🔹 Vietnam Savaşı sırasında ABD’nin hava operasyonları için kullandığı Laos’taki Ban Keun havaalanı yeniden düzenleniyor.

🔹 Laos ve Çin’den askeri yetkililer, Ban Keun’da ortak bir askeri lojistik ve eğitim merkezini geçen hafta açtı.

🔹 Ban Keun’daki alan, Vietnam Savaşı döneminde “Lima Site-44” adıyla biliniyordu.

🔹 Tesis, bilinen kadarıyla Çin’in yurt dışındaki hava kuvvetleriyle doğrudan bağlantılı ilk altyapısı olma özelliğini taşıyor.

🔹 Çin, Cibuti’de 2017’den beri büyük bir askeri üs bulunduruyor.

🔹 Çin, Kamboçya’da 2025’ten beri bir deniz üssüne katılıyor.

🔹 Kamboçya’daki askeri liman ve Laos’taki yeni hava sahası, Çin’in bölgedeki askeri kapasitesini artırıyor.

🔹 Çin’in bölgedeki etkisinin genişlemesi Vietnam ve Tayland’da endişeye yol açıyor.

🔹 Tarım, Orman ve Balıkçılık Bakanı Yanagita, kendisini Temsilciler Meclisi seçiminde desteklemeyen yerel yöneticilerin belediyelerine ait yol bütçelerini “büyük ölçüde kestiği” yönündeki açıklaması için yeniden özür diledi.

🔹 Yanagita, merkezi hükümete bütçe azaltılması yönünde baskı yaptığı iddiasını reddetti.

🔹 Arazi, seçim bölgesindeki Tochigi eyaletine bağlı Nasukarasuyama kenti ile Nakagawa kasabasının cari yıl bütçelerini azalttığı yönündeki sözlerini geri çekti.

🔹 Yanagita, sözlerinin gerçeği yansıtmadığını ve uygunsuz olduğunu belirterek özür diledi.

🔹 Ulaştırma Bakanı Ib​​ayashi, Yanagita ile Ulaştırma Bakanlığı arasındaki temasların ve bütçe dağılımının aynı gün içinde açıklanacağını duyurdu.

🔹 Yanagita, Ulaştırma Bakanlığı yetkilileriyle görüşmelerinin zamanına ilişkin soruya, çeşitli temaslar yürütüldüğünü ancak ayrıntıları tam olarak bilemediğini söyledi.

🔹 Yanagita, yanlış bilgi vermekten kaçınacağını açıkladı.

🔹 Fransa ve Almanya liderleri, üçüncü ülkelerin ciddi ekonomik bozulmalara yol açması halinde AB pazarına erişimi kesebilecek yeni bir ticaret aracı talep etti.

🔹 Önerilen araç, sistemik bozulmalara hızlı ve gerektiğinde derhal yanıt verilmesini sağlayacak; Avrupa Komisyonu’na 27 üyeli birlik adına yeni yetkiler verecek.

🔹 Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e gönderdikleri mektupta, aracın nitelikli çoğunlukla karşı çıkılmadığı sürece Komisyon tarafından kullanılabilmesini istedi.

🔹 Belgeler Çin’in adını vermiyor ve aracın tüm ülkelere uygulanabilir olmasını öngörüyor. Ancak sürdürülemez ticaret açıkları, yapısal aşırı kapasite, damping, kapsamlı sübvansiyonlar ve kur manipülasyonu gibi ifadeler Çin’in politikalarıyla ilişkilendiriliyor.

🔹 Yeni araç, geleneksel damping ve sübvansiyonların yanı sıra siyasi veya ekonomik baskı ile kur manipülasyonunu da kapsayabilir; tek bir ürüne veya tüm bir sektöre uygulanabilir.

🔹 Fransa ve Almanya ayrıca bağımlılıkları azaltacak bir çeşitlendirme aracı, şirketlerin tedarik risklerini dağıtması ve ticaret soruşturmalarının daha sık ve hızlı yürütülmesi çağrısı yaptı.

🔹 Berlin ve Paris, kimyasallar, bazı plastik ürünler ve şarj edilebilir hibrit araçlar için acil ve hedefli önlemler talep etti.

