaşmaya devam edeceğiz. Kazanacağız; başka seçeneğimiz yok” dedi.

🔹 Netanyahu, salonda kalan ve ayrılmayan delegeleri “ahlaki korkaklar” olarak nitelendirerek onların da salonu terk etmesini istedi.

🔹 İsrail Başbakanı, İsrail’in Gazze’de soykırım yaptığı yönündeki suçlamaları reddetti.

🔹 Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, kaydedilmiş video mesajında İsrail’in özellikle işgal altındaki Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimlerini genişletme politikasının Filistin halkının kendi topraklarındaki varlığını tehdit ettiğini söyledi.

🔹 Abbas, İsrail’in politikalarının iki devletli çözümü tehlikeye attığını belirtti ve Gazze’de Filistinlilerin öldürme, yıkım, aç bırakma, yerinden etme girişimleri ve soykırım savaşıyla karşı karşıya kaldığını söyledi. Abbas, ABD giriş vizesi verilmediği için toplantıya video bağlantısıyla katıldı.

🔹 Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin hakkında savaş suçları iddiaları nedeniyle tutuklama emri bulunan Netanyahu, kendisini eleştiren ülke ve liderlere yönelik sert ifadeler kullandı.

🔹 Netanyahu, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı “tiran” olarak nitelendirdi ve onu Hamas’ı desteklemekle suçladı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Netanyahu’nun Türkiye ve Erdoğan’a yönelik “temelsiz suçlamalarının” BM’nin barış, hukuk ve diyalog idealleriyle bağdaşmadığını söyledi.

🔹 Netanyahu, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’yi de eleştirdi ve kentte birçok Yahudi’nin kendisini artık güvende hissetmediğini söyledi. Mamdani’nin ofisi, Netanyahu’nun konuşmasında Filistinlilere yönelik soykırımını aklamaya yönelik temelsiz yalanları tekrarladığını açıkladı.

🔹 Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’a “cesur liderliği” için teşekkür etti ve ABD ile İsrail’in İran’a yönelik ortak hava saldırılarını iki ülkenin kendilerini korumanın yanı sıra medeniyeti kurtarmak için birlikte hareket etmesi olarak nitelendirdi.

🔹 Netanyahu’nun konuşması, İsrail’de gelecek ay yapılması beklenen kritik seçim ve İsrail’in uluslararası alanda artan yalnızlığı çerçevesinde hem İsrailli hem de Amerikalı seçmenlere yönelik mesajlar içerdi.

🔹 New York’ta Netanyahu’nun ziyaretini protesto eden bazı kişiler gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar arasında oyuncular Susan Sarandon ve Hannah Einbinder, Demokrat Kongre adayı Darializa Avila Chevalier ile New York Belediye Meclisi üyesi Chi Osse de yer aldı.

🔹 New York Polis Departmanı, görevlilerin protestocuların bir kavşağı kapattığı “izinsiz gösteri” ihbarı üzerine müdahale ettiğini açıkladı.

🔹 İsrail ordusunun Gazze’deki kara harekâtı, 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısının ardından başladı. Saldırıda yaklaşık 1.200 kişi öldü ve 251 kişi rehin alındı.

🔹 Gazze’deki Hamas yönetimindeki sağlık bakanlığına göre İsrail’in askeri harekâtında 73.920’den fazla kişi öldü. Uluslararası Soykırım Bilimcileri Derneği, geçen yıl İsrail’in Gazze’deki eylemlerinin BM Soykırım Sözleşmesi’ndeki hukuki tanımı karşıladığını belirten bir karar aldı.

🔹 İsrail, Gazze’deki eylemlerinin soykırım oluşturduğunu düzenli olarak reddediyor ve operasyonları meşru müdafaa gerekçesiyle savunuyor.

🔹 İsrail ve ABD, İran’ın gizlice nükleer silah geliştirdiği şüphesiyle 28 Şubat’ta İran’a yönelik geniş çaplı hava saldırıları başlattı. Tahran bu suçlamayı reddetti ve İsrail ile ABD üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerine füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi.

🔹 Oscar ödüllü oyuncu Susan Sarandon ve Emmy ödüllü oyuncu Hannah Einbinder, New York’ta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu karşıtı protestoda gözaltına alınan yaklaşık 100 kişi arasında yer aldı.

🔹 New York Polis Departmanı memurları, Birleşmiş Milletler Genel Merkezi yakınındaki gösteride trafiği engelledikleri gerekçesiyle Sarandon’u kelepçeleyerek götürdü.

🔹 Jewish Voice for Peace tarafından düzenlenen protestoda göstericiler “İsrail’e silah göndermeyi durdurun” ve “Soykırımı bitirin” yazılı pankartlar taşıdı.

🔹 NYPD, kavşağı boşaltmaları için göstericileri uyardı; uyarılara rağmen yolu kapatmayı sürdüren kişiler gözaltına alındı. Polis, gözaltı sayısını açıklamadı.

