🔹 Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi 1 Ekim Perşembe günü yüzde 5’e yaklaştı.

🔹 Tahvil piyasalarındaki yükseliş ABD kaynaklı olsa da Avrupa bu gelişmeye özellikle açık durumda.

🔹 Fransa Hazinesi Ajansı, devlet borcunu finanse etmek amacıyla 12 milyar avroluk uzun vadeli tahvil ihracı gerçekleştirdi.

🔹 Yatırımcılar ihraç edilen tutarın iki katından fazlasını talep etti.

🔹 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,93 oldu; eylül ayındaki ihraçların ortalaması yüzde 4,32, 6 Ağustos’taki oran ise yüzde 3,86 seviyesindeydi.

🔹 İki ay içinde faiz oranı bir puandan fazla yükseldi.

🔹 Rexecode ekonomisti Anthony Morlet-Lavidalie, Fransa’nın tahvil ihracını gerçekleştirebildiğini ancak bunun yüksek maliyetli olduğunu söyledi.

🔹 Natixis Investment Managers stratejisti Mabrouk Chetouane, Fransa’nın güvenilir bir bütçe yanıtı sunması gerektiğini ve Sébastien Lecornu’nun bütçeyi sunarken yatırımcıları ikna edemediğini söyledi.

🔹 Rusya’nın 2027 bütçe taslağı, Ukrayna’daki savaş için harcamaların keskin biçimde artırılmasını; borcun büyütülmesini, sağlık hizmetleri ve diğer sosyal programlarda kesintiye gidilmesini ve vergilerin yükseltilmesini öngörüyor.

🔹 Rusya, 2027’de ordusuna 200 milyar dolardan fazla harcamayı planlıyor. Bu tutar, 2026 bütçesinde başlangıçta öngörülen miktardan dörtte birden fazla yüksek ve gelecek yılki toplam federal harcamaların üçte birinden fazlasını oluşturuyor.

🔹 Ukrayna’nın Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik saldırıları akaryakıt istasyonlarında kuyruklara yol açtı ve Rusya’nın petrol üretimini düşürdü. Saldırılar, Moskova’nın küresel petrol fiyatlarındaki artıştan tam olarak yararlanmasını engelledi.

🔹 Ukrayna ayrıca Rusya’daki büyük e-ticaret şirketlerini hedef aldı; çevrim içi perakendecilerin tedarik zincirleri aksadı ve çok sayıda satıcının stokları tükendi.

🔹 Rusya’da çocuk ve aile yardımları dahil sosyal programlara ayrılan harcamaların yüzde 7 azalması planlanıyor. Eğitim harcamaları yüzde 6, kanser tedavisi altyapısı dahil sağlık harcamaları ise yaklaşık yüzde 7 düşürülecek.

🔹 Rusya’nın gelecek yılki bütçe açığının 60 milyar doları aşması ve ulusal borcun artması bekleniyor. Borçlanma maliyetlerinin savaş öncesi seviyelere kıyasla reel olarak iki kattan fazla artarak sağlık, eğitim ve konut harcamalarının toplamını aşması planlanıyor.

🔹 Rusya, banka mevduatı faizleri, temettüler ve gayrimenkul dahil varlık satışlarına uygulanan vergileri artıracak. Vergi artışlarının 4,6 milyar dolar ek gelir sağlaması bekleniyor; hükümet madencilik şirketleri için yeni bir beklenmedik kazanç vergisi de önerdi.

🔹 Vladimir Putin, Rusya’nın mali sisteminin ve ekonomisinin iyi durumda olduğunu söyledi. Putin, Rusya’nın dış yardıma ihtiyaç duymadığını ve ülkenin dünya genelinde yardım istemek zorunda olmadığını açıkladı.

🔹 Ukrayna Başbakanı Serhiy Koretsky, hükümetin azami tasarruf dönemine girdiğini ve zorunlu olmayan tüm harcamaları ertelediğini söyledi. Koretsky, Ukrayna’nın bu yıl savunma bütçesinde 27 milyar dolarlık açıkla karşı karşıya olduğunu açıkladı.

🔹 Avrupa Birliği ilkbaharda Ukrayna için 100 milyar dolardan fazla kredi sağladı. Kiev, birkaç ay içinde daha fazla finansmana ihtiyaç duyduğunu bildirdi.

