🔹 ABD Başkanı Donald Trump, ABD'li müzakerecilerin bu hafta İran'la görüşmeleri sürdürmesinin beklendiğini açıkladı.

🔹 Görüşmelerin en erken 28 Eylül'de arabulucu ülke Katar üzerinden yapılması planlanıyor; ABD ile İran arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle ilerleme belirsizliğini koruyor.

🔹 Katar yetkililerinin ABD'nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ayrı ayrı görüşmesi bekleniyor.

🔹 Trump, ABD'nin deniz ablukasını kaldırması karşılığında Hürmüz Boğazı'nı yedi gün içinde açma teklifini reddetme yönündeki tutumunu sürdürdü.

🔹 Trump, İran'ın bir anlaşma istediğini ancak bunun kendi istediği anlaşma olmadığını söyledi; İran'ın önceki görüşmelerde fazla sert çıktığını belirtti ve saldırıların yeniden başlatılmasını her zaman düşündüğünü açıkladı.

🔹 Arakçi, diplomatik görüşmelere hazır olduklarını ve nihai seçimin Trump'a bağlı olduğunu söyledi.

🔹 İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nda ABD ordusuna ait otonom bir insansız sualtı aracını ele geçirdiğini açıkladı ve görüntüler yayımladı.

🔹 Ele geçirilen aracın 600 metre derinlikte çalışabilen keşif amaçlı Remus 600 olduğu açıklandı. ABD ordusu, İran saatine göre 28 Eylül sabahı itibarıyla olaya ilişkin açıklama yapmadı.

🔹 Devrim Muhafızları, İranlı uzmanların aracın verilerini analiz ederek Hürmüz Boğazı'ndaki ABD keşif faaliyetlerini tespit etmeyi planladığını bildirdi.

🔹 Devrim Muhafızları, aynı ayın 8'inde de insansız bir denizaltıyı ele geçirdiğini açıklamıştı.

🔹 87 yaşındaki Maricarmen Abascal, Madrid’de 71 yıl yaşadığı evden tahliye edildi. Tahliye, İspanya’daki konut krizine yönelik öfkeyi artırdı.

🔹 On binlerce kişi cumartesi günü Madrid’de Abascal’a destek vermek için yürüdü. Bir grup protestocu, kent merkezindeki Puerta del Sol’da gece boyunca protesto kampı kurdu.

🔹 Başbakan Pedro Sánchez, azınlık hükümetinin salı günkü kabine toplantısına kadar yeni konut yasası hazırlamak için çalıştığını söyledi.

🔹 Abascal’ın babası daireyi 1956’da kiraladı. Kira sınırlaması sayesinde Abascal ayda yaklaşık 500 avro ödedi.

🔹 Daireyi 2018’de satın alan Urbagestión, Abascal’ın devlet emekli maaşıyla karşılayamayacağı bir kira artışı talep etti. Kiracılar örgütü, şirketin önce yaklaşık 2.650 avro, daha sonra 1.650 avro kira istediğini söyledi; şirket bu rakamları reddetti.

🔹 Mahkemeler, Abascal’ı tahliye etmeye yönelik önceki üç girişimi engelledi. Engelli olan Abascal, hâkim kararının ardından çarşamba günü tekerlekli sandalyeyle binadan çıkarıldı.

🔹 Madrid’de kiralar son beş yılda yüzde 61 arttı. 2021-2025 döneminde İspanya’da nüfusun ihtiyaç duyduğundan 750 bin daha az konut inşa edildi.

🔹 Muhafazakâr muhalefet, Sánchez’i sekiz yıllık iktidarı boyunca konut konusunda yeterince adım atmamakla suçladı. Sosyalistlerin öncülüğündeki hükümet ise 2023’te kira denetimleri içeren kapsamlı bir konut yasası çıkardığını ve muhafazakâr Halk Partisi’nin yönettiği bölgelerin kiracıları koruyacak önlemleri uygulamadığını söyledi.

