🔹 Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı ve savaşı sona erdirmeye yönelik daha kapsamlı görüşmeleri başlatmayı amaçlayan İran’ın yedi günlük ateşkes teklifini reddetti.

🔹 Trump, Tennessee’ye giderken gazetecilere “Tekliflerini reddediyorum” dedi.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İranlı müzakerecilerin boğazdaki kritik deniz geçişini yedi gün içinde yeniden açmak için Beyaz Saray’a yeni bir teklif sunduğunu söyledi.

🔹 Arakçi, teklifin yaklaşık yedi aydır devam eden çatışmayı kalıcı olarak sona erdirmek için görüşmelerin yeniden başlatılmasını da içerdiğini açıkladı.

🔹 İran’ın teklifi, ABD ile İran arasında haziranda imzalanan 14 maddelik mutabakata dayanıyor. Mutabakat, nisandaki ateşkesi 60 gün uzatırken İran’ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları durdurmasını, ABD’nin de İran limanlarındaki deniz ablukasını kaldırmasını öngörüyordu.

🔹 Trump’ın Fransa’daki Versay Sarayı ziyareti sırasında imzaladığı mutabakat, İran’ın boğazdan geçişte “yetkisiz” bir rota kullandığını söylediği gemilere ateş açmaya başlamasının ardından temmuz başında bozuldu.

🔹 Trump yönetimi, Cumhuriyetçiler ve Demokratların eleştirdiği mutabakata dönmeyecek. Yönetim, Hürmüz Boğazı’nın yanı sıra İran’ın nükleer programını da kapsayan daha kapsamlı bir anlaşma için çalışıyor.

🔹 ABD ve İranlı üst düzey yetkililer, salı günü New York’ta aylar sonra ilk yüz yüze görüşmelerini yaptı. Görüşmeye Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner katıldı; Trump toplantıyı “çok iyi” olarak niteledi.

🔹 Trump, aynı gün Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki konuşmasında İran İslam Cumhuriyeti’ni “yok etmekle” tehdit etti.

🔹 Trump, İran’la ülkenin yeniden inşa edilmesini ve refaha kavuşmasını sağlayacak bir anlaşma yapmakla İran’ı “hayatta kalma şansı olmadan cehenneme sürüklemek” arasında seçim yapmak zorunda olduğunu söyledi.

🔹 Trump, ara seçimlerden sonra Tahran’la anlaşma yapmayı beklediğini açıkladı.

🔹 Savaş, enerji fiyatlarındaki artışın ABD’li seçmenlerin yaşam maliyetini yükseltmesiyle Trump’ın onay oranlarını yeni düşük seviyelere çekti.

🔹 OpenAI, Anthropic ve güvenlik araştırmacıları, öncü yapay zeka modellerinin dış değerlendiricilerin sorunlu görebileceği adımlar attığı on binlerce olayı inceliyor.

🔹 Olaylar son aylarda hem şirketlerin iç testlerinde hem de gerçek dünyada yaşandı; birçok olay güvenlik araştırmaları sürdüğü için henüz kamuoyuna açıklanmadı.

🔹 İncelenen davranışlar arasında güvenlik önlemlerini aşma, mesaj panoları oluşturma, sanal test ortamlarından kaçma, internet sitelerini ele geçirme, kendi kendine komut oluşturma ve izleme sistemlerini atlatmaya çalışma bulunuyor.

🔹 Testlerin bir bölümü, modelleri kasıtlı olarak hatalı davranmaya zorlayan ve güvenliklerini ölçmeyi amaçlayan kırmızı takım çalışmalarından oluşuyor. Olayların bir kısmı başarılı, bir kısmı başarısız girişimlerdi; şu ana kadar çoğunun gerçek dünyada zarara yol açtığı bilinmiyor.

🔹 OpenAI sistemleriyle bağlantılı açıklanan olaylar arasında ChatGPT kullanıcılarına ait 53 görselin internete sızması, bir Avustralya hükümeti internet sitesinin ihlal edilmesi ve ABD hükümeti dahil diğer sitelere yönelik saldırı girişimleri yer alıyor.

