🔹 SoftBank Group CEO’su Masayoshi Son, makineler hızla daha fazla yetenek kazanırken yapay zekânın güvenlik risklerinden kendisinin de endişe duyduğunu söyledi.

🔹 Son, yapay zekâ yeteneklerindeki üstel artışın ülkelerin teknolojiye birlikte yön verebilmesi için karşılıklı güven oluşturmasını zorunlu kıldığını açıkladı.

🔹 Güçlü yapay zekâ modellerinden kaynaklanan daha büyük tehdidi kontrol etmek için ülkelerin işbirliği yapması gerektiğini belirten Son, süper zekânın yanlış ellerde “son derece tehlikeli” olabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Son, yapay zekâ ve öğrenme yeteneğine sahip makinelerin 2040’a kadar küresel gayrisafi yurt içi hasılanın en az yüzde 20’sini, yani yaklaşık 46 trilyon doları oluşturacağını öngördü.

🔹 Beyaz Saray bilim ve teknoloji politikaları danışmanı Michael Kratsios, bilimsel araştırmaları hızlandırmak için ABD öncülüğünde 17 ülkenin yer aldığı bir girişim açıkladı. Japonya, Güney Kore, Birleşik Krallık, Almanya, Singapur ve Birleşik Arap Emirlikleri temsilcileri etkinliğe katıldı; ilk destekçiler arasında Çin yer almadı.

🔹 Kratsios, endüstriyel ölçekte çalışan otomatik bulut laboratuvarlarında robotik sistemlerin yüzlerce deneyi eş zamanlı yürütebileceğini ve verileri gerçek zamanlı analiz ile hipotez geliştirme süreçlerine aktarabileceğini söyledi.

🔹 Kratsios, makinelerin binlerce makaleyi sentezleyerek yıllar süren araştırmaları insan araştırmacılara yardımcı olan dijital ajanlarla onlarca saatlik çalışmaya dönüştürebileceğini açıkladı.

🔹 Son, sohbet robotlarının arkasındaki teknolojinin yapay zekâ hizmetlerinin internet sitelerinde gezinmesini ve kod yazmasını sağladığını söyledi. Bu programların gelecek yıldan itibaren robotların ve diğer makinelerin fiziksel dünyayla etkileşimine yardımcı olacak üçüncü aşamaya geçmesi bekleniyor.

🔹 Son’un yönlendirmesiyle SoftBank, ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’a yaklaşık 65 milyar dolar yatırım yaptı.

🔹 Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, eylül ayı istihdam raporunun son dönemdeki işe alım eğilimiyle uyumlu olduğunu söyledi.

🔹 Eylül ayında istihdam 29 bin kişi arttı ve işsizlik oranı yüzde 4,2’ye yükseldi.

🔹 Hammack, son 12 ayda ayda ortalama 41 bin yeni iş yaratıldığını ve bu seviyenin istihdam sektöründeki denge noktasına ilişkin tahminiyle büyük ölçüde örtüştüğünü söyledi.

🔹 Hammack, Fed’in ay sonunda yapacağı toplantı öncesinde para politikasının uygun duruşuna karar vermek için daha fazla veri bekleyebileceğini açıkladı.

🔹 Hammack, enflasyon baskılarını azaltmak amacıyla faiz artırımlarını destekleyen Fed yetkilileri arasında yer alıyor.

🔹 Fed, geçen ay politika faiz hedefini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75–4 aralığına yükseltti ve yetkililer yıl sonundan önce bir artış daha öngördü.

🔹 Fed’in 27–28 Ekim’deki Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısında faiz değişikliği yapması beklenmiyor.

🔹 İran Parlamentosu Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf, Hürmüz Boğazı’nın ABD ile haziranda yapılan geçici anlaşmadaki yedi şart yerine getirilmeden açılmayacağını söyledi.

🔹 Ghalibaf, ABD’nin bir arabulucu üzerinden yeni teklifler sunduğunu ancak İran’ın tek taraflı taleplerin dayatıldığı dönemin sona erdiğini belirtti.

🔹 Basra Körfezi ile Umman Körfezi arasındaki Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve gaz ticareti açısından kritik önem taşıyor.

🔹 İran, şubat sonunda başlayan savaşın ardından boğazı büyük ölçüde ablukaya aldı ve bölgede gemilere düzenli olarak saldırdı. ABD ise İran limanlarına deniz ablukası uyguladı; ablukalar küresel petrol fiyatlarını yükseltti.

