Çin, dünya lideri elektron tabancası demetiyle “süper mikroskop” umutlarını artırıyor
South China Morning Post
🔹 Çin’in Anhui eyaletindeki Hefei Gelişmiş Işık Tesisi, 20 Eylül’de ilk elektron demetini üretti.
🔹 Elektron demetleri, 192 metrelik doğrusal hızlandırıcıda 2,2 milyar elektron volta ulaştırıldı. Bu gelişme, dördüncü nesil ışık kaynağı projesi için önemli bir aşama oluşturdu.
🔹 Projede görevli bilim insanı He Zhigang, demetin başarıyla üretilmesinin nihai hedefe doğru önemli bir adım olduğunu söyledi.
🔹 Tesisin tasarlanan parlaklık ve kararlılık düzeyleri dünyadaki en yüksek seviyeler arasında yer alıyor. Doğrusal hızlandırıcının temel ekipmanlarının tamamı Çin’de üretildi.
🔹 Hefei Gelişmiş Işık Tesisi, yüksek hızlı elektronların manyetik alanlarda yön değiştirmesiyle oluşan yoğun X ışınlarını kullanarak maddenin atomik ölçekte incelenmesini sağlayacak.
🔹 Dördüncü nesil ışık kaynakları elektron demetlerini önceki nesillere kıyasla daha hassas kontrol ediyor. Tesisten üretilecek X ışınlarının, üçüncü nesil kaynaklarınkinden 100 kat daha parlak ve daha uyumlu olması bekleniyor.
🔹 Tesiste dünya genelindeki bilim insanlarının kullanabileceği 35’e kadar deney istasyonu bulunacak. Tesis; yüksek sıcaklık süperiletkenleri, yeni enerji bataryaları, ileri malzemeler ve Alzheimer araştırmaları dahil yaşam bilimlerinde ilerlemelere katkı sağlayabilir.
🔹 İlk 10 istasyon arasında, gelişmiş yarı iletken üretiminde kullanılan aşırı ultraviyole litografi platformu bulunacak. Diğer istasyonlar nano cihazlara odaklanacak.
🔹 İnşaatı 2023’te başlayan projenin 2028’de tamamlanması bekleniyor. Tesis, Pekin’deki Yüksek Enerjili Foton Kaynağı ve Şanghay Sinkrotron Radyasyon Tesisi ile birlikte Çin’in yüksek, orta ve düşük enerji aralıklarını kapsayan gelişmiş ışık kaynağı sistemini oluşturacak.
🔹 Çin’in ilk özel “süper mikroskobu” Hefei Işık Kaynağı 1989’da kuruldu. Üçüncü nesil ışık kaynakları, lösemide arseniğin tedavi mekanizmasının keşfedilmesi, SARS virüsünün üç boyutlu yapısının ortaya çıkarılması ve 99 milyon yıllık kehribar içindeki dinozor fosilinin görüntülenmesi gibi çalışmalara katkı sağladı.