🔹 Kiracılar örgütü, kira sözleşmelerinin süresiz olmasını sağlayacak bir yasa çıkarılmadıkça tatmin olmayacağını açıkladı.

🔹 Örgüt, Abascal’ın tahliyesinden hem Sánchez’in merkezi hükümetini hem de Isabel Díaz Ayuso’nun yönettiği Madrid bölge hükümetini sorumlu tuttu. İspanya’da konut politikalarında bölgesel hükümetler merkezi hükümetten daha geniş yetkilere sahip.

🔹 Çin, demografik değişim, zorlaşan iş piyasası ve sanayideki dönüşümün beceri ihtiyaçlarını değiştirmesi üzerine üniversite sisteminde kapsamlı reform açıkladı.

🔹 Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Ofisi ile Devlet Konseyi, yükseköğretim reformuna ilişkin kılavuz yayımladı.

🔹 Kılavuz, üniversitelerin okul çağındaki nüfustaki değişimlere uyum sağlamasını, farklılaşmış gelişim modelleri oluşturmasını ve geleceğin yenilikçilerini yetiştirmek için yeni yöntemler geliştirmesini öngörüyor.

🔹 Üst düzey araştırma üniversiteleri büyük ulusal stratejileri destekleyecek; belirli sektörlere odaklanan kurumlar ise reel ekonomiye hizmet etme kapasitelerini güçlendirecek.

🔹 Tongji Üniversitesi Eğitim Değerlendirme Araştırma Merkezi Direktörü Fan Xiudi, okul çağındaki nüfusun azalması ve yükseköğretimin elit modelden kitlesel modele geçmesiyle gelecekte herkesin üniversiteye gitme fırsatına sahip olacağını söyledi.

🔹 Çin’de okul çağındaki toplam nüfusun 2021’deki 328 milyondan 2035’te yaklaşık 250 milyona düşmesi bekleniyor. Üniversite çağındaki nüfusun ise 2032’de zirve yapacağı tahmin ediliyor.

🔹 Eğitim Bakanlığı verilerine göre ülke genelindeki yükseköğretim öğrenci sayısı 2025’te 48,7 milyona ulaştı; brüt okullaşma oranı yüzde 61,3’e çıkarak 2012’deki yüzde 30 seviyesinin iki katından fazlasına yükseldi.

🔹 Çin’de yükseköğretim kurumlarının araştırma, uygulamalı eğitim ve beceri odaklı görevler doğrultusunda farklılaştırılması; yönetim ve finansman modellerinin de bu görevlere göre düzenlenmesi planlanıyor.

🔹 Araştırma üniversiteleri bilimsel ve teknolojik öz yeterliliği destekleyecek üst düzey yenilikçileri yetiştirecek. Uygulamalı üniversiteler bölgesel kalkınmaya ve yetenek arzı ile sanayi talebi arasındaki farkın azaltılmasına odaklanacak.

🔹 Beceri odaklı üniversiteler, modern sanayi sistemi için zanaatkârlar ve teknik personel yetiştirecek; yetkililer üniversitelerin işlevlerine, katkılarına ve özgün avantajlarına göre farklı teşvik mekanizmaları oluşturacak.

🔹 Çin’de azalan nüfus öğrenci tabanını değiştirirken, sıkı iş piyasası yetenek arzının yeniden değerlendirilmesini ve sanayideki dönüşüm yeni beceri taleplerini beraberinde getiriyor.

🔹 Yeni kılavuzlar, öğrenci sayısının azalması, finansmanın daralması ve mezunların istihdam koşullarının kötüleşmesi beklenmeden üniversitelere politika değişikliklerini proaktif biçimde yapma alanı açıyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın ABD’ye verdiği gerilimi düşürme güvencelerine rağmen savaşı yavaşlatma belirtisi göstermediğini söyledi.

🔹 Zelenskiy, Rusya’nın Kiev dışındaki bir pazarı ateşe verdiğini, anaokullarını, okulları, evleri ve iletişim tesislerini vurduğunu söyledi.