🔹 Umman’ın kuzey ucuna yakın bölgede bir ham petrol tankeri, cumartesi günü bilinmeyen bir merminin iskele tarafına isabet etmesi sonucu saldırıya uğradı. Mürettebatın güvende olduğu bildirildi.

🔹 Bölgeden yapılan ham petrol ihracatı son haftalarda savaş öncesi seviyesine yaklaştı. Büyük petrol üreticileri sevkiyatlarını boru hatları ve alternatif limanlar üzerinden yürütürken, ABD’nin tankerleri Hürmüz Boğazı’ndan eskortla geçirmesi taşımacılığı artırdı.

🔹 İran’ın petrol sevkiyatları ise neredeyse tamamen durdu.

🔹 ABD, New York’taki son Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na katılan İran heyetinin iki üyesini ülkeden çıkardı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, iki İranlının ülkeyi terk etme talimatını dikkate almadığını açıkladı.

🔹 İran heyetinin üyelerinden biri cuma akşamı, diğeri ise cumartesi sabahı ABD’den ayrıldı.

🔹 Rusya, Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları yoğunlaştırma planı hazırlıyor.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için görüşmelere hazır olduklarını söyledi.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, gece düzenlenen saldırılarda 135 Rus dronunun kullanıldığını ve Kiev’de bir köprünün vurulduğunu açıkladı.

🔹 Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in Kiev ziyareti sırasında kentte patlamalar meydana geldi; saldırılarda bir köprü de hedef alındı.

🔹 Merz, Almanya’nın güvenliğinin savaşın sonucuna bağlı olduğunu söyledi.

🔹 Merz, Ukrayna’nın Avrupa’nın desteğine ve askeri yardıma ihtiyaç duyduğunu açıkladı.

🔹 Merz, Ukrayna’ya enerji desteği sağlamak için askeri yardım önlemleri açıklayacağını duyurdu.

🔹 Birleşmiş Milletler verilerine göre Ukrayna’da sivil ölümler artıyor; son dönemde ölümlerin yüzde 30’dan fazla yükseldiği bildirildi.

🔹 Zaporijya’da 100’den fazla çocuğu korumak amacıyla yeraltı sığınağı açıldı.

🔹 Odessa yakınlarında bir Rus gemisi vuruldu.

🔹 Harkiv’e yeni bir saldırı düzenlendi.

🔹 Apple, Mac kullanıcılarını yapay zekâ ajanlarına geniş veri erişimi vermeden önce riskler konusunda daha fazla bilgilendirmeyi planlıyor.

🔹 Şirket, bazı geliştiricilerin mevcut erişim imkânlarını cihazlardaki tüm verileri açığa çıkarabilecek şekilde kullanabildiği konusunda uyardı.

🔹 Apple, kullanıcıların yapay zekâ erişimini onaylamadan önce olası tehlikelerin farkında olmasını sağlamayı amaçlıyor.

🔹 Yapay zekâ ajanları, kullanıcıları adına görevleri bağımsız biçimde yerine getirmek üzere tasarlanıyor.

🔹 Yapay zekâ şirketleri, yeni ajanların bilgisayarda yapılan işlemlerin neredeyse tamamını gerçekleştirebileceğini belirtiyor.

🔹 Ajanların günlük yaşamda etkili çalışması için e-postalar, sohbetler, takvimler ve hatta banka hesapları gibi bilgilere kapsamlı erişim gerekebiliyor.

🔹 Bangkok’un 50 ilçesinin tamamında sel felaketi ilan edildi.

🔹 Hükümete göre sel bağlantılı olaylarda yaklaşık 40 kişi hayatını kaybetti; ölümlerin bir bölümü boğulma, bir bölümü ise kazara elektrik çarpması nedeniyle gerçekleşti.

🔹 Kent genelindeki 230’dan fazla barınakta binlerce kişi kaldı.

🔹 Bangkok’un bazı bölgelerinde yaklaşık iki günde 300 milimetre yağış düştü.

🔹 Beton yapılaşma, su tahliyesinde kullanılan kanal ağının önemli bölümünü tahrip etti; pompa istasyonları tam kapasite çalışsa da suların tamamen çekilmesi günler sürebilir.

