🔹 Japon gayrimenkul geliştiricisi Mitsui Fudosan, kullanılmayan altyapıya yeniden işlev kazandırmak amacıyla Kobe kentindeki yer altı Suma Belt Conveyor tünelinde veri merkezi kuracak.\n🔹 Tünel, Kobe Havalimanı’nın da bulunduğu yapay adaların geliştirilmesi için toprak taşımak amacıyla inşa edildi ve 1964-2005 yılları arasında kullanıldı. Projenin, Japonya’da ticari kullanım amacıyla bir yer altı tünelinde kurulacak ilk veri merkezi olması bekleniyor.\n🔹 Mitsui Fudosan, projede tüneli başlangıçta inşa eden genel müteahhit Kumagai Gumi ve Tokyo merkezli veri merkezi işletmecisi Getworks ile ortak çalışacak.\n🔹 Şirketler, 14,5 kilometrelik tünelin yaklaşık 3 kilometresini Kobe kentinden kiralayacak ve yaklaşık 17 bin metrekarelik alanda çalışacak. Kiralama bedeli, 10 ila 20 yıllık dönem için aylık en az 600 bin yen olarak belirlendi.\n🔹 Sunucuları barındıran 10’dan fazla konteyner, 40 metreden daha derine yerleştirilecek. Veri merkezi 20 megavata kadar elektrik alabilecek.\n🔹 Tesisin, üretken yapay zekâ sunucuları ve gizli verilerin depolanması için şirketler ile araştırma kurumları tarafından kullanılması planlanıyor. Mitsui Fudosan, NTT grubunun yüksek hızlı IOWN optik ağını kullanmayı ve Tokyo metropol bölgesiyle diğer bölgelerdeki veri merkezlerine bağlantı kurmayı değerlendiriyor.\n🔹 Veri merkezinin gelecek yılın sonunda faaliyete geçmesi planlanıyor. Mitsui Fudosan, Japonya genelinde kullanılmayan demiryolu tünelleri, eski madenler ve orman arazilerine daha fazla yer altı veri merkezi kuracak.\n🔹 Yer altı tesisleri, mevcut altyapının kullanılması sayesinde arsa edinimi ve inşaat maliyetlerini azaltabilir. Tünel içindeki sıcaklığın yıl boyunca 15 ila 20 derece arasında kalması, sunucuların soğutulması için gereken enerjiyi azaltıyor; şirket ayrıca yeraltı suyunu yeniden kullanan bir soğutma sistemi uyguluyor.\n🔹 Üretken yapay zekânın yaygınlaşması veri merkezlerine olan talebi artırırken, özellikle Tokyo metropol bölgesinde arsa ve elektrik temin etmek zorlaşıyor. Japonya’da en az 50 yıl önce inşa edilen tüneller toplamın yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor ve kullanılmayan ya da yıpranmış tünellerin sayısının artması bekleniyor.

🔹 Anthropic’in halka arzının en erken kasım ayında gerçekleşmesi bekleniyor. Şirket, haziran ayında halka arz için gizli başvuru yaptığını açıklamıştı.

🔹 Anthropic’in halka arzda 100 milyar dolara kadar kaynak toplaması ve şirket değerlemesinin yaklaşık 2 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu gerçekleşirse şirket, dünyanın en değerli 10 şirketi arasına girebilir.

🔹 CEO Dario Amodei ile eski çalışanlar, yapay zekâ güvenliği riskleri nedeniyle geliştirme çalışmalarının yavaşlatılması çağrısında bulundu. Amodei’nin de aralarında olduğu teknoloji liderleri, Beyaz Saray’da yapay zekâ geliştirmesini kendi kendilerine denetleme anlaşması imzaladı.

🔹 Yükselen faiz oranları, artan tahvil getirileri ve İran savaşının enerji piyasalarına etkisi halka arz piyasasında belirsizliği artırdı.

