🔹 Kazakistan’daki büyük petrol üreticileri, Ukrayna’nın Karadeniz’deki bir terminale ve tankerlere yönelik tekrarlanan saldırılarının ardından Rusya’yı bypass edecek Hazar geçişli bir ihracat rotası için fizibilite çalışması yürütüyor.

🔹 Kazakistan petrol ihracatının yüzde 80’den fazlası, Rusya üzerinden Karadeniz’e ve Avrupa’ya uzanan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC) hattından taşınıyor.

🔹 Değerlendirilen rota, Kazakistan’ın petrol merkezi Atırau’dan Aktau Limanı’na, Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan’daki Bakü’ye ve ardından Gürcistan ile Türkiye üzerinden Akdeniz’deki Ceyhan’a uzanacak.

🔹 Hazar geçişi için denizaltı boru hattı veya daha büyük bir tanker filosu olmak üzere iki seçenek değerlendiriliyor. Her iki seçeneğin yıllık toplam kapasitesinin 35 milyon tona ulaşması ve bunun CPC üzerinden taşınan miktarın yarısından fazlasına denk gelmesi planlanıyor.

🔹 Çalışmayı Tengiz ve Kashagan petrol sahalarındaki sekiz ortak şirketin oluşturduğu çalışma grubu yaptırdı. Sonuçlar kasım ayında hissedarlara sunulacak ve şirketler daha sonra projeye devam edip etmeme kararı verecek.

🔹 Tengiz sahasındaki 48 milyar dolarlık genişleme, Kazakistan’ın üretim kapasitesini yaklaşık 12 milyon ton artırabilir. Bu petrolün neredeyse tamamı CPC üzerinden taşınıyor ve diğer rotalar bu miktarın yalnızca küçük bir bölümünü karşılayabiliyor.

🔹 CPC terminalindeki yüklemeler, tanker saldırıları nedeniyle temmuz ayında durdu. Ocak ve haziran aylarındaki kesintilerle birlikte Kazakistan’ın yıl içindeki toplam petrol üretimi 3,5 milyon ton azaldı ve 2026 üretim hedefi 96 milyon tona indirildi.

🔹 ABD’nin Kiev ile saldırıları gündeme getirmesinin ardından CPC terminalindeki yüklemeler ağustosun ilk haftasında yüzde 22 artarak günlük 1,41 milyon varile çıktı. Chevron Üst Yöneticisi Mike Wirth, 11 Eylül’de kesintilerin azaldığını söyledi.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın enerji sistemine yönelik saldırıları durdurması halinde her türlü enerji ateşkesi formatına hazır olduklarını söyledi. Kremlin ise ateşkesin petrol tankerleri için güvenli taşımacılığı garanti etmesi gerektiğini açıkladı.

🔹 Kazakistan 2024’te Avrupa Birliği’nin 52,4 milyon tonla üçüncü büyük ham petrol tedarikçisi oldu. Kazakistan’ın petrol ve doğal gaz sektörü bütçe gelirlerinin yaklaşık yarısını, ihracat gelirlerinin ise yaklaşık yüzde 60’ını sağlıyor.

🔹 CPC’nin yeniden durması halinde Kazakistan’ın demir yolu veya limanlar üzerinden kısa sürede yönlendirebileceği petrol ayda yaklaşık 100 bin tonla sınırlı kalacak. Tengiz ve Kashagan’dan Aktau’ya petrol demir yoluyla ulaşıyor; bu sahaları limana bağlayan bir boru hattı bulunmuyor.

🔹 Kazakistan, 2022’de Rusya’daki bir mahkemenin daha sonra bozulan CPC’yi askıya alma kararının ardından Bakü-Tiflis-Ceyhan hattı üzerinden Hazar geçişli sevkiyatı artırma talimatı verdi. Ülke bugün Azerbaycan’ın BTC hattından yılda yaklaşık 1,2 milyon ton petrol taşıyor; bu miktar CPC hacminin yüzde 2’sinden az.

