🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth, Virginia’daki Quantico Deniz Piyadeleri Üssü’nde yaptığı konuşmada İran hakkında haber yapan askerleri “ulusal ihanet” olarak nitelendirdi.

🔹 Hegseth, Silahlı Kuvvetlerin Durumu konuşmasını 30 Eylül’de gerçekleştirdi.

🔹 Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, görev süresinin sona ermesinden birkaç ay önce görevinden ayrılma ihtimalini dışlamadı.

🔹 Çinli yapay zekâ girişimi DeepSeek, Huawei Technologies’in Ascend yapay zekâ çipleri için geliştirdiği temel araçlardan oluşan bir paketi açık kaynaklı hale getirdi.

🔹 DeepSeek, Nvidia’nın işlemcilerine bağımlılığı azaltma çabaları kapsamında altı yazılım modülü yayımladı.

🔹 Şirket, Nvidia’nın yapay zekâ çipleri için daha önce sunduğu açık kaynaklı araçları Huawei çiplerine uyarladı.

🔹 DeepSeek, grafik işlem birimleri için “bağımsız ve kontrol edilebilir” yeni bir yazılım ekosistemi kurmayı amaçlıyor.

🔹 Paket kapsamında, yüksek performanslı çekirdeklerin geliştirilmesini kolaylaştıran özel programlama dili TileLang’ın Ascend uyumlu sürümü bulunuyor.

🔹 TileLang, Nvidia’yı birincil arka uç olarak listelese de Huawei’nin Ascend 950 hızlandırıcılarını resmen destekliyor.

🔹 Ascend 950 desteği; yerel kod üretimi, otomatik zamanlama ve senkronizasyon özelliklerini kapsıyor.

🔹 Tennessee'de idam mahkûmu Christa Pike, iki doz pentobarbital uygulanmasının ardından hayatta kaldı ve hastaneye kaldırıldı.

🔹 Pike'ın avukatları, uygulama sırasında bilincini kaybettiğini ancak kalbinin attığını ve nefes aldığını belirterek acil durdurma başvurusu yaptı.

🔹 Pike'ın avukatlarından biri, 50 yaşındaki mahkûma hastanede yaşam kurtarıcı müdahaleler yapıldığını söyledi.

🔹 Pike, 1995'te 19 yaşındaki Colleen Slemmer'i öldürmekten 1996'da idama mahkûm edildi. Pike cinayet sırasında 18 yaşındaydı ve olayda dönemin erkek arkadaşı Tadaryl Shipp de yer aldı.

🔹 İnfaz girişimi, Nashville'deki Riverbend Maximum Security Institution'da yerel saatle çarşamba günü yaklaşık 20.00'de yapıldı. Tanık odasındaki perde iki kez kapatıldı ve medya mensuplarından bir süre tesisi terk etmeleri istendi.

🔹 Pike'ın hukuk ekibi, damar erişimindeki sorunlar, damarların zarar görmesi, pentobarbitalin bozulması ve acil tıbbi müdahale bulunmaması nedeniyle Tennessee'nin yasal bir infaz gerçekleştiremediğini söyledi.

🔹 Tennessee Ceza İnfaz Kurumu, eyaletin başsavcılık tarafından onaylanan infaz protokolünün tüm adımlarını uyguladığını açıkladı. Kurum, Pike'ın tesis dışındaki bir sağlık merkezine götürüldüğünü duyurdu.

🔹 Emory Üniversitesi Tıp Fakültesi profesörü Joel Zivot, Pike'ın solunum ve kalp-damar yetmezliğine yol açacak düzeyde pentobarbital alamamış olabileceğini söyledi. Zivot, resüsitasyonun gecikmesinin beyin hasarına yol açabileceğini belirtti.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi, Pike'ın infazı durdurma yönündeki iki ayrı girişimini reddetti. Tennessee valisi de bu hafta Pike'ın af talebini kabul etmedi.

🔹 Pike, af başvurusunda Slemmer'i öldürmek değil dövmek istediğini, ancak şiddeti durduramadığını söyledi. Savunması, Pike'ın çocukken cinsel istismara maruz kaldığına ilişkin kanıtların jüri tarafından değerlendirilmediğini savundu.

