🔹 İran, ABD'nin yaptırım muafiyeti kapsamında Japon şirketleriyle petrol satışının yeniden başlaması için görüşmelere başladı.

🔹 ABD'nin 22 Haziran'da yürürlüğe giren yaptırım muafiyeti 21 Ağustos'ta sona erecek.

🔹 Üç Japon alıcı, 2019'dan bu yana ilk kez İran'dan ham petrol satın alma olasılığını değerlendiriyor.

🔹 Japon ve İranlı yetkililer olası petrol satışları konusunda ilk temaslarını yürütüyor.

🔹 Japonya, Güney Kore, Hindistan ve Avrupa ülkeleri, ABD'nin yaptırımları sıkılaştırmasının ardından 2019'da İran'dan petrol alımını durdurmuştu.

🔹 Son yıllarda İran petrolünün en büyük alıcısı Çin oldu.

🔹 Olası anlaşmaların gerçekleşebilmesi için Japon alıcılar mevcut ABD yaptırım muafiyetinin uzatılmasını talep ediyor.

🔹 İranlı yetkililer, Japonya'ya yapılacak sevkiyat süresinin mevcut muafiyet süresini aşabileceğini belirtiyor.

🔹 İran, sevkiyatların Harg Adası'ndan yapılmasını ve Japon işletmecilere ait tankerlerin kullanılmasını planlıyor.

🔹 İran Ulusal Petrol Şirketi, kalıcı barış anlaşması sağlanması ve yaptırımların kaldırılması halinde Japonya dahil geleneksel müşterilerinin yeniden petrol alımına başlamasını istiyor.

🔹 Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği henüz tamamen normale dönmedi ve kalıcı barış anlaşmasının ardından geçişlerin nasıl işleyeceği belirsizliğini koruyor.

🔹 Geçen hafta Hürmüz Boğazı'nda bir konteyner gemisi İran güçlerinin saldırısına uğradı.

🔹 İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'ndan yapılacak tüm geçişler için önceden izin alınması gerektiğini açıkladı.

🔹 Birleşmiş Milletler'in denizcilik kuruluşu, Hürmüz Boğazı'nın orta kesiminde yaklaşık 80 yüzer mayın bulunduğunu tahmin ediyor.

🔹 Japon rafineri sektörüne göre olası sevkiyatlarda en büyük zorluklardan biri tanker sigortasının sağlanması olacak.

🔹 İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney için bir hafta sürecek cenaze törenleri Tahran'da başladı.

🔹 Törenler İran milli marşı, dini ağıtlar ve Kur'an tilavetiyle açıldı.

🔹 Hamaney'in tabutu İran bayrağına sarıldı ve siyah sarığı tabutun üzerine yerleştirildi.

🔹 Hamaney'in tabutu, saldırılarda hayatını kaybeden dört aile üyesinin tabutuyla birlikte Kâbe'yi andıran büyük siyah bir platform üzerine konuldu.

🔹 Tahran'daki İmam Humeyni Musalla'sı cenazeye katılanlarla doldu; katılımcılar İran bayrakları taşıdı ve Hamaney'in fotoğraflarını kaldırdı.

🔹 Törenlerde "Amerika'ya ölüm", "İntikam" ve Hamaney'i öldürenlerin öldürüleceğine yönelik sloganlar atıldı.

🔹 Yaz sıcağını hafifletmek amacıyla tören alanında çatılardan su püskürtüldü.

🔹 Hamaney'in tabutu pazar akşamına kadar İmam Humeyni Musalla'sında kalacak.

🔹 Daha sonra cenazenin İran'daki Kum ile Irak'taki Necef ve Kerbela'ya götürülmesi planlanıyor.

🔹 Hamaney'in perşembe günü İran'ın en önemli ziyaret merkezlerinden biri olan Meşhed'de toprağa verilmesi bekleniyor.

🔹 Yetkililer, önümüzdeki günlerde düzenlenecek büyük cenaze yürüyüşlerine milyonlarca kişinin katılımını sağlamayı hedefliyor ve ulaşım, yemek ile konaklama desteği sunuyor.

🔹 İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, babasının hayatını kaybettiği saldırıda yaralanmasının ardından kamuoyuna yeni bir görüntü vermedi.

🔹 NATO'nun 32 üye ülkesinin büyükelçileri, 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek zirvenin ortak bildiri metnini onayladı.

