🔹 İngiltere’nin ulusal güvenlik danışmanı Jonathan Powell, Doğu Kudüs’teki İngiliz konsolosluğunun kapatılmasını önlemek amacıyla geçen hafta İsrail’i ziyaret etti.

🔹 İsrail hükümeti, İngiltere’nin Batı Şeria’daki yerleşimlere yaptırım uygulama kararına karşılık konsolosluğun kapatılmasını emretti. Anlaşma sağlanamaması halinde yaklaşık 30 İngiliz diplomatın görevinden etkilenmesi bekleniyor.

🔹 Powell, İsrailli üst düzey yetkililerle yaptığı özel görüşmede konsolosluğun kapatılmasını önleyecek bir yol bulunmasını istedi.

🔹 Powell, konsolosluğun kapatılması halinde İngiltere’nin Londra’daki İsrail Büyükelçiliği’nden bazı diplomatları sınır dışı edebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Powell, Ramallah’ta Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas’a, İsrail konsolosluğu kapatırsa İngiltere’nin karşılık vereceğini söyledi.

🔹 İsrailli yetkililer Powell’ın önerilerine olumlu yanıt vermedi ve Powell anlaşma sağlayamadan İsrail’den ayrıldı. Daha sonra Ürdün’e giderek Kral II. Abdullah ile görüştü.

🔹 İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İngiltere’nin konsolosluğun kapatılması talebi konusunda İsrail ile görüştüğünü ve “Bunun olmasını istemiyoruz” dedi.

🔹 İsrail Dışişleri Bakanlığı yorum yapmadı. İsrailli bir yetkili, İsrail’e karşı atılacak her adımın “uygun bir karşılık” doğuracağını açıkladı.

🔹 İngiltere ile İsrail arasındaki ilişkiler, Gazze savaşı, İngiltere’nin Filistin devletini tanıması, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Benjamin Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarması ve İngiltere’nin İsrail’e bazı silah satışlarını askıya alması nedeniyle son yıllarda gerildi.

🔹 Gerilim, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’nın merkezinde E1 adlı geniş yerleşim projesini ilerletme kararıyla arttı. İngiltere, yerleşimlerden yapılan tüm ürün ithalatını yasaklayacağını açıkladı; Kanada ve Fransa da yaptırım kararlarına katıldı.

🔹 İsrail hükümeti, İngiltere’ye konsolosluktaki tüm diplomatlarını çekmesi için bir ay süre verdi. İngiltere’nin bazı İsrailli diplomatları sınır dışı etmesi, karşılıklı misilleme sürecini genişletebilir.

🔹 İsrail ile İngiltere arasındaki görüşmeler sürüyor ve İngiliz hükümeti, Doğu Kudüs’teki konsolosluğun kapatılması halinde atacağı adımlar konusunda henüz nihai karar vermedi.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler enerji şokunun yanı sıra küresel gıda güvenliği krizini de tetikleyebilir.

🔹 İran ile ABD arasındaki aylar süren çatışma, birçok ülkenin gübre ve doğal gaz gibi kritik girdileri ithal ettiği boğazdan mal akışını azalttı.

🔹 Küresel gübre sevkiyatlarının yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.

🔹 Boğazdaki kesintilerden bu yana kullanılabilir gübre kapasitesi yaklaşık %40 azaldı ve 2,7 milyon ton ürün piyasadan çekildi.

🔹 Uluslararası Ticaret Odası Genel Sekreteri John Denton, ilerleme sağlanmaması halinde tahıl fiyatlarının %80’e kadar artabileceğini söyledi.

🔹 Gelişmekte olan ve yükselen ekonomiler yüksek gıda fiyatlarından ilk etkilenecek ülkeler arasında yer alıyor. Gübre ihtiyacının yaklaşık %90’ını ithal eden Filipinler özellikle kırılgan durumda.

🔹 Hürmüz krizine, Rusya ile Ukrayna arasındaki saldırılar nedeniyle Karadeniz’de yaşanan tekrarlanan kesintiler ve hasatları aksatıp tüketici enflasyonunu artırabilecek El Niño kaynaklı şiddetli hava koşulları eşlik ediyor.

🔹 Uluslararası Ticaret Odası, Birleşmiş Milletler kurumları ve Uluslararası Denizcilik Örgütüyle birlikte Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin geçici olarak BM Genel Sekreteri’ne devredilmesini öngören bir çerçeve üzerinde çalışıyor.