🔹 Slemmer'in annesi May Martinez, kızının ölümünden bu yana Pike'ın cezasının uygulanmasını beklediğini ve infazı izlemek için Florida'dan Tennessee'ye gittiğini söyledi.

🔹 ABD'de Yüksek Mahkeme'nin 1976'da idam cezasını yeniden yürürlüğe koymasından bu yana 18 kadın ve 1.663 erkek idam edildi; kadınlar toplam infazların yaklaşık yüzde 1'ini oluşturdu.

🔹 100’den fazla uluslararası bilim insanının hazırladığı 10. Copernicus Okyanus Durumu Raporu, okyanusların alarm verici hızla ısındığını ve dünyanın ortaya çıkan sonuçlara hazırlıksız olduğunu ortaya koydu.

🔹 Rapor, uydular, şamandıralar ve sensörlerden elde edilen 40 yılı aşkın veriye dayanıyor.

🔹 Okyanuslar, fosil yakıt kullanımından kaynaklanan fazla ısının yaklaşık yüzde 90’ını emiyor. Okyanusların ısınma hızı son 20 yılda iki katına çıktı; deniz yüzeyi sıcaklıkları 2023, 2024 ve 2026’da rekor seviyelere ulaştı.

🔹 Dünya okyanusları geçen yıl 23 zettajul ek ısı emdi ve dokuz yıl üst üste yeni rekor kırdı. Bu miktar, bir yıl boyunca her saniye 12 Hiroşima bombasına eşdeğer enerjinin açığa çıkmasına veya dünyanın 2025’te tükettiği enerjinin yaklaşık 40 katına denk geliyor.

🔹 Okyanuslardaki ısınma, deniz sıcak hava dalgalarını, daha güçlü ve yıkıcı fırtınaları, deniz canlılarına verilen zararı ve buzların erimesiyle birlikte deniz seviyesinin yükselmesini artırıyor.

🔹 Küresel ortalama deniz seviyesi 1999’dan bu yana yılda yaklaşık 3,8 milimetre yükseldi ve toplam artış yaklaşık 10 santimetreye ulaştı. Yükselme hızı 2012’den bu yana arttı ve kıyı bölgelerinde yaşayan yüz milyonlarca kişiyi tehdit ediyor.

🔹 Okyanuslar, artan karbon kirliliğini emdikleri için 1985’ten bu yana yaklaşık yüzde 17 daha asidik hale geldi. Asitlenme, istiridye, ıstakoz ve mercanların kabuk ve iskelet oluşturmasını ve korumasını zorlaştırıyor.

🔹 Akdeniz ve Karadeniz’de 2024’te rekor deniz sıcak hava dalgaları yaşandı. Bazıları 30 günden uzun sürdü ve su sıcaklıklarını ortalamanın 4,6 derece Celsius üzerine çıkardı.

🔹 2024’te İspanya kıyılarını vuran Louis Fırtınası 8 metrelik dalgalar oluşturdu; bir kişi öldü, geniş çaplı elektrik kesintileri yaşandı ve altyapı zarar gördü. Aynı yıl İsveç ile Finlandiya arasındaki Bothnia Körfezi’nde bir fırtına deniz seviyesini 1,5 metre düşürdü ve feribot seferlerini 18 saat durdurdu.

🔹 Arktik Okyanusu’nun deniz yüzeyi sıcaklıkları son 40 yılda yaklaşık 4,2 derece Celsius arttı. Aylık ortalama deniz buzu alanı 1979-2025 arasında her on yılda yaklaşık 492 bin kilometrekare azaldı; bu, her 10 yılda İspanya büyüklüğünde bir alanın kaybedilmesine eşdeğer.

🔹 Antarktika’da 2022’de deniz buzunun rekor düşük seviyeye inmesi, imparator penguenlerinde kayda geçen ilk toplu üreme başarısızlığıyla aynı döneme denk geldi.

🔹 Küçük gelişmekte olan ada devletleri deniz seviyesinin yükselmesi, güçlenen siklonlar, fırtına kabarmaları ve mercan resiflerinin yok olması nedeniyle en fazla risk altındaki bölgeler arasında bulunuyor.