🔹 Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, 25 Ekim’de yapılacak erken parlamento seçiminde başbakanlığa aday olmak ve Sırp İlerleme Partisi’ne liderlik etmek için görevinden istifa etti.

🔹 Vučić’in ikinci cumhurbaşkanlığı dönemi gelecek mayısta sona erecekti. Sırbistan Anayasası üçüncü kez cumhurbaşkanı adayı olmasına izin vermiyor.

🔹 Erken seçim, 1 Kasım 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonu sundurmasının çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan yaklaşık iki yıllık protestoların gölgesinde yapılacak.

🔹 Üniversite öğrencilerinin adalet ve yolsuzlukla mücadele talepleri, Vučić hükümetini 14 yıllık iktidarın ardından seçimle görevden uzaklaştırmayı hedefleyen güçlü bir harekete dönüştü.

🔹 Vučić, istifa metnini okurken “Cumhuriyet Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ediyorum” dedi. Belgrad’daki cumhurbaşkanlığı binasının önünde destekçilerine “Geleceğe sevinçle bakıyorum, yeni zaferler bizi bekliyor” diye seslendi.

🔹 Sırbistan’da başbakanlık makamı resmen cumhurbaşkanlığından daha güçlü. Buna rağmen Vučić, iki beş yıllık cumhurbaşkanlığı döneminde hükümet oturumlarına başkanlık etti ve önemli kararlarla planları düzenli olarak duyurdu.

🔹 Vučić’in istifasının ardından geçici cumhurbaşkanlığı görevini eski başbakan ve parlamentonun görevden ayrılan başkanı Ana Brnabić üstlenecek.

🔹 Vučić, erken cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunun 90 günlük süre nedeniyle yıl sonuna kadar yapılması gerektiğini söyledi.

🔹 Öğrenci destekli seçim listesinde uzmanlar, profesörler, öğretmenler, sporcular ve farklı mesleklerden kişiler yer alıyor. Öğrenci grupları hukuk devleti ve yolsuzluğun sona ermesi çağrısıyla ülkeyi bisikletlerle dolaşıyor.

🔹 Öğrenci hareketi ile Vučić’in seçim desteğinin birbirine yakın olduğu, yarışın çekişmeli geçmesinin beklendiği bildiriliyor. Seçimde Vučić’in müttefiki Sosyalist Parti, Avrupa Birliği yanlısı bir muhalefet ittifakı ve daha küçük gruplar da yarışacak.

🔹 Vučić, görevden ayrılmadan önce protestolar sırasında işlendiği öne sürülen suçlar nedeniyle yargılanan 23 kişi dahil 49 kişiyi affettiğini söyledi.

🔹 Yetkililer protestoculara karşı polis şiddeti ve gözaltılar uyguladı. Vučić, kanıt sunmadan muhaliflerini ve eleştirel medyayı yabancı güçlerin etkisi altında devleti yok etmeye çalışmakla suçladı.

🔹 Vučić, seçim gecesi yabancı güçlerin ve ülkedeki kimliği belirsiz kişilerin karışıklık çıkarmayı planladığını söyledi.

🔹 Sırbistan’ın Avrupa Birliği’ne katılım süreci, demokratik gerileme ve Ukrayna’daki savaş nedeniyle Rusya’ya yönelik yaptırımlara katılmayı reddetmesi nedeniyle durdu.

🔹 Orta Doğu’dan Asya’ya çok büyük ham petrol taşıyıcıları için navlun ücretleri günlük 1,2 milyon dolara ulaşırken, beş ve 10 yaşındaki tankerlerin fiyatları yeni inşa edilen gemilerin değerini ilk kez aştı.

🔹 2016’dan önce inşa edilen bazı tankerler son bir haftada 150 milyon dolar veya daha yüksek fiyatlarla satıldı; yeni gemilerin ortalama fiyatı 135 milyon dolar seviyesinde kaldı.

