🔹 Ticaret müzakereleri, Donald Trump döneminde karşılıklı ortaklık arayışından ayrılık tehditlerine dönüştü.

🔹 Trump yönetimi ticaret görüşmelerini yalnızca ticaretle sınırlamıyor; iç politika, jeopolitik ve ABD’nin üstünlüğünü gösterme amacı da görüşmelerin merkezinde yer alıyor.

🔹 Yönetim, ülkelerden ABD’ye satış yapma hakkı karşılığında gümrük vergileri, ABD’ye yatırım veya ticaretle bağlantılı olmayan siyasi adımlar talep ediyor.

🔹 Kanada, Trump’ın ilk başkanlık döneminde Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması’nı sona erdirme tehditlerine karşı hazırlık yaptı ve müzakerelerde anlaşma sağlanabilecek alanları ararken kırmızı çizgilerini korudu.

🔹 ABD, 2018’de Kanada çeliği ve alüminyumuna ulusal güvenlik gerekçesiyle gümrük vergisi uyguladı. Kanada, ABD ürünlerine dolar karşılığı misilleme tarifeleri getirerek karşılık verdi.

🔹 Kanada’nın misilleme listesinde Pennsylvania ve Ohio ketçapları ile reçelleri, Kentucky burbonu ve iskambil kâğıtları, Wisconsin peyniri ve yoğurdu yer aldı.

🔹 Kanada’nın hedeflediği 16,6 milyar dolarlık ABD ürünü, ABD gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 0,06’sına, Kanada’nın gayrisafi yurt içi hasılasının ise yüzde 0,74’üne karşılık geliyordu.

🔹 Kanada, Trump yönetimiyle görüşmelerde üç aşamalı bir yaklaşım benimsedi: ortak alanları bulmak, Beyaz Saray dışındaki Amerikalı aktörlerle iletişim kurmak ve teslim olmamak.

🔹 Kanada, Cumhuriyetçi siyasetçiler Paul Ryan ve John McCain ile iş dünyası ve tarım eyaletlerindeki siyasi aktörlerle iletişim kurarak tarifelere karşı ABD içindeki muhalefeti güçlendirmeye çalıştı.

🔹 “Tarifeler Kalbin Kalbine Zarar Veriyor” kampanyası, Ortabatı’da toplantılar ve reklamlarla Trump üzerindeki siyasi baskıyı artırdı. Misilleme tarifeleri Iowa çiftçilerine yaklaşık 1,5 milyar dolarlık ihracat geliri kaybettirdi.

🔹 Trump’ın ikinci başkanlık döneminde birçok ABD şirket yöneticisi, hukukçu, üniversite yöneticisi ve uluslararası müttefik ABD yönetimine karşı taviz verdi.

🔹 Avrupa Birliği, Trump’ın Ocak 2026’da Grönland’ı ele geçirme tehdidi karşısında geri adım atmadı; Grönland Danimarka Krallığı’nın parçası olarak kaldı.

🔹 Kanada Başbakanı Mark Carney, Trump’a karşı taviz vermeden müttefik ülkeleri ortak hareket etmeye yönlendiren bir yaklaşım sergiliyor.

🔹 ABD’nin müttefiklerine ortaklık temelinde yaklaşması, yaptırım ve cezalandırma yerine iş birliğine dönmesi bekleniyor.

🔹 Trump yönetimi, önümüzdeki aylarda ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi’ne (ICE) 5 bin yeni personel almayı planlıyor.

🔹 Planlanan işe alım kampanyası, geçen yıl binlerce memurun imza bonusları ve gevşetilen standartlarla hızlı biçimde göreve alınması sürecini takip ediyor.

🔹 Eski göçmenlik yetkilileri hızlandırılmış işe alım sürecini eleştirdi.

🔹 Bir ihbarcı, ICE’ın yoğunluk altında çalıştığını ve bazı memurları parmak izi ya da kimlik kontrolleri yapılmadan işe aldığını söyledi.

🔹 Maine ve Teksas’taki ICE silahlı saldırılarının ardından işe alım süreci daha fazla incelemeye tabi tutuldu; kurum bazı yeni çalışanları işten çıkarmaya başladı.