🔹 Suvarnabhumi Havalimanı’ndaki ulaşım aksadı; Thai Airways çalışanlarının yaklaşık yarısı işe gidemedi, binlerce bagaj birikti ve uçuşlar iptal edildi. Çok sayıda okul kapandı.

🔹 Başbakan Anutin Charnvirakul, Bangkok metropol bölgesinin kuzeyden gelen sel suları nedeniyle risk altında olduğunu söyledi ve durumu izlemek için kriz merkezi kurulduğunu açıkladı.

🔹 Tayland meteoroloji kurumu gelecek hafta daha şiddetli yağış bekliyor.

🔹 Bilim insanları Güneydoğu Asya’da aşırı sellerin kötüleştiğini, sıcak denizlerin daha fazla buharlaşmaya ve sıcak havanın daha fazla nem tutmasına yol açtığını belirtiyor.

🔹 Bu yağışların doğrudan iklim değişikliğine bağlanması için henüz çalışma yapılması gerekiyor. Yağışlara, Güney Çin Denizi’nden Kamboçya ve Vietnam üzerinden ilerleyerek Bangkok üzerinde duran alçak basınç sistemi neden oldu.

🔹 Güçlü El Niño hava düzeni, Güneydoğu Asya’da genellikle daha kurak yaz koşulları oluştursa da son araştırmalar aşırı yağışlı günleri artırabileceğini gösteriyor.

🔹 Myanmar’ın güneyinde aynı hava sistemi ani sellere ve yolların kapanmasına yol açtı; Ka Det Nge Htein köyündeki heyelanda dokuz kişi hayatını kaybetti, başka bir köyde sekiz kişi çamur altında kayboldu.

🔹 ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yapay zekanın insanlık için varoluşsal risklerine ilişkin uyarıları alarmist ve çözümsüz olarak nitelendirdi.

🔹 Bessent, yapay zeka şirketlerinin kendi denetimlerini yapması ve risklere çözüm üretmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Anthropic CEO'su Dario Amodei, OpenAI CEO'su Sam Altman ve xAI sahibi Elon Musk, eylülde en gelişmiş yapay zeka modellerinin geliştirilmesinin yavaşlatılmasını istemişti.

🔹 Microsoft'un kurucu ortağı Bill Gates, yapay zekanın "bir milyar ölüme" yol açabilecek kadar güçlü olduğu uyarısında bulunarak hükümet düzenlemesi çağrısı yaptı.

🔹 Donald Trump, yapay zeka risklerine ilişkin uyarıları "aldatmaca" olarak nitelendirdi ve ABD'nin Çin karşısındaki liderliğini korumak için ilerlemeye devam etmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Bessent, ABD'nin Çin karşısındaki liderliğini kaybetmemesi gerektiğini belirtti ve yapay zeka laboratuvarlarının sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Trump, teknoloji şirketlerinin yöneticileriyle yaptığı toplantıda yeni federal düzenleme fikrini reddetti ve sektörün güçlü bir öz denetim uygulamasını destekledi.

🔹 ABD, Çin ile ciddi yapay zeka olaylarına ilişkin uyarıların paylaşılmasını ve iki ülkenin riskler küresel ölçekte yayılmadan müdahale etmesini amaçlayan ikili bir bildirim sistemi kurmayı planlıyor.

🔹 Scott Bessent ve Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, eylülde New York'taki görüşmelerinde yapay zekanın yararları ve tehditleri konusunda ortak anlayış geliştirmek amacıyla "ABD-Çin yapay zeka diyaloğu" oluşturulması konusunda anlaştı.

🔹 Görüşmelerde kontrolsüz yapay zeka ajanları ile devlet dışı aktörlerin yapay zekayı siber güvenlik ve biyolojik tehditler için kullanması gibi riskler ele alındı.

🔹 Bessent, bazı Çin yapay zeka modellerinin ABD modelleri kadar güçlü olmasa da yüzde 80 ila 90 oranında benzer kapasiteye sahip olduğunu ve güvenlik önlemleri olmadan dünyanın her yerine taşınabileceğini söyledi.

🔹 Bessent, yapay zeka yöneticileri düzenleme çağrısı yapıyorsa geliştirme hızını yavaşlatmaları gerektiğini söyledi ve güvenli hızlandırmayı savundu.

🔹 ABD istihbarat kurumları, Rusya ve diğer rakiplerin 2026 ara seçimlerinde güvensizlik ve dezenformasyon yaymaya yönelik planlarını izliyor.

