🔹 ABD ve Çin, yapay zekâyı ekonomik rekabetlerinin yeni odağı olarak görüyor. ABD Başkanı Donald Trump, 13 Eylül’de “Yapay zekâyı kazanan, kazanır” dedi.
🔹 ABD, ulusal güvenlik gerekçesiyle 2022’den bu yana en güçlü yapay zekâ çiplerinin Çin’e ihracatını kısıtlıyor. ABD’deki savcılar, Nvidia çiplerinin Çin’deki müşterilere kaçak gönderildiği şüphesiyle soruşturmalar yürütüyor.
🔹 ABD Adalet Bakanlığı, Super Micro Computer kurucu ortağı Yih-Shyan “Wally” Liaw’ı, Nvidia çipleri içeren ABD montajlı sunucuların ihracat kısıtlamalarını ihlal ederek Çinli müşterilere gönderilmesine yardım etmekle suçladı. Liaw suçlamaları kabul etmedi; Nvidia sıkı uyum prosedürleri uyguladığını açıkladı.
🔹 Beyaz Saray yetkilisi, Moonshot AI’ın Kimi K3 modelinin ABD’deki rakiplerine yakın performans göstermesinin ardından şirketi Nvidia çiplerini yasa dışı edinmek ve Tayland üzerinden uzaktan kullanmakla suçladı. Çin hükümeti suçlamaları reddetti; Moonshot AI açıklama yapmadı.
🔹 ABD’li milletvekilleri, Çinli yapay zekâ şirketlerinin başka ülkelerdeki bilgi işlem gücünü kiralayarak ihracat kısıtlamalarındaki boşluktan yararlandığını söyledi. Kongre’deki iki partili yasa tasarısı, Çin’in bulut bilişim yoluyla Nvidia çiplerine uzaktan erişimini sınırlamayı amaçlıyor.
🔹 ABD hükümeti, DeepSeek, Moonshot AI, Z.AI ve Alibaba’nın yapay zekâ birimi dahil yaklaşık altı Çinli şirketi, önde gelen ABD modellerinin yeteneklerini “endüstriyel ölçekte damıtma” yöntemiyle kopyalamakla suçladı. Çin hükümeti suçlamaların temelsiz olduğunu söyledi.
🔹 Yapay zekâ ajanlarının karmaşık görevleri bağımsız tamamlaması ve sistemlerin sınırlı insan müdahalesiyle kendilerini geliştirmesi, kontrol kaybı ve büyük ölçekli zarar risklerine ilişkin endişeleri artırdı.
🔹 Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei, yapay zekânın varoluşsal tehdit oluşturduğunu söyledi ve şirketinin riskleri daha iyi anlamak için ileri düzey modellerin geliştirilmesini yavaşlatacağını açıkladı. Donald Trump yeni yapay zekâ güvenlik önlemleri çağrısını reddetti ve varoluşsal tehdit uyarılarını “aldatmaca” olarak nitelendirdi.
🔹 Pekin yönetimi Amodei’nin mesajını “korku tellallığı” olarak nitelendirdi ve ABD yapay zekâ laboratuvarlarını “kötücül rekabet” yürütmekle suçladı. Çin, Anthropic’in Mythos modelinin siber yeteneklerinin Çin çıkarlarına karşı silah olarak kullanılabileceği konusunda endişelerini dile getirdi.
🔹 ABD ve Çin, güçlü yapay zekâ modellerinin siber suçluların ve teröristlerin hassas altyapılara saldırmak veya biyolojik silahlar tasarlamak için erişemeyeceği şekilde korunması konusunda işbirliği yapabilir. Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in eylül sonundaki Washington zirvesinde iki ülke, yapay zekânın “riskleri ve faydaları” konusunda görüş alışverişi yapacak ikili diyalog oluşturma konusunda anlaştı.
🔹 ABD ve Çin, yapay zekâ destekli insansı robotların ticari kullanımında rekabet ediyor. ABD, ulusal güvenlik gerekçesiyle Çin yapımı insansı ve dört ayaklı robotların ithalatını kısıtladı; ABD savunma şirketlerinin Çin’de çıkarılan, rafine edilen veya üretilen çeşitli malzemeleri tedarik etmesini yasaklayacak kuralların Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi bekleniyor.
🔹 Çin, insansı robotların üretiminde kullanılan kritik donanım tedarik zincirinin bazı katmanlarının yaklaşık yüzde 80’ini kontrol ediyor. Çin’in mıknatıs ihracatına yönelik kısıtlamaları Elon Musk’ın Tesla Optimus robot projesini etkiledi.
🔹 ABD’nin teknoloji ihracat kontrolleri, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun savaş alanında avantaj sağlayabilecek gelişmiş ABD yapay zekâ çiplerine erişmesini engellemeyi amaçlıyor. Çin ordusunu destekleyen en az yedi üniversite laboratuvarı Nvidia’nın gelişmiş çiplerini edinmeye çalışıyor; Beihang Üniversitesi ve Northwestern Polytechnical University, Çin’in orduya destek veren “Ulusal Savunmanın Yedi Oğlu” grubunda yer alıyor.