🔹 Rapor, hükümetlerin ve toplumların hazırlık yapabilmesi için okyanusların sürekli izlenmesini ve kalıcı gözlem kapasitesi oluşturulmasını talep ediyor.

🔹 Brezilyalı yetkililer, seçim sürecini olası ABD müdahalesinden korumak için yabancı lobileri ve dezenformasyon kampanyalarını izliyor.

🔹 Yetkililer, seçim sahtekârlığına ilişkin asılsız suçlamalarla mücadele ediyor ve seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından alınacak önlemler için diğer ülkelerle koordinasyon kuruyor.

🔹 Brezilya hükümeti, seçim sonrasında ortak tepki oluşturulması amacıyla Kanada, Japonya, Avustralya ve Avrupa Birliği ülkelerinin diplomatik temsilcileriyle gayriresmî görüşmeler yürütüyor.

🔹 Brezilya istihbarat kuruluşları, sosyal medyada yabancı kaynaklı manipülasyonla mücadeleyi öncelik haline getirdi. TSE, Google ve Meta’dan yapay zekâyla üretilen yanıltıcı video ve paylaşımlarla mücadele planları istedi.

🔹 Brezilyalı yetkililer, halk, diplomatlar ve uluslararası gözlemciler arasında seçim sistemine duyulan güveni artırmak için dijital influencer’larla kampanyalar ve elektronik oy sandığı biçiminde bir maskot içeren çalışma başlattı.

🔹 TSE, ağustos ayında 80’den fazla diplomata Brezilya seçim sistemi hakkında bir çalıştay düzenledi. TSE Başkanı Kassio Nunes Marques, mahkemenin seçimlerin güvenilirliğine yönelik tüm argümanları çürütmeye odaklandığını söyledi.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump’ın Latin Amerika’daki seçimlerde Washington’la uyumlu sağcı adayları açıkça desteklemesi, Brezilya’da dış müdahale endişesini artırdı.

🔹 Trump hükümeti, Brezilya seçimlerine müdahale etmeye çalıştığı suçlamalarını reddediyor. Brezilyalı yetkililer, Flávio Bolsonaro’ya yönelik olası ABD yardımının Lula’nın imajına zarar vermeyi amaçlayan yeni önlemlerle gerçekleşebileceğini söyledi.

🔹 Trump geçen yıl Brezilyalı yetkililere yaptırım uyguladı ve ülkeye yüzde 50 gümrük vergisi getirilmesini emretti.

🔹 Haber için Brezilya hükümeti ve seçim kurumlarında görev yapan yetkililer, polisler, istihbarat görevlileri ve yabancı diplomatlar dahil bir düzineden fazla kişiyle görüşüldü.

🔹 ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın zorla çalıştırmayla üretilen malların ithalatını önlemek için yeterli çaba göstermedikleri gerekçesiyle yaklaşık tüm ABD ithalatına uyguladığı küresel tarifelerin hukuki ve olgusal dayanaklarını inceledi.

🔹 Manhattan’daki duruşmada, Trump, Barack Obama ve Joe Biden tarafından atanan üç yargıç görev yaptı. Dört küçük işletme ile 25 Demokratların yönettiği eyalet, 60 ticaret ortağından yapılan ithalata uygulanan tarifelerin başkanın yetkisini aştığını savundu.

🔹 Davacıları temsil eden avukat Pratik Shah, Trump yönetiminin yalnızca “dikkatle sınırlandırılmış” bir tarife yetkisi veren yasayı kötüye kullandığını söyledi.

🔹 Shah, yönetimin tarifeleri hızla uygularken her ülke için tarifelerin gerekçesini ortaya koyan ülkeye özgü bulgular hazırlamadığını belirtti. İlk Trump döneminde aynı yasa kapsamında ülke bazında raporlar hazırlanmış ve ekonomilere göre uyarlanmış tarifeler uygulanmıştı.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı adına konuşan Eric Hamilton, ABD Ticaret Temsilciliğinin uluslararası ticarette zorla çalıştırmayla üretilen malların yaygınlığını kapsamlı biçimde değerlendirdiğini söyledi. Hamilton, tarifelerin uygulanması için zorla çalıştırmanın ABD ticareti üzerinde yük oluşturduğunun “metafizik kesinlikle” kanıtlanmasının gerekmediğini belirtti.