🔹 Zelenskiy, ABD’den Rusya’ya kapsamlı yaptırımlar öngören Lindsey Graham Yasası’nı tamamen uygulamasını istedi.

🔹 Zelenskiy, G7 ve G20 ülkelerinden daha güçlü baskı talep etti. Finans ağlarını, tedarik zincirlerini ve Rus silahlarının üretimine yardım eden şirket ve kişileri hedef alan yeni yaptırım paketlerinin ekim ayı başında yürürlüğe girmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Ukrayna makamları, Rus saldırılarında pazar günü ülke genelinde sekiz kişinin öldüğünü açıkladı. Kiev’in batısındaki Sofiivska Borşçahivka’da bir pazara düzenlenen insansız hava aracı saldırısında iki kişi öldü, yaklaşık 10 kişi yaralandı.

🔹 Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko, başkentte biri çocuk olmak üzere dokuz kişinin yaralandığını söyledi.

🔹 Zelenskiy, Rusya’nın bir hafta içinde Ukrayna’ya yaklaşık 3.900 insansız hava aracı, hava bombası ve füze fırlattığını söyledi.

🔹 Rusya, Ukrayna’nın en büyük mobil hizmet sağlayıcısı Kyivstar’ın Kiev’deki genel merkezini vurdu. Şirket, saldırıda can kaybı olmadığını açıkladı.

🔹 Herson’un karşı kıyısındaki Oleşki’de nüfus 24.000’den yaklaşık 2.000’e düştü; kentte yaşam koşulları ağırlaştı.

🔹 Güney Kore, iki Kuzey Koreli savaş esirinin Güney Kore’ye transferini açıkladığı ve taraflar arasındaki gizlilik anlaşmasını sonradan reddettiği gerekçesiyle Ukrayna’dan resmi açıklama ve özür talep etti.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin son ateşkes teklifine ilişkin ABD’nin resmî yanıtını arabulucular aracılığıyla beklediğini söyledi.

🔹 Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını ve İran’ın nükleer programına ilişkin görüşmelerin yedi gün içinde başlamasını öngören teklifi kabul edilemez buldu; ancak müzakerelere açık olduğunu belirtti.

🔹 Arakçi, İran heyetinin makul bir plan sunduğunu söyledi ve Trump’ın açıklamasının arabulucular üzerinden iletilecek nihai yanıt olarak görülmemesi gerektiğini belirtti.

🔹 Yeni teklif, ABD ile İran’ın haziran ayında üzerinde anlaştığı mutabakat zaptına benziyor.

🔹 İranlı yetkililer, Trump’ın kamuoyu önünde özel görüşmelerdekinden daha sert bir tutum sergileyebileceğini düşünüyor ve ABD makamlarından başkanın gerçek pozisyonunu açıklamalarını bekliyor.

🔹 ABD’nin BM Büyükelçisi Mike Waltz, İran’ı tüm tavizleri önceden talep etmekle ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere ateş açarak mutabakatın şartlarını ihlal etmekle suçladı.

🔹 Trump, ABD’li müzakerecilerin bu hafta İran’la daha fazla dolaylı görüşme yapmasını beklediğini söyledi. Son arabuluculuk görüşmelerini Katarlı ve Pakistanlı yetkililer yürüttü.

🔹 İran ile ABD arasındaki derin güvensizlik, kapsamlı görüşmelerin kısa vadede başlamasını zorlaştırıyor.

🔹 ABD, İran’a karşı deniz ablukası ve daha sert yaptırımlar uygularken, İran Hürmüz Boğazı’ndaki petrol ve doğal gaz taşımacılığını müzakerelerde koz olarak kullanıyor.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD’nin ekonomik baskısının işe yaradığını ve İran’ın anlaşma yapmak için daha çaresiz hale geldiğini söyledi. Bessent, İran’ın Çin’e ihraç edebileceği yaklaşık 15 milyon varil petrol kaldığını ve teslimatların iki hafta içinde sona erebileceğini belirtti.

