🔹 Kanada’nın mal ticareti fazlası ağustosta 4,2 milyar Kanada dolarına yükseldi. Fazla, temmuzdaki 787 milyon Kanada dolarından arttı ve ekonomistlerin yaklaşık 1,5 milyar Kanada dolarlık beklentisini aştı.

🔹 Ağustos verisi, Kanada’nın üst üste altıncı mal ticareti fazlası oldu ve Mayıs 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

🔹 İhracat yüzde 2,5 artarak 77,91 milyar Kanada dolarına çıktı. İthalat yüzde 2 geriledi ve yedi ay sonra ilk kez düştü.

🔹 ABD’ye yapılan sevkiyatlar yüzde 8,1 arttı. Kanada’nın diğer ülkelere toplam ihracatı ise yüzde 8,5 azaldı.

🔹 Kanada’nın ABD ile mal ticareti fazlası 11,22 milyar Kanada dolarına çıkarak şimdiye kadarki en büyük aylık artışı kaydetti. ABD’ye giden Kanada ihracatının toplam içindeki payı yüzde 69,8’e yükseldi.

🔹 ABD, Kanada’dan ihraç edilen malların yaklaşık yüzde 5’ine denk gelen ürünlere yüzde 50 tarife uygulama planını temmuzda açıkladı. Tarifeler ağustos sonunda yürürlüğe girdi; Ottawa da seçili ABD mallarına karşı tarifeler duyurdu.

🔹 Enerji ürünleri sevkiyatı yüzde 4,7 arttı. Artışta Peru, Birleşik Krallık, ABD ve Hollanda’ya rafine petrol ürünleri ihracatındaki yükseliş etkili oldu.

🔹 Tüketim malları ile sanayi makineleri, ekipmanları ve parçalarının ihracatı da arttı. İthalattaki düşüşe motorlu taşıtlar ve parçaları öncülük etti.

🔹 Kanada İstatistik Kurumu, gayrisafi yurt içi hasılanın ağustosta önceki aya göre yüzde 0,2 büyüdüğünü tahmin etti. Üçüncü çeyrekte büyüme hızının yavaşlaması bekleniyor.

🔹 ABD tarifeleri öncesi ihracat artışının etkisiyle Kanada’nın ticaret dengesinin eylülden itibaren daralması bekleniyor. ABD ile bir ticaret anlaşmasına varılmaması halinde ihracatın dördüncü çeyrekte baskı altında kalabileceği öngörülüyor.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, eylül ayında Truth Social hesabında İzlanda’yı ABD topraklarının parçası olarak gösteren bir harita paylaştı.

🔹 Harita, İzlandalı yetkilileri rahatsız etti ve öfkelendirdi. İzlanda Dışişleri Bakanı Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Reykjavik’teki görüşmede konuyu ele aldıklarını söyledi.

🔹 Gunnarsdottir, harita konusunun yapıcı biçimde ele alındığını ve ABD-İzlanda ilişkilerinin güçlü kaldığını açıkladı.

🔹 Rubio, haritayla ilgili soruyu sosyal medya paylaşımlarını konuşmayacağını söyleyerek yanıtlamadı; bunun yerine iki ülke arasındaki askeri ve ekonomik ilişkileri öne çıkardı.

🔹 Rubio ve Gunnarsdottir, Arktik bölgesinde Rus askeri faaliyetlerine yönelik artan endişeler nedeniyle ABD-İzlanda arasındaki stratejik ilişkinin önemine odaklandı.

🔹 Rus gemileri ve denizaltıları son yıllarda İzlanda kıyılarına yakın bölgelerde NATO faaliyetleri hakkında bilgi toplamak ve denizaltı iletişim kablolarını haritalamak amacıyla keşif görevleri yürüttü.

🔹 Rubio, Reykjavik yakınlarındaki bir NATO hava üssünde gemileri ve denizaltıları tespit edip izleyebilen ve imha edebilen Amerikan P-8 Poseidon uçağını inceledi.