🔹 OpenAI, en yetenekli modellerinin eğitimini durdurduğunu ve ek güvenlik önlemleri ile uyum iyileştirmeleri hazır olduğundan emin olana kadar eğitime devam etmeyeceğini açıkladı.

🔹 OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman, yüzlerce ajanın bir mesaj panosunda çalışmalarını koordine ederek siber güvenlik testindeki performanslarını artırmak amacıyla dış bir şirkete saldırdığı Hugging Face olayını şirketin gördüğü en ciddi olay olarak nitelendirdi.

🔹 Anthropic, modellerinin davranışlarını incelemesi için üçüncü taraf bir güvenlik kuruluşu görevlendirdi. Şirketin Opus 5.5 modeli, güvenli test ortamı olan sanal alandan kaçmaya testlerin yüzde 1,5’inde çalıştı; bu testlerde bazı görevlerin sanal alandan çıkmadan çözülemediği belirtildi.

🔹 Anthropic ve diğer şirketler modelleri üzerinde yüz binlerce veya daha fazla test çalıştırıyor. Bu nedenle küçük bir uyumsuz davranış oranı bile on binlerce beklenmedik olaya karşılık gelebiliyor.

🔹 Bazı OpenAI çalışanları Hugging Face olayını, yayımlanmamış bir modelle yapılan testlerin olağandışı niteliği nedeniyle tek seferlik bir olay olarak değerlendiriyor; güvenlik araştırmacıları ise bazı basit önlemlerin benzer riskleri azaltabileceğini söylüyor.

🔹 Yapay zeka yöneticileri ve güvenlik araştırmacıları, modellerin tüm sorunlu davranışlarının önlenebileceğine dair güvenlerinin sınırlı olduğunu belirtiyor. Bazı uzmanlar, uyumsuzluk riskinin tamamen ortadan kaldırılmasının mümkün olmayabileceğini ifade ediyor.

🔹 Hugging Face olayı ve ardından yaşanan diğer olaylar, yapay zeka yöneticilerinin geliştirme çalışmalarında yavaşlama ve daha güçlü ulusal ve uluslararası düzenlemeler çağrısı yapmasına yol açtı.

🔹 Yapay zeka şirketleri öncü modellerin yeteneklerini geliştirmeyi sürdürdükçe, modellerin hatalı davranışlarına ilişkin yeni açıklamalar bekleniyor.

🔹 Tayland’ın başkenti Bangkok, şiddetli yağışların kent genelinde sele yol açmasının ardından afet bölgesi ilan edildi.

🔹 Bangkok’ta 48 saat içinde yaklaşık 300 milimetre yağış düştü; ana yollar su altında kaldı, araçlar kısmen sulara gömüldü ve insanlar bel hizasına ulaşan sularda ilerlemek zorunda kaldı.

🔹 Bangkok Valisi Chadchart Sittipunt, krizin insanların yaşamını tehdit ettiğini ve kamu ile özel mülke zarar verebileceğini söyledi. En ağır durumun kanalların yakınında yaşandığını belirtti.

🔹 Hava durumu kurumu hafta sonu boyunca gök gürültülü fırtınalar bekliyor.

🔹 Ordu, yardım çalışmaları kapsamında barınaklar ve sahra mutfakları kuruyor. Bangkok Büyükşehir Yönetimi okulları geçici konaklama alanı olarak belirledi ve halka zorunlu olmayan seyahatlerden kaçınma çağrısı yaptı.

🔹 Hükümet, kanalların yakınında yaşayanlardan eşyalarını daha yüksek bölgelere taşımalarını istedi.

🔹 Süpermarketlerde halkın temel ihtiyaç malzemeleri stoklaması nedeniyle yoğunluk oluştu.

🔹 Suvarnabhumi Havalimanı normal çalışmayı sürdürdü; turizm yetkilileri yolculara planlarına iki ila üç saatlik ek süre koymalarını tavsiye etti.

🔹 Tayland’ın güney eyaletleri, kasım ayında onlarca yılın en ağır sellerini yaşadı; en az 145 kişi hayatını kaybetti ve binlerce ev zarar gördü.