🔹 Öneriler, AB Ticaret Komiseri Maros Sefcovic ile Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao arasında yapılacak görüşmelerin ve Brüksel’deki AB liderler zirvesinin gündemini şekillendirecek.

🔹 Fransa, Pekin’deki görüşmelerin müzakere edilmiş bir çözüm üretmesini bekliyor; ancak AB’nin büyük siyasi grupları Çin’in politika değişikliğini beklemekten sabırsızlanıyor.

🔹 Avrupa Komisyonu ticaret sözcüsü Olof Gill, von der Leyen’e gönderilen mektubu memnuniyetle karşıladı ve önerinin jeoekonomik riskler ile küresel makroekonomik dengesizliklere ilişkin çalışmalara katkı sunduğunu söyledi.

🔹 Elysee Sarayı kaynağı, önerilen aracın AB’nin misilleme amacı taşıyan mevcut Zorlama Karşıtı Aracı’ndan daha önleyici olacağını söyledi.

🔹 4 Ekim’deki seçim, 2018’dekinden daha büyük bir Bolsonarocu sağ dalgasına işaret etti; PL, o dönemdeki PSL’ye kıyasla daha örgütlü bir yapıyla seçime girdi.

🔹 Flávio Bolsonaro’nun senatör, federal milletvekili ve vali sayısı bakımından en fazla seçilmiş isme sahip olması, ikinci tur kampanyasını destekleyecek geniş bir siyasi kadro oluşturdu.

🔹 Flávio Bolsonaro, Kuzeydoğu’da geçerli oyların yüzde 30,85’ini aldı. Jair Bolsonaro 2022’nin ilk turunda bölgede yüzde 27 oy almıştı.

🔹 Lula’nın Kuzeydoğu’ndaki ilk tur oy oranı dört yıl önceki yüzde 66,7’den yüzde 63,7’ye geriledi.

🔹 Alagoas’ta JHC, Maranhão’da Eduardo Braide ve Pará’da Dr. Daniel gibi Lula için kampanya yürütmeyen adaylar valilik seçimlerini kazandı. Flávio Bolsonaro’nun müttefikleri bu isimlerin ikinci turda destek açıklamasını bekliyor.

🔹 İlk tur seçimlerinin tamamlanmasıyla Ciro Nogueira, Arthur Lira ve ACM Neto gibi merkez partilerden siyasetçilerin Flávio Bolsonaro’nun kampanyasına katılması bekleniyor.

🔹 Maranhão’da PL dört federal milletvekili çıkarırken, PT ittifakı iki milletvekili kazandı. Pará’da Hélder Barbalho’nun desteklediği aday valiliği Dr. Daniel’e kaybetti.

🔹 Lula’nın Kuzey ve Kuzeydoğu’daki oylarını artırmak için Flávio Bolsonaro’yla özgeçmiş karşılaştırması, çalışma süresindeki 6 gün çalışma-1 gün izin düzeninin sona erdirilmesi ve Bolsa Família artışının etkisi öne çıkıyor.

🔹 Fernando Haddad, São Paulo’da dört yıl önceki ikinci turdaki yüzde 44’lük oy oranının altında kalarak yüzde 35’e geriledi. João Campos, Pernambuco valiliğini Raquel Lyra’ya kaybetti.

🔹 Eduardo Leite ve Ratinho Júnior kendi eyaletlerinde PL adaylarına yenildi ve senatör çıkaramadı. Romeu Zema valiliği kaybetti; Eduardo Paes ise Rio de Janeiro’da ilk turda elenebilir.

🔹 Tarcísio de Freitas’ın gelecekte cumhurbaşkanlığına aday olma ihtimali de seçim sonuçlarından etkilendi; Bolsonaro ailesine meydan okuyan sağ siyasetçiler kendi bölgelerinde yenilgiler aldı.

🔹 Almanya, Rusya’dan kaynaklanan tehdide karşı uzun menzilli silahlarla savunmasını güçlendirmeyi ve ABD’ye bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.

🔹 ABD’li bir start-up, Almanya’da ilk kez seyir füzesi üretmeyi planlıyor.