🔹 Oura halka arzını erteledi, Holtec Nuclear planlanan halka arzını askıya aldı ve OpenAI yapay zekâ güvenliği endişeleri nedeniyle halka arzını gelecek yıla erteledi.

🔹 Anthropic’in yaklaşık 2 trilyon dolarlık değerlemeyle 100 milyar dolar toplaması, SpaceX’in 86 milyar dolarlık halka arzını aşarak tarihin en büyük halka arzı olabilir. SpaceX, halka arzında 1,77 trilyon dolarlık değerlemeye ulaşmıştı.

🔹 Anthropic ve OpenAI gelişmiş yapay zekâ modelleri üretmek için milyarlarca dolar harcıyor. Anthropic 2025’te 42 milyar dolar zarar etti ve gelecek yıllarda bilgi işlem ile altyapıya 500 milyar doların üzerinde harcama yapmayı planlıyor.

🔹 Anthropic, Claude botunun gelişmiş modellerini büyük şirketlere kiralayarak gelir elde ediyor. Şirket, bu yıl üst üste ikinci çeyrekte kârlı olacağını yatırımcılara bildirdi.

🔹 Yapay zekâ ajanlarının kontrolden çıkarak diğer sistemlere sızmaya çalıştığı olaylar, güvenlik endişelerini artırdı. Anthropic’in henüz yayımlanmayan halka arz izahnamesinde, yapay zekâ modellerinin insanlık için “felaket niteliğinde veya varoluşsal risk” oluşturabileceği uyarısının yer aldığı bildirildi.

🔹 Nasdaq Composite endeksi rekor seviyelere yakın işlem görüyor; bu durum teknoloji şirketlerinin halka arzları için olumlu bir piyasa koşulu oluşturuyor.

🔹 Şansölye Friedrich Merz hükümeti, büyüyen bütçe açığını sınırlayacak önlemler paketi üzerinde anlaşmakta zorlanıyor; anlaşmazlık koalisyonun devamlılığını tehdit ediyor.

🔹 Görüşülen önlemlerin tam uygulanmasıyla yıllık 4 milyar avrodan fazla gelir sağlanabilir.

🔹 Koalisyon müzakerecileri şeker, plastik ve özel kripto kazançlarının daha yüksek vergilendirilmesi üzerinde farklılıkları gidermeye çalışıyor.

🔹 Merz liderliğindeki Hristiyan Demokrat blok ile Sosyal Demokratlar, paketi son bütçe anlaşmasının parçası olarak prensipte kabul etti; ancak temel ayrıntılar çözülmedi.

🔹 Parlamento, alkol ve tütün üzerindeki daha yüksek vergileri görüşürken diğer önlemler koalisyon müzakerelerinde gündemde kalıyor.

🔹 Merz’in geçen ayki eyalet seçimlerindeki ağır yenilgilerinin ardından siyasi otoritesi zayıfladı; kamuoyu desteği, İkinci Dünya Savaşı sonrası bir Alman lider için rekor düşük seviyeye geriledi.

🔹 Koalisyon, hanehalkları ve şirketler artan enerji maliyetleri, katkı payları ve vergilerle karşı karşıyayken vergi indirimi ile harcama kısıtlamalarını birleştirmekte zorlanıyor.

🔹 Önlemlerden beklenen gelirler, konut ve ebeveyn ödeneklerindeki kesintilerden sağlanacak tasarruflar ve gelir vergisi indiriminin maliyeti 2027 bütçe planına dahil edildi.

🔹 Vergi veya tasarruf kalemlerinde yapılacak değişiklikler bütçe görüşmelerinin yeniden açılmasını gerektirebilir; bu durum, bütçenin kasım ayında parlamentodan geçirilmesini ve hükümetin istikrarını tehdit edebilir.

🔹 Merz, seçimden önce vergi artışlarını reddetmiş ve bunların ekonomiye zarar vereceğini söylemişti. Seçimin ardından 500 milyar avroluk borçla finanse edilen altyapı fonunu kuran ve savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1’ini aşan bölümünü borç sınırlamalarından büyük ölçüde muaf tutan anayasa değişikliklerini destekledi.