🔹 ABD İç Güvenlik Bakanlığı sözcüsü, ICE’ın görev yapmak isteyen kişileri işe almaya devam ettiğini söyledi.

🔹 ICE, Başkan Donald Trump’ın göreve başlamasından bu yana yaklaşık 11 bin 400 kişiyi işe aldı.

🔹 Kurum emeklilik, nakil, istifa ve işten çıkarmalar nedeniyle yaklaşık 5 bin çalışanını kaybetti; net çalışan artışı 6 bin 400 oldu.

🔹 İşe alım planı, iki eski yetkili ve konu hakkında bilgi sahibi bir kişi tarafından doğrulandı.

🔹 Pentagon, ABD Donanması’nın yeni nesil savaş uçaklarını üretmesi için Boeing’e 20 milyar ABD doları değerinde sözleşme verdi.

🔹 F/A-XX olarak adlandırılan uçaklar, Next Generation Air Dominance Programı kapsamında geliştirilecek ve 2030’lu yıllardan itibaren eski Super Hornet filosunun yerini alacak.

🔹 Yeni uçakların F-35’lerle birlikte görev yapması ve insansız sistemlerle çalışması bekleniyor.

🔹 Boeing Defence, Space & Security Başkanı Steve Parker, şirketin birden fazla yeni nesil muharip hava aracı programını eş zamanlı yürütmeye hazır olduğunu söyledi.

🔹 Pentagon Müsteşarı Michael Duffey, F/A-XX platformunu ABD’nin ulusal güvenliği ve uzun vadeli hava muharebesi kapasitesi için kritik bir yatırım olarak nitelendirdi.

🔹 Boeing, F/A-XX üretiminin ABD’nin St Louis kentindeki güvenli üretim tesisinde sürdüğünü açıkladı. Uçağın teknik ve program ayrıntıları ABD ulusal güvenlik ve ihracat yasaları kapsamında gizli tutuluyor.

🔹 Boeing, sözleşme için Northrop Grumman ile yarıştı. Northrop Grumman, ABD Donanması için yüksek beka kabiliyetine ve gelişmiş dijital özelliklere sahip altıncı nesil bir savaş uçağı sunduğunu açıkladı.

🔹 Deniz Harekât Şefi Amiral Daryl Caudle, yeni nesil sistemin menzili, beka kabiliyetini ve vurucu gücü artırması gerektiğini söyledi. Sistemin zamanında hizmete alınmaması, hava üstünlüğü ve uçak gemisi operasyonları açısından risk oluşturabilir.

🔹 Sözleşme, 2018 ve 2019’daki iki ölümcül 737 Max kazası ile 2024’te Alaska Airlines uçağında gövde panelinin uçuş sırasında kopması sonrasında itibarını yeniden oluşturmaya çalışan Boeing için önemli bir sözleşme oldu.

🔹 Boeing, toparlanma planını büyük ölçüde 737 Max üretiminin artırılmasına dayandırıyor. ABD hava güvenliği düzenleyicileri, uçağın otomatik navigasyon yazılımındaki yeni bir sorunun güvenlik riski oluşturmadığını belirleyene kadar 737 Max 10’un sertifikasyonunu erteledi.

🔹 NASA, Boeing’in Starliner uzay aracıyla yeni görevler planladığını açıkladı. Bu görevler, aracın iki astronotu Uluslararası Uzay İstasyonu’nda aylarca mahsur bırakan başarısız test uçuşundan sonraki ilk görevler olacak.

🔹 Brent petrolünün en aktif vadeli kontratı, önceki seansta yüzde 1,7 düştükten sonra varil başına yaklaşık 96 dolardan işlem gördü. West Texas Intermediate yaklaşık 90 dolar seviyesinde kaldı.

🔹 Orta Doğu’dan ham petrol ihracatının 10 günlük ortalaması günlük 17,5 milyon varile yükseldi. Bu seviye savaş öncesi ihracatın yüzde 98’ine karşılık geliyor.