🔹 Jewish Voice for Peace, 400’den fazla kişinin BM önünde oturma eylemi yaptığını ve 100’den fazla kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

🔹 Demokrat Kongre adayı Darializa Avila Chevalier ile New York Belediye Meclisi üyesi Chi Osse gözaltına alınanlar arasında yer aldı. Osse, gözaltından önce Netanyahu’yu “suçlarından sorumlu tutulması gereken bir iblis” olarak nitelendirdi.

🔹 Cynthia Nixon, Elliot Page, Indya Moore, Mary Beth Barone, Caleb Hearon, Sarah Sherman, Lucy Dacus ve Julien Baker da göstericiler arasında görüldü.

🔹 Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki konuşması başlarken dünyanın farklı ülkelerinden onlarca diplomat salondan çıktı. Netanyahu, Filistin devletini tanımaya yönelen Birleşik Krallık ve Fransa’yı eleştirdi.

🔹 Netanyahu, İsrail’in sömürgecilikle suçlandığını belirterek “Bizi suçlayanlar arasında Birleşik Krallık ve Fransa’daki kişiler var. Tanımı onlar icat etti” dedi.

🔹 Susan Sarandon, Gazze’deki savaşla ilgili açık görüşleri nedeniyle iş kaybettiğini söyledi. Sarandon, bazı ajansların yapımcılara kendisini işe almamalarını söylediğini açıkladı.

🔹 ABD, Elon Musk’ın X platformuna verilen 140 milyon dolarlık Avrupa Birliği cezasına karşı açılan davaya destek vermek için müdahil olmayı talep etti.

🔹 Avrupa Komisyonu, X’i kullanıcıların kimliklerini doğrulamadan “doğrulanmış” rozeti satın almasına izin vererek kullanıcıları yanılttığı gerekçesiyle Aralık ayında 140 milyon dolar para cezasına çarptırdı.

🔹 Avrupa yetkilileri X’i ayrıca şeffaf olmayan reklam uygulamaları kullanmak ve araştırmacılara platform verilerine erişim sağlamamakla suçladı.

🔹 Ceza, platformların içerik denetimini düzenleyen Dijital Hizmetler Yasası kapsamında Avrupa Birliği’nin gerçekleştirdiği ilk yaptırım oldu.

🔹 X ve Elon Musk, Şubat ayında Avrupa Birliği Adalet Divanı Genel Mahkemesi’nden kararın iptalini istedi.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı, Avrupa Komisyonu’nun yetki alanı dışında faaliyet gösteren Amerikan şirketlerine ulaşmak için düzenleyici yetkisini uygunsuz biçimde genişletmeye çalıştığını açıkladı.

🔹 Adalet Bakanlığı Sivil Dairesi Başkanı Brett A. Shumate, ABD’nin Avrupa’nın Amerikan inovasyonunu ve ekonomik büyümeyi kontrol etmeye yönelik düzenleyici aşırılığına müsamaha göstermeyeceğini söyledi.

🔹 ABD yönetiminin müdahalesi, X’in içerik denetimindeki sınırlı yaklaşımıyla ilgili daha geniş kapsamlı ikinci Avrupa soruşturması üzerindeki baskıyı artırabilir.

🔹 Avrupa Birliği, X’in yapay zekâ sohbet robotu Grok’u cinsel açıdan açık görüntüler, aralarında çocukların da bulunduğu içerikler üretmesi nedeniyle Ocak ayında soruşturmaya başladı.

🔹 Avrupa Komisyonu ve X, yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.

🔹 X, Haziran ayında rekor bir halka arz gerçekleştiren Elon Musk’ın SpaceX şirketinin parçasıdır.

🔹 Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile perşembe günü Beyaz Saray’da düzenlediği yemeğe teknoloji dünyasının önde gelen yöneticileri katıldı.

🔹 Katılımcılar arasında AMD CEO’su Lisa Su, Nvidia CEO’su Jensen Huang, OpenAI CEO’su Sam Altman, Alphabet CEO’su Sundar Pichai, Tesla ve SpaceX CEO’su Elon Musk ile Amazon’un kurucusu Jeff Bezos yer aldı.

🔹 ABD ve Çin, gümrük vergileri, kritik mineraller ve yarı iletkenler dahil olmak üzere ticari ateşkes kapsamındaki konuları görüşüyor. Yapay zekâ güvenliğiyle ilgili önemli olayların karşılıklı bildirilmesine yönelik bir iletişim kanalı da görüşülüyor.

🔹 Lisa Su, teknoloji alanında küresel ekosistemin istikrarlı işlemesi gerektiğini söyledi ve yemeğe katılmaktan onur duyduğunu açıkladı.

🔹 Trump’ın ana masasındaki konuklar arasında Melania Trump, Elon Musk, Lisa Su ve eşi Daniel Lin, Jensen Huang ve eşi Lori Huang, eski Apple CEO’su Tim Cook, Çin’in First Lady’si Peng Liyuan ve Şi Cinping yer aldı. Başkan Yardımcısı JD Vance ile Usha Vance farklı bir masada oturdu.