🔹 Temmuz ayında önerilen diplomatik mekanizma, ABD ile İran arasındaki siyasi tıkanıklık nedeniyle uygulanamıyor.

🔹 Mekanizma; güvenli ve düzenli geçiş için izleme, denetim, denizcilik sigortası ve transit protokolleri oluşturmayı amaçlıyor.

🔹 6 Ekim'de Tokyo Borsası'nda Nikkei 225 Endeksi, önceki kapanışa göre bir ara 500 puandan fazla yükseldi.

🔹 Endeks, önceki kapanış olan 69.946,86 puanın üzerinde 70.500 puan seviyesinde seyrediyor.

🔹 Cornell Üniversitesi öğrencileri, cinsel saldırıyla suçlanan öğrenciler hakkındaki soruşturma nedeniyle sınıf arkadaşları Jane Doe’ye destek amacıyla toplu miting düzenledi.

🔹 Göstericiler, üniversitenin cinsel şiddete karşı daha sert önlemler almasını ve olayın ele alınış biçimi hakkında bağımsız bir soruşturma yürütülmesini istedi.

🔹 Protestocular bağımsız duruşmalar, kampüsteki tüm cinsel saldırılar için asgari yaptırımlar ve kampüs polisinin cinsel şiddet ile taciz şikâyetlerine ilişkin eğitimlerinin geliştirilmesi çağrısı yaptı.

🔹 Bazı göstericiler Cornell Başkanı Michael Kotlikoff ile yönetim üyelerinin istifasını talep etti.

🔹 Jane Doe, Ekim 2024’te Chi Phi kardeşlik kuruluşunun bazı üyeleri tarafından uyuşturucu ve alkol verilerek cinsel saldırıya uğradığını öne sürdü.

🔹 Doe, açtığı davada yedi Chi Phi üyesini, kardeşlik kuruluşunun yerel şubesini, bir barı, kendi öğrenci topluluğunu ve Cornell Üniversitesini davalı gösterdi.

🔹 Yerel savcı daha önce ceza davası açmayı reddetti; New York Valisi Kathy Hochul, yeniden açılan soruşturmayı yürütmesi için Başsavcı Letitia James’i özel savcı olarak atadı.

🔹 Cornell, Chi Phi şubesini kapattı ve ilgili öğrenciler hakkında okuldan atma dahil çeşitli disiplin yaptırımları uyguladı.

🔹 Göstericiler, olayda suç ortaklığı yaptığı tespit edilen öğrencilerin okuldan atılmasını veya diplomalarının iptal edilmesini istedi.

🔹 Ithaca kampüsündeki yürüyüşe öğrenciler, öğretim üyeleri ve toplum aktivistleri katıldı; katılımcı sayısı birkaç yüz ile 1.000’in üzerinde olarak tahmin edildi.

🔹 Kimliği bilinmeyen aktivistler, yürüyüşten önce Cornell’in ana yönetim binasının girişindeki iki camı kırdı ve binaya grafiti yazdı.

🔹 Cornell Başkanı Michael Kotlikoff, kardeşlik ve öğrenci topluluklarının kampüsteki rolünü inceleyeceğini söyledi ve bir grubun parçası olmanın bireysel sorumluluğu azaltamayacağını açıkladı.

🔹 Demokrat Senatör Elizabeth Warren ile Cumhuriyetçi Senatör Josh Hawley, büyük konut ve otomobil sigortacılarının hasar taleplerini nasıl işleme aldığını incelemek üzere soruşturma başlattı.

🔹 Senatörler, altı büyük sigorta şirketinden ödeme yapılmadan kapatılan konut ve otomobil hasar taleplerinin dökümünü, bunlardan kaçının resmen reddedildiğini ve çalışanlarla eksperlerin tazminat kararlarına bağlı ücret unsurlarını açıklamasını istedi.

🔹 İnceleme, birçok ev sahibinin sigorta talebinin karşılanmamasıyla karşı karşıya kalma olasılığının yaklaşık yüzde 50’ye yaklaşması ve sürücülerin sorumluluk ile sağlık hasarlarında ödeme alamama riskinin artması sonrasında başlatıldı.

🔹 Warren ve Hawley, tüketicilerin afet veya acil durumlarda sigorta şirketlerinin yükümlülüklerini yerine getirip getirmeyeceği konusunda ciddi sorular bulunduğunu söyledi.