🔹 Gemi fiyatları, yaşından çok yeni sahibine ne kadar hızlı teslim edilebileceğine göre belirleniyor.

🔹 Dynacom’un yakın zamanda inşa edilen bir tankeri “hızlı teslimat” koşuluyla 200 milyon dolara satıldı. Ekim ayında teslim edilecek başka bir tanker 169 milyon dolar getirdi; tanker değerleri geçen yılın aynı dönemine göre üçte bir arttı.

🔹 Körfez’deki devlet petrol şirketleri, ihracat üzerinde daha fazla kontrol sağlamak ve Hürmüz Boğazı gibi riskli bölgelerden geçişte başkalarına bağımlılığı azaltmak için kendi filolarını kuruyor.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri’nin devlet enerji şirketi Adnoc son iki ayda en az altı süper tanker satın aldı. Piyasa oyuncuları arasında Kuveyt’in ulusal petrol şirketi ve Irak ham petrolü taşıyacak gemi arayan alıcılar da bulunuyor.

🔹 Yüksek navlun ücretleri, tanker satın alımlarının geri dönüş süresini birkaç aya indiriyor. CMB Tech Üst Yöneticisi Alexander Saverys, altı ayda 100 milyon dolar tasarruf edilebildiği için 175 milyon dolarlık bir geminin fiilen 75 milyon dolara alınmış sayılabileceğini söyledi.

🔹 Körfez ülkeleri, yılın başında yaklaşık 6 milyar dolarlık tanker kapasitesi satın alan Güney Koreli Sinokor ile rekabet ediyor. Trafigura da emtia hareketleri üzerindeki kontrolünü artırmak ve marjlarını korumak için bu yıl süper tankerler aldı.

🔹 Tanker sahipleri filolarını gözden geçirerek satış seçeneklerini değerlendiriyor; ancak birçok süper tanker sahibi rekor navlun ücretlerinden yararlanmak için satışları erteliyor. Piyasadaki gemi arzının azalması varlık fiyatlarını daha da yükseltiyor.

🔹 Bazı gemi sahipleri, barış anlaşmasıyla boğazın yeniden açılması halinde piyasada sert bir düşüş yaşanabileceği uyarısında bulundu. Navlun ücretleri gerilese bile geçmiş yıllara göre yapısal olarak daha yüksek kalabilir.

🔹 Lula’nın yeniden seçilme kampanyasına en az 2.500 Brezilya reali doğrudan bağış yapan 76 kişiden 57’si yürütme organında veya kamu şirketlerinde görev yapıyor.

🔹 Bu 57 kişinin bağışları toplam 425 bin reali buluyor; miktarın 355 bin reali banka transferlerinden, 70 bin reali ise hizmet sunumlarından oluşuyor.

🔹 Kampanya, hükümet çalışanlarından bağış istenmediğini ve katkıların gönüllü ve bireysel yapıldığını açıkladı.

🔹 Kampanya şimdiye kadar 66,9 milyon reali topladı. Bu tutarın 65,2 milyon reali seçim ve parti fonlarından gelerek İşçi Partisi tarafından aktarıldı.

🔹 Hükümette veya kamu şirketlerinde görev yapan bağışçılar arasında bakanlar, sekreterler, direktörler, danışmanlar ve şirket yöneticileri bulunuyor.

🔹 Bu 57 kişiden sekizi, kendi asli görev yerlerinden farklı federal kamu şirketlerinin yönetim kurullarında da görev yapıyor ve bu görevler için ek ödeme alıyor.

🔹 Hükümette görev yapan bağışçılar arasında Miriam Belchior 28 bin, Luiz Marinho 24 bin, José Guimarães 13 bin, Leonardo Barchini 10 bin ve Márcia Lopes 4 bin real bağış yaptı.

🔹 José Guimarães, hükümette bakanlara veya atanan diğer kişilere bağış yapmaları yönünde tavsiye verilmediğini ve kendi bağışının kişisel girişimi olduğunu söyledi.