🔹 Bildirinin zirvede liderler tarafından resmen kabul edilmesi bekleniyor.

🔹 Bildiride NATO liderleri, Washington Antlaşması'nın 5. maddesi kapsamındaki kolektif savunmaya ve transatlantik bağa "sarsılmaz bağlılıklarını" yeniden teyit edecek.

🔹 Bildiride, "Bir üyeye yapılan saldırı tüm üyelere yapılmış sayılır." ifadesi yer alıyor.

🔹 NATO üyeleri, Ukrayna'ya 2026 yılında 70 milyar avro askerî yardım sağlamayı ve 2027 yılında da en az aynı düzeyde desteği sürdürmeyi taahhüt edecek.

🔹 Bildiri, Rusya'yı Avrupa-Atlantik güvenliği ve istikrarı için uzun vadeli tehdit olarak tanımlıyor.

🔹 Bildiride, Avrupa'daki NATO müttefikleri ile Kanada'nın savunma harcamalarını artırma taahhütlerini yerine getirdiği belirtiliyor.

🔹 Bildiride, Avrupa müttefikleri ile Kanada'nın ABD ile birlikte ittifakın savunmasında daha fazla sorumluluk üstlendiği ifade ediliyor.

🔹 NATO üyeleri, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini vurguluyor.

🔹 Bildiride İran'a Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer serbestisine tam olarak saygı göstermesi çağrısı yapılıyor.

🔹 AB, yeni çelik koruma önlemleri kapsamında ülkelerin gümrüksüz çelik ihracat kotalarını yaklaşık yarıya indirdi ve kota aşımı vergisini yüzde 50'ye çıkardı.

🔹 Yeni önlemler, küresel çelik arz fazlasına karşı Avrupa çelik sanayisini korumayı amaçlıyor.

🔹 Dünyanın en büyük çelik üreticisi Çin'in AB'ye yönelik gümrüksüz çelik kotası yaklaşık üçte iki oranında azaltıldı.

🔹 AB, serbest ticaret anlaşması bulunan 13 ülkeyle çelik kotalarında ortalama üçte birlik kesinti konusunda prensipte uzlaşmaya varıldığını açıkladı.

🔹 Brezilya, AB ile çelik kotaları veya tazminat konusunda herhangi bir anlaşmaya varılmadığını açıkladı.

🔹 Brezilya hükümeti, yeni kota sistemini tek taraflı bir uygulama olarak görüyor ve pazar payındaki kayıplar için tazminat talep ediyor.

🔹 Avrupa Komisyonu, Brezilya ile son dört aydır yapıcı görüşmeler yürütüldüğünü ve müzakerelerin sürdüğünü açıkladı.

🔹 Komisyon, Brezilya ile karşılıklı kabul edilebilir bir çözüme ulaşılması için çalışıldığını bildirdi.

🔹 Brezilya, küresel çelik arz fazlasının kaynağının kendisi olmadığını ve sorunun esas olarak Asya'daki aşırı üretimden kaynaklandığını belirtti.

🔹 Brezilya, sorunun kaynağı olmayan ülkelere ticaret kısıtlaması uygulanmasının yeni ticaret savunma önlemlerini tetikleyebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Avrupa Komisyonu, Türkiye, Hindistan, Güney Kore, Endonezya, Mısır, Birleşik Krallık, İsviçre, Kuzey Makedonya, Güney Afrika, Arjantin, Ukrayna ve Singapur ile de prensipte anlaşmaya varıldığını açıkladı.

🔹 Japonya ve Vietnam, AB'nin prensipte uzlaşmaya vardığını açıkladığı ülkeler arasında yer almadı.

🔹 AB ile serbest ticaret anlaşması bulunan ülkeler, yeni önlemlere karşı Dünya Ticaret Örgütü veya ikili mekanizmalar üzerinden hukuki süreç başlatabilecek.

🔹 Anthropic'in yapay zekâ modelleri, yaklaşık 20 gün süren süreç sonunda yeniden çevrim içi kullanıma açıldı.

🔹 Süreç, Amazon'un Anthropic ile ortaklığı kapsamında yapay zekâ güvenliğine ilişkin uyarısıyla başladı.

🔹 Siber güvenlik uzmanları daha sonra Amazon'un gündeme getirdiği güvenlik değerlendirmesine itiraz etti.

🔹 ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, 12 Haziran'da Başkan Donald Trump'ın talimatıyla Anthropic Üst Yöneticisi Dario Amodei ile görüştü.