🔹 İstihbarat değerlendirmeleri, Rusya’nın dijital dezenformasyonla seçim sonuçlarına duyulan güveni sarsmaya ve toplumsal bölünmeleri artırmaya çalışacağını gösteriyor. Yabancı aktörlerin oy makinelerine veya oy sayımlarına doğrudan müdahale edebildiğine dair bulgu bulunmuyor.

🔹 Eyalet seçim yetkilileri, Washington’dan yabancı tehditlere ilişkin bilgi ve diğer desteğin azaldığını söylüyor. Trump yönetimi istihbarat brifinglerini, eğitimleri, sistem testlerini ve eyaletlere sağlanan diğer kaynakları durdurdu.

🔹 Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA), 2025’in başında personelinin yaklaşık üçte birini işten çıkardı. Trump, ajansa henüz kalıcı bir direktör atamadı ve ajans üç vekil direktörle çalıştı.

🔹 Trump yönetimi, rakiplerin dezenformasyon kampanyalarını ve Amerikan demokrasisine yönelik tehditleri izleyen Yabancı Kötü Niyetli Etki Merkezi’ni kapattı. Trump ayrıca iki Demokrat üyeyi Seçim Yardım Komisyonu’ndan çıkardı; kalan Cumhuriyetçi üye istifa etti.

🔹 Ulusal İstihbarat Konseyi, Rusya’yı en aktif yabancı rakip olarak tanımladı. Çin, ABD’nin Pekin politikasının tartışma konusu olduğu münferit yarışları hedefliyor; İran’ın faaliyetleri ise Rusya ve Çin’in ölçeğine ulaşmıyor.

🔹 Yabancı aktörler, çevrim içi yanlış bilgi ve dezenformasyon kampanyaları oluşturmak ve yaymak için yapay zekâyı giderek daha fazla kullanıyor.

🔹 Eyaletlere seçim güvenliğini güçlendirmek için verilen federal fon 2024’teki 55 milyon dolardan 2025’te 15 milyon dolara düştü; bu yıl 45 milyon dolara yükseldi. Bazı eyaletler kaynak açığını özel sektör finansmanı ve eyaletler arası koordinasyonla kapattı.

🔹 Utah Vali Yardımcısı Deirdre Henderson, seçimlere yönelik mevcut tehditlerin çoğunun yabancı aktörlerden değil, ABD hükümetinden kaynaklandığını söyledi. Adalet Bakanlığı’nın seçmen listelerini istemesi ve Trump’ın eyalet yetkililerini su sistemlerine yönelik siber saldırılardan sorumlu tutması eleştirildi.

🔹 Ulusal Güvenlik Ajansı Seçim Güvenliği Grubu’nu yeniden oluşturdu. Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD Siber Komutanlığı ile askeri istihbarata seçimlere yabancı müdahaleyi caydırma talimatı verdi.

🔹 CISA, 24 Eylül’de ara seçimler için eğitim tatbikatları, risk değerlendirmeleri ve tehdit brifingleri içeren Seçim Altyapısı Güvenlik Planı’nı yayımladı. Plan, eyalet yetkilileriyle doğrudan iletişim kuracak yeni seçim güvenliği danışmanlarının işe alınmasını da içeriyor.

🔹 Arizona Dışişleri Bakanı Adrian Fontes, CISA’nın ağustos ayındaki görüşmede 2026 seçimlerinden önce eyalet yetkilileri için fazla bir şey yapamayacağını söylediğini aktardı. CISA’nın odağının 2028 seçimleri olduğunu ve 2026 dönemi için hazırlıkların yeniden kurulmasında geç kalındığının kabul edildiğini belirtti.

🔹 Cumartesi günü binlerce kişi, konut maliyetlerini protesto etmek için Madrid'de sokağa çıktı. Gösteriler, Başbakan Pedro Sánchez üzerindeki erken seçim çağrısı baskısını artırabilir.

🔹 Protestolar, geçen hafta 87 yaşındaki engelli bir kadının evinden tahliye edilmesinin ardından düzenlendi.

🔹 İspanya Parlamentosu cuma günü hükümetin acil konut paketini reddetti. Bu karar, Sánchez'in gelecek yıl yapılması gereken seçimleri öne çekmesine yol açabilir.