🔹 Seçim hukuku uzmanı Fernando Neisser, hükümette görev yapan kişilerin bağış yapmasının tek başına usulsüzlük oluşturmadığını; yasak olanın kanıtlanmış doğrudan baskı veya zorlama olduğunu söyledi.

🔹 Eğitim, Çalışma, Kadınlar, Sivil İşler ve Kurumsal İlişkiler bakanlıkları, bağışların kişisel kararlar olduğunu ve kurumlar tarafından yönlendirme, teşvik veya talep bulunmadığını açıkladı.

🔹 ABD ve Çin, toplam 30 milyar dolar değerindeki ürünlerde gümrük vergilerini düşürmeyi planladıkları listeleri yayımladı. Vergilerin ne kadar indirileceğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

🔹 Listelerde Çin menşeli 77 ürün ve ABD menşeli 1.619 ürün yer aldı.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, karşılıklı düzenleme kapsamındaki ürünlerin yaklaşık yüzde 90’ının en çok kayrılan ülke oranlarına indirileceğini açıkladı.

🔹 Çin listesindeki ürünler arasında havai fişekler, sofra ve mutfak eşyaları, elektrikli battaniyeler, ev aletleri, mikrodalga fırınlar, kahve makineleri ve tost makineleri bulunuyor.

🔹 Çocuk koltukları, bebek yürüteçleri, oyun alanları, uyku tulumları, oyuncaklar, oyun ekipmanları, iskambil kâğıtları ve spor topları da listede yer alıyor.

🔹 Olta iğneleri, misinalar, sanatçı fırçaları ve termoslar da Çin’den ABD’ye gönderilen ürünler arasında bulunuyor.

🔹 ABD listesindeki seçili ürünler arasında kömür ürünleri, eşek, katır, at, balina, yunus, dugong, sığır eti, kuzu eti, tavuk, sakatat, ton balığı, morina, yengeç, ıstakoz ve kabuklu deniz ürünleri yer alıyor.

🔹 Süt ürünleri, bal, çiçekler, sebzeler, mantarlar, fasulye, meyveler, kahve, çay, buğday, arpa, mısır, pirinç, sorgum, tohumlar, yenilebilir yağ, kakao çekirdekleri ve ekmek de ABD listesindeki ürünler arasında bulunuyor.

🔹 Meyve suyu, evcil hayvan maması, tütün, puro, kozmetik ürünleri, tomruk, ultrason cihazları, manyetik rezonans görüntüleme cihazları ve dişçilik ekipmanları da kapsamda yer alıyor.

🔹 SpaceX, Starship’i ilk kez yörüngeye göndermeyi ve yeni nesil 26 Starlink internet uydusunu konuşlandırmayı planlıyor. Fırlatma için 75 dakikalık pencerenin pazartesi günü ABD Doğu saatiyle 08.15’te açılması bekleniyor.

🔹 Başarılı bir uçuş, Starship’in test aşamasından çıkarak operasyonel kullanıma yaklaşmasını sağlayabilir. Araç, yaklaşık 10 saat havada kalıp Dünya’nın çevresinde altı tur atabilir.

🔹 Starship’in yörüngeye ulaşması, yükseltilmiş Starlink uyduları, yörüngedeki veri merkezleri ve derin uzay görevleri için yeni teknolojilerin kullanılmasına olanak sağlayabilir.

🔹 SpaceX, NASA astronotlarını Ay yüzeyine taşımak için milyarlarca dolarlık bir sözleşmeye sahip. Elon Musk ayrıca Starship’i Mars’ta kendi kendine yeten bir kent kurma vizyonu için kullanmayı hedefliyor.

