Trump'ın İran ile müzakereleri uzarken kalıcı anlaşma belirsizliğini koruyor
Wall Street Journal
🔹 ABD ile İran, çatışmaları durdurmak, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını kaldırmak için bir mutabakat imzaladı. Taraflar ayrıca İran'ın nükleer programı da dahil olmak üzere temel anlaşmazlıkları 60 gün içinde müzakere etmeyi kabul etti.
🔹 Mutabakatın yürürlüğe girmesinin üzerinden iki hafta geçmesine rağmen nükleer müzakereler başlamadı. Taraflar Hürmüz Boğazı'nın kontrolü, İsrail'in Lübnan'daki operasyonları ve dondurulan İran varlıkları gibi konuları yeniden tartışıyor.
🔹 Uzmanlar, İran'ın hassas nükleer konuları erteleyerek müzakereleri uzatma stratejisini uzun yıllardır uyguladığını belirtiyor.
🔹 Donald Trump seçim kampanyasında uzun süreli savaşları sona erdirme sözü vermişti. Yönetim, müzakereler uzasa bile yeniden askeri çatışmaya dönmeye sıcak bakmıyor.
🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın nükleer programını yeniden inşa etmeye başlaması veya ticari gemilere yeniden saldırması halinde ABD'nin yaklaşımının değişebileceğini söyledi.
🔹 ABD'nin özel temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner, Katar'da önce ateşkes sürecini ilerletmeyi, ardından İran'ın nükleer programına ilişkin görüşmelere geçmeyi hedefledi.
🔹 Taraflar nihai anlaşmaya kadar birbirlerine saldırmama, bölgesel ateşkesi sürdürme ve İran'ın mevcut nükleer program durumunu koruma konusunda uzlaştı.
🔹 ABD yeni yaptırım uygulamama ve bölgeye ilave askeri güç göndermeme taahhüdünde bulundu. İran ise Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin savaş öncesi seviyelere dönmesini kabul etti.
🔹 Nihai anlaşma için belirlenen 18 Ağustos tarihi, tarafların ortak kararıyla uzatılabilecek.
🔹 ABD Hazine Bakanlığı, İran petrolüne yönelik yaptırımlarda geçici rahatlama sağlayarak petrol gelirlerinin yeniden ülkeye akmasına izin verdi.
🔹 Uzmanlar, bu düzenlemenin iki ay içinde İran ekonomisine yaklaşık 10 milyar dolar gelir sağlayabileceğini değerlendiriyor.
🔹 Analistler, İran yönetiminin ekonomik izolasyonu azaltacak ve yeni bir çatışma riskini düşürecek kapsamlı bir anlaşma istediğini, ancak mevcut geçici durumun da her iki tarafa belirli siyasi avantajlar sağladığını belirtiyor.
🔹 Uzmanlara göre İsrail ile İran arasında yeniden doğrudan çatışma çıkması, Lübnan'daki gerilimin artması veya nükleer müzakerelerde ilerleme sağlanamaması mevcut süreci sona erdirebilir.
🔹 Bazı analistler, taraflar arasında imzalanan mevcut mutabakatın Trump yönetimi ile İran arasında imzalanan ilk ve son anlaşma olabileceğini değerlendiriyor.