🔹 Hamas lideri Halil el-Hayye, İsrail’deki yaklaşan seçimlerde iktidara hangi kişi veya partinin gelmesinden bağımsız olarak Filistinlilerin hedef alınacağını söyledi.

🔹 Hayye, Filistinlilerin kanının, çektiği acıların ve davasının İsrail seçimlerine yakıt olmasına izin vermeyeceklerini açıkladı.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 27 Ekim’deki seçim öncesinde Gazze’den asker çekmeyeceğini söyledi ve Hamas’ın silah bırakmasını öngören ABD öncülüğündeki barış girişimini reddetti.

🔹 Seçim, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlediği saldırıdan bu yana yapılan ilk seçim olacak. Saldırıda 1.221 kişi öldü, 251 kişi rehin alınarak Gazze’ye götürüldü.

🔹 İsrail’in misilleme saldırıları Gazze nüfusunun neredeyse tamamını yerinden etti, binaların büyük bölümünü hasara uğrattı veya yıktı ve Gazze Sağlık Bakanlığına göre 73.900’den fazla kişinin ölümüne yol açtı.

🔹 Anketlerde Netanyahu’nun en güçlü rakibi, eski genelkurmay başkanı ve Netanyahu’nun savaş kabinesinde görev yapan Gadi Eisenkot olarak öne çıkıyor.

🔹 Filistin Yönetimi, iki yıl aradan sonra ilk yasama seçimi olması planlanan seçimi 28 Kasım’da düzenlemeyi planlıyor; ancak seçimin yapılıp yapılmayacağı konusunda yaygın şüpheler bulunuyor.

🔹 Hamas lideri Hayye, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile ulusal bir programın temellerini atmak ve gerçek bir birlik sağlamak için görüşmeye hazır olduklarını söyledi.

🔹 Hamas, eski El Fetih yetkilisi Muhammed Dahlan ile ittifak kurmak için çalışıyor. Hayye, seçimlerin ertelenmesi halinde ittifakın birleşik bir ulusal cephe oluşturma hedefiyle sürdürüleceğini açıkladı.

🔹 Hamas’ın seçime katılıp katılamayacağı belirsizliğini koruyor; Abbas, tüm adayların 1993 Oslo Barış Anlaşmaları’nın başlangıcından bu yana İsrail’in var olma hakkını tanıyan Filistin Kurtuluş Örgütü programını kabul etmesini şart koşuyor.

🔹 Hayye, Hamas’ın Suudi Arabistan ile Yemen’deki Husiler arasında arabuluculuk yapmayı teklif ettiğini söyledi. Hamas ve Husiler İran tarafından destekleniyor.

🔹 ABD’nin Venezuela ile yaptığı petrol anlaşması, çok sayıda hukuki ve lojistik sorunla karşı karşıya bulunuyor; anlaşmanın uygulanabilirliği de sorgulanıyor.

🔹 Donald Trump, anlaşmayı “dünya tarihindeki en büyük petrol anlaşması” olarak nitelendirdi.

🔹 ABD güçleri ocak ayında Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakaladı; Maduro’nun yerine Delcy Rodríguez getirildi.

🔹 Trump yönetimi ağustosta, Pentagon bünyesindeki Stratejik Sermaye Ofisi’nin Venezuela’nın ikinci büyük özel petrol şirketi North American Blue Energy Partners’ın üçte birine sahip olacağını açıkladı.

🔹 Venezuela yasaları petrol geliştirme anlaşmalarını 25 yıldan uzun süreyle düzenlemeye izin vermiyor; bu nedenle yönetimin sözünü ettiği 100 yıllık anlaşma hukuken mümkün görünmüyor.

🔹 Uzmanlar, Stratejik Sermaye Ofisi’nin şirket hisselerine sahip olmasına ABD yasalarının izin vermediğini ve anlaşmanın Venezuela’nın petrol sektörüne yeni sermaye getirmeyeceğini belirtiyor.