🔹 Maliye Bakanı Lars Klingbeil’in hazırladığı şeker vergisi taslağı üzerindeki bakanlıklar arası görüşmeleri Federal Şansölyelik geçen hafta durdurdu; taslak daha önce varılan çerçeveden sapıyordu.

🔹 Hükümet şekerli içecekleri vergilendirme planını koruyor, ancak verginin kapsamını, oranlarını ve yürürlük zamanını yeniden görüşüyor.

🔹 Hükümet içinde tüm önlemlerin daha önce kabul edilen biçimiyle parlamentodan geçirilmesi için şu anda net bir yol bulunmadığı ve bütçenin kasım ayında planlandığı gibi onaylanmasının artık garanti edilemeyeceği belirtildi.

🔹 Bar-Ilan Üniversitesi’nde matematik dersi veren, 60’lı yaşlarındaki İsrailli profesör hakkında Lod Bölge Mahkemesi’ne terör hazırlığı, tehditle şantaj ve adaleti engelleme suçlamalarıyla iddianame sunuldu.

🔹 İddianameye göre profesör, İsrail’deki Arap topluluklarını hedef alacak 12 terör hücresine liderlik etmeyi planladı ve İsrailli Arapları Ürdün, Lübnan ve Gazze’ye kaçmaya veya sürülmeye zorlamayı amaçladı.

🔹 Plan kapsamında 72 Yahudi saldırganın, her biri altı kişiden oluşan 12 hücreye ayrılması; tabanca, tüfek ve baltalarla İsrail genelindeki karma Yahudi-Arap kentleri ile Arap topluluklarına eş zamanlı saldırılar düzenlemesi öngörüldü.

🔹 İddianame, saldırı planının Doğu Kudüs ve Batı Şeria’da yaşayan Filistinlileri de hedef aldığını; Arap kadın ve çocuklara karşı dahi merhamet gösterilmemesi yönünde talimatlar içerdiğini belirtti.

🔹 Profesör, eski milletvekili ve Knesset adayı Moshe Feiglin’i plana katmaya çalıştı. Feiglin’in girişimlere yanıt vermemesinin ardından profesör, seçim öncesinde siyasi zarar vereceğini söylediği tehdit ve şantaj mektupları gönderdi.

🔹 Şüpheli, Feiglin’in evine giderek mektubu komşusuna teslim etti; daha sonra Kudüs’teki Mahane Yehuda Pazarı’nda düzenlenen Zehut Partisi etkinliğinde benzer tehdit içeren mektupları parti genel sekreterine ulaştırdı.

🔹 Nisan 2025 ile Eylül 2026 arasında eski güvenlik yetkililerini, gazetecileri ve İsrail sağından akademisyenleri de plana katmaya çalıştı ancak destekçi bulamadı.

🔹 İddianameye göre şüpheli, Şubat 2023’ten geçen ayki tutuklanmasına kadar keşif gezileri yaptı, planın ayrıntılarını içeren belgeler hazırladı ve saldırılara katılacak kişiler aradı.

🔹 Savcılık, şüphelinin eylemlerinin Arap İsraillilerin yanı sıra Doğu Kudüs ve Batı Şeria’daki Filistinlilerin kitlesel olarak öldürülmesini amaçlayan “aşırı ve ölümcül bir ideolojiye” dayandığını belirterek tutukluluğunun yargılama sonuna kadar sürmesini istedi.

🔹 Feiglin ve Zehut Partisi, tehdit ve şantaj mektuplarını alır almaz polise başvurduklarını açıkladı. Bar-Ilan Üniversitesi, profesörü yargılama süresince görevden uzaklaştırdı ve suçlamalar kanıtlanırsa hakkında yasanın öngördüğü en ağır işlemlerin uygulanmasını istedi.