🔹 Trump, İran savaşını başlangıçta öngördüğü süreden daha uzun sürdürmeyi tercih ettiğini söyledi ve savaşın uzamasından basını sorumlu tuttu.

🔹 Trump, İran'ı yok etme tehdidini yineledi ve bu adımın dünyada barış yarattığını savundu. Pentagon'un mühimmat eksikliği raporlarına karşı çıkarak ara seçimlerden sonra bombardımanı artırmasının mümkün olduğunu söyledi.

🔹 Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun yeniden seçilmesi konusunda doğrudan tutum belirtmedi ancak Netanyahu'nun hafife alınmaması gerektiğini söyledi. İsrail'in savunulmasına yardım etmek istediğini açıkladı.

🔹 Trump, yapay zekânın insanlık için oluşturduğu tehditlere ilişkin endişeleri “sahte tehditler” olarak niteledi. Yapay zekâ laboratuvarlarının kötü eylemleri için federal kolluk kuvvetlerini güvenlik mekanizması olarak gösterdi.

🔹 Trump, yapay zekâ sektörünü destekleyen veri merkezlerinin kurulmasını istediğini söyledi ve bu merkezler ABD'de inşa edilmezse başka yerlerde kurulacağını belirtti.

🔹 Trump, Beyaz Saray'dan çıkarılan üç medya kuruluşunun mahkeme kararıyla yeniden kabul edilmesi sonrasında “sahte haber” eleştirilerini sürdürdü. Beyaz Saray ayrıca CNN'i başkanın Teksas ve Oklahoma seyahatini takip eden basın havuzundan çıkardı.

🔹 Trump, Time röportajındaki soruları eleştirerek Senatör Mitch McConnell'ın sağlığı hakkındaki soru üzerine olumlu hiçbir soru sorulmadığını söyledi.

🔹 Trump, ara seçimlerde Demokratların Kongre'nin kontrolünü ele geçirmeyeceğini düşündüğünü ve kampanya yürütmeyi planladığını açıkladı.

🔹 Demokratların Temsilciler Meclisi'ni kazanması halinde Demokratların kendisine karşı harekete geçeceğini, kendisinin de onlara karşı harekete geçeceğini söyledi.

🔹 Trump, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'yi beğendiğini ve başarılı olduğunu düşündüğünü söyledi; ancak Mamdani'nin politikalarını “çılgınca” olarak niteledi.

🔹 Avrupa, Ukrayna’ya askeri desteğe bağlı hedefleri kıtada vuran Rusya’nın artan hibrit kampanyasına karşı önlem arıyor.

🔹 Kremlin, Avrupa’daki silah üreticilerinin Ukrayna’ya destek vermesini ve bazı savunma sanayisi tesislerinin kıtada bulunmasını saldırıları yoğunlaştırma gerekçeleri arasında görüyor.

🔹 Rusya, Avrupa tarafından sağlanan veya finanse edilen silahlar ile NATO istihbaratının Ukrayna tarafından kullanılmasının Rus askerî kayıplarına yol açtığını düşünüyor ve misilleme arayışını sürdürüyor.

🔹 Kremlin, Avrupa hükümetlerinin seçmen baskısı altında Ukrayna’ya desteği bırakabileceğini umuyor; ancak bu beklenti şimdiye kadar gerçekleşmedi.

🔹 Rusya’ya doğrudan saldırılarla karşılık verilmesi, hibrit savaş alanında kontrolsüz tırmanma ve kitlesel can kayıplı bir olay riskini artırabilir.

🔹 Avrupa’nın polis, karşı istihbarat ve terörle mücadele kurumlarına daha fazla kaynak ayırması ve bu kurumlar arasındaki koordinasyonu güçlendirmesi bekleniyor.

🔹 Yapay zekâ başta olmak üzere modern teknolojiler, Avrupa’nın iç güvenlik kapasitesini artırmak için kullanılabilir.

🔹 Avrupa, her Rus saldırısının Ukrayna operasyonlarına ek Avrupa desteğiyle sonuçlanacağını Moskova’ya ileterek Kremlin üzerinde baskı kurabilir.

🔹 Rusya ile hibrit savaş alanında, tamamen sivil havalimanları gibi bazı sivil hedeflerin tüm taraflar için dokunulmaz kabul edilmesine yönelik görüşmeler yapılabilir.