🔹 Bu gelişme, ABD yönetiminde birden fazla kurumun katıldığı yaklaşık üç haftalık yapay zekâ güvenliği değerlendirme sürecini başlattı.

🔹 Amazon Üst Yöneticisi Andy Jassy'nin şirket raporunda tespit edilen güvenlik açığı konusunda ilk bilgilendirdiği isimlerden biri ABD Hazine Bakanı Scott Bessent oldu.

🔹 Howard Lutnick, teknik değerlendirmelerin yürütüldüğü süreçte merkezi rol üstlendi ve G7 Zirvesi sırasında Donald Trump'a eşlik etti.

🔹 Süreç boyunca kişisel anlaşmazlıklar ve yetersiz iletişim, taraflar arasındaki gerilimi artırdı.

🔹 Anthropic'in modellerinin müttefik ülkelere ne zaman ve hangi koşullarla sunulacağı konusunda belirsizlik sürüyor.

🔹 OpenAI ve Google gibi diğer yapay zekâ şirketlerinin yeni modellerini hangi süreçlerle yayımlayacağı da netlik kazanmadı.

🔹 ABD'de gelecekte geliştirilecek yapay zekâ modellerinin onaylanması için şeffaf kurallar, standartlar ve zaman çizelgeleri içeren kapsamlı bir düzenleme çerçevesi üzerinde çalışmalar devam ediyor.

🔹 Ukrayna ordusu, Rusya içinde petrol tesisleri, silah fabrikaları, askerî konvoylar ve bombardıman uçaklarını hedef alan uzun menzilli saldırılarını sürdürüyor.

🔹 Rusya, petrol rafinerilerine yönelik art arda düzenlenen saldırılar nedeniyle yakıt sıkıntısıyla karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Rafinerilere yönelik saldırılardan biri sırasında Moskova'da patlamalar yaşandı ve kentte siyah duman yayıldı.

🔹 Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın yüzlerce kilometre derinliğindeki hedeflere yönelik saldırıları "uzun menzilli yaptırımlar" olarak nitelendiriyor.

🔹 Ukrayna, savaş boyunca geliştirdiği yeni araçlar ve taktiklerle kısa, orta ve uzun menzilli saldırı kabiliyetini artırdı.

🔹 Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre Ukrayna, 2026 yılında Rusya'nın lojistik ve ikmal hatlarını bozmak amacıyla Rusya topraklarında koordineli kısa, orta ve uzun menzilli saldırılar düzenledi.

🔹 Ukrayna'nın bu kapasiteye ulaşması, Batılı ülkelerin silah kullanımına ilişkin kısıtlamaları nedeniyle zaman aldı.

🔹 Zelenskiy, Rusya'yı müzakere masasına oturtmak amacıyla 40 günlük bir operasyon başlattıklarını açıkladı.

🔹 Taraflar arasında diplomatik ilerlemeye işaret eden belirgin bir gelişme bulunmuyor.

🔹 Ankara, 7-8 Temmuz'da başlayacak NATO Zirvesi öncesinde 32 devlet ve hükümet başkanını ağırlamaya hazırlanıyor.

🔹 Ankara Havalimanı ile şehir merkezi arasındaki güzergâhta çiçekler dikildi, yıpranmış binaların ve yoksul mahallelerin görünümünü kapatmak için büyük reklam panoları yerleştirildi.

🔹 Zirve hazırlıkları kapsamında bir askerî havalimanı yenilendi, yeni yollar inşa edildi ve altyapı çalışmaları gerçekleştirildi.

🔹 Hazırlıkların yaklaşık 11 milyar TL'ye, yani 235 milyon doların üzerine mal olduğu bildirildi.

🔹 Yetkililer bu projeleri başkentin altyapısını modernleştirmeye yönelik uzun vadeli yatırımlar olarak değerlendiriyor.

🔹 Kentte ilk kez atlı polis birliği görevlendirildi, yollardaki çukurlar onarıldı ve kaldırımlardaki rögar kapakları yenilendi.

🔹 Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu, taksi şoförlerine gri pantolon ve beyaz gömlek giymelerini tavsiye etti; ziyaretçilere su, lokum ve kolonya ikram edilmesi planlanıyor.

🔹 Zirve güvenliği kapsamında birçok ana yol trafiğe kapatılacak ve bazı işletmeler faaliyetlerine ara verecek.