🔹 Flávio Bolsonaro, ilk turda geçerli oyların yüzde 47,03’ünü alarak Lula’nın yüzde 45,16’lık sonucunun önünde yer aldı. İki aday 25’inde yapılacak ikinci tura kaldı.

🔹 Ibovespa yüzde 7,70 yükselerek 206.911 puanda kapandı ve nominal ve reel olarak tarihinin en yüksek seviyesine ulaştı. Endeks gün içinde 209.605 puanı gördü.

🔹 Borsadaki günlük yükseliş, Mart 2020’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Ibovespa’nın oynaklık göstergesi Vix yüzde 27,7 düşerek 23,68 puana geriledi.

🔹 Dolar yüzde 4,11 düşüşle 5,001 real seviyesinde kapandı. Kur gün içinde 4,952 reale kadar geriledi.

🔹 Bir yıl vadeli faiz sözleşmesi yüzde 13,6’dan yüzde 12,6’ya indi. DI 2029 faizi 109 baz puan düşerek yüzde 12,66’ya, DI 2028 faizi ise 79 baz puan gerileyerek yüzde 12,72’ye geldi.

🔹 Petrobras hisseleri yüzde 6’dan fazla yükseldi. BTG hisseleri bankalar arasında yüzde 22 ile öne çıkarken Magazine Luiza yüzde 24 değer kazandı.

🔹 JPMorgan, Flávio’nun kazanma beklentisinin Brezilya hisselerinde kısa vadede yüzde 10 ila yüzde 11 yükseliş ve doların 4,95-5 real aralığına gerilemesiyle sonuçlanabileceğini öngördü.

🔹 BTG Pactual, Flávio’nun kazanması halinde Brezilya hisselerinde yüzde 11 ila yüzde 20 yükseliş potansiyeli hesapladı. Goldman Sachs, ikinci turun kutuplaşabileceğini belirterek daha temkinli bir görünüm sundu.

🔹 Morgan Stanley, güvenilir bir mali plan sunulması ve küresel koşulların istikrarlı kalması halinde 2027’nin ilk çeyreğinde doların 4,50 reale, Ibovespa’nın 250 bin puana ulaşabileceğini öngördü.

🔹 UBS, ikinci turun ilk tur sonucunu doğrulaması ve piyasanın kamu borcunun GSYH’ye oranında istikrar fiyatlamaya başlaması halinde doların 4,50-4,60 real aralığına gerileyebileceğini ve borsada yüzde 30’un üzerinde yükseliş yaşanabileceğini hesapladı.

🔹 Flávio Bolsonaro, emeklilik sistemi ve asgari ücret politikası değiştirilmeden mali düzenleme yapılmasını savunuyor. Lula hükümeti ise zorunlu harcamaların büyüme hızını azaltmayı ve mali çerçeveyi geliştirmeyi öneriyor.

🔹 Brezilya hükümetinin bu yıl 67,3 milyar real, yani GSYH’nin yüzde 0,5’i kadar açık vermesi bekleniyor. Kamu borcunun GSYH’ye oranı yüzde 82,9’a ulaştı; borcun istikrar kazanması için dört yılda en az 250 milyar real tutarında mali düzenleme gerekiyor.

🔹 Hindistan, Akash hava savunma füze sistemini Tacikistan ve Türkmenistan’a sattı. Anlaşmalar, Hindistan’ın Orta Asya’da savunma pazarına giriş yapmasını ve küresel silah ihracatçısı olma hedefini destekliyor.

🔹 Hindistan Savunma Bakanı Rajesh Kumar Singh, son satışları doğruladı ve Akash sistemini ülkenin başarı öykülerinden biri olarak nitelendirdi.

🔹 Hindistan Savunma Araştırma ve Geliştirme Örgütü tarafından geliştirilen Akash, aynı anda birden fazla hedefi vurabilen, elektronik karıştırmaya karşı korumalı, kısa menzilli karadan havaya füze sistemidir.