🔹 Önceki 13 test uçuşunda Starship, kontrol kaybedilse bile önceden belirlenen bölgeye geri dönecek pasif güvenli yörünge altı rotalarda uçtu. Yörünge uçuşunda bu güvenlik ağı ortadan kalkacak; kontrol kaybı durumunda araç aktif uydulara veya diğer uzay ekipmanlarına çarpabilir.

🔹 SpaceX, uçuşun ilk dakikalarında arıza işareti görülürse planlanan motor ateşlemesini iptal ederek Starship’i yörünge altı rotada tutabilir.

🔹 Son test uçuşunda Super Heavy güçlendiricisi 13 motorundan yalnızca 8’ini yeniden çalıştırabildi. SpaceX, motor filtrelemesini ve yeniden ateşleme güvenilirliğini artırmak için donanım ve yazılım değişiklikleri yaptı.

🔹 Super Heavy’nin okyanus üzerinde kontrollü iniş denemesi yapması, Starship’in ise Pasifik Okyanusu’nda Şili açıklarında dikey ve kontrollü inişe yönelmesi planlanıyor.

🔹 Starship’in atmosferik yeniden giriş sırasında yaklaşık 1.370 santigrat dereceye ulaşan sıcaklıklara dayanması gerekiyor. SpaceX, aracın ısı kalkanındaki yanmayı azaltmak ve birden fazla yörünge uçuşuna dayanmasını sağlamak için tasarım üzerinde çalışıyor.

🔹 Super Heavy ve Starship’in tamamen yeniden kullanılabilir hale getirilmesi, görev başına maliyeti düşürmeyi amaçlıyor. Uzay uçuşu tarihinde bir fırlatma aracının baştan sona tamamen yeniden kullanılması daha önce gerçekleştirilmedi.

🔹 NASA’nın Ay görevi için Starship’in Dünya çevresindeki yörüngede yakıt ikmali yapması gerekecek. Aşırı soğuk itici yakıtların birden fazla Starship arasında aktarılması, uzay uçuşu tarihinde daha önce denenmemiş bir işlem olacak.

🔹 SpaceX, Starship fırlatmalarını ayda bir veya iki uçuşa, ilerleyen dönemde ise saatte bir uçuşa çıkarmayı hedefliyor. Şirket Florida’da ve Louisiana’nın güneyinde yeni fırlatma tesisleri kurmayı planlıyor.

🔹 Starship’in yaygınlaşmasıyla Falcon 9 roketlerinin uçuşlarının azaltılması planlanıyor. Bu geçiş, ticari uzay şirketlerinin yörüngeye yük gönderme kapasitesinde darboğaz oluşturabilir; Starship’in ticari müşterilere fırlatma hizmeti sunup sunmayacağı ise açıklanmadı.

🔹 Güney Teksas’taki bazı sakinler, Starship uçuşlarının mülklerde hasara yol açtığını ileri sürerek nisan ayında dava açtı. Fırlatmalar sırasında oluşan ses patlamaları ve titreşimler bölgede hissediliyor.

🔹 Barış arabulucuları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’ın ateşkes teklifini reddetmesinin ardından İran’ı nükleer programında taviz vermeye çağırıyor. Amaç, çatışmanın yeniden topyekûn savaşa dönüşmesini önlemek için ABD ile ateşkes görüşmelerini canlandırmak.

🔹 Trump, çatışmanın odağını Hürmüz Boğazı’nın açılmasından İran’ın nükleer silah edinmesini engelleme hedefine kaydırdı. Trump, İran’ın nükleer bomba elde etmesini önlemek için hükümeti “yok etmeyi” değerlendirdiğini söyledi.

🔹 İran, nükleer programı konusunda görüşmeye hazır olduğuna dair arabuluculara sınırlı işaret verdi. İranlı liderler, uzun süreli ABD ablukasına veya yeniden başlayabilecek ABD bombardımanına dayanabileceklerine inanıyor.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin diplomasiye hazır olduğunu ancak her türlü saldırıya karşılık vereceğini söyledi. Arakçi, savaşın yeniden başlamasına tamamen hazır olduklarını ve kararın Trump’a ait olduğunu açıkladı.