🔹 NATO içindeki bazı uzmanlar, Kremlin’in insan hayatına yaklaşımı ve istihbarat servisleri arasındaki düşük güven nedeniyle bu görüşmelerin sonuç vermesinden şüphe ediyor; buna rağmen güç konumundan yürütülecek müzakerelerin can kayıplarını azaltabileceği değerlendiriliyor.

🔹 ABD, yaptırım uygulanan işletmeler için fon aktarmak amacıyla küresel paravan şirket ağı kullanmakla suçlanan Rusya merkezli finansal hizmet şirketi A7’ye yeni yaptırımlar uyguladı.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı, yaptırım kararını İran ekonomisini izole etme çabalarının parçası olarak açıkladı.

🔹 Tedbirler ağırlıklı olarak Rusya tarafından kurulan A7 finansal ağını hedef alıyor.

🔹 A7, İran’daki yaptırım uygulanan işletmeler de dahil olmak üzere çeşitli kuruluşlar için para transferinde kullanılmakla suçlanıyor.

🔹 A7, Rusya’nın Ukrayna’nın işgali nedeniyle uygulanan yaptırımları aşma girişimlerinin merkezindeki yapılardan biri olarak gösteriliyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, FP-7 taktik balistik füzesinin ilk kez çatışmada kullanıldığını açıkladı.

🔹 Zelenskiy, Telegram paylaşımında füzenin ilk savaş kullanımının gerçekleştiğini ve sıradaki adımın üretim olduğunu söyledi.

🔹 FP-7’nin hangi bölgede ve hangi hedefe karşı kullanıldığı açıklanmadı.

🔹 Rusya, Ukrayna’daki hedeflere yönelik saldırılarda balistik füzeleri sık kullanıyor. Ukrayna, kendi taktik balistik füzelerini geliştirmeyi savunma ihtiyaçları açısından önemli görüyor.

🔹 Balistik füzelere karşı etkili önleme sistemlerine duyulan ihtiyaç, Ukrayna’nın kış aylarında beklenen uzun süreli Rus saldırısına hazırlanmasıyla arttı. Ukrayna’nın füze üretimi Rusya’nın gerisinde bulunuyor.

🔹 Ukraynalı askeri analistler FP-7’yi yaklaşık 200 kilometre menzilli kısa menzilli bir füze olarak tanımlıyor.

🔹 Üretici Fire Point, FP-7’yi bu yıl başlatılan Avrupa füze savunma programı Freyja kapsamında balistik füze önleyicisi olarak geliştiriyor.

🔹 Askeri analistler FP-7’yi ABD Kara Kuvvetleri Taktik Füze Sistemi ATACMS’e benzetiyor; ancak FP-7’nin Rusya tehdidine karşı hızlandırılmış geliştirme sürecine rağmen daha ucuz olduğu belirtiliyor.

🔹 Fire Point, 850 kilometreye kadar menzile sahip FP-9 füzesini de geliştiriyor. Şirket yetkilileri füzenin yıl sonuna kadar hazır olabileceğini söylüyor.

🔹 FP-7 ve FP-9’un konuşlandırılması, Ukrayna’nın Rus füze fırlatma ve üretim tesislerini hedef almasına ve Moskova’nın savaş altyapısı üzerindeki baskıyı artırmasına yardımcı olabilir.

🔹 Ukrayna ve Batılı müttefikleri, ABD Patriot sistemine daha ucuz bir alternatif geliştirmeyi amaçlayan Freyja projesi için temmuz ayında hava savunma koalisyonu kurdu.

🔹 Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkan Yardımcısı Davyd Aloian, Freyja Avrupa balistik füze savunma sisteminin prototipinin gelecek yılın ilk yarısında hazır olmasının hedeflendiğini söyledi.

🔹 Suriye hükümeti temsilcileri ile Hizbullah üyeleri, aralarındaki gerilimi azaltmak amacıyla Türkiye’de yüz yüze görüştü.

🔹 Görüşme, iki taraf arasındaki bilinen ilk doğrudan toplantı oldu ve en az bir kez geçen ay yapıldı.

🔹 Toplantıya Hizbullah temsilcileri ile Suriye istihbaratı ve dışişleri yetkilileri katıldı; görüşme Türk güvenlik ve istihbarat kurumlarının davetiyle gerçekleşti.