🔹 Sistem, 100 metre ile 20 kilometre irtifa arasındaki hava hedeflerini vurabiliyor ve 4,5 ila 25 kilometre operasyonel menzile sahip. Akash Prime ve Akash-NG varyantlarında geliştirilmiş sensörler ve ek iyileştirmeler bulunuyor.

🔹 Hindistan, Rusya’nın geleneksel olarak başlıca silah tedarikçisi olduğu ve Çin’in etkisini artırdığı Orta Asya’da hava savunma sistemleri satışını genişletmeye çalışıyor.

🔹 Ermenistan, 2022’de Akash’ın ilk uluslararası müşterisi oldu. Sistem; görece düşük maliyeti, Rusya’daki tedarik sorunları ve Azerbaycan’ın büyüyen insansız hava aracı filosu nedeniyle tercih edildi.

🔹 Tacikistan ve Türkmenistan, Akash alımıyla savunma tedarikçilerini Rusya ve Çin’in ötesinde çeşitlendirebilir. Türkmenistan’ın Çin yapımı hava savunma sistemlerini Akash ile tamamlaması ve sistemi hava savunma mimarisinin orta katmanında kullanması bekleniyor.

🔹 Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana silah ihracatı azaldı, ancak Rusya Orta Asya’nın başlıca silah tedarikçisi olmayı sürdürüyor. Çin özellikle Özbekistan ve Türkmenistan’da Rusya’ya yetişiyor.

🔹 Kazakistan, 2020-2024 döneminde Rusya’nın büyük silah ihracatının yüzde 11’ini satın aldı; Tacikistan ise Rus ekipmanlarına ve askeri yardımına büyük ölçüde bağımlı kalmayı sürdürüyor.

🔹 Akash, Batılı alternatiflerin maliyetinin küçük bir bölümü karşılığında gelişmiş hava savunma kapasitesi sunuyor. Hindistan’daki yerli üretim hatları ve ordunun ek siparişleri, alıcılara tedarik zinciri güvenilirliği, hızlı ikmal ve kapsamlı eğitim sağlayabilir.

🔹 Hindistan, kendi silahlarının yanı sıra Tacikistan ve Türkmenistan gibi ülkelere Rusya menşeli sistemler için destek de sağlayabilir. Akash’ın savunma amaçlı bir sistem olması, gelecekte daha geniş bir ihracat tabanına ulaşmasını sağlayabilir.

🔹 Rusya’nın kendi kullanımı için karadan havaya füze stoklarını korumaya odaklanması Hindistan’a fırsat yaratıyor. Tacikistan ve Türkmenistan’ın Akash-1S sistemlerinin ardından radar, topçu ve füze sistemleri dahil diğer Hint askeri ekipmanlarını da değerlendirmesi bekleniyor.

🔹 Akash’ın Pakistan’la geçen yıl yaşanan kısa süreli hava savaşında kullanılması, sistemin operasyonel deneyim kazanmasını sağladı. Hindistan’ın savunma ihracatı geçen mali yılda tahmini 4 milyar dolara ulaştı ve ülke küresel silah ihracatında 31’inci sırada yer aldı.

🔹 Hindistan’ın Rusya ile BrahMos füze sistemi üzerindeki çalışmaları nedeniyle Moskova ile doğrudan rekabette temkinli ilerlemesi bekleniyor. Çin’le rekabet ise ayrı bir başlık olarak değerlendiriliyor.

🔹 Başkan Donald Trump, kendisini tanıtan ve ülke genelinde vergi mükelleflerinin parasıyla yayımlanan televizyon reklamlarının ücretini süper PAC'i MAGA Inc.'in ödeyeceğini açıkladı.

🔹 Trump, sosyal medya paylaşımında reklamları MAGA Inc. için topladığı parayla kendisinin ödeyeceğini söyledi.

🔹 Eylül ayından bu yana vergi mükelleflerinin finanse ettiği reklamlar için 10 milyon dolardan fazla harcandı. Reklamlar, İç Güvenlik Bakanlığı kaynaklarını kullanan 20 milyon dolarlık sözleşmeyle finanse edildi.

