Türkiye, Birinci Dünya Savaşı batıklarını dalış merkezine dönüştürmeyi hedefliyor
Nikkei Asia
🔹 Güney Kore ve Türkiye’den şirketlerin desteklediği Deep Heritage projesi, Gelibolu açıklarındaki 17 Birinci Dünya Savaşı batığını korumayı hedefliyor.
🔹 Çanakkale sularında 100’den fazla savaş batığı bulunuyor. Proje, tarihi mirası ve deniz habitatlarını korurken bölgenin dalış destinasyonu olarak çekiciliğini artırmayı amaçlıyor.
🔹 Batıklarda, korozyonu yavaşlatmak için deniz tabanına yerleştirilen çinko anotların bakır kablolarla gemilere bağlandığı katodik koruma sistemi kullanılacak. Sistem, her gemiyi 50 yıla kadar koruyabilir.
🔹 HMS Louis, Deep Heritage kapsamında koruma uygulanan ilk batık oldu. 1912’de inşa edilen 82 metrelik İngiliz destroyeri, 1915’te bir römorkörle çarpıştıktan sonra Suvla Körfezi’nde karaya oturdu ve 13 metre derinlikte kaldı.
🔹 Projenin sıradaki hedefi, 1908’de inşa edilen ve daha sonra mayın tarama gemisi olarak kullanılan İngiliz trol gemisi Lundy. Gemi, başka bir gemiyle çarpışmasının ardından battı ve yüzeyin 27 metre altında bulunuyor.
🔹 Üçüncü hedef, 1915’te Alman denizaltısı U-21’in torpidosuyla batırılan 123 metrelik SS Carthage. 60 ila 85 metre derinlikteki batık yalnızca 40 metrenin altına inme lisansı bulunan teknik dalış uzmanlarına açık.
🔹 SS Carthage’ın korunması için gemi başına maliyetin 150 bin ila 400 bin dolar arasında olması bekleniyor. Yetkililer yılda iki batığı korumayı ve 17 batığın tamamındaki çalışmaları sekiz yıl içinde bitirmeyi planlıyor.
🔹 Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı 2021’de kuruldu ve 19 batığı dalışa açtı. Dalış noktaları 5 metreden 80 metrenin üzerindeki derinliklere kadar uzanıyor.
🔹 Geçen yıl sualtı parkında yaklaşık 4.700 kişi dalış yaptı; bunların 700’ü yabancı, yaklaşık 600’ü teknik dalış uzmanıydı. Yetkililer, 10 yıl içinde yıllık dalışçı sayısını 15 bine, yabancı dalışçı sayısını ise 10 bine çıkarmayı hedefliyor.
🔹 Park, daha az deneyimli ziyaretçiler için yeni alanlar açmayı planlıyor. Yetkililer yıl sonuna kadar kaçakçılardan el konulan hurda gemileri turistik bölgelere yakın sığ sulara batırmayı amaçlıyor.
🔹 Gelibolu’daki tarihi alan 2014’ten beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor. Bölge, Çanakkale Savaşı’nın deniz harekâtıyla başlamasını ve kara çatışmaları sonrasında gemilerin lojistik desteğini sürdürmesini yansıtan batıklara ev sahipliği yapıyor.