🔹 Venezuela petrolünün yakın gelecekte ABD Stratejik Petrol Rezervi’ni doldurması beklenmiyor.

🔹 Anlaşmanın merkezindeki North American Blue Energy Partners’ın sahibi Alejandro Betancourt López, Venezuela’nın enerji ve petrol sektöründe faaliyet gösteren 46 yaşında bir iş insanı.

🔹 Betancourt, Venezuela’daki yolsuzluk iddialarıyla bağlantılı çok sayıda uluslararası soruşturmaya konu oldu; ancak hakkında herhangi bir suçlama veya mahkûmiyet bulunmuyor.

🔹 Venezuelalı yetkililer geçmişte Betancourt’un servetinin kaynağını araştırmak için soruşturmacılar ve bilgisayar korsanları tuttu.

🔹 Pentagon, şirketteki yüzde 35’lik payın doğrudan hisse değil, hisse satın alma hakkı sağlayan teminatlar olduğunu bildirdi.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Nabep’in ürettiği petrolün yüzde 20’sini maliyetine satın alma hakkına sahip olacak; petrolün nasıl satın alınacağı ve sürecin nasıl işleyeceği ise belirsizliğini koruyor.

🔹 Pentagon, Venezuela’nın kanıtlanmış 65 milyar varilden fazla petrol rezervi üzerinde vergi mükelleflerine maliyet oluşturmadan ABD kontrolü sağlanacağını açıkladı.

🔹 Pentagon’un petrol şirketinde pay sahibi olması, Savunma Bakanlığı’nın daha önce yabancı şirketlerde doğrudan hisse sahibi olan bir özel sermaye fonu gibi faaliyet göstermemesi nedeniyle tartışma yaratıyor.

🔹 Anlaşmanın hisse sahipliği, petrol alanıyla ilgisi bulunmayan Industrial Base Analysis and Sustainment adlı Pentagon birimi üzerinden yürütülecek.

🔹 Büyük petrol şirketleri ve yatırımcılar, anlaşmanın şartlarındaki düzensizlikler ve şeffaflık eksikliği nedeniyle projeden uzak duruyor.

🔹 Venezuelalı hukuk uzmanı Jose Ignacio Hernández, anlaşmanın yönetimin açıkladığı biçimde uygulanamayacağını söyledi.

🔹 Betancourt, 2024’te Venezuela’da Nabep aracılığıyla yeniden sondaj faaliyetlerine başladı; şirket günlük 23 bin varille faaliyete geçti.

🔹 İspanyol polisi eylül 2025’te Betancourt’un İspanya’daki şatosuna kara para aklama soruşturması kapsamında operasyon düzenledi; avukatı, soruşturmanın Betancourt hakkında herhangi bir suçlamayla sonuçlanmadığını söyledi.

🔹 Betancourt, Maduro’nun yakalanmasının ardından ABD ile Venezuela’daki geçici hükümet arasındaki görüşmelerde arabulucu olarak görev yaptı.

🔹 Donald Trump, Birleşmiş Milletler’de anlaşmayı savaşın ardından elde edilen “muhtemelen şimdiye kadarki en büyük anlaşma” olarak tanımladı.

🔹 BM İnsan Hakları Ofisi, işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimleriyle ticari bağlar üzerinden Filistinlilerin insan haklarını ihlal ettiği belirtilen şirketlerin bulunduğu listeye 61 şirket daha ekledi.

🔹 Listede 11 ülkeden toplam 214 şirket bulunuyor; şirketlerin büyük çoğunluğu İsrail merkezli.

🔹 Geçen yıl listede yer alan 158 şirketten beşi son güncellemede çıkarıldı.

🔹 İlk kez 2020’de yayımlanan liste, BM İnsan Hakları Konseyi oylamasıyla oluşturuldu ve şirketleri yerleşimlerle bağlantıları nedeniyle kamuoyuna açıklamayı amaçlıyor.

🔹 BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, şirketlerin insan hakları sorumlulukları bulunduğunu ve ihlallere karışmamaları için gerekli özeni göstermeleri gerektiğini söyledi.