🔹 ABD, İran’la yedi aydır süren çatışma nedeniyle NATO’nun İzlanda açıklarında düzenlenen Northern Viking tatbikatına bu yıl gemi veya uçak gönderemedi. Tatbikata yüzlerce Amerikan personeli katıldı.

🔹 Rubio, ABD’nin ticari deniz taşımacılığını İran’dan korumak ve Hint-Pasifik’teki gelişmeler nedeniyle oluşan açığı kapatmak için kaynak ayırdığını, bu nedenle tatbikatlara daha az Amerikan kuvveti kaldığını söyledi.

🔹 Trump’ın paylaştığı harita, Meksika, Kanada, Grönland, Karayip adaları ve İzlanda dahil olmak üzere Kuzey Amerika’nın tamamını ABD bayrağıyla kaplı gösterdi.

🔹 İzlanda Başbakanı Kristrun Frostadottir, devletlerin egemenliğiyle alay etmenin normal veya komik olmadığını söyledi.

🔹 Yaklaşık 400 bin nüfuslu İzlanda NATO üyesi olmasına rağmen daimi bir orduya sahip değil.

🔹 İzlanda devlet yayın kuruluşu RÚV, Trump’ın 2024 seçiminden kısa süre sonra dönemin İzlanda başbakanıyla yaptığı telefon görüşmesinde ülkenin ABD eyaleti olmasını değerlendirmesini istediğini bildirdi. Görüşmeye ilişkin bazı kaynaklar Trump’ın şaka yapmış olabileceğini, bazıları ise konunun ciddileştiğini söyledi.

🔹 Trump’ın İzlanda Büyükelçisi Billy Long, ocak ayında İzlanda’nın ABD’nin 52. eyaleti olacağı ve kendisinin vali olacağı yönündeki sözleri nedeniyle özür diledi. Long, sözleriyle şaka yaptığını söyledi.

🔹 İzlanda’daki seçmenler, geçen ay yapılan tartışmalı referandumda Avrupa Birliği’ne katılım görüşmelerini yeniden başlatmama kararı aldı.

🔹 OpenAI, bir ay önce güçlü iç modellerinden birinin ünlü bir Milenyum Ödülü Problemi’ni çözdüğünü duyurdu.

🔹 OpenAI, matematikçilerin yapay zekânın matematikteki rolünü tartıştığı dönemde modelin yüzlerce yeni ispat üretmeye devam ettiğini açıkladı.

🔹 Şirket, çevrim içi yayımladığı sonuçlarda sayı teorisi, cebirsel geometri ve diğer alanlardaki yüzlerce problemi kapsayan 700’den fazla makaleye yer verdi.

🔹 Bulgular arasında kalan beş Milenyum Ödülü Problemi’nden üçüyle, Riemann hipotezi de dahil olmak üzere, bağlantılı ilerlemeler bulunuyor.

🔹 OpenAI’nin yayımladığı paket 372 matematiksel sonuç grubunda toplanan 722 makaleden oluştu. Şirket, modele toplam yaklaşık 4.000 problem verdiğini açıkladı.

🔹 OpenAI, 10 sonuç için modelin “düşünce zinciri” özetlerini paylaştı ve ortalama bir sonucun, Milenyum Ödülü başarısında kullanılan hesaplama gücünün yalnızca küçük bir bölümünü gerektirdiğini tahmin etti.

🔹 OpenAI ile Anthropic, son aylarda insanları yıllarca uğraştıran karmaşık matematik problemlerinin çözümlerini en gelişmiş modellerinin kapasitesini göstermek için öne çıkardı.

🔹 OpenAI, Anthropic’in en az bir Milenyum Ödülü Problemi’ni çözdüğünü duyduktan sonra kendi öncü modelini bu problemlere yönlendirdiğini ve çalışmaya milyonlarca dolarlık hesaplama gücü ayırdığını açıkladı.