🔹 Körfez ülkelerindeki yetkililer, İran’ın müzakerelerin ilerlemesi için Washington’dan taviz istediğini belirtti. Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, Yemen ve Irak’taki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları nedeniyle çatışmayı çözmenin giderek zorlaştığını söyledi.

🔹 Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açmasını ve müzakerelere zaman tanımak için İran limanlarına yönelik ABD ablukasını yedi günlüğüne kaldırmasını öngören ateşkes teklifini reddetti.

🔹 ABD’nin deniz ablukasının İran ekonomisi üzerinde ciddi etki oluşturduğu değerlendiriliyor. ABD ve Körfez yetkilileri, küresel petrol taşımacılığı açısından kritik Hürmüz Boğazı üzerindeki İran kontrolünün zayıfladığını belirtti.

🔹 İran, haziranda kabul edilen mutabakata dönülmesini istiyor. Mutabakat, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını, nükleer görüşmelerin başlatılmasını, bazı yaptırımların kaldırılmasını, yurt dışında dondurulan İran kaynaklarının serbest bırakılmasını ve ABD ablukasının kaldırılmasını öngörüyordu.

🔹 ABD, İran’a ve İran’la ticaret yapan ülkelere yönelik yaptırımları sıkılaştırdı. Washington, İran’a hava ulaşımını durdurmaya yönelik adımlar da atıyor.

🔹 Barış görüşmelerine katılan üst düzey bir Orta Doğu hükümet yetkilisi, İran’ın nükleer programında uzlaşmaya hazır olabileceğini ve bu konuda JD Vance ile yürütülen görüşmelerde anlaşmaya yaklaştığını söyledi. Yetkili, İran’ın herhangi bir anlaşmanın ardından İsrail’in yeniden saldırmayacağına dair açık güvenceler isteyeceğini belirtti.

🔹 Anthropic ve OpenAI yöneticileri, ABD’nin en gelişmiş yapay zekâ modellerinin tehlikeli seviyede güçlü olduğunu ve piyasaya sürülmeden önce düzenlenmesiyle bağımsız olarak test edilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Şirketler, yapay zekâ güvenlik protokollerinin belirlenmesinde kamu desteği kazanmayı ve düzenlenmemiş pazarda kendi standartlarını oluşturmayı hedefliyor.

🔹 Anthropic mühendisi Jacob Coxon, insanüstü sistemlerin geliştiricilerinin kontrolünden çıkmasını önlemek için teknoloji geliştirmeye ara verilmesi çağrısıyla şirketten ayrıldı.

🔹 OpenAI, Anthropic ve Google ile geliştirmeye ara verme konusunu görüştü; hükümet düzenleme yapmazsa laboratuvarların ilerlemesini denetleyecek bağımsız denetçiler gerektiğini açıkladı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, yeni yapay zekâ düzenlemelerine karşı çıktı ve insanlık için risk uyarılarını Çin’e yardım etmeyi amaçlayan bir “aldatmaca” olarak nitelendirdi.

🔹 ABD yönetimi, Biden döneminde 2023’te kurulan ABD Yapay Zekâ Standartları ve İnovasyon Merkezi aracılığıyla bazı teknoloji şirketlerinin modellerini değerlendirmeyi sürdürüyor.

🔹 Yapay zekâ sistemlerinin güvenlik ve emniyet testleri için restoran, finans ve havacılık sektörlerindeki gibi evrensel standartlar bulunmuyor.

🔹 Anthropic ve OpenAI, hükümet kurumlarının daha fazla denetim yapmasını istemek yerine kendi denetim ölçütlerini oluşturmayı ve belirli değerlendiricileri seçmeyi planlıyor.

🔹 PitchBook analisti Harrison Rolfes, şirketlerin temkinli yaklaşımının halka arzlar ve ABD ara seçimleri öncesinde yatırımcı desteği kazanmayı amaçlayabileceğini söyledi.