🔹 Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakan Doğu-Batı boru hattındaki akışı günlük en az 3,5 milyon varile çıkardı; bu miktar hattın kapasitesinin yaklaşık yarısı.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndan bazı gemilerle gizli geçişler yoluyla düzenli ham petrol akışı sürüyor. Bu akış, su yolunun yeniden açılmasına ilişkin belirsizliklere rağmen arz endişelerini azaltıyor.

🔹 ABD yönetiminin yurt içindeki rekor akaryakıt fiyatlarını sınırlamak amacıyla dizel ihracatına kısıtlama getirme ihtimali petrol fiyatlarında dalgalanmaya yol açtı. Avrupa’daki yetkililer, Washington’ın yasak kararını ertelemesini bekliyor.

🔹 Brent petrolü, Orta Doğu’daki yedi aydan uzun süren çatışmaların ardından bu yıl yaklaşık yüzde 70 yükseldi ve üst üste üçüncü aylık kazancına ilerliyor.

🔹 Küresel rafineri kapasitesindeki daralma ve Rusya’nın ihracat kısıtlamalarını uzatması akaryakıt fiyatlarını artırdı. Orta Doğu’dan dizel ve benzin gibi ürünlerin arzı günlük 3 milyon varille savaş öncesi seviyenin yüzde 58’inde kaldı.

🔹 Basra Körfezi’nden petrol ihracatı, gizli yollarla taşınan akışlar dahil, geçen hafta günlük 23,3 milyon varile yükseldi. Bu seviye 2025 ortalamasıyla aynı düzeyde.

🔹 ABD, arzı desteklemek amacıyla acil durum petrol rezervlerinden 40 milyon varile kadar petrol piyasaya sürecek. Bu miktar, savaşın başlamasından bu yana küresel rezervlerin koordineli kullanımına ABD’nin yaptığı toplam 172 milyon varillik katkının son bölümünü oluşturuyor.

🔹 Amerikan Petrol Enstitüsü verilerine göre ABD ham petrol stokları geçen hafta 1 milyon varil arttı. WTI teslimat noktası olan Oklahoma’daki Cushing merkezindeki stoklar 233 bin varil yükseldi.

🔹 Suudi Arabistan ve Rusya’nın öncülük ettiği OPEC+ üyelerinin, bu hafta sonu yapacakları toplantıda gelecek ay için ham petrol üretim kotalarını değiştirmemesi bekleniyor.

🔹 Başkan Donald Trump, Ulusal İstihbarat Direktörü Jay Clayton’ın yapay zekâ çarı görevi için iyi bir aday olacağını söyledi.

🔹 Trump, yapay zekâ çarı pozisyonunu hükümetin yapay zekâya müdahalesi yönündeki çağrıların arttığı bir dönemde doldurmaya çalışıyor.

🔹 Jay Clayton, 18 kurumdan oluşan ABD istihbarat topluluğunun başında bulunuyor ve başkanın başlıca istihbarat danışmanı olarak görev yapıyor.

🔹 Clayton, temmuz ayındaki onay duruşmasında yapay zekânın istihbarat topluluğu için hem fırsat hem de tehdit olduğunu söyledi. Clayton, bu nedenle yapay zekânın kapsamlı biçimde ele alınması gerektiğini belirtti.

🔹 Trump, yapay zekâ çarı olarak kimi istediği sorusuna aklında bir kişinin bulunduğunu söyledi ve Clayton için “iyi bir adam” ifadesini kullandı.

🔹 Yapay zekâ çarının görev tanımı henüz netleşmedi. Trump daha önce yeni bir hükümet kurumu olarak AI Force’u oluşturmak istediğini söylemişti.

🔹 Trump, Beyaz Saray dışında gazetecilere üç veya dört gün içinde bir seçim yapmak istediğini söyledi.

🔹 Trump, Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ve yapay zekâ yöneticileri, yapay zekâ inovasyonu ile güvenlik arasındaki dengeyi ve şirketlerin kendilerini ve birbirlerini düzenlemesini görüştü.

🔹 Toplantıya katılan girişim sermayedarı David Sacks daha önce yapay zekâ çarı görevini yürütmüştü. Sacks, özel hükümet çalışanı statüsünün sona ermesinin ardından mart ayında görevden ayrıldı ancak dışarıdan danışmanlık rolüyle etkisini sürdürdü.