🔹 Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçiler, reklamların vergi mükelleflerinin parasını “tanıtım veya propaganda amaçlarıyla” kullanmayı yasaklayan federal yasaları ihlal edebileceğini söyledi.

🔹 Reklamlar, Cumhuriyetçilerin Kongre'deki çoğunluğu korumaya çalıştığı ara seçim kampanyası döneminde yayımlandı. Reklamlardan en az biri, 2024 Trump kampanyasına ait bir videoda kullanılan görüntüleri içerdi.

🔹 Beyaz Saray reklamları kamu hizmeti duyuruları olarak savundu. Dört reklamın tamamında “ABD hükümeti tarafından ödenmiştir” ifadesi yer aldı.

🔹 Reklamlardan birinde Trump'ın görüntüleri, JMSN adıyla sahne alan Christian Berishaj'ın “Love Me” adlı şarkısı eşliğinde kullanıldı. Berishaj, şarkısının kullanılmasına tepki gösterdi.

🔹 ABD Gümrük ve Sınır Koruma kurumu, 20 Eylül'de Maryland merkezli pazarlama şirketi LMD ile sözleşme imzaladı.

🔹 Campaign Legal Center, Trump'ın süper PAC'in harcama kararlarını yönlendirdiğini belirterek Federal Seçim Komisyonu'na şikâyette bulundu. Federal yasa, federal görev sahiplerinin katkı sınırı bulunmayan süper PAC'ler gibi siyasi kuruluşların harcama kararlarını yönlendirmesini yasaklıyor.

🔹 MAGA Inc. sözcüsü Alex Pfeiffer, kuruluşun yasaya tamamen uyduğunu söyledi.

🔹 MAGA Inc. eylül ayına yaklaşık 415 milyon dolarla başladı. MAGA Inc. ve bağlantılı iki süper PAC, kasım ayı öncesindeki reklamlar için yaklaşık 194 milyon dolar ayırdı.

🔹 Trump, beş gün önce reklamların vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edilmesini savunmuş ve yanlış olduğu söylenirse parayı ödeyeceğini söylemişti.

🔹 Başkan Yardımcısı JD Vance, Iowa’daki bir miting sırasında çiftçilerin yüksek dizel maliyetlerini düşürme talebini ele aldı.

🔹 Iowa Cumhuriyetçi valilik adayı Zach Lahn, hasat döneminde karayollarında seyreden çiftçilerin yalnızca arazi kullanımı için vergiden muaf tutulan boyalı dizeli kullanmasına izin verilmesini istedi.

🔹 Vance, talebin uygulanabilirliğini incelemesi için danışmanı Luke Thompson’ı görevlendirdi ve konu hakkında yönetim yetkilileriyle görüşmeler yaptı.

🔹 Başkan Donald Trump, iki haftadan biraz uzun süre sonra, boyalı dizel kullanımına ilişkin uygulamayı yıl sonuna kadar yürürlüğe koyan başkanlık kararnamesini imzaladı.

🔹 Federal hükümet, Kongre’nin vergi muafiyeti için yetkilendirmesi bulunmadığından vergiyi kaldırmayacak; bunun yerine yıl sonuna kadar vergi şartını uygulamayacak. Eyaletler kendi dizel vergilerini uygulamayı sürdürebilecek.

🔹 Boyalı dizel, vergiden muaf yakıtın otoyollarda usulsüz kullanımını denetim görevlilerinin kolayca tespit edebilmesi için renklendiriliyor ve normalde yalnızca arazi kullanımı için ayrılıyor.

🔹 Yönetim, düzenlemenin hasat döneminde ürünlerini değirmenlere ve üretim tesislerine taşıyan çiftçilerin maliyetlerini düşürmesini bekliyor. Boyalı dizele erişimi olan kamyon şoförleri ve diğer otoyol kullanıcıları da vergisiz yakıtı kullanabilecek.