🔹 Taraflar arasındaki görüşmelerde gerilim noktalarının çözülmesi ele alındı. Suriye, Hizbullah’a Lübnan’a askeri müdahalede bulunarak örgüyü silahsızlandırmayacağı güvencesini verdi.

🔹 Suriye yetkilileri, Hizbullah’tan sınır ötesi kaçakçılık girişimlerini durdurmasını ve özellikle güney Suriye’de kalan uyuyan hücrelerini dağıtmasını istedi.

🔹 Hizbullah temsilcileri bu taleplere doğrudan yanıt vermedi ancak Suriye’nin içişlerine müdahale etmeme sözü verdi.

🔹 Suriye, güneyinde roket saldırısı hazırlığındaki bir Hizbullah hücresini yakaladığını açıkladı. Hizbullah ise Suriye topraklarında hiçbir varlığının ve güvenlik ya da askeri faaliyete katılımının bulunmadığını söyledi.

🔹 Suriye ile Hizbullah arasında güvenlik konularında ilerleme sağlandı ancak nihai anlaşmaya varılmadı ve toplantının duyurulması planlanmadı.

🔹 Türkiye, Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şaraa’nın önemli bir müttefiki olarak görüşmelerin yapılması için girişimde bulundu. Hizbullah’ın ana destekçisi İran toplantıya doğrudan katılmadı.

🔹 Hizbullah toplantıya İran’ın bilgisi dahilinde katıldı ancak Tahran, doğrudan taraf olmamasından ve el-Şaraa’nın şimdilik İran’la doğrudan ilişki kurulması fikrini reddetmesinden memnun kalmadı.

🔹 Suriye, Ağustos ayında İsrail’le bir güvenlik anlaşması için müzakereleri yeniden başlatmayı beklediğini açıkladı. İsrail, Lübnan topraklarından çekilmesini Hizbullah’ın silahsızlandırılması şartına bağladı.

🔹 Finlandiya, milletvekillerinin evlerine yönelik çok sayıda şüpheli izinsiz girişi soruşturuyor.

🔹 Başbakan Petteri Orpo, olayların bir yabancı güçle bağlantılı olabileceğini söyledi.

🔹 Meclis Başkanı Jussi Halla-aho, birkaç siyasetçinin evinde “önemli” sayıda izinsiz giriş vakasından haberdar olduklarını açıkladı.

🔹 Halla-aho, bilinen şüpheli vakaların kesin sayısını paylaşamayacağını ancak sayının önemli olduğunu söyledi.

🔹 Şüpheli girişlerde herhangi bir eşya çalınmadı.

🔹 Rusya ile 1.340 kilometrelik sınırı bulunan Finlandiya, Kremlin’in Şubat 2022’de Ukrayna’ya asker göndermesinden bu yana yüksek alarm durumunda bulunuyor.

🔹 G20 ticaret bakanları, aşırı üretilen ve düşük fiyatlarla piyasaya sunulan malların arzını sınırlamak için anlaşmaya varamadı.

🔹 ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, ülkelerin büyük bölümünün aşırı kapasitenin eylem gerektiren bir sorun olduğunu kabul ettiğini, mevcut ticaret önlemlerinin sorunu çözmekte yetersiz kaldığını söyledi.

🔹 Trump yönetimi, Çin’i aşırı üretimde başlıca sorumlu olarak görüyor ve Norveç’ten Bangladeş’e kadar çeşitli ülkeler hakkında soruşturmalar yürütüyor.

🔹 Yönetim, Çin üretimi çeliğin yanı sıra otomobil, batarya, kâğıt ve yarı iletken sektörlerindeki aşırı üretimin ABD’nin rakipleri karşısında gerilemesine yol açtığını açıkladı.

🔹 Milwaukee’deki toplantıda ABD ile Kanada arasındaki ticaret anlaşmazlığında ilerleme sağlanamadı.

🔹 Donald Trump, yaz aylarından bu yana Kanada’dan yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki ithalata yüzde 50 gümrük vergisi uyguladı; Kanada da ABD ürünlerine misilleme tarifeleri getirdi.

🔹 Trump, bu hafta alkollü içecekler, süt ürünleri ve motosikletler dahil yaklaşık 1 milyar dolar değerindeki Kanada mallarının ithalatını yasakladı.