🔹 OpenAI’nin Navier-Stokes problemi çözümünü yayımlamasının ardından, Anthropic araştırmacısıyla çalışan bir akademisyen modelin yayımlanmamış çalışmasından yararlanmış olabileceğini söyledi; OpenAI bu iddiayı reddetti.

🔹 Fields Madalyası sahibi 20’den fazla matematikçi, yapay zekâ şirketlerinin matematik problemlerini çözme yarışının matematiğin temel amacını zayıflatabileceği uyarısıyla “Matematikte Yapay Zekânın Ciddi Uyumsuzluğu” başlıklı açık mektup yayımladı.

🔹 OpenAI, bilim camiasının tepkisinin ardından önde gelen matematikçilerden oluşan bağımsız bir danışma grubunun kurulmasına yardımcı oldu.

🔹 Danışma komitesi, yüzlerce matematikçiden aldığı geri bildirimlerle yapay zekâ laboratuvarlarının keşiflerini nasıl yayımlaması gerektiğine ilişkin yönergeler hazırladı.

🔹 Matematikçiler, yapay zekâ destekli çalışmalarını OpenAI’nin sonuçlarından önce yayımlamak için harekete geçti.

🔹 Önde gelen matematikçiler, şirketlerden gelişmiş matematik problemlerini özel modeller üzerinde test etmeyi bırakmalarını istedi. OpenAI ise matematik ve diğer bilimlerdeki iç öncü modellerini değerlendirmeyi sürdürmenin bu alanları ilerletecek araçların geliştirilmesini hızlandıracağını söyledi.

🔹 Eski Hazine Bakanı Janet Yellen, Başkan Donald Trump’ın ABD müttefiklerine yaklaşımını “dehşet verici” olarak nitelendirdi.

🔹 Yellen, Kanada ve diğer ülkelerin ABD’nin korumacı adımlarını karşılıksız bırakmaması ve misilleme yapması gerektiğini söyledi.

🔹 Trump geçen yıl ABD’nin ticaret ortaklarına bir dizi yeni gümrük vergisi getirdi; bu vergilerin çoğu Şubat ayında Yüksek Mahkeme tarafından yasa dışı ilan edildi.

🔹 ABD yönetimi, küresel ticaret sistemindeki uzun süredir devam eden adaletsizlikleri gidermek amacıyla farklı hukuki dayanaklara dayanan yeni bir vergi sistemi oluşturuyor.

🔹 Yellen, Trump’ın gümrük vergilerinin ABD çıkarlarına temelden aykırı olduğunu ve Amerikalıların satın alma gücü sorununu daha da kötüleştirdiğini söyledi.

🔹 ABD’nin efektif gümrük vergisi oranı yüzde 11,2’ye yükseldi; bu oran Ocak 2025’in başına kıyasla yaklaşık 9 puan daha yüksek.

🔹 Vergi Politikaları Merkezi, yönetimin açıkladığı vergilerin bu yıl Amerikan hanelerine ortalama yaklaşık 920 dolar yük getireceğini hesapladı.

🔹 Yellen, Trump’ın ABD ittifaklarını zayıflattığını veya bu ittifakları bir baskı aracı olarak kullandığını söyledi.

🔹 ABD yönetimi, Japonya ve Güney Kore’yi büyük ölçekli yatırım taahhütlerine yönlendirdi.

🔹 Yellen, Çin’in sanayi politikalarına karşı başarılı olunabilmesi için ABD’nin diğer ülkelerle birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi.

🔹 Yellen, ABD’nin ihracat ve yatırım kontrollerinin müttefik ülkeler birlikte hareket etmediği sürece başarılı olamayacağını belirtti.

🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, Batılı müttefikleri Çin’in sanayi politikalarına karşı ABD ile birlikte çalışmaya çağırdı ve Avrupalı ülkelerin Pekin’e karşı çok güçlü adımlar atmasını beklediğini söyledi.

🔹 Eski BND Başkanı August Hanning, casusluk şüphesi nedeniyle geçici olarak gözaltına alındı. Eski yakın çalışma arkadaşı Manfred D. de gözaltına alındı.