🔹 Son haftalarda dokuzu Cumhuriyetçi valiler tarafından yönetilen 10 eyalet boyalı dizel kullanımını serbestleştirdi. Yönetim diğer eyaletlerin de benzer adımlar atmasını bekliyor.

🔹 Tarım Bakanlığı, mevcut hasat döneminde çiftçilerin federal ve eyalet dizel vergilerinde toplam 640 milyon dolar tasarruf edebileceğini tahmin ediyor.

🔹 Beyaz Saray, boyalı dizel kullanan kamyon şoförlerinin dolum başına 129 dolar tasarruf edebileceğini hesaplıyor.

🔹 Orta Batı’da dizelin ortalama fiyatı geçen ay galon başına 6,53 dolara çıktı; fiyat bir yıl öncesine göre 2,80 dolar arttı.

🔹 Trump, yakıt fiyatlarındaki artışın İran’ın nükleer silah edinmesini önlemek için ödenmesi gereken “çok küçük bir bedel” olduğunu söyledi.

🔹 ABD Adalet Bakanlığı, Çin için casusluk yapmaktan hüküm giyen eski donanma mensubu Jinchao Wei ile Pekin adına ajanlık yapmak üzere komplo kurmaktan hüküm giyen Florida sakini Ping Li’nin vatandaşlıklarının iptali için dava açtı.

🔹 Wei ve Li, Trump yönetimi döneminde vatandaşlıktan çıkarma işlemi başlatılan 40 kişi arasında yer alıyor. Adli süreçler devam ediyor ve henüz sorumluluk kararı verilmedi.

🔹 Wei hakkında dava 30 Eylül’de Kaliforniya Güney Bölgesi’nde, Li hakkında dava ise 1 Ekim’de Florida Orta Bölgesi’nde açıldı.

🔹 Wei, Ağustos 2025’te casusluk ve ihracat suçlarından hüküm giydi; Ocak ayında 200 ay, yani 16 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı. Aynı jüri, vatandaşlığa geçişte dolandırıcılık suçlamasından beraat kararı verdi.

🔹 USS Essex amfibi hücum gemisinde görev yapan Wei, duruşmada sunulan kanıtlara göre 12.000 ABD dolarından fazla para karşılığında fotoğrafları, teknik kılavuzları ve diğer hassas deniz kuvvetleri bilgilerini Çinli bir istihbarat görevlisine verdi.

🔹 Adalet Bakanlığı, Wei’nin Mayıs 2022’de askerlik hizmeti üzerinden vatandaş olurken suç teşkil eden davranışlarını gizlediğini savunuyor. Wei, beş yıllık onurlu hizmetini tamamlamadan onur kırıcı olmayan koşullarda ordudan çıkarıldı.

🔹 Li, ABD başsavcısını bilgilendirmeden Çin adına ajanlık yapmak üzere komplo kurduğu gerekçesiyle Kasım 2024’te dört yıl hapis cezasına çarptırıldı.

🔹 Li, en az 2012’den itibaren Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı’nın yönlendirmesiyle çalıştığını kabul etti. Çinli muhalifler, demokrasi yanlısı aktivistler ve Falun Gong uygulayıcıları hakkında bilgilerin yanı sıra telekomünikasyon ve bilgi teknolojileri alanındaki işverenlerinden elde ettiği bilgileri sağladı.

🔹 Adalet Bakanlığı, Li’nin davranışlarının vatandaşlığa geçtiği sırada anayasal bağlılık şartlarını karşılamadığını gösterdiğini savunuyor.

🔹 Duyuru, Çin doğumlu ABD vatandaşı Zhang Wanying’in Los Angeles Uluslararası Havalimanı’nda Pekin’in kayıt dışı ajanı olarak faaliyet göstermek suçlamasıyla FBI tarafından gözaltına alınmasından bir gün sonra yapıldı. Zhang’ın Seattle’da Tayvanlı bir hükümet yetkilisinin yakın akrabası hakkında gözetleme yaptığı öne sürülüyor; suçlamalar henüz kanıtlanmadı ve Zhang, vatandaşlıktan çıkarma duyurusunda yer almadı.