🔹 Yargıçlar, hükümetin zorla çalıştırma soruşturmasında tarifeleri uygulamadan önce ne düzeyde ayrıntı sunması gerektiğini avukatlara sordu. Mahkeme, hükümetten daha ayrıntılı bir soruşturma ve gerekçe isteyebilir veya tarifeleri tamamen iptal edebilir.

🔹 Mahkemenin yazılı kararını önümüzdeki haftalarda açıklaması bekleniyor.

🔹 Trump yönetimi, 60 ticaret ortağının zorla çalıştırmayla üretilen malların ithalatını önlemedeki başarısızlıkları hakkında gerçek soruşturmalar yürüttüğünü ve her ülke için tarife uygulanmasını haklı bulduğunu savundu.

🔹 Zorla çalıştırma tarifeleri, geçici yüzde 10’luk küresel tarifelerin sona ermesinin ardından temmuz ayında başka bir yasal yetki kullanılarak uygulamaya konuldu ve yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişiyor.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat’ta Trump’ın en geniş kapsamlı tarifelerinin çoğunu reddetti ve başkanın acil ekonomik yetkileri kullanarak tüm ticaret ortaklarına tek taraflı tarifeler uygulayamayacağına karar verdi.

🔹 Ukrayna’nın deniz dronları Karadeniz’de havadan havaya füzeler taşıyor, düşman savaş uçaklarını vurmak için kullanılıyor ve hava saldırı dronlarını hedeflere yaklaştırıyor.

🔹 Ukrayna, Rusya’nın Karadeniz Filosu’nun yaklaşık üçte birini uzaktan kumandalı patlayıcı sürat tekneleriyle batırdı.

🔹 Yeni sistemlerde deniz dronları, hava dronlarını taşıyan küçük uçak gemileri olarak görev yapıyor. Bu araçlar kıyı hedeflerine saldırabiliyor ve hava savunması sağlayabiliyor.

🔹 Ukrayna, bir deniz dronunun Rus işgali altındaki bir yarımadaya makineli tüfek taşıyan uzaktan kumandalı kara aracı bıraktığı robotik amfibi saldırı gerçekleştirdi.

🔹 Tayvan’dan Tallinn’e kadar askeri planlamacılar, Ukrayna’nın daha büyük Rus Donanması’na karşı deniz dronlarıyla elde ettiği başarıyı inceliyor.

🔹 Ukrayna’da 27 şirket yeni deniz platformları ve teknolojileri üzerinde çalışıyor. Düşük maliyetli sistemler, deniz gücüne erişim engelini azaltıyor.

🔹 Ukrayna merkezli UFORCE, Magura deniz dronlarının ABD’de üretilmesi için ortak girişim anlaşması yaptı. Norveçli Kongsberg de Ukrayna’da ofis açarak Sargan deniz dronlarının üreticisiyle işbirliğine başladı.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Körfez ülkeleriyle deniz dronları ve hava savunma sistemlerinin teslimatı konusunda görüşmeler yapıldığını söyledi.

🔹 Ukrayna’nın deniz tabanlı hava savunma sistemleri, Şahid tipi dronların kıyı kentlerine ve petrol terminallerine ulaşmadan daha erken tespit edilip vurulmasına yardımcı olabilir.

🔹 İlk Magura dronları Odesa’da üretilen sivil bir motorbottan geliştirildi. Ukrayna, deniz dronlarını 2023 baharında test etmeye başladı.

🔹 Ukrayna birlikleri, deniz platformlarından fırlatılan önleme dronlarıyla iki Rus Şahid dronunu düşürdü.

🔹 Ukrayna’nın deniz dronu birlikleri, gelecekte bu araçlara uzun menzilli ağır silahlar yerleştirmeyi planlıyor. Sistemler hava, deniz ve kara robotlarının farklı bileşimleriyle yeni tehditlere uyarlanıyor.

🔹 Ukrayna Deniz Kuvvetleri’nden Yarbay Yuriy Koçevenko, deniz dronu savaşında en önemli unsurun teknoloji değil, hızlı uyum sağlayan insanlar olduğunu söyledi.