🔹 Arakçi, Hürmüz Boğazı yeniden açılmadan İran’ın temel koşullarından geri adım atmayacağını söyledi. Bu koşullar arasında yaklaşık 12 milyar dolarlık dondurulmuş varlığın serbest bırakılması, İran petrolüne yönelik yaptırımların kaldırılması ve ABD deniz ablukasının sona ermesi bulunuyor.

🔹 Arakçi, İran’ın yeni saldırılar karşısında direnmeye ve aynı zamanda diplomasiye hazır olduğunu söyledi; kararın Trump’a ait olduğunu belirtti.

🔹 Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, ekim ayında yapılacak parlamento seçimlerinin ardından başbakan olmasının önünü açacak şekilde görevinden istifa etti.

🔹 Sırbistan Anayasası, 2017’de cumhurbaşkanı seçilen Vucic’in üçüncü beş yıllık dönem için aday olmasını engelliyor; ancak daha önce iki kez yürüttüğü başbakanlık görevine dönmesini kısıtlamıyor.

🔹 Vucic, cumhurbaşkanlığı görevlerini pazartesi günü Parlamento Başkanı Ana Brnabic’e devredeceğini açıkladı.

🔹 Vucic, Sırp İlerleme Partisi üzerindeki kontrolü sayesinde resmi görevinden bağımsız olarak siyasi gücünü koruyor. Sırbistan’da yürütme yetkisi anayasal olarak başbakana ait olsa da Vucic’in iktidar üzerindeki etkisi sürüyor.

🔹 Öğrenci liderliğindeki protestolar yaklaşık iki yıldır Vucic’in Sırbistan’daki 14 yıllık siyasi hâkimiyetini sona erdirmeyi amaçlıyor. Protestolar, 2024’te Novi Sad’daki yenilenmiş tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin ölmesinin ardından başladı.

🔹 Vucic, devlet televizyonu RTS’ye verdiği röportajda protestoların dış güçler tarafından düzenlenen bir “renkli devrim” girişimi olduğunu söyledi. Ayrıca tutuklu protesto aktivistlerini affetme sözü verdi.

🔹 Vucic’in seçim için “Aleksandar Vucic — Birleşik Sırbistan” adıyla yeniden markalanan partisinin oyların yaklaşık yarısını alması bekleniyor. Öğrenci protestolarını seçim siyasetine taşımak amacıyla kurulan Student List-Students Win hareketinin oy oranı yaklaşık yüzde 37 olarak ölçülüyor.

🔹 Sırbistan’daki muhalefet, ülke çapında birleşik bir seçim kampanyası oluşturmakta zorlanıyor. Protestocular arasındaki hedef farklılıkları ve aylar süren öğrenci ablukalarından kaynaklanan toplumsal yorgunluk, hükümetin protesto dalgasını atlatmasına yardımcı oldu.

🔹 Geçmiş Sırbistan seçimlerinde oy hilesi ve devlet şirketleriyle kamu kurumlarında çalışan seçmenlerin iktidar partisine oy vermeye zorlanmasıyla ilgili kapsamlı raporlar yayımlandı. Muhalefet, Vucic lehine dengesiz medya yayınlarının seçim sistemini iktidar lehine şekillendirdiğini savunuyor.

🔹 Vucic, Kosova’nın bağımsızlığını tanıması yönündeki Avrupa ve ABD baskısına direniyor ve Avrupa’nın Rusya’ya yönelik yaptırımlarına katılmayı reddediyor. Sırbistan’ın Avrupa Birliği’ne katılmak istediğini söylese de Rusya ile ilişkilerini sürdürüyor.

🔹 Belgrad’da, 27 Ağustos’ta Lahey’de tutuklu bulunduğu sırada ölen eski Bosnalı Sırp general ve savaş suçlusu Ratko Mladic’in cenazesine binlerce Sırp milliyetçisi katıldı. Devlet kontrolündeki televizyon ile Vucic’e yakın medya kuruluşları, Mladic’in soykırım ve insanlığa karşı suçlardan mahkûm edildiğini belirtmeden onu kahraman olarak sundu.