🔹 Kanada Ticaret Bakanı Maninder Sidhu, iki ülkenin benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyleyerek işbirliği çağrısı yaptı.

🔹 Ticaret liderleri, zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını yasaklama konusunda da anlaşamadı.

🔹 Greer, G20’de bazı ülkelerin zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını yasaklamayı taahhüt etmek istemediğini söyledi. Trump yönetimi, zorla çalıştırmayla bağlantılı gerekçelerle 60’tan fazla ülkeye çift haneli gümrük vergileri uyguluyor.

🔹 Çin hükümeti, yapay zekâ uygulamalarının ve sohbet robotlarının insan ilişkilerine zarar verebileceği ve toplumsal düzeni zayıflatabileceği endişesiyle kullanımına yönelik düzenlemeler getiriyor.

🔹 Çin’de yapay zekâ kullanımının yaygınlaşması; insan ilişkilerinin zayıflaması, insanların muhakeme yeteneğini kaybetmesi ve yapay zekânın çalışanların yerini almasıyla ilgili endişeleri artırdı.

🔹 Sanayi ve eğlence alanlarında yapay zekâ kullanımını teşvik eden Çin Komünist Partisi, teknolojinin toplumsal istikrarı bozabilecek etkilerini sınırlamaya çalışıyor.

🔹 Çin’de sanal sevgili, kişisel öğretmen ve aile üyelerinin yapay zekâ avatarlarını sunan uygulamalar yaygınlaştı. Düşük doğum oranı ve küçülen nüfus nedeniyle bu uygulamaların insan ilişkilerinin yerini alabileceği konusunda endişeler oluştu.

🔹 Çin’in 2025 yılında 8.500’den fazla çocuk ve gençle yaptığı araştırmada, katılımcıların yüzde 20’sinden fazlası yalnızca yapay zekâyla sohbet etmek istediğini ve gerçek insanlarla konuşmak istemediğini belirtti.

🔹 Çin hükümeti temmuz ayında yapay zekâ arkadaşlarına yönelik sınırlamalar getirdi. Platformların, kullanıcıların sağlıksız bağımlılık belirtileri göstermesi veya kendine zarar verme işaretleri sergilemesi halinde müdahale etmesi gerekiyor.

🔹 Yeni kurallar, sohbet robotlarıyla reşit olmayanlar arasındaki sanal ilişkileri yasakladı. ByteDance, Doubao uygulamasında kullanıcıların sanal arkadaş oluşturmasını sağlayan özelliği kapattı.

🔹 Çin’de yapay zekâ tarafından verilen hatalı tavsiyeler çeşitli sorunlara yol açtı. Bir yürüyüşçü, yapay zekâ talimatları nedeniyle dağda mahsur kaldı; bazı kişiler yapay zekânın zehirli mantarları yanlış tanımlaması üzerine hastalandı.

🔹 Anhui eyaletinde Wu soyadlı 67 yaşındaki bir çiftçi, yapay zekânın önerdiği uygunsuz herbisiti kullandıktan sonra 25 dönümlük susam fidelerini kaybetti ve yaklaşık 150 bin yuan değerinde, yani yaklaşık 22 bin dolarlık zarar gördü.

🔹 Çin Komünist Partisi’nin yayın organı People’s Daily, tarım gibi alanlarda yapay zekânın yalnızca güvenilir kaynaklardan gelen bilgileri kullanması gerektiğini söyledi. Çiftçilerin yapay zekâ önerilerini eleştirel biçimde değerlendirecek şekilde eğitilmesini istedi.

🔹 Çin’de yılın ilk sekiz ayında yayımlanan 430 bin kısa mikro dramanın yüzde 90’ından fazlası yapay zekâyla üretildi. Bu yapımlar düşük maliyetle ve insan oyuncular, kamera ekipleri veya prodüksiyon kadroları olmadan hazırlanabiliyor.

🔹 Yapay zekâyla üretilen mikro dramalar düşük kaliteleri ve insanların işlerini ellerinden almaları nedeniyle eleştiriliyor. Hu Xijin, Weibo’daki 25 milyon takipçisine tamamen yapay zekâyla üretilen bu tür yapımları izlemeyeceğini söyledi.