🔹 Senatörler, şirketlerin kârlarını artırmak için ödemeleri geciktiren taktikler de dahil olmak üzere daha agresif hasar inceleme uygulamaları kullanıp kullanmadığını sorguladı.

🔹 ABD’de mal ve kaza sigortacılarının yüklenim kârı, bu yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemindeki 10,9 milyar dolardan 31,2 milyar dolara yükseldi.

🔹 Daha yüksek primler ve hasar ödemelerindeki düşüş, kârlardaki artışa katkı sağladı.

🔹 Sigorta şirketleri tüm hasar taleplerini incelediklerini ve poliçeler kapsamında ödenmesi gereken tutarları hızlı, adil ve eksiksiz biçimde ödediklerini söylüyor.

🔹 Dolandırıcılık ve poliçe kapsamı dışında kalan zararlar, taleplerin ödeme yapılmadan kapatılmasının nedenleri arasında bulunuyor. Sigortacılar, müşterilerin ödeme başlamadan önce karşılaması gereken muafiyet tutarlarındaki artışın da konut sigortası taleplerinde ödemesiz kapanışları artırmış olabileceğini belirtiyor.

🔹 State Farm, senatörlerin mektuplarını incelediğini ve her hasar talebini olayın gerçekleri ile satın alınan teminata göre değerlendirdiğini açıkladı. Şirket, teminat kapsamındaki zararlar için poliçede bulunan ödemeleri yaptığını bildirdi; Allstate ise yorum talebine yanıt vermedi.

🔹 DeepSeek, 2027'nin başında gerçekleştirmeyi planladığı halka arz öncesinde son finansman turunda en az 80 milyar yuan (12 milyar dolar) toplamaya hazırlanıyor.

🔹 Contemporary Amperex Technology (CATL) ve Tencent Holdings, kısa süre içinde tamamlanması beklenen finansman turuna en yüksek miktarlarda katkı yapan şirketler arasında yer alıyor.

🔹 DeepSeek başlangıçta yaklaşık 50 milyar yuan toplamayı hedefledi; imzalanan ön anlaşmalara göre toplam finansman 100 milyar yuana yaklaşabilir.

🔹 Şirketin son yapay zekâ modeli V4 Flash, maliyet-performans dengesi bakımından Anthropic ve OpenAI gibi rakiplerle ilgili beklentileri değiştirdi.

🔹 DeepSeek, İç Moğolistan’da inşa ettiği veri merkezinde Huawei Technologies’in en az 160.000 yapay zekâ hızlandırıcısını kullanmayı planlıyor. Bu tesis, Huawei yapay zekâ çiplerinin bilinen en büyük kümelerinden birini oluşturabilir.

🔹 Kurucu Liang Wenfeng, açık yapay zekâ modelleri geliştirmeyi sürdürme ve yapay genel zekâ hedefi doğrultusunda ilerleme sözü verdi.

🔹 Finansman görüşmeleri son aşamaya gelirken anlaşmanın ayrıntıları nihai müzakerelerde değişebilir. DeepSeek, tur öncesinde yaklaşık 500 milyar yuan değerleme hedeflemişti.

🔹 Finansman turunun tamamlanmasının ardından şirketin halka arza hazırlanmak için yeniden yapılandırılması planlanıyor.

🔹 Tencent, önceki finansman turunda DeepSeek’e 10 milyar yuan yatırmıştı; şirket yapay zekâyı platformlarına entegre etmeyi amaçlıyor.

🔹 DeepSeek’in sahibi Liang Wenfeng’in serveti, şirketin ilk dış finansman turunu tamamlamasının ardından iki katından fazla artarak yaklaşık 36 milyar dolara çıktı.

🔹 DeepSeek, Liang’ın hedge fonu High-Flyer’ın bir iştiraki olarak büyüdü. Liang, şirketi yaklaşık 350 milyar yuan değerleyen önceki 50 milyar yuanlık tura da katkıda bulundu.

🔹 DeepSeek’in finansman turu, Liang’ın ABD-Çin yapay zekâ rekabetine ilişkin sosyal medyada yayılan yorumlarının ardından kısa süreliğine askıya alındı.

🔹 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Güney Kore ile yürütülen Alaska doğal gaz projesinin hayata geçeceğini söyledi.