🔹 Rolfes, büyük yapay zekâ şirketlerinin kendilerini yatırımcılar için en güvenli seçenek olarak konumlandırarak küçük rakiplerin büyümesini sınırlayabileceğini ve sektörde bir engel oluşturabileceğini söyledi.

🔹 Nvidia CEO’su Jensen Huang, Trump’la yaptığı görüşmede yapay zekâ konusundaki alarmcılığın aşırı olduğunu ve şirketlerin geliştirme hızlarını kendilerinin belirleyebileceğini söyledi.

🔹 OpenAI’den ayrılan Daniel Kokotajlo, yapay zekâ sistemlerinin şirketlerin kontrol edebileceğinden daha hızlı ilerlediğini ve biyolojik silahlar, nükleer savaş ya da başka felaketlerin riskini artırabileceğini söyledi.

🔹 City Developments (CDL), 2029’a kadar Singapur, Çin ve Japonya’ya 5 milyar Singapur doları (3,9 milyar ABD doları) yatırım yapmayı planlıyor.

🔹 Şirket aynı dönemde doğrudan satış veya uygun varlıkların yönetilen yatırım araçlarına aktarılması yoluyla 6 milyar Singapur doları değerinde varlık satmayı hedefliyor.

🔹 CDL, yeni gayrimenkul yatırım ortaklıkları, fonlar, ortaklıklar ve ortak girişimler aracılığıyla yönetilen varlıklarını 2029’a kadar iki katına çıkararak 10 milyar Singapur dolarına yükseltmek için özel bir fon yönetim kuruluşu kuracak.

🔹 Şirketin geleceği ve halefiyet planları, Yönetim Kurulu Başkanı Kwek Leng Beng ile en büyük oğlu ve Üst Yönetici Sherman Kwek arasındaki hukuki anlaşmazlığın ardından yatırımcıların gündeminde yer aldı. İkili daha sonra anlaşmazlıklarını çözme konusunda uzlaştı.

🔹 Singapur’un piyasa değeri bakımından en büyük borsaya kote gayrimenkul geliştiricisi CDL, ülkenin konut piyasasındaki güçlü seyir sayesinde yılın ilk yarısında kârını üç kattan fazla artırdı.

🔹 CDL hisseleri yıl başından bu yana yüzde 3 yükselirken Straits Times Endeksi yüzde 23 arttı.

🔹 Sherman Kwek, şirketin net borç-özsermaye oranını düşürmeyi öncelik olarak belirledi. Yatırım amaçlı gayrimenkullerin gerçeğe uygun değerini de içeren oran, yılın ilk altı ayında yüzde 75’e yükseldi ve 2029’a kadar yaklaşık yüzde 55’e indirilmesi hedefleniyor.

🔹 Sherman Kwek, Çin ve Birleşik Krallık gibi düşük performans gösteren pazarlardaki varlıkların satılacağını açıkladı.

🔹 Stratejik incelemenin sonuçlarının açıklanması yıl ortasından bu yana ertelendi. CDL’nin 10 üyeli yönetim kurulu sonuçları oy birliğiyle onayladı ve yönetim ile kurulun inceleme kapsamında olmadığı bildirildi.

🔹 Kwek ailesi, CDL hisselerinin yaklaşık yüzde 49’una sahip. Kwek Leng Beng ve Malezyalı kuzeni Quek Leng Chan’ın başını çektiği ailenin toplam serveti 25 milyar ABD doları olarak hesaplanıyor.

🔹 Güney Kore Başbakan Yardımcısı ve Bilim ve Bilgi Teknolojileri Bakanı Bae Kyung-hoon, yapay zekânın elektrik gibi temel altyapı sayılması ve her vatandaşın bu teknolojiye maliyet endişesi yaşamadan erişebilmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Devlet Başkanı Lee Jae Myung, yapay zekânın Güney Kore’yi büyük bir tarihsel dönüm noktasına getirdiğini açıkladı.