🔹 Şirketin arkasındaki yatırımcılar arasında Donald Trump’a yakınlığıyla bilinen Peter Thiel de bulunuyor.

🔹 Üretim tesisinin Leipzig’de açılması planlanıyor.

🔹 Şirketin geliştirdiği seyir füzesinin adı “Anthem”.

🔹 Proje, Almanya’nın savunma kapasitesindeki eksikleri kısa sürede kapatma hedefiyle ilişkilendiriliyor.

🔹 Başkan Donald Trump, kendisini ve politikalarını tanıtan reklamların masraflarını bundan sonra özel kaynaklarla karşılayacağını açıkladı.

🔹 Trump, Demokratların ve bazı Cumhuriyetçilerin kampanya tarzı reklamlara yönelik tepkisinin ardından vergi mükelleflerinin parasını kullanma kararından vazgeçti.

🔹 Trump, daha önce reklamların sürdürülmesini, oy pusulasında yer almaması nedeniyle haklı olduğunu söyleyerek savunmuştu.

🔹 Reklamlardan biri Trump’ın 2024 başkanlık kampanyası reklamına benzerken, diğerinde Trump ile Savunma Bakanı Pete Hegseth İran savaşını savundu. Trump, reklamların “oldukça standart” olduğunu söyledi.

🔹 Trump, gelecekteki “vatanseverlik reklamlarının” masraflarını kendisinin ve MAGA Inc. için topladığı paranın karşılayacağını açıkladı.

🔹 Beyaz Saray yetkilisi, Trump’ın taahhüdünün gelecekte yayımlanacak reklamları kapsadığını söyledi. Yetkili, daha önce yayımlanan reklamların uygun olduğunu savundu ancak Trump’ın hükümete geri ödeme yapıp yapmayacağını açıklamadı.

🔹 Federal yasa, kurumların vergi mükelleflerinin parasını yetkisiz “tanıtım veya propaganda” için kullanmasını yasaklıyor. Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi, tamamen partizan iletişimlerin bu yasağın kapsamına girdiğini, ancak yönetimlerin politikalarını açıklamak ve savunmak için kamu kaynaklarını kullanabileceğini belirtiyor.

🔹 Reklamlarda kampanya sloganları ve Rushmore Dağı görüntüleri yer aldı. Her reklamda “ABD Hükümeti tarafından ödenmiştir” ifadesi bulundu.

🔹 Reklamların masrafları şimdiye kadar Kongre’nin sınır güvenliği iyileştirmeleri, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele ve görev sırasında öldürülen memurlar için anıtlar amacıyla onayladığı kaynaklardan karşılandı.

🔹 Beyaz Saray Yönetim ve Bütçe Ofisi, 19 Eylül’de İç Güvenlik Bakanlığı’nın “anma etkinlikleri” için ayrılan bütçe kalemine 20 milyon dolar ekledi. İç Güvenlik Bakanlığı ertesi gün Maryland merkezli bir medya şirketine “ulusal medya kampanyası” için 20 milyon dolarlık sözleşme verdi.

🔹 Avustralya’nın muhafazakâr Liberal-Ulusal Koalisyonu, geçici ve insani vizeleri azaltıp vasıflı çalışanlara öncelik veren bir göç politikası önerdi.

🔹 Plan, dört yıl içinde geçici vizeleri 650 bin azaltmayı ve yıllık net yurt dışı göçünü iki yıl boyunca 100 bine indirmeyi öngörüyor. Bu seviye mevcut oranın yaklaşık üçte birine karşılık geliyor.

🔹 Muhalefet lideri Angus Taylor, önerinin ülke tarihindeki en büyük göç kesintisi olduğunu söyledi ve politikanın Avustralya’nın ulusal çıkarlarını önceleyeceğini açıkladı.

🔹 Koalisyonun planına göre yıllık net yurt dışı göçü ilk iki yıl 100 bin, dördüncü yıl ise 160 bin olacak.

🔹 İnsani vize kontenjanı yarı yarıya azaltılarak 10 bine indirilecek. Uluslararası öğrenci sayısı 240 binle sınırlandırılacak ve mezunların eğitim sonrasında ülkede yaşamasına, eğitim almasına ve çalışmasına izin veren geçici mezun vizesi programı kaldırılacak.

