İran, Sertlik Yanlısı Milletvekilini Hapse Attı; Liderliğindeki Derin Ayrışmalar Ortaya Çıktı
New York Times
🔹 İranlı yetkililer arasındaki iç mücadele, savaşın sona ermesi için ABD ile diplomatik anlaşmaya karşı çıkan sertlik yanlısı milletvekili Hamid Rasaei’nin hapse atılmasıyla tırmandı.
🔹 Din adamı ve Paydari partisinin üyesi Rasaei, Parlamento Başkanı ve ABD ile baş müzakereci Mohammad Bagher Ghalibaf’a zarar verme amacıyla iki yıl önce yanlış bilgi yayımlamaktan mahkûm edildi.
🔹 Rasaei, haziran ayında 10 ay hapis cezasına çarptırıldı ve 15 Eylül’de Tahran’daki Evin Cezaevi’ne çağrıldı. Pazar günü teslim olan Rasaei, din adamları için ayrılan koğuşta tutuluyor.
🔹 Rasaei, İran devlet televizyonundaki açıklamalarında Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian hükümetini “darbe” yapmakla suçladı ve müzakere ekibinin Washington’ın savaşın sona ermesi için öne sürdüğü koşulları kabul etmesi yönünde yeni dini lider Ayetullah Mojtaba Khamenei’ye baskı yaptığını söyledi.
🔹 İran yönetiminde savaşın sürdürülmesi veya ABD ile anlaşmaya varılması konusunda görüş ayrılığı yaşanıyor. Ghalibaf müzakereleri destekleyen pragmatik kanadı, Rasaei ise anlaşmaya karşı çıkan kesimi temsil ediyor.
🔹 Rasaei’nin yargılanması, sertlik yanlısı ve zaman zaman şiddete başvuran çevreleri kontrol altına alma girişimi olarak değerlendiriliyor. Bu çevrelerden bazı kişiler, savaşın başlangıcında Cumhurbaşkanı Pezeshkian ve Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi’ye fiziksel saldırıda bulundu.
🔹 Rasaei’nin hapse atılması, İran’da sertlik yanlılarının düzenlediği gece mitinglerindeki ayrışmaları artırdı. Borujerd’de kalabalıklar Ghalibaf’ın Rasaei’yi serbest bırakmasını isterken, Tahran’daki bazı gösterilerde Ghalibaf’ın “darbe düzenlediği” gerekçesiyle yargılanması talep edildi.
🔹 Rasaei’nin partisinden en az 15 milletvekili Tahran’daki gece protestolarına katıldı ve Ghalibaf ile müzakere ekibini eleştirdi. Milletvekilleri, Ghalibaf’ın Parlamento’daki çalışma arkadaşlarına ihanet ettiğini söyledi.
🔹 Ghalibaf’ın iletişim ekibinden Amir Hossein Yazdanpanah, Rasaei’nin mahkemede mahkûm edildiğini ve herkesin yasalara uyması gerektiğini söyledi.
🔹 İran Devrim Muhafızları’yla bağlantılı Mashregh medya kuruluşunun editörü, sertlik yanlılarını yargıya yalnızca siyasi rakipleri cezalandırıldığında destek vermekle eleştirdi.
🔹 Rasaei aleyhindeki dava, 2024’te yönettiği muhafazakâr bir gazetede Ghalibaf’ı Parlamento’nun resmi belgelerini değiştirmekle suçladığı ve onu diktatör olarak nitelediği yazının ardından başladı. Ghalibaf’ın açtığı davada mahkeme nihai kararını haziran ayında verdi.
🔹 Tahran’daki siyasi analist Ahmad Zeidabadi, Rasaei’nin tutuklanmasının siyasi amaç taşıdığını söyledi ve hapse atılmasının sertlik yanlılarına daha ileri gitmeleri hâlinde müdahale edileceği mesajını verdiğini belirtti.