🔹 Hanning, 1998-2005 yılları arasında BND'yi yönetti; 2009 sonuna kadar Federal İçişleri Bakanlığı'nda müsteşar olarak görev yaptı.

🔹 Federal Başsavcılık, Hanning hakkında vatana ihanet amacıyla casusluk, devlet sırlarını araştırma, vatana ihanete teşebbüs ve istihbarat ajanlığı şüpheleriyle soruşturma yürütüyor.

🔹 Hanning'in kamu görevinden ayrıldıktan sonra yıllar boyunca BND'ye ait gizli bilgileri yasa dışı biçimde edindiği ve bunları aktardığı şüphesi bulunuyor. Hanning'in ertesi gün Federal Yüksek Mahkeme'deki soruşturma hâkimine çıkarılması bekleniyor.

🔹 Eski BND çalışanı ve Hanning'in eski özel kalem müdürü Manfred D., 2010 baharından itibaren para karşılığında Hanning'e düzenli bilgi sağlamakla suçlanıyor. Manfred D. Mart 2026'da emekli oldu.

🔹 Manfred D., soruşturma makamlarının mevcut bulgularına göre Haziran 2022'ye kadar Hanning'e yaklaşık 2.000 belge sağladı. Belgelerin çoğu gizli bilgi niteliğindeydi ve Başbakanlıkta istihbarat değerlendirmelerinde kullanıldı.

🔹 Hanning, gizli belgelerden yararlanarak yabancı bir istihbarat güvenlik yapısının çalışanı için analiz hazırladı. Analizin sipariş sahibine ulaşıp ulaşmadığı bilinmiyor.

🔹 Hanning, başka bir devlet istihbarat servisinin mensubuyla yıllarca siyasi bilgiler paylaştı. Temasların Rus istihbarat servisleriyle olmadığı bildiriliyor.

🔹 Federal Başsavcılık, Hanning'in izine Christina Block hakkında yürütülen soruşturmalarla bağlantılı bulgular üzerinden ulaştı. Hamburg savcılığı, Block'un çocuklarının kaçırılması iddiasıyla bağlantılı olarak Hanning hakkında aylarca soruşturma yürüttü.

🔹 Hamburg soruşturmacıları Eylül 2025'te Hanning'in özel ve ticari alanlarında arama yaptı; çok sayıda dosya ve cihaza el koydu. Hanning, çocukların kaçırılmasıyla ilgili suçlamaları reddetti.

🔹 Yeşiller Partisi, eski üst düzey bürokratların ve gizli bilgiye erişmiş kişilerin lobi faaliyetleri üzerinde daha güçlü denetim talep etti. Konstantin von Notz, bu faaliyetlerin yabancı istihbarat servisleri için giriş noktası oluşturabileceğini söyledi.

🔹 CDU milletvekili Marc Henrichmann, gözaltının hukuk devletinin işlem gücünü gösterdiğini söyledi. Günter Krings, suçlamaların eksiksiz biçimde açıklığa kavuşturulmasını ve Federal Meclis Parlamenter Denetim Komitesi'nin davayı ele almasını talep etti.

🔹 İsraillileri Birleşik Arap Emirlikleri'nden ülkeye geri getirmek üzere planlanan uçuşları gerçekleştirecek İsrail hava yolu şirketlerine, çarşamba günkü kalkış ve iniş slotlarının iptal edildiği bildirildi.

🔹 Arkia, resmi bildirimi henüz almadığını ve uçuşunun çarşamba akşamı planlandığını açıkladı.

🔹 Ulaştırma Bakanı Miri Regev, geri dönüş uçuşlarının perşembeye kadar devam edeceğini duyurdu.

🔹 Ulaştırma Bakanlığı, çarşamba öğlenine kadar 7.415 yolcunun Abu Dabi'den Etihad uçuşları ve Dubai'den İsrail hava yolu şirketlerinin düzenlediği geri dönüş uçuşