Zheng Yongnian, bir sonraki zirve öncesinde Çin-ABD gerçekçiliğini ve üstünlük mücadelesini değerlendiriyor
South China Morning Post
🔹 Çin ve ABD, fiili bir G2 ile resmi bir G2 arasında kalan ilişkilerini uzun süre sürdürecek. İki ülkenin ulusal çıkarları farklı olsa da iş birliği ve rekabet aynı anda devam ediyor.
🔹 Çin-ABD zirvesi, beklentiler dahilindeki en iyi sonucu verdi. Ekonomik ve ticari ilişkiler daha istikrarlı hale gelirken, iki ülke ekonomilerinin yaklaşık yüzde 70'i birbirini tamamlıyor; yüzde 20-30'luk bölüm ise yüksek teknoloji sektörü gibi alanlarda rekabet ediyor.
🔹 Zirvede ikili yapay zekâ diyaloğu kurulması konusunda uzlaşı sağlandı. Çin ve ABD, yapay zekânın güvenlik riskleri konusunda ortak bir anlayışa sahip olsa da görüşülecek konuların ayrıntıları henüz belirlenmedi.
🔹 Çin-ABD ilişkilerinde ekonomik ve ticari bağların ardından siyasi güvenin, daha sonra da güvenlik konularının ele alınması planlanıyor. Askerî iletişim ve krizlerin önlenmesi için bir mutabakat zaptı hazırlanması gündeme gelirken, güvenlik meselelerinin ele alınması için siyasi güvenin daha da artması gerekiyor.
🔹 Devlet Başkanı Şi Cinping ile ABD Başkanı Donald Trump'ın bu yıl iki kez daha görüşmesi bekleniyor. Aynı yıl içinde dört ayrı görüşme yapılması emsalsiz olurken, gelecek zirvelerde ekonomik ve ticari bağların güçlendirilmesi ve istikrar uzlaşısının genişletilmesi hedefleniyor.
🔹 Çin ve ABD arasındaki ilişkilerin istikrarlı kalması için liderler arasındaki iletişimin sürdürülmesi, karşılıklı ticaret ve yatırımın artırılması, bürokratik kurumların uzlaşıları uygulaması ve iki ülkedeki medya dilinin yumuşatılması gerekiyor.
🔹 Tayvan ve Güney Çin Denizi, Pekin açısından egemenlik meselesi; ABD ve Japonya açısından ise jeopolitik alan konusu olarak ele alınıyor. Tayvan'ın zirve belgelerinde yer almaması, tarafların konuyu görüşmediği anlamına gelmiyor; daha geniş bir uzlaşı henüz sağlanmadı.
🔹 Çin, nadir toprak elementlerini ABD'nin baskı araçlarına karşı kullanabileceği bir karşı önlem olarak görüyor. ABD rasyonel davrandığı sürece Çin'in nadir toprak elementleri tedarikini kesmeyeceği belirtildi; siyasi güvenin bozulması halinde yeni sürtüşme noktaları ortaya çıkabilir.
🔹 Çin ve ABD'nin gelecek yıl düzenli ikili zirveler yapmaması halinde bile APEC ve G20 toplantıları iletişim kanalları sağlayacak. Devlet başkanları diplomasisinin sürmesi ve bu yıl elde edilen ivmenin korunması bekleniyor.
🔹 Shenzhen'de düzenlenecek APEC 2026 zirvesi, Çin-ABD ilişkileri açısından önem taşıyor. Zirve, özel ekonomik bölgenin kurulmasından bu yana görevdeki bir ABD başkanının Shenzhen'e yapacağı ilk ziyaret olacak.