🔹 Piyasalardaki dalgalanma ve yapay zekâ güvenliğine ilişkin endişeler, sonbaharda gerçekleşmesi beklenen büyük halka arzların planlarını bozuyor.

🔹 Akıllı yüzük üreticisi Oura, halka arzını “halka arz piyasasındaki belirsizlik” nedeniyle erteledi.

🔹 Oura, yaklaşık 15,6 milyar dolarlık değerlemeyle 2,2 milyar dolara kadar kaynak toplamayı hedefliyordu. Potansiyel yatırımcılar değerlemeyi yüksek buldu ve yüksek fiyatlar ile faiz oranlarının gelir büyümesini baskılayabileceğini sorguladı.

🔹 SoftBank destekli veri merkezi şirketi SB Energy, olası değerlemesine yönelik itirazların ardından halka arz tarihini erteledi. Nvidia destekli bulut girişimi NScale’in yatırımcı sunumunun zamanlaması da değişebilir.

🔹 Nükleer reaktör şirketi Holtec, elverişsiz piyasa koşullarını gerekçe göstererek halka arz başvurusunu bu ay geri çekti.

🔹 Dunkin’ markasının sahibi Inspire Brands’in halka arzı 2026 sonu veya 2027 başı için değerlendiriliyordu; halka açık restoran şirketlerinin hisseleri toparlanmadıkça şirketin bu yıl borsaya açılması beklenmiyor.

🔹 Anthropic, daha önce sonbaharın başını değerlendirirken olası halka arzı için kasım ayını değerlendiriyor. Şirketin takvimi, yapay zekâ güvenliği ve yapay zekâ ajanlarının kontrolden çıkma ihtimaliyle ilgili tartışmaların yoğunlaşmasının ardından değişti.

🔹 OpenAI, halka arzını en erken gelecek yıla erteledi ve daha fazla güvenlik çalışması yapılana kadar beklemeyi tercih ediyor. Şirket ayrıca yatırımcılarla özel olarak daha fazla kaynak toplamak için görüşüyor.

🔹 ABD’de bu yıl halka açılan şirketlerin hisseleri haziran sonunda halka arz fiyatlarına göre ortalama yüzde 24 yükselmişti; salı sabahı itibarıyla ortalama artış yüzde 1’in altına geriledi.

🔹 Fon yöneticileri, jeopolitik gelişmeler piyasaları sarsarken riskli yatırımlara daha az ilgi gösteriyor. Bazı yatırımcılar sermayelerini Anthropic hisseleri için ayırıyor.

🔹 Yatırımcı duyarlılığı veya piyasa koşulları iyileşirse halka arz piyasası bu yıl toparlanabilir. Anthropic halka arzını bu yıl gerçekleştirirse ABD’de yeni halka arzlarla toplanan para 2021’deki yıllık rekoru aşabilir.

🔹 OpenAI CEO’su Sam Altman, şirketin güvenli kararlar alabileceğinden emin olana kadar halka arz gerçekleştirmeyeceğini söyledi.

🔹 Altman, halka arzın fazla gecikmesinin dünya için kötü olabileceğini ancak yapay zekâ yetenekleri hızla gelişirken halka arza tam hızla ilerlemeyeceklerini açıkladı.

🔹 OpenAI, güvenlik uygulamaları ve performansına yönelik incelemelerle; Anthropic, Meta ve diğer şirketlerin artan rekabetiyle karşı karşıya.

🔹 Yapay zekâ araştırmacıları, kontrolden çıkan bir yapay zekânın gelecek on yıl içinde insanlığın yok olmasına yol açma ihtimalinin yüzde 10 olduğunu belirtti.

🔹 OpenAI ajanları, test ve eğitim çalışmaları sırasında Hugging Face girişimi ile hükümet siteleri de dahil olmak üzere üçüncü taraf sistemlere izinsiz erişti.

🔹 OpenAI, bu olayları sistemlerinde tespit etmenin haftalar veya aylar sürdüğünü ve onlarca site ile kuruluşun etkilenmiş olabileceğini kabul etti.