🔹 32 yaşındaki Autumn Daniels, şiddetli migren ağrısı nedeniyle Illinois eyaletinin Urbana kentindeki Carle Foundation Hospital’ın acil servisine başvurdu.

🔹 Daniels’ın nabzı, ateşi ve tansiyonu kontrol edildi; ardından kendisi ve kız kardeşi bekleme odasına yönlendirildi.

🔹 Daniels, yaklaşık dört saat boyunca beklediğini, bu sırada yaklaşık her 10 dakikada bir kustuğunu ve doktor tarafından muayene edilmediğini söyledi.

🔹 Kız kardeşi Daniels’ı başka bir hastaneye götürdü. Daniels burada yaklaşık bir buçuk saatlik bekleyişin ardından muayene edildi ve Toradol ile bulantı karşıtı ilaçlar aldı.

🔹 Carle Health, Daniels’a “Acil Servis Seviye 1” ziyareti için 410 dolar fatura çıkardı. Daniels, ayrıntılı fatura talep etti ancak bu belgeyi almadığını söyledi.

🔹 Carle Health, 1 Mart 2026’dan itibaren acil servis ziyaretlerinde doktor tarafından doğrudan muayene yapılmasa bile ücret alınabileceğini açıkladı.

🔹 Hastane, “bakım” sürecinin kayıt işlemleri ve hemşire değerlendirmesini de kapsayabileceğini; hastalar doktor tarafından görülmeden ayrılsa bile personel, alan ve ekipman kaynakları kullanıldığı için ücret çıkarılabileceğini bildirdi.

🔹 Daniels’ın sağlık planı, hastanın tıbbi tavsiyeye aykırı biçimde tesisten ayrılmasıyla bağlantılı Carle başvurusunu karşılamadı. HealthLink, Daniels’ın karara itiraz edebileceğini açıkladı.

🔹 Amerikan Tabipler Birliği’nin CPT kılavuzuna göre yalnızca triyaj işlemi, değerlendirme ve yönetim hizmeti sayılmıyor ve E/M koduyla faturalandırılamıyor.

🔹 Carle Health, Daniels’ın faturasındaki ücretlerin tıbbi kayıtlarla desteklendiğini bildirdi. Daniels 410 dolarlık faturanın 25 dolarını ödedi ve mali yardım başvurusunda bulundu.

🔹 Hasta savunucuları, hastaların tedavi almadan hastaneden ayrılmaları halinde ücret alınmayacağını varsaymamasını; hastanenin politikasını ve sigorta kapsamını önceden sormasını önerdi.

🔹 Fatura reddedildiğinde hastalar sağlık planlarına itiraz edebilir; fatura kalemleri açıklanmıyorsa tıbbi kayıtlar talep edilebilir.

🔹 Beyaz Saray televizyon havuzu ABC, CBS, CNN, Fox News ve NBC arasında dönüşümlü işliyor. Ağlar, başkanın faaliyetlerini görüntüleyerek bu görüntüleri diğer üyelerle, yerel istasyonlarla ve ücretli abonelerle paylaşıyor.

🔹 Başkan Donald Trump, 18 Eylül’de CNN’i, MS NOW’u ve Politico’yu Beyaz Saray arazisinden men etti.

🔹 Beş televizyon ağı, CNN yasağı nedeniyle 21 Eylül’de başkanlık etkinliklerinin televizyon yayınını durdurma kararı aldı.

🔹 CNN, MS NOW ve Politico, aynı gün dava açtı. Federal yargıç, üç kuruluşun Beyaz Saray arazisine erişimini 14 gün süreyle yeniden sağladı; karar televizyon havuzundaki görev dağılımına ilişkin hüküm içermedi.

🔹 Beş ağ, mahkeme kararının ardından cuma günü televizyon havuzunu yeniden başlattı. CBS, Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i ağırladığı etkinlikte başlıca havuz yayıncısı oldu; CNN ise iki liderin yer aldığı Ulusal Arşiv etkinliğini görüntülemek ve görüntüleri dağıtmak için akredite edildi.