🔹 Sam Altman ve Mark Zuckerberg, yapay zekâ güvenliği konusunu görüştü. Altman ortak güvenlik standartlarını ve daha güçlü modellerin geliştirilmesinin yavaşlatılabileceği ya da durdurulabileceği kuralları desteklerken, Zuckerberg yapay zekâ laboratuvarlarının güvenli modeller geliştirmek için güçlü teşviklere sahip olduğunu söyledi.

🔹 Anthropic CEO’su Dario Amodei, daha temkinli yapay zekâ geliştirilmesi çağrısına öncülük etmesine rağmen yemeğe katılmadı.

🔹 Jensen Huang, Trump ve Şi Cinping’in bulunduğu ana masada oturdu. Nvidia, Nisan 2025’te H20 çiplerine getirilen ihracat kısıtlamaları nedeniyle ilgili çeyrekte 2,5 milyar dolarlık sevkiyatı kaybetti ve satılmamış stoklar ile satın alma taahhütleri için 4,5 milyar dolarlık gider kaydetti.

🔹 Elon Musk ile Anna Brockman, Trump’ın önemli bağışçıları arasında yer alıyor. Tesla’nın Şanghay’daki Gigafactory tesisi şirketin teslimatlarının yaklaşık yarısını üretiyor.

🔹 Musk, ABD ve Çin’in iki ülkedeki önde gelen şirketlerin yapay zekâ modelleri için karşılıklı inceleme veya test uygulaması konusunda anlaşması gerektiğini söyledi.

🔹 Sundar Pichai, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüştü. Google, 2026 yılı toplam sermaye harcamasını 195 milyar ila 205 milyar dolar arasında öngörürken Amazon 220 milyar dolarlık harcama tahmin ediyor.

🔹 Amazon Çin’de kendi pazar yerini işletmiyor ancak ülke, şirket için önemli bir tedarik ve ihracat merkezi konumunda. Amazon, ürünleri ABD’ye göndermek amacıyla Çin’in üç büyük limanında küresel depolama ve dağıtım ağı kurdu.

🔹 Yemeğe BlackRock, JPMorgan, Goldman Sachs, LVMH ve Lockheed Martin yöneticileri de katıldı.

🔹 Başkan Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in bu hafta yapılacak zirvede, Çinli yapay zekâ şirketlerinin ileri Amerikan teknolojisini kopyaladığı suçlamalarını görüşmesi bekleniyor.

🔹 Amerikan yapay zekâ şirketleri, Alibaba da dahil olmak üzere Çinli şirketleri “damıtma” adı verilen teknikle fikri mülkiyetlerini kopyalamakla suçluyor. Bu teknik, yerleşik bir yapay zekâ sisteminden veri toplayarak yeni bir sistem geliştirmeyi sağlıyor.

🔹 Trump, Xi ile Beyaz Saray’daki görüşmesinde yapay zekâ için kullandığı “süper zekâ” terimini ele alınacak acil konular arasında saydı.

🔹 Trump, görüşme öncesindeki sosyal medya paylaşımında yapay zekâ sektörünün düzenlenme biçiminde değişiklik olmayacağını söyledi. Hükümetin daha fazla denetim uygulaması yönündeki çağrılar ise artıyor.

🔹 Beyaz Saray yetkililerinin Xi ile damıtma tekniği ve Amerikan teknolojisinin kopyalanması konularını gündeme getirmesi bekleniyor. Çinli şirketler suçlamalara kamuoyu önünde yanıt vermedi.

🔹 Damıtma tekniği 2010’ların başında daha verimli yapay zekâ sistemleri geliştirmek için kullanılmaya başlandı. Anthropic ve OpenAI, kendi ürünlerini geliştirirken bu tekniği kullanıyor.

🔹 Anthropic, Claude Opus gibi güçlü bir sistem geliştirdikten sonra teknolojiyi Claude Sonnet ve Claude Haiku gibi daha verimli sistemlere dönüştürmek için haftalarca damıtma işlemi uyguluyor.

🔹 Anthropic ve OpenAI, hizmet şartları kapsamında dış şirketlerin veya kişilerin en güçlü teknolojilerini damıtmasına izin vermiyor.

🔹 OpenAI, geçen yıl etkileyici bir sistem yayımlayan Çinli girişim DeepSeek’i kendi teknolojilerini damıtmakla suçladı. Anthropic de Çin yapay zekâ sistemlerinin son dokuz ayda gelişmesinin ardından benzer suçlamalarda bulundu.

🔹 Bazı hukuk uzmanları, damıtma uygulamasının şirketlerin ticari sır hırsızlığı nedeniyle dava açmasına izin veren Ticari Sırların Korunması Yasası’nı ihlal edebileceğini savunuyor. Mahkemeler bu konuda henüz karar vermedi.

🔹 Telif hakkı yasası damıtma için zorunlu olarak uygulanmayabilir; çünkü teknik, sistemi kelimesi kelimesine kopyalamak yerine sistemin davranışını kopyalamaya dayanıyor.