🔹 DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, güvenlik önlemleri nedeniyle Ankara'nın adeta açık hava hapishanesine dönüştüğünü söyledi.

🔹 Bazı esnaf, reklam panolarının iş yerlerinin görünürlüğünü kapattığını ve müşteri kaybına yol açtığını belirtti.

🔹 Bir market işletmecisi, mağazasına girişin reklam panolarıyla kapandığını, bir hafta iş yerini kapatmak zorunda kaldığını ve gelir kaybı için herhangi bir tazminat ödenmediğini söyledi.

🔹 Bir çiçekçi, reklam panolarının yerleştirilmesinden sonra satışlarının yüzde 95 düştüğünü açıkladı.

🔹 Yol kapatmaları nedeniyle müşterilerin, çalışanların ve tedarikçilerin işletmelere ulaşmasının zorlaşması bekleniyor.

🔹 Zirve yaklaşırken Ankara'dan ayrılmak isteyenlerin artmasıyla şehirden kalkan uçak ve tren seferlerinde biletler tükendi.

🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde ittifakın birliğini korumaya ve ABD Başkanı Donald Trump’ın desteğini sürdürmeye çalışıyor.

🔹 Rutte, Avrupa müttefikleri ile Kanada'nın 2017'den bu yana savunma harcamalarını 1,2 trilyon dolar artırdığını vurgulayarak NATO’nun ABD’ye sağladığı katkıları öne çıkardı.

🔹 Ankara’daki zirve, Orta Doğu’daki gerilim ve Rusya-Ukrayna savaşı sürerken NATO’nun 32 üye ülkesinin liderlerini bir araya getirecek.

🔹 ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını gözden geçirmesi, Avrupa ülkelerinde Washington’ın NATO’ya bağlılığı konusunda endişe oluşturuyor.

🔹 Rutte, zirvede kamuoyu önünde anlaşmazlık yaşanmasını önlemeyi ve müttefiklerin birlik görüntüsü vermesini hedefliyor.

🔹 Zirvede savunma sanayi üretiminin ön plana çıkarılması ve Avrupa’nın silah üretimini artırmasına yönelik on milyarlarca dolarlık yeni sözleşme ve tedarik anlaşmasının açıklanması bekleniyor.

🔹 ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Avrupa’daki Amerikan askerî konuşlanmasının gözden geçirildiğini açıkladı ve müttefiklerin savunma yükünü daha fazla üstlenmesini istedi.

🔹 Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, ABD’nin rolü azaltılırken askerî kapasitede tehlikeli boşluklar oluşmaması için geçiş sürecinin koordineli yürütülmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Avrupa’daki NATO üyeleri ile Kanada, 2025 yılında savunma harcamalarını bir önceki yıla göre reel olarak yüzde 20 artırdı.

🔹 Zirvede Ukrayna’ya ilave askerî destek sağlanması ve bu yıl ile gelecek yıl için toplam 70 milyar avroluk askerî yardım taahhüdünün açıklanması bekleniyor.

🔹 NATO içinde Ukrayna’ya verilen desteğin ve mali yükün müttefikler arasında daha dengeli paylaşılması konusunda görüş ayrılıkları sürüyor.

🔹 Zirve bildirisinin, NATO’nun ortak savunma yükümlülüğünü düzenleyen 5. Madde’yi yeniden teyit etmesi ve Rusya’yı Avrupa-Atlantik güvenliği için uzun vadeli tehdit olarak tanımlayan ifadeyi koruması bekleniyor.

🔹 NATO müttefikleri, 7-8 Temmuz’da Ankara’da yapılacak zirve öncesinde planlanan ortak bildirinin bazı önemli ayrıntıları üzerinde anlaşmakta zorlanıyor.

🔹 Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ev sahipliği yapacak.

🔹 Brüksel’deki NATO karargâhında diplomatlar, kısa bir bildirinin metni üzerinde yoğun çalışma yürütüyor.

🔹 Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Berlin’de NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmelerin ardından Baltık liderlerini Almanya’nın başkentinde ağırladı.

🔹 Donald Trump, Almanya’nın ABD’ye kıyasla askeri harcamalarının düşük kalmasını “gülünç” olarak niteledi.

🔹 Merz, Almanya’nın savunma bütçesini dört yıl içinde iki katına çıkardığını söyledi ve “Kimseden saklanmamıza gerek yok” dedi.

🔹 ABD’nin Avrupa ve Afrika’daki en üst düzey komutanının istifası, Washington’ın Avrupa’ya savunma taahhüdünü azaltma eğilimine dair yeni bir işaret verdi.

