Bu vida füzeler ve uçaklar için gerekli. Bir tanesini satın almak yıllar sürebiliyor.
New York Times
🔹 Hassas bilyalı vidalar, Patriot füzeleri, uçaklar ve insansı robotların üretiminde kullanılan temel parçalar arasında yer alıyor.
🔹 Trump yönetimi, İran’daki savaşta tüketilen silah sistemlerini yenilemeye veya geliştirmeye çalışırken bu vidalarda arz sıkıntısı yaşanıyor; durum füze üretim süresine aylar, hatta yıllar ekleyebiliyor.
🔹 ABD’de ordu için bu vidaları üretebilen yalnızca birkaç şirket bulunuyor ve bu şirketlerin çoğu tam kapasiteyle çalışıyor. Üretim kapasitesini artırmak zaman ve yatırım gerektiriyor.
🔹 Füzelerdeki aktüatörler, kanatçıkları hedefe ulaşmak için hassas açılarla hareket ettiriyor. Her aktüatörde en az bir hassas bilyalı vida bulunuyor ve füzeler genellikle en az dört aktüatör taşıyor.
🔹 Füze üretiminde kullanılan bilyalı vidaların üretimi çoğu zaman bir yıl sürüyor ve her biri 1.000 dolardan fazlaya mal olabiliyor. Isıya dayanıklı çeliğin temini, ısıl işlem ve kaplama gibi aşamalar teslimat süresini uzatıyor.
🔹 Lockheed Martin, Patriot füzelerinin yıllık üretimini üç katına çıkarmak için Trump yönetimiyle anlaşma yaptı. Şirket, kapasiteyi artırmak ve 20’den fazla Amerikan fabrikasını modernize etmek için 8 milyar dolardan fazla yatırım yapıyor.
🔹 Raytheon, Tomahawk seyir füzelerinin yıllık üretimini 90’dan az seviyeden 1.000’e çıkarmayı planlıyor. Ancak tedarikçiler, yeni tasarımlar için gerekli bilyalı vidaları 12 hafta içinde sağlayamayacaklarını ve üretimin yaklaşık bir yıl sürebileceğini belirtiyor.
🔹 Çin, kullandığı yüksek kaliteli bilyalı vidaların en az yüzde 80’ini yurt içinde üretmeyi hedefledi ancak bu hedefe ulaşamadı. Çin, bu parçaların yaklaşık yüzde 90’ını çoğunlukla Avrupa ve Japonya’dan ithal ediyor.
🔹 Yeni füzeler için bilyalı vida tasarlamak teslimat takvimine 12 ay ekleyebiliyor. Prototip testleri ve üretim sürecinin sertifikasyonu uzun ve maliyetli olurken, sertifikasyon sonrası tedarikçi değiştirmek zorlaşıyor.
🔹 Michigan’daki Saginaw bölgesi, General Motors’un 1930’larda direksiyon sistemlerinde bilyalı vida kullanmaya başlamasından bu yana bu parçaların üretim merkezlerinden biri oldu. Küçük atölyelerin birçoğu kapanırken veya büyük şirketler tarafından satın alınırken üretim kapasitesi azaldı.
🔹 Bay City’deki dokuz kişilik Emcor atölyesi ayda yaklaşık 60 bilyalı vidayı, parça başına yaklaşık 1.000 dolar karşılığında üretiyor. Şirket, yeterli nitelikli makinist bulunmadığı için yeni siparişleri geri çeviriyor.