🔹 Vance, projenin bazı ayrıntılarının hâlâ görüşülmesi gerektiğini, ancak ABD doğal gazına güçlü talep bulunduğunu belirtti.

🔹 Güney Kore hükümeti, projeye katılımının girişimin ekonomik açıdan uygulanabilir olmasına bağlı olduğunu açıkladı.

🔹 Güney Kore, ABD ile ticaret anlaşması kapsamında yatırımlar için geçen hafta 2,4 milyar dolar gönderdi; bu ödeme finansmanın ilk dilimini oluşturdu.

🔹 Başkan Donald Trump geçen hafta, Seul’ün ABD’ye yatırım taahhüdünün merkezine 54 milyar dolarlık sıvılaştırılmış doğal gaz ihracat projesini yerleştirdi.

🔹 Vance, Alaska’daki boru hattını Japonya dâhil birçok Asya ülkesinin de görmek istediğini söyledi.

🔹 Washington ve Seul, Güney Kore’nin geçen yılki ticaret anlaşması kapsamında yatırım yapmayı taahhüt ettiği yüz milyarlarca doların yönlendirileceği projeleri belirlemek için aylarca görüşmeler yürüttü.

🔹 Trump, Güney Kore ile anlaşmazlık nedeniyle ticari misilleme tehdidinde bulundu.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi’nin bu yıl Trump’ın gümrük vergisi yetkilerini sınırlamasının ardından, Trump’ın Güney Kore mallarına tek taraflı olarak daha yüksek vergi uygulama yetkisi belirsizliğini koruyor.

🔹 Doğu Asya ve Pasifik ekonomileri, gelecek yıla kadar sürmesi beklenen enerji şokunun etkilerini sınırlamak için kullandıkları mali kapasiteyi tüketme riski taşıyor.

🔹 Bölge hükümetleri, ABD-İran savaşı küresel enerji fiyatlarını yükseltirken diğer bölgelere kıyasla daha kapsamlı önlemler aldı ve akaryakıt sübvansiyonlarına daha fazla başvurdu.

🔹 Orta Doğu petrol ihracatının çatışma öncesi seviyelere 2027’nin ortasına kadar dönmemesi bekleniyor. Yakıt sübvansiyonları maliyet yaratabilir ve döviz rezervlerini azaltabilir.

🔹 Endonezya, Tayland ve Vietnam perakende benzin fiyatlarını baskılamak için adımlar attı; bu ülkelerin dolar rezervleri yıl içinde %15 ila %40 azaldı.

🔹 Doğu Asya ve Pasifik ekonomilerinin bu yıl %4,5 büyümesi bekleniyor. Tahmin önceki öngörüye kıyasla 0,3 puan yükseltildi; güçlü yatırım ve yapay zekâ kaynaklı ihracat artışı büyümeyi destekliyor.

🔹 Bölgenin gelecek yıl %4,4 büyüme beklentisi değişmedi.

🔹 Daha uzun süren bir enerji şoku, yapay zekâ döngüsünde gerileme ve El Niño kaynaklı hava olaylarıyla birleşirse bölgenin ekonomik dayanıklılığını zayıflatabilir.

🔹 Yüksek enerji maliyetleri imalat sektörünü, artan taşımacılık fiyatları ise tüketici talebini olumsuz etkiledi.

🔹 Enerji fiyatlarındaki yeni bir yükseliş, daha yüksek enflasyon ve sıkılaşan finansal koşulların etkisi büyüdükçe ekonomik faaliyet üzerinde daha ağır bir baskı oluşturabilir.

🔹 Anayasa Mahkemesi Başkanı Cándido Conde-Pumpido’nun, Katalan bağımsızlık yanlılarının kamu kaynaklarını kötüye kullanma suçunun affedilmesini destekleyen karar taslağı, salı günkü Genel Kurul’da kabul edilecek ilk karar olacak.

🔹 Muhafazakâr kanattan yargıç José María Macías, Jordi Turull hakkındaki karar taslağını salı günkü oylamaya sunmayacak. Böylece Conde-Pumpido’nun taslağı, mahkemenin bu konudaki içtihadını belirleyecek.

🔹 Karar, eski Katalonya Başkanı Carles Puigdemont ile firari durumdaki Lluís Puig ve Toni Comín’in İspanya’ya dönmesinin önünü açabilir.