🔹 Flydubai’nin Tel Aviv’e giden uçağı, kokpitte yaşanan bıçaklı saldırının ardından Suudi Arabistan’a acil iniş yaptı.

🔹 İsrail, bazı kaynaklarda Umman vatandaşı olduğu belirtilen yardımcı pilotun kaptanı bıçakladığını ve uçağı düşürmeye çalıştığını açıkladı. Yolcular ve mürettebat saldırganı etkisiz hale getirdi.

🔹 Saldırganın kimliği ve motivasyonu açıklanmadı. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz olayı “cihatçı terör saldırısı” olarak nitelendirdi.

🔹 Soruşturmacılar saldırganın tek başına hareket etmiş olması, örgütlü bir militan grubun saldırıyı planlaması veya bir hükümetin saldırının arkasında bulunması ihtimallerini inceliyor.

🔹 Devlet bağlantısının kanıtlanması, İsrail ile İran’ı yeniden doğrudan çatışmaya sürükleyebilir. Saldırının, İran hava yolu şirketlerine yönelik ABD yaptırımları ve İranlı yetkililerin bölge ülkelerine yönelik uyarılarından günler sonra gerçekleşmesi soruşturmanın siyasi boyutunu artırdı.

🔹 ABD, İran’a ait 27 hava yolu şirketini yaptırım listesine aldı. BAE, Umman, Gürcistan ve Irak’taki bazı havalimanları İran’a uçuşları durdurdu.

🔹 İsrail Ulaştırma Bakanı Miri Regev, Flydubai’nin İsrail uçuşlarının askıya alınmasını talep etti ve BAE’nin İsrail’le yaptığı havacılık anlaşmasını ihlal edip etmediğinin incelenmesini istedi.

🔹 Anlaşma, İsrail’e yalnızca İsrail’le diplomatik ilişkisi bulunan ülkelerin pasaportlarını taşıyan pilotların iniş yapmasına izin veriyor. Umman’ın İsrail’le resmi diplomatik ilişkisi bulunmuyor.

🔹 Soruşturmanın temel başlıkları arasında bıçağın uçağa nasıl sokulduğu, Dubai Havalimanı güvenliğinde ihlal yaşanıp yaşanmadığı ve mürettebat görevlendirmesini kimin onayladığı bulunuyor.

🔹 Olay, BAE’nin İran, Suudi Arabistan, İsrail ve ABD ile ilişkilerini etkileyebilir; soruşturmanın sonuçları olayın münferit bir güvenlik vakası olarak kalıp kalmayacağını belirleyebilir.

🔹 SpaceX CEO'su Elon Musk, Anduril Industries'in kurucusu Palmer Luckey ve eski Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich, Pentagon'un savaşın geleceğine ilişkin “Project Meridian” adlı çalışmasına liderlik edecek.

🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth, çalışmayı Virginia'daki Marine Corps Base Quantico'da yaptığı konuşmada duyurdu.

🔹 Project Meridian, yeni politika belgeleri hazırlamak yerine Pentagon'un ele alması gereken alanları ve geliştirmesi gereken kabiliyetleri inceleyecek.

🔹 Çalışma, gelecekte ihtiyaç duyulacak silah ve sistemlerin keşfedilmesine, geliştirilmesine ve kullanıma sunulmasına odaklanacak.

🔹 Pentagon teknoloji şefi Emil Michael, projeye destek verecek.

🔹 Palmer Luckey, çalışmanın günümüzdeki savaşların yanı sıra 2030, 2050 ve 2100 yıllarında karşılaşılabilecek savaşları önlemeye yönelik ihtiyaçları da inceleyeceğini söyledi.

🔹 SpaceX, ABD'nin ulusal güvenlik amaçlı fırlatma altyapısında önemli rol oynarken Anduril; karıştırıcılar, önleyiciler, roket motorları ve insansız kanat adamları tedarik ediyor.

🔹 Meridian yönetiminin ilk toplantısını çarşamba günü yapması bekleniyor. Nihai bulguların 120 gün içinde hazırlanması ve kamuya açık bir sunumun yanı sıra gizli bir rapor yayımlanması planlanıyor.