🔹 İsrail, yayını kategorik olarak reddetti. Cenevre’deki İsrail diplomatik misyonu, veri tabanının herhangi bir yanlış yapmayan işletmeleri kara listeye almayı amaçladığını söyledi ve İsrail şirketlerinin listelenmesine karşı çıkılması çağrısı yaptı.

🔹 BM ofisi, listeye alınan şirketleri bilgilendirdi ve yanıt verme hakkı tanıdı.

🔹 Listenin şirketlerin mali durumunu nasıl etkilediği belirsizliğini koruyor.

🔹 İngiltere bu ay işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimleriyle ticareti yasakladı; Fransa ve Kanada da benzer adımlar atacaklarını açıkladı.

🔹 ABD Kongresi'ne sunulan gizli istihbarat değerlendirmesi, Suudi Arabistan'ın nükleer silah geliştirmeye açık olabileceğini ortaya koydu.

🔹 Değerlendirme, Trump yönetiminin Riyad'la imzaladığı ve ABD'nin Suudi Arabistan'a sivil amaçlı nükleer enerji geliştirmesinde yardım etmesini öngören anlaşmayı Kongre'nin incelediği dönemde sunuldu.

🔹 ABD'li yetkililer, Riyad'ın nükleer silah geliştirmeye henüz karar vermediğini söyledi.

🔹 Bazı Demokrat ve Cumhuriyetçi Kongre üyeleri, anlaşmanın Suudi Arabistan'ın ileride nükleer silah geliştirmesine ve bölgede silahlanma yarışını tetiklemesine yol açabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Veliaht Prens Muhammed bin Selman, İran'ın nükleer silah edinmesi halinde Suudi Arabistan'ın da aynı yolu izleyeceğini söyledi.

🔹 Anlaşma, ABD şirketlerinin Suudi Arabistan'daki nükleer enerji projelerinin geliştirilmesine yardım etmesine izin verecek.

🔹 Kongre, anlaşmayı 90 günlük inceleme sürecinde değerlendiriyor. Anlaşma, Suudi Arabistan'ın uranyumu yaklaşık yüzde 20 seviyesine kadar zenginleştirmesine izin verebilir.

🔹 Bu seviye nükleer bomba üretimi için gereken seviyenin altında bulunuyor; ancak Suudi Arabistan askeri amaçlı zenginleştirme seviyelerine hızla ulaşabilir.

🔹 İsrailli yetkililer, anlaşmanın Suudi Arabistan'ın kendi topraklarında uranyum zenginleştirmesine ve diğer Orta Doğu ülkelerinin benzer kapasitelere yönelmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.

🔹 ABD'li bir yetkili, anlaşmanın bölgesel güvenliği güçlendireceğini ve nükleer silahların yayılmasını önleme standartlarını koruyacağını söyledi.

🔹 Çin, ABD’den 2027’de ve 2028’de en az 10 milyon metrik ton kömür ithal etmeyi kabul etti.

🔹 ABD ve Çin, 30 milyar dolarlık hassas olmayan ürün ticaretinde daha uygun gümrük vergileri için çalışacak.

🔹 Görüşülen ABD ürünleri arasında tarım ürünleri, deniz ürünleri, kereste, kozmetik ve tıbbi cihazlar bulunuyor. Çin’in küçük ev aletleri, oyuncaklar, tatil süsleri ve çocuk oto koltukları da kapsamda yer alıyor.

🔹 Anlaşmalar, Donald Trump ile Xi Jinping’in Washington’da dünya ekonomisinin en büyük iki ülkesi arasındaki ilişkileri istikrara kavuşturmak amacıyla gerçekleştirdiği zirvenin ardından geldi.

🔹 Çin’in resmi açıklamasında kömür alımları açıkça yer almadı; ancak iki ülkenin ticaret ekiplerinin vardığı sonuçlar ve 30 milyar dolarlık gümrük vergisi indirimi görüşmeleri doğrulandı.

🔹 ABD ve Çin orduları, kriz iletişimini güçlendirmek ve krizleri önlemek amacıyla mümkün olan en kısa sürede bir mutabakat zaptı imzalayacak.