🔹 Conde-Pumpido’nun Dolors Bassa hakkındaki taslağı ile Macías’ın Turull hakkındaki taslağı, iki siyasetçiye hukuki koruma sağlanmasını öngörüyor. Macías, çoğunluğun kararına karşı ayrıca karşı oy yazısı imzalayacak.

🔹 İspanya Yüksek Mahkemesi, 2024’te af yasasının yürürlüğe girmesinin ardından kamu kaynaklarının kötüye kullanılması suçuna yönelik affın uygulanmasını askıya aldı. Mahkeme, procés liderlerinin bağımsızlık projesinin masraflarını kişisel gelirlerinden karşılamayarak kişisel zenginleşme sağladığı sonucuna vardı.

🔹 Af yasası, kişisel zenginleşme durumlarını kapsam dışında bırakırken, kamu parasının referandum veya tanıtım gibi procés faaliyetlerinde kullanılmasını kişisel zenginleşme saymıyor.

🔹 Anayasa Mahkemesi, Yüksek Mahkeme’nin yorumunun, kamu kaynaklarının kötüye kullanılması suçunun hiçbir sanık veya hükümlü bakımından affedilememesine yol açtığını değerlendiriyor. Conde-Pumpido’nun taslağı, bağımsızlık yanlısı sandık faaliyetlerine aktarılan kamu parasının affedilmesi gerektiğini savunuyor.

🔹 Kararın imzalanıp düzeltilmesinin ardından Yüksek Mahkeme’ye bildirilmesi bekleniyor. Yargıç Pablo Llarena, bu içtihada dayanarak Puigdemont, Puig ve Comín hakkındaki yakalama emirlerini kaldırabilir.

🔹 Yüksek Mahkeme, Anayasa Mahkemesi’nin kalan yedi dosya için art arda karar vermesini beklemeden diğer hükümlülere de affı uygulayabilir.

🔹 Affedilen ve mevcut hüküm nedeniyle kamu görevlerinden men edilen siyasetçiler yeniden kamu görevlerine aday olabilir. Hakkında dava bulunan siyasetçiler ise tutuklanmadan İspanya’ya dönebilir.

🔹 Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti güçleri, Bab el-Mendeb Boğazı çevresindeki kıyı hattını geri almak için ilerledi ve Moha kenti çevresine ulaştı.

🔹 Yemen Savunma Bakanlığı, Moha’nın hükümet güçlerinin kontrolüne geçtiğini açıkladı. Husiler ise hükümetin kazanımlarını temelsiz olarak nitelendirdi.

🔹 Husiler, Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı, Rabığ’daki Aramco rafinerisi, Abha Uluslararası Havalimanı ve Hamis Muşayt askeri üssünü hedef aldıklarını söyledi. Bu iddialar hemen doğrulanamadı.

🔹 Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Yemen’in Hudeyde vilayetinde deniz kuvvetleriyle operasyon düzenledi. Yemen hükümeti güçleri, boğazın girişindeki Dübab bölgesinde bir hava pisti dahil önemli noktaları ele geçirdi.

🔹 Husiler, Taiz çevresinde bir dağ yolunun bazı bölümlerini kontrol ederek hükümet güçlerini kuşatma altında bırakacak ilerlemeler kaydetti. Bir hükümet kaynağı yolun kesildiğini reddetti.

🔹 Husiler, Suudi hava sahasındaki trafiğe saldırma tehdidinde bulundu ve Taiz-Aden yolundaki bir menfezi hasar vererek yolu ulaşıma kapattı.

🔹 Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, Riyad’daki acil toplantının ardından Mekke Savunma Paktı kapsamında Suudi Arabistan’a hızla askeri güç ve kapasite konuşlandırma konusunda anlaştı.

🔹 Üç ülke, Husileri Mekke ve Medine’yi hedef almaya çalışmakla suçladı ve Suudi Arabistan’ın güvenliğine veya toprak bütünlüğüne yönelik saldırı ve tehditleri reddetti.

🔹 Birleşmiş Milletler göç ajansı, savaşın yeniden başlamasından bu yana Yemen’de 184 bin kişinin yerinden edildiğini açıkladı.

🔹 Husilerin yönettiği sağlık bakanlığı, Sana vilayetinin Sanhan ve Sav’an ilçelerine düzenlenen saldırılarda iki kişinin öldüğünü, yedi kişinin yaralandığını bildirdi.

🔹 Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının tüm ülkelere yapılmış sayılmasını öngörüyor.