🔹 CNN’in cumartesi günü başlıca havuz yayıncısı olması planlanırken Beyaz Saray, kanalın Trump’la birlikte Air Force One ile Tennessee eyaletindeki Knoxville kentine gitmesini engelledi.

🔹 Beş ağ, CNN’in yerine başka bir kanal koymamaya karar verdi. Bu nedenle Trump’ın cumartesi günü bir üniversite futbol maçına yaptığı geziyi takip eden havuz kamerası bulunmadı; pazar günü dönüşümlü görev Fox News’e geçti.

🔹 Başsavcı Todd Blanche, CNN’in Air Force One’a alınmamasını başkanın uçağına kimin bineceğine karar verme yetkisi ve ulusal güvenlik gerekçeleriyle savundu. Blanche, CNN’i haberleri doğru aktarmamakla suçladı.

🔹 Ağlar, CNN’in dönüşümlü görevi geldiğinde günün olaylarının haber değerine göre ya bu görevi doldurmayı ya da o gün havuz yayını yapmamayı kararlaştırdı.

🔹 CNN ile CBS’nin, Paramount Skydance ve Warner Bros. arasındaki birleşmenin tamamlanması hâlinde aynı şirkete bağlanması bekleniyor. Birleşmenin önümüzdeki haftalarda tamamlanması, beş ağlı televizyon havuzunun gelecekteki dengesine ilişkin belirsizlik yaratıyor.

🔹 Beyaz Saray, Trump’ı ABD tarihinin “en erişilebilir” başkanı olarak nitelendirdi ve muhabirlerin röportaja önceden belirlenmiş başlık ve anlatıyla girmesi hâlinde Beyaz Saray’da bulunmalarına gerek olmadığını söyledi.

🔹 İşçi Partisi lideri Andy Burnham, İngiltere’de kullanım noktasında ücretsiz yeni bir sosyal bakım sistemi kurmak için vergi artırma vaadiyle bir sonraki genel seçime gireceklerini açıkladı.

🔹 Burnham, sosyal bakım reformunun mevcut parlamento döneminde uygulanamayacağını söyledi; gerekçe olarak seçim bildirgesindeki taahhütleri gösterdi.

🔹 İşçi Partisi 2024 seçim bildirgesinde gelir vergisi, KDV ve ulusal sigortayı artırmama ve devlet emekli maaşındaki üçlü kilit uygulamasını sürdürme sözü verdi.

🔹 Üçlü kilit, devlet emekli maaşının her yıl en yüksek enflasyon, ücret artışı veya yüzde 2,5 oranında artırılmasını öngörüyor.

🔹 İşçi Partisi milletvekili Alex Sobel, emekli maaşı artışlarını güvence altında tutacak farklı bir mekanizmayla üçlü kilidin yeniden düzenlenmesinin sosyal bakım için milyarlarca sterlin sağlayabileceğini söyledi.

🔹 Burnham, sosyal bakım planlarının Health Foundation’ın kapsamlı NHS tipi sistem için hesapladığı 18,7 milyar sterlinden daha düşük maliyetli olacağını söyledi. İskoçya modelindeki ücretsiz kişisel bakımın yaklaşık 7,7 milyar sterlin, yaşam boyu bakım maliyetlerine üst sınır getirilmesinin ise yaklaşık 3,8 milyar sterlin tutacağı hesaplanıyor.

🔹 Bir sonraki genel seçimin 2029’da yapılması bekleniyor. Burnham, erken seçim yapılacağı yönündeki spekülasyonları reddetti.

🔹 Burnham, gelecek yıl yapılması planlanan sosyal bakım incelemesini Whitehall danışmanı Baroness Louise Casey’nin yürütmesi için takvimi öne çekti.

🔹 İngiltere’de sosyal bakım sistemi, yaşlılara ihtiyaç duydukları desteği sağlayamaması ve bazı kişileri yüksek maliyetlerle karşı karşıya bırakması nedeniyle reform tartışmalarının merkezinde bulunuyor.