🔹 Koalisyon, geçici vasıflı çalışan vizelerini 100 bin artırmayı ve inşaat işçisi vizesi başvurularındaki birikmiş dosyaları sonuçlandırmayı planlıyor.

🔹 One Nation partisinin geçici göçü üç yılda 750 bin azaltma vaadinin ardından Koalisyon göç politikası üzerindeki baskıyla karşı karşıya kaldı. One Nation, son kamuoyu yoklamalarında Koalisyonun önüne geçti.

🔹 Koalisyonun önerisi, İşçi Partisi hükümetinin yıllık net göçü 2028’e kadar 225 bine indirme hedefinin ötesine geçiyor.

🔹 Avustralya’nın sınırlarını Şubat 2022’de yeniden açmasının ardından göç; uluslararası öğrenciler, sırt çantalı gezginler ve geçici çalışanların etkisiyle arttı.

🔹 Net yurt dışı göçü, 30 Haziran 2025’te sona eren yılda 306 bin olarak kaydedildi ve son iki yılda geriledi.

🔹 Avustralya’da bir sonraki genel seçimin 2028’e kadar yapılması planlanmıyor.

🔹 Yemen silahlı güçleri, İran destekli Husilerle çatışmaların ardından Kızıldeniz kıyısındaki Moha kentinin kontrolünü yeniden ele geçirdi.

🔹 Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun desteklediği Yemen güçleri, Moha’nın yanı sıra Bab el-Mandeb yakınındaki Dhubab dahil başka bölgelerde de ilerledi.

🔹 Husiler Moha’yı eylül başından beri kontrol ediyordu. Kent, Hodeida’nın yaklaşık 180 kilometre güneyinde bulunuyor.

🔹 Moha’nın ele geçirilmesi, Yemen’de uluslararası tanınan hükümetin Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki stratejik Bab el-Mandeb Boğazı’nın kontrolünü yeniden kazanmasına yaklaştırdı.

🔹 Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, Riyad’daki acil savunma toplantısında kolektif savunma taahhütlerini derhal uygulama konusunda anlaşarak askeri güç ve kapasite sağlayacaklarını açıkladı.

🔹 Suudi Savunma Bakanı Halid bin Selman, üç ülkenin krallığa ve kutsal mekanlara yönelik saldırılara karşı dayanışmasını sürdürdüğünü söyledi. Suudi öncülüğündeki koalisyon, Husilerin Medine’ye saldırdığını açıkladı.

🔹 Koalisyon, Yemen kara güçlerine hava desteği sağladı; pazartesi sabahı operasyona 100 savaş uçağı katıldı. Koalisyon ayrıca Bab el-Mandeb’i korudu ve Hodeida’daki Husilere ait hedeflere yönelik deniz operasyonu başlattı.

🔹 Husilerin son aylarda Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları enerji altyapısında ve tankerlerde hasara yol açtı. Husiler, kentleri ve limanları Suudi hükümetinin kuşatması altında olduğu için saldırıları artırdıklarını açıkladı.

🔹 Yemen hükümet güçleri pazartesi günü başkent Sana’ya yönelik saldırı başlattı. Husiler Sana’nın kontrolünü 2014’ten beri elinde tutuyor.

🔹 Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Raşid el-Alimi liderliğindeki Başkanlık Konseyi’ne siyasi ve askeri desteğin sürdüğünü açıkladı; hedefin Husileri yenilgiye uğratmak ve devlet kurumlarının kontrolünü geri almak olduğu belirtildi.

🔹 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Sibirya’daki İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü çalışanının hastaneye kaldırılmasının ardından Washington’ın durumu yakından izlediğini söyledi.

🔹 Enstitü çalışanı 28 yaşındaki Daria Shipilova, 29 Eylül’de hastaneye kaldırıldıktan iki gün sonra Rospotrebnadzor’un “kaynağı bilinmeyen zatürre” olarak tanımladığı hastalık nedeniyle hayatını kaybetti.

🔹 Yerel medya, ölüm nedeninin akciğer vebası olabileceğini bildirdi. Tanı doğrulanırsa bu, Rusya’da on yıl içindeki ilk veba vakası olacak.