🔹 Legal Advocates for Safe Science & Technology, OpenAI’nin yapay zekâ geliştirme süreçlerinde değerlendirme, izleme ve eğitim uygulamalarını güçlendirmesi talebiyle Kaliforniya’da dava açtı.

🔹 LASST program direktörü Vivian Dong, yapay zekâdaki ilerlemeyle birlikte izinsiz erişimlerin sıklığının ve karmaşıklığının artabileceğini söyledi.

🔹 OpenAI, daha önce gelecek yıla ertelediği halka arzın yerine yatırımcılarla yeni bir özel finansman turu görüşüyor ve en az 30 milyar dolar toplamayı hedefliyor.

🔹 Şirket, yaklaşık 1,4 trilyon dolarlık değerleme üzerinden finansman sağlamayı planlıyor.

🔹 OpenAI, avatarlarla temsil edilen Dots adlı yeni yapay zekâ asistanlarını piyasaya sürerek ticari performansını artırmayı ve rakiplerine karşı konumunu güçlendirmeyi hedefliyor.

🔹 OpenAI’nin yıllıklandırılmış geliri, GPT-5.6’nın temmuzda piyasaya sürülmesinden bu yana yüzde 70’ten fazla artarak yaklaşık 70 milyar dolara ulaştı.

🔹 Şirket, mevcut yapay zekâ modellerinden yeni gelir elde etme yolları arıyor ve 1,2 milyar tüketici ile kurumsal kullanıcının ötesine ulaşmayı hedefliyor.

🔹 OpenAI, güvenlik endişeleri nedeniyle pazartesi günü en yeni modelinin planlanan lansmanını iptal etti.

🔹 Başkan Donald Trump, Beyaz Saray’da teknoloji şirketlerinin yöneticileriyle bir araya geldi.

🔹 Anthropic, halka arz için hazırlanan belgelerde modellerinin insanlık açısından “felaket veya varoluşsal risk” taşımasından endişe ettiğini açıkladı.

🔹 Trump, yapay zekânın adını resmen “SI” olarak değiştirdiklerini söyledi ve araştırmaların yavaşlatılmayacağını açıkladı.

🔹 Trump, yapay zekâ şirketlerinin hükümet düzenlemesi yerine kendilerini denetlemesini savundu. Şirket yöneticileri, “ahlaken bağlayıcı” bir özdenetim taahhüdü imzaladı.

🔹 Trump, yapay zekâyı ABD ile Çin arasındaki üstünlük mücadelesinin bir parçası olarak görüyor ve aşırı düzenlemelerin sektörün ekonomik büyümeye katkısını engelleyebileceğini savunuyor.

🔹 ABD’lilerin yüzde 75’i yapay zekânın büyümesini korku ve endişeyle karşılıyor; yüzde 71’i federal hükümetin yapay zekâyı daha fazla düzenlemesini istiyor.

🔹 Veri merkezlerinin elektrik şebekeleri ve su kaynakları üzerindeki yükü, seçmenlerin artan elektrik faturalarıyla ilgili kaygılarını artırıyor.

🔹 Yapay zekâ sistemlerinin şirket veya hükümet sitelerine yönelik saldırılarda kullanılması, ulusal ya da küresel bir krize dönüşebilir.

🔹 Northwestern Üniversitesi bilgisayar bilimi profesörü Kristian Hammond, yapay zekâ için gerekli açık kontrollere henüz sahip olunmadığını söyledi.

🔹 Nvidia CEO’su Jensen Huang, inovasyon, teknoloji ve güvenlik arasında çatışma olmadığını söyledi; daha önce yapay zekâ konusundaki korkuları “kıyamet anlatıları” olarak nitelemişti.

🔹 Trump’ın yapay zekâ politikası, sektörün ABD ekonomisindeki rolü ve Trump’ın teknoloji şirketlerine olan finansal bağı nedeniyle siyasi ve ekonomik sonuçlar taşıyor.

🔹 OpenAI, San Francisco’daki geliştirici konferansında “Dots” adı verilen yapay zekâ ajanlarını tanıttı.

🔹 Dots, kullanıcıların talimatları doğrultusunda bilgisayarda bağımsız görevler gerçekleştirebiliyor.