🔹 Polonya, NATO’nun Soğuk Savaş döneminden kalma boru hattı ağının doğuya doğru genişletilmesini ittifakın finanse etmesini istiyor.

🔹 Türkiye, NATO’nun yakıt güvenliğini artırmaya yönelik 28 milyar dolarlık altyapı yenileme planı kapsamında kendi boru hattı projeleri için dikkat ve finansman arıyor.

🔹 İtalya, bildiride Ukrayna’ya gelecek yıl sonuna kadar askeri yardım sağlama taahhüdünün daha yumuşak yazılmasını istiyor.

🔹 Polonya Başbakanı Donald Tusk, Polonya’nın Kiev hükümetine ek mali yardım taahhüdü verirken dikkatli olması gerektiği uyarısında bulundu.

🔹 Planlanan bildiride müttefiklerin Ukrayna’ya 2026 ve 2027’de 70 milyar avro destek sunması öngörülüyor.

🔹 Bu tutar yeni taahhüt içermiyor; NATO’nun önceki yıllık 40 milyar avroluk vaadi ile AB kredisinden gelecek yıllık 30 milyar avroyu kapsıyor.

🔹 AB’nin geçen yıl başlattığı giriş/çıkış sistemi, yaz tatili sezonu başlarken birçok yolcunun AB’ye girişinde karışıklık ve uzun kuyruklara yol açtı.

🔹 Sistem, AB dışından gelen yolcuların pasaportlarına damga basılması yerine kişisel bilgi, fotoğraf ve parmak izi toplanmasını öngörüyor.

🔹 AB, sistemin Schengen bölgesinin dış sınırlarında kontrolü artırmasını, göçü sınırlamaya yardımcı olmasını ve güvenlik tehdidi oluşturan kişileri izlemeyi kolaylaştırmasını hedefledi.

🔹 Avrupa Komisyonu, sistemin ekim ayından bu yana 108 milyondan fazla giriş ve çıkışı kaydettiğini ve 43 bin 700 kişinin Schengen bölgesine girişini engellediğini açıkladı.

🔹 Havalimanı işletmecileri ve havayolu şirketleri, sistemin yoğun yaz dönemi için hazır olmadığını ve sınır işlemlerinin uzun kuyruklara, uçuş aksaklıklarına ve yolcu mağduriyetine neden olduğunu söylüyor.

🔹 Roma’daki iki havalimanında yetkililer kurallar gevşetilmezse “felaket” yaşanabileceğini söyledi; bazı Yunan adaları kuyrukları azaltmak için kontrolleri şimdiden sınırladı.

🔹 Londra’daki St Pancras International’da bazı işlem makineleri hâlâ kullanılmıyor; bir yazılım hatası makinelerin verileri Fransız sınır otoritesine aktarmasını engelliyor.

🔹 İtalya’da sınır polisi sistemin tam olarak devreye alınmasından kısa süre sonra “bitmek bilmeyen” kuyruklardan şikâyet etti.

🔹 Milan Linate Havalimanı’nda easyJet, yolcuların sınır işlemlerini tamamlaması için bir uçuşu yaklaşık bir saat bekletti, ancak uçak 156 biletli yolcudan yalnızca 34’üyle kalktı.

🔹 Atina’dan kalkan bir Ryanair uçuşunda 79 yolcu terminalde kaldı; havayolları tüm yolcuları beklerse zincirleme gecikmeler ve tazminat yükümlülüğü riskiyle karşılaşıyor.

🔹 Sistemin merkezi bilgisayar altyapısını geliştirme sözleşmesi 142 milyon avrodan 212 milyon avroya çıktı; projede yıllar boyunca teknik aksaklıklar ve teslimat gecikmeleri yaşandı.

🔹 Bazı Avrupa ülkeleri yoğun saatlerde işlem süresini azaltmak için fotoğraf veya parmak izi kaydını geçici olarak durdurdu.

🔹 Üye ülkeler, bu esnekliğin eylül ayından sonra sona ermesi halinde sistemin Noel seyahat döneminde yeniden zorlanmasından endişe ediyor.

🔹 Frontex, sistemin zamanla eski pasaport damgalama uygulamasından daha hızlı hale gelebileceğini, ilk kayıt işleminin uzun sürdüğünü ve ikinci geçişlerin daha hızlı olacağını açıkladı.