🔹 Rus makamları kayda geçmiş bir veba enfeksiyonunu doğrulamadı. Rospotrebnadzor, Shipilova’dan alınan örneklerde işiyle bağlantılı mikroorganizmaların tespit edilmediğini açıkladı.

🔹 Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, kamuoyuna veba salgını söylentilerini dinlememe ve Rospotrebnadzor’un açıklamasını esas alma çağrısı yaptı.

🔹 İrkutsk Bölgesi Valisi Igor Kobzev, “son derece tehlikeli bulaşıcı hastalık şüphesi” nedeniyle Rospotrebnadzor ile acil toplantı yaptığını açıkladı.

🔹 Rospotrebnadzor salgınla mücadele önlemlerini uygularken Shipilova ile temas eden kişiler tıbbi gözlem altına alındı. Yerel medya 200’e kadar kişinin gözlem altında tutulduğunu bildirdi.

🔹 Şelehov Bölge Hastanesi’nin yatan hasta bölümü karantinaya alındı; bu karantina resmi olarak doğrulanan tek karantina uygulaması oldu.

🔹 Shipilova’nın çalıştığı enstitünün personeli bina içinde izole edildi. İrkutsk’taki bir alüminyum fabrikasında çalışanlara maske takmaları söylendi, ancak paylaşım kısa süre sonra düzenlenerek veba ifadesi kaldırıldı.

🔹 Buryatya Cumhuriyeti Başkanı Aleksey Tsıdenov, vebadan ölmüş olabileceği söylenen kadının bölgeye girmediğini açıkladı.

🔹 Shipilova, 2022’de İrkutsk enstitüsünde çalışmaya başladı ve 2023’ten itibaren veba mikrobiyolojisi bölümünde araştırmacı olarak görev yaptı. Bu yıl, vebaya neden olan Yersinia pestis bakterisinin antibiyotiklere duyarlılığı üzerine bir sunumun yazarları arasında yer aldı.

🔹 Rusya’daki son doğrulanmış veba vakası 2016’da, Moğolistan sınırındaki Altay Cumhuriyeti’nde 10 yaşındaki bir çocukta görüldü. Çocuk tedaviyle iyileşti.

🔹 Rubio, olayın alarm nedeni olduğunu düşünmediğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı, çok sayıda ayrıntının doğrulanmadığını belirterek Rus makamlarına doğru bilgileri hızlı ve açık biçimde paylaşma çağrısı yaptı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’da olası bir akciğer vebası vakası nedeniyle Rusya’ya yardım edeceklerini söyledi. Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le bu konuda görüşmediğini belirtti.

🔹 Rusya’daki bir laboratuvar çalışanının olası akciğer vebası vakası nedeniyle ölmesi, hafta sonu uluslararası endişeyi artırdı.

🔹 Darya Shipilova, Sibirya Araştırma Veba Enstitüsü’nde çalışırken veba bakterisine maruz kalmış olabilir.

🔹 Shipilova’nın ölüm nedeninin akciğer vebası olduğuna dair resmi doğrulama bulunmuyor. Bölgedeki beş hastane ile enstitünün onlarca çalışanı tedbir amacıyla karantinaya alındı.

🔹 Rus sağlık yetkilileri, Shipilova’nın “nedeni bilinmeyen zatürre” nedeniyle öldüğünü ve testlerde işiyle bağlantılı herhangi bir patojen saptanmadığını açıkladı.

🔹 Olayla bağlantılı başka ölüm veya hastalık bildirilmedi.

🔹 Trump, “Onlara yardım edeceğiz. Elimizden geldiğince yardım edeceğiz.” dedi. Hastalığın geçmişte daha kontrol edilebilir olduğunu, ancak mikropların ve mikroorganizmaların güçlendiğini söyledi.

🔹 Akciğer vebası, erken teşhis edildiğinde antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Trump’ın açıklaması antimikrobiyal dirence gönderme yapıyor olabilir.

🔹 Beyaz Saray, ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı olası salgını izliyor. Avrupa Komisyonu da şüpheli salgını çok yakından takip ediyor.