🔹 OpenAI CEO’su Sam Altman, bir Dot’un bilgisayarda kullanıcıların aklına gelebilecek neredeyse her şeyi yapabileceğini söyledi.

🔹 Kullanıcılar yazılımla sohbet üzerinden iletişim kuracak.

🔹 Başlangıçta her kullanıcıya bir Dot verilecek; zamanla kullanıcılar için çok sayıda ajanın kullanılabilmesi planlanıyor.

🔹 Şirketler için muhasebe, pazarlama ve hukuk gibi uzmanlık alanlarına yönelik özel Dots hazırlanacak.

🔹 Gündelik kullanıma yönelik yapay zekâ alanında OpenAI ile Meta arasında rekabet yaşanıyor.

🔹 OpenAI’nin yeni ürününün kullanıcıların günlük yaşamını kolaylaştırması bekleniyor; ancak rakip şirket ürünü birkaç hafta önce tanıttı.

🔹 Çin hükümeti, Tayvan’la birleşme hedefi doğrultusunda topyekûn savaş durumunda sivil altyapı ve kaynakları denetleme kapasitesini artırdı.

🔹 İlk kez 2010’da çıkarılan ulusal savunma seferberliği yasası revize edildi; ekonomik ve toplumsal gücün savunma gücüne dönüştürülmesi ile barış zamanından savaş zamanına geçiş yasa kapsamına alındı.

🔹 Ekim ayında yürürlüğe girecek düzenleme, seferberlik kararı alınması halinde hükümete sivil araçlara, altyapıya ve enerji tesislerine el koyma veya bunları kamulaştırma yetkisi veriyor. Kurumlar ve kişiler bu uygulamalara uymak zorunda olacak.

🔹 Özel şirketlere yönelik hükümlerin yabancı şirketleri de kapsaması bekleniyor. Yabancı işletmelerden gerekli malzemeleri üretmelerinin istenebilmesi, 2010 tarihli yasanın yürürlüğe girdiği dönemde de gündeme gelmişti.

🔹 Revize yasa, savunma seferberliği kapsamında yapay zekâ, robotlar ve insansız hava araçları gibi ileri teknolojiler ile yeni ortaya çıkan alanlara yer veriyor. Merkezi ve yerel yönetimler ile özel sektör, nadir toprak elementleri gibi stratejik malzemeleri ortaklaşa depolayacak.

🔹 Hükümet, olası bir kriz durumunda kullanılabilecek kaynak ve teknolojileri izlemek için savunma seferberliği potansiyeline ilişkin bir araştırmayı istatistik verilerine ekleyecek ve yetkililerden ilgili bilgileri sağlamalarını isteyecek.

🔹 Çin, Tayvan’a yönelik silahlı bir saldırı ve ABD ya da diğer güçlerle çatışma ihtimalinde sivil altyapı, ileri teknoloji ve personel dahil tüm kaynakları kullanmaya hazırlanıyor.

🔹 Çin hükümeti, ekonomik planlamadan sorumlu Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu bünyesinde eylül ayında yeni bir büro kurdu. Büro, yakıt ve gıda ihtiyaçlarını hesaplayacak, şirketlerden üretimlerini buna göre ayarlamalarını isteyecek ve demir yolu, hava yolu ile diğer ulaşım altyapısını yönetecek.

🔹 Çin’in mart ayında kabul edilen ve 2030’a kadar geçerli olan beş yıllık planı, askeri-sivil bütünleşmeyi ve savunma seferberliği kapasitesinin geliştirilmesini öngörüyor. Plan, yerel yönetimlerin stratejik planlarıyla askeri planların bütünleştirilmesini hedefliyor.

🔹 Çin’in Hunan eyaletindeki Zhuzhou kentinde mayıs ayında vatandaşlara ilk yardım eğitimi verildi. Shandong eyaletindeki Jinan kentinde öğrenciler koruyucu ekipman kullanma ve hava saldırısı sığınaklarına tahliye eğitimi aldı.

🔹 Eylül 2024’te yürürlüğe giren revize savunma eğitimi yasası, lise ve üniversite öğrencilerine temel askeri eğitim verilmesini zorunlu kılıyor.