Lula ile Flávio Bolsonaro'yu karşı karşıya getiren Brezilya seçimleri hakkında bilinmesi gerekenler
BBC
🔹 Brezilyalılar, cumhurbaşkanlığı seçiminde görevdeki solcu lider Luiz Inácio Lula da Silva ile sağcı Flávio Bolsonaro'nun öne çıktığı 12 aday arasında oy kullanıyor.
🔹 Lula, dört yıl önce Flávio Bolsonaro'nun babası Jair Bolsonaro'yu yüzde 1,8 puan farkla yenmişti. Jair Bolsonaro, seçim sonrasında darbe planladığı gerekçesiyle 27 yıl hapse mahkûm edildi.
🔹 Jair Bolsonaro bu seçimde aday olamıyor; görevi kötüye kullanma ve darbe planı mahkûmiyeti nedeniyle siyasi görevlerden men edildi ve sağlık sorunları nedeniyle ev hapsinde tutuluyor.
🔹 Flávio Bolsonaro'nun kampanya tanıtımında, babasının yapay zekâyla oluşturulmuş görüntüsü adaylığını destekledi. Jair Bolsonaro'nun avukatları, görüntünün kullanımı için izin verildiğini reddetmiş olabilir; Flávio Bolsonaro babasının siyasi desteğini alıyor.
🔹 Anketlerde Lula ve Flávio Bolsonaro yaklaşık yüzde 40 seviyesinde bulunuyor; Lula az farkla önde. Diğer 11 adayın oy oranı yüzde 4 veya daha düşük.
🔹 İlk turda hiçbir aday geçerli oyların yüzde 50'sini alamazsa en yüksek oy alan iki aday 25 Ekim'de yapılacak ikinci tura kalacak. Anketler ikinci tur olasılığını yüksek gösteriyor, ancak seçmenlerin yaklaşık yüzde 9'u kararsız, boş veya geçersiz oy kullanmayı planlıyor ya da sandığa gitmeyi düşünmüyor.
🔹 Yaklaşık 160 milyon Brezilyalının oy kullanma hakkı bulunuyor. 18-70 yaş arasındaki okuryazar yurttaşlar için oy kullanmak zorunlu ve sandığa gitmeyenlere para cezası uygulanıyor.
🔹 Lula, İşçi Partisi'nin adayı olarak üçüncü kez cumhurbaşkanlığı görevini yürütüyor. İlk iki döneminde Bolsa Família nakit destek programıyla milyonlarca kişinin yoksulluktan çıkmasına katkı sağladı.
🔹 Lula'nın yolsuzluk ve kara para aklama mahkûmiyetleri 2021'de iptal edildi. Amazon çevresinde petrol arama çalışmalarına destek vermesi çevrecilerin eleştirilerine neden olurken hükümet, 2026'nın ilk yarısında Amazon'daki ormansızlaşmanın son 10 yılın en düşük seviyesine indiğini açıkladı.
🔹 Flávio Bolsonaro; daha uzun hapis cezaları, daha esnek silah yasaları ve çiftçiler üzerindeki düzenlemelerin azaltılmasını savunuyor. ABD'nin Brezilya merkezli Comando Vermelho ve Primeiro Comando da Capital çetelerini Yabancı Terör Örgütleri ilan etmesi için lobi yaptı.
🔹 Flávio Bolsonaro, iklim değişikliğini reddeden 2019 tarihli açıklamasına ilişkin olarak aşırı iklim olaylarının yaşandığını, ancak bu olayların döngüsel olduğunu söyledi. Seçilmesi halinde ABD yönetiminin “Amerikalar Kalkanı” adını verdiği suçla mücadele ittifakına katılacağını açıkladı.
🔹 Seçim öncesinde kamuoyunun başlıca gündemi suç ve güvenlikten yolsuzluğa kaydı. Tutuklu bankacı Daniel Vorcaro'nun yürüttüğü iddia edilen büyük mali dolandırıcılık soruşturması kapsamında Flávio Bolsonaro hakkında yolsuzluk ve kara para aklama şüphesiyle soruşturma başlatıldı.
🔹 Vorcaro ile Lula'nın müttefiki Yüksek Mahkeme Yargıcı Alexandre de Moraes arasında bağlantı bulunduğu iddiaları da gündeme geldi. Moraes herhangi bir yanlışlık yapmadığını söyledi; Lula ise “hiç kimse hukukun üzerinde değildir” dedi.
🔹 Flávio Bolsonaro, bir mitingde “Lula'ya oy vermek Moraes'e oy vermektir” diyerek yargıç hakkındaki iddiaları kampanyasında kullandı.