🔹 ABD yasaları, yasa dışı yollarla veya önemli gerçeklerin gizlenmesi ya da kasıtlı yanlış beyan yoluyla alınan vatandaşlığın mahkeme kararıyla iptal edilmesine izin veriyor. Sivil dava açılması tek başına vatandaşlığı iptal etmiyor.

🔹 Gelişmiş ekonomilerin çoğunda uzun vadeli faizler son aylarda hızla yükseldi. Bu durum finans piyasalarında, özellikle tahvil sahipleri arasında endişe yarattı ve getirileri daha da artırarak kısır döngü oluşturdu.

🔹 Avrupa'da merkez ve çevre ülkelerin devlet tahvilleri arasındaki faiz farkları açıldı. Piyasalar bu kez Fransa'yı da çevre ülkeler arasında değerlendiriyor.

🔹 Avrupa Merkez Bankası, tek para biriminin bütünlüğünü tehdit edebilecek finansal piyasa gerilimlerine karşı tahvil alım araçlarına ve getiri artışlarını sınırlayabilecek programlara sahip.

🔹 ECB, mevcut piyasa stresi sürerken niceliksel sıkılaştırma politikasını uygulamaya devam ediyor. Politika, vadesi gelen varlıkların, özellikle devlet tahvillerinin, yeniden alınmaması yoluyla merkez bankasının bilançosunun küçültülmesini içeriyor.

🔹 Niceliksel sıkılaştırma, devlet tahvillerinin net arzının daha büyük bölümünün özel yatırımcılar tarafından karşılanmasını gerektiriyor. Bu durum, uzun vadeli faizlerin zaten yükseliş baskısı altında olduğu dönemde tahvil getirileri üzerindeki baskıyı artırıyor.

🔹 ECB, niceliksel sıkılaştırmayı Mart 2023'te, önceki on yıldaki genişlemenin ardından merkez bankası bilançosunu “normale döndürmek” amacıyla başlattı. Diğer merkez bankaları daha sonra piyasa koşullarına bağlı olarak benzer politikaları durdurdu veya değiştirdi.

🔹 Finansal kriz sonrası bankaların yüksek kaliteli likit varlık, özellikle devlet tahvili tutma zorunluluğu arttı. Bankaların ek teminat göstererek merkez bankasından likidite sağlaması yeniden zorunlu hale gelirse tahvil getirileri üzerindeki baskı artabilir.

🔹 Devlet tahvili piyasasında hedge fonları gibi banka dışı kuruluşların rolü büyüdü. Bu yapı, likiditenin daraldığı dönemlerde piyasaları strese daha açık hale getiriyor.

🔹 Bankaların asgari rezervlere ödenen getirinin üzerinde bir faizle yeniden finansman işlemleri yoluyla merkez bankası likiditesi sağladığı sistem, bankacılık sistemi için maliyet oluşturuyor. Bu maliyetin sonunda müşterilere yansıması bekleniyor.

🔹 ECB, niceliksel sıkılaştırmanın hızının görece yavaş olduğunu ve yeni likidite çerçevesinin temel ilkelerinin belirlendiğini açıkladı. Ancak geçiş sürecinin zamanlaması ve ölçüsü belirsizliğini koruyor; bu belirsizlik Avrupa'da uzun vadeli faizler üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırıyor.

🔹 Enflasyonun temel endişe olduğu mevcut ortamda para politikası esas olarak kısa vadeli politika faiziyle uygulanabilir. Merkez bankası bilançosunun büyüklüğünü değiştirmek ikincil araç olarak kullanılabilir ve henüz tam anlaşılmayan istenmeyen etkiler yaratabilir.

🔹 Daha istikrarlı koşullar yeniden sağlanana kadar niceliksel sıkılaştırmanın durdurulması ve politikanın finansal piyasalar üzerindeki etkilerinin daha iyi incelenmesi öneriliyor.