🔹 Kiracılar Birliği tarafından düzenlenen Madrid yürüyüşü, başkentin farklı bölgelerinden başlayarak Plaza de Cibeles'te sona erdi. Hafta sonu boyunca 50'den fazla kentte yürüyüş çağrısı yapıldı.

🔹 Protestocular kira kontrolü ve genel grev çağrısı yapan pankartlar taşıdı; gösteriler sırasında “Neler oluyor? Evimiz yok!” sloganı atıldı.

🔹 İspanya'da kira ve konut fiyatları gelirlerden çok daha hızlı arttı. 34 yaş altındaki yetişkinlerin üçte ikisinden fazlası ebeveynleriyle yaşıyor.

🔹 İspanya'da konut fiyatları 2026'nın ikinci çeyreğinde yıllık yüzde 12 arttı. Bu oran Avrupa Birliği ortalamasının iki katından fazla oldu.

🔹 İspanya Merkez Bankası, ülkede yaklaşık 750 bin konut açığı bulunduğunu bildirdi.

🔹 Sánchez'in hafta sonu içinde seçim çağrısı yapıp yapmayacağına karar vermesi bekleniyor. 29 Kasım geçici tarih olarak değerlendiriliyor; yasal olarak seçim çağrısı için son tarih Temmuz 2027.

🔹 Üniversite araştırmacısı Belén Barrera, etkili önlemlerin kabul edilmesi konusunda umudunun az olduğunu söyledi. Barrera, kamu kurumlarına güvenilemeyeceğini ve durumun “bardağı taşıran son damlaya” ulaştığını belirtti.

🔹 Çin’de taşıyıcı annelik yasak olmasına rağmen ajanslar, danışmanlık şirketleri ve doğurganlık klinikleri, çocuk sahibi olmak isteyen Çinli müşterileri yurt dışındaki taşıyıcı annelerle buluşturuyor.

🔹 Talebin ilk döneminde doğurganlık sorunu yaşayan çiftler öne çıkarken, hamileliğin bedenleri ve kariyerleri üzerindeki etkisini istemeyen genç kadınların ilgisi de artıyor.

🔹 Hangzhou’da yaşayan 25 yaşındaki girişimci Kitty Sheng, hamileliğin işini ve görünümünü etkileyeceğini söyledi; gelecek yıl taşıyıcı anne bulmak için Gürcistan’a gitmeyi planlıyor.

🔹 ABD’de taşıyıcı annelik yoluyla doğan çocukların planlanan ebeveynlerinin yaklaşık üçte biri uluslararası kişilerden oluşuyor; bu grubun yaklaşık yüzde 40’ı Çin’den geliyor.

🔹 Varlıklı Çinliler, gelişmiş tıbbi tesisler, ebeveynler için güçlü hukuki koruma ve çocuk için ABD pasaportu ihtimali nedeniyle taşıyıcı annelikte çoğunlukla ABD’yi tercih ediyor. ABD’de toplam maliyet 300 bin dolara kadar çıkabiliyor.

🔹 Gürcistan ve Kırgızistan da tercih edilen ülkeler arasında bulunuyor; bu ülkelerdeki paketlerin maliyeti 63 bin dolara kadar düşebiliyor.

🔹 Çin, geçen yıl kayıtların başlamasından bu yana en düşük doğum sayısını kaydetti; nüfus art arda dördüncü yıl geriledi.

🔹 Çin’de kadınların ilk çocuk sahibi olma yaşı 2006’daki 24,3 seviyesinden 2024’te 28,6’ya yükseldi. Şanghay’da ortalama ilk doğum yaşı 31,8’e çıktı.

🔹 Pekin’de doğurganlık alanında çalışan doktor Xiao Yi, hamile kalmaktan ve doğum yapmaktan korkan hastaların sayısında belirgin artış gördüğünü söyledi.

🔹 Çinli kadınlar hamileliğin görünüşlerini, kilolarını ve rahim sağlığını nasıl etkileyeceği konusunda endişe taşıyor.

🔹 Kaliforniya merkezli bir doğurganlık ajansındaki satış görevlisi, evlenmek istemeyen ancak anne veya baba olmak isteyen bekâr kadın ve erkeklerden gelen başvuruların arttığını söyledi.

🔹 Bazı Çinli aileler, çocuklarının evlenmek veya hamilelik sürecinden geçmek istememesine rağmen torun sahibi olabilmek için taşıyıcı annelik masraflarını karşılamayı teklif ediyor.