🔹 Bae’nin bakanlığı, SK Telecom, KT ve Kakao’yu “Herkes için Yapay Zekâ” programına liderlik etmek üzere seçti. Program, 51,6 milyon Güney Kore vatandaşına ChatGPT benzeri hizmetlere ve kişisel yapay zekâ ajanlarına ücretsiz erişim sağlamayı hedefliyor.

🔹 Üç şirketin, çoğunlukla yerli yapay zekâ modelleri üzerine kurulu genel amaçlı sohbet robotlarını yıl sonuna kadar kullanıma sunması, daha gelişmiş ajanların ise daha sonra devreye girmesi planlanıyor.

🔹 Yerli bir temel yapay zekâ modeli geliştirmeyi amaçlayan ayrı bir devlet programında yarışan ekipler bilgi işlem gücü ve kamu fonu alıyor. En zayıf ekipler altı ayda bir eleniyor; Ağustos 2025’ten bu yana üç ekip elendi ve üç ekip yarışmaya devam ediyor.

🔹 Yapay zekâ kaynaklı çip talebinin artırdığı vergi gelirleri sayesinde Güney Kore Bilim ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı’nın 2027 harcamalarının yüzde 25 artarak 29,6 trilyon wona çıkması bekleniyor. Bütçenin yaklaşık üçte biri yapay zekâya ayrılacak; Nvidia’nın 10 bin Vera Rubin çipi için 3,85 trilyon wona kadar kaynak kullanılabilecek.

🔹 Bae, yapay zekânın kontrolden çıkabileceği ve felaket sonuçlar doğurabileceği endişelerinin Güney Kore’nin küresel ölçekte ilk üç yapay zekâ gücünden biri olma hedefini değiştirmeyeceğini söyledi. “Yapay zekânın hızını şu anda yavaşlatma lüksümüz yok; daha hızlı ama daha güvenli ilerleyeceğiz” dedi.

🔹 Güney Kore, ABD ve Çin’deki yapay zekâ liderlerinin altı ila 10 ay gerisinde bulunuyor; Bae bu farkın kapanacağını söyledi. Washington’ın Anthropic’in Fable ve Mythos modellerine geçici ihracat kısıtlaması getirmesi, ülkenin yabancı yapay zekâ teknolojilerine bağımlılığı konusundaki endişeleri artırdı.

🔹 Yapay zekâ kullanımı günlük yaşamda da yaygınlaşıyor. Busan’daki ana tren istasyonu gibi yoğun noktalarda yapay zekâ dijital öğrenme merkezleri bulunuyor; Seul’deki Deoksu Sarayı’nda görev yapan yapay zekâ destekli devriye robotu yangınları, izinsiz girişleri ve yardıma ihtiyaç duyan kişileri tarıyor.

🔹 Ipsos’un haziran araştırmasında Güney Korelilerin yüzde 74’ü yapay zekâ ürünleri ve hizmetleri konusunda heyecan duyduğunu söyledi. ChatGPT’nin temmuz ayında Güney Kore’de 24 milyon aylık aktif kullanıcısı bulunurken, Google Gemini’yi 9 milyon kişi kullandı.

🔹 Güney Korelilerin yüzde 55’i yapay zekânın iş piyasasını kötüleştireceğini düşünüyor. Tasarımcı Kang Seok-young, yapay zekâyı kaynak materyal üretmek için kullandığını ancak bazı müşterilerin sıradan tasarım işlerini kendilerinin yapmaya başladığını söyledi.

🔹 Serbest çevirmen ve tercüman Song Jeong-hwa, yapay zekânın üretkenliğini artırdığını söyledi. Bae ise yapay zekânın gelir eşitsizliğini azaltacak şekilde tasarlanabileceğini ve yapay zekâ ile robotların temel yaşam standardını güvence altına alabileceğini belirtti.