🔹 Age UK’den Caroline Abrahams, Burnham’ın taahhütlerinin İngiltere’nin temel sosyal bakım reformuna bir nesildir hiç olmadığı kadar yaklaştığını söyledi.

🔹 Unite sendikası lideri Sharon Graham, reformu finanse etmek için üçlü kilidin kaldırılmasını kabul edilemez buldu. Muhafazakârlar ve Reform UK önerilere karşı çıktı.

🔹 Burnham ayrıca ilk kez ev alacak kişilere yönelik yeni bir Help to Buy modeli açıkladı. Your First Home programı, yüzde 2,5 peşinat yatıran alıcılara yeni inşa edilmiş konutlar için başlangıçta faizsiz yüzde 20 öz sermaye kredisi sağlayacak.

🔹 Gazze Şeridi’ndeki enkaz miktarı 61 milyon ton olarak hesaplanıyor. Bu miktar, son 18 yıldaki tüm savaşlarda oluşan enkazın yaklaşık 20 katına denk geliyor.

🔹 Birleşmiş Milletler, enkazın büyük bölümünün kaldırılmasının en az 7 ila 10 yıl sürebileceğini ve milyarlarca dolara mal olabileceğini tahmin ediyor.

🔹 Temizleme ekipleri, enkazın altında çok sayıda ceset ve patlamamış mühimmat bulunması nedeniyle tehlikeli koşullarda çalışıyor. Gazze’de 580 kilometrelik yol temizlendi ve bu yollar yardım kamyonları, yardım ekipleri ve bölge sakinlerinin hareketini kolaylaştırdı.

🔹 İki yılı aşkın çalışmanın ardından yaklaşık 907 bin ton enkaz kaldırıldı; 300 bin tondan fazlası geri dönüştürülerek yeniden kullanıldı. Bu miktar toplam enkazın yalnızca yaklaşık yüzde 1,5’ini oluşturuyor.

🔹 İsrailli yetkililer, gıda ve ilaç dışındaki yardımların Hamas’a fayda sağlayabileceği gerekçesiyle gerekli ekipmanların Gazze’ye girişini yasakladı. Bu nedenle yerel mühendisler, savaş öncesinden kalan makinelerden ikisini yeniden kullanıma hazırladı.

🔹 Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, Gazze genelinde beş enkaz kırma tesisi yönetiyor. İşlenen beton, yolların onarılmasında, çukurların doldurulmasında ve çadırların yağmur suyu ile kanalizasyondan yükseltilmesinde kullanılıyor.

🔹 Gazze’deki ekipmanların çoğu aşırı yıpranmış durumda ve yedek parça, motor yağı ile bakım malzemesi eksikliği nedeniyle makineler sık sık arızalanıyor.

🔹 Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tahminlerine göre enkazın altında 8 bin ila 10 bin arasında ceset bulunabilir. Program, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve diğer kuruluşlarla birlikte kalıntıların yerlerini belirlemeye, kimlik tespiti yapmaya ve ailelere gerekli belgeleri sağlamaya çalışıyor.

🔹 Enkazda ve yollarda bulunan patlamamış mühimmat temizleme ekipleri için ciddi risk oluşturuyor. Ekipler tüm mühimmatları etkisiz hale getiremiyor ancak tehlikeli bölgeleri belirleyip işaretleyebiliyor.

🔹 Enkazda asbest gibi solunduğunda ciddi sağlık riski yaratabilecek maddeler de bulunuyor. Kısmen ayakta kalan hasarlı binalar, ailelerin geri dönmesinin ardından aniden çökebiliyor.

🔹 Gazze’de 2,1 milyondan fazla yerinden edilmiş kişi çadırlarda ve geçici barınaklarda yaşıyor. Enkazın kaldırılması yolları genişletiyor, kemirgen ve böcek sorununu azaltıyor, araç geçişini kolaylaştırıyor ve bazı dükkânların yaklaşık 20 gün içinde yeniden açılmasını sağlıyor.