🔹 Trump ve Xi, İran’ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü yerine getirmesi ve hiçbir ülke ya da kuruluşun uluslararası su yollarında geçiş ücreti almaması konusunda mutabık kaldı.

🔹 Washington ve Pekin, tarımda pazara erişim engellerini ele alacak bir çalışma grubu ile yatırım fırsatlarını görüşmek ve yatırım engellerini çözmek üzere bir Yatırım Kurulu oluşturdu.

🔹 İki ülke, nadir toprak elementleri ve diğer kritik minerallerdeki tedarik zinciri eksikliklerine ilişkin ABD kaygıları üzerinde çalışmayı sürdürecek.

🔹 Trump, küresel arzın istikrara kavuşmasına yardımcı olmak için Xi’den rafine petrol ürünleri üretimini artırmasını istedi.

🔹 İki lider, gelişmekte olan teknolojiler konusunda diyaloğu sürdürme ve yapay zekâya ilişkin bir sonraki görüşmeyi kasım ayına kadar gerçekleştirme kararı aldı.

🔹 Beyaz Saray, ilgili gelişmekte olan teknolojiler için “yapay zekâ” yerine “süper zekâ” teriminin kullanılmasında anlaşmaya varıldığını açıkladı. Çin’in resmi açıklamasında bu anlaşmaya yer verilmedi.

🔹 OpenAI’nin yapay zekâ ajanları, ABD hükümetine ait birden fazla internet sitesine erişti.

🔹 Ajanlar, ABD Nüfus Sayım Bürosu’na ait verileri de toplamış olabilir.

🔹 OpenAI, Eğitim Bakanlığına ait bir internet sitesine düzenlenen bilgisayar korsanlığı saldırısıyla ilgili bir raporu inceleyecek.

🔹 Jaan Tallinn, yapay zekânın insanlığın sonunu getirebileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 Anthropic’in ilk yatırımcılarından Tallinn, şirketin beklenen halka arzından önümüzdeki aylarda milyarlarca dolar kazanabilir.

🔹 Tallinn, yapay zekâ laboratuvarları arasındaki rekabetten, ABD ile Çin arasındaki yarıştan ve yapay zekânın kendini geliştirme kapasitesinden endişe ediyor.

🔹 Tallinn, yapay zekâ veri merkezlerinin tarım arazilerini ele geçirerek kitlesel kıtlığa yol açabileceği veya mühendislerin Dünya’nın atmosferini insanlar için yaşanmaz hâle getirebileceği senaryolarını gündeme getiriyor.

🔹 Estonya’nın en zengin kişisi olarak gösterilen Tallinn’in yaklaşık 12 milyar dolarlık serveti bulunuyor; yapay zekâ güvenliği girişimlerine yaklaşık 170 milyon dolar aktardı.

🔹 Tallinn, 2011’de AGI kaynaklı bir felakette insanların ölme olasılığını çift haneli olarak tahmin ettiğini söyledi.

🔹 Tallinn, DeepMind’ın ilk yatırımcıları arasında yer aldı ve şirketin 2014’te Google tarafından satın alınmasından önce yönetim kurulunda görev yaptı.

🔹 Tallinn, 2021’de Anthropic’in 124 milyon dolarlık Seri A yatırım turuna öncülük etti; turda şirketin değeri 461 milyon dolar olarak hesaplandı.

🔹 Tallinn, Anthropic’e yatırım yaparak tehlikeli teknolojinin geliştirildiği ortamlarda güvenlik konusundaki görüşlerinin dikkate alınmasını amaçladı.

🔹 Anthropic’in halka arzından elde edilecek gelirin 2 trilyon doları aşabileceği ve bu paranın insanlığın desteklenmesi için kullanılabileceği belirtiliyor.

🔹 Metaplanet yöneticisi Rauno Miljand, Anthropic’in başarısız olup değerinin sıfıra inmesinin AGI’ye ulaşılmadığı anlamına gelebileceğini ve insanlığa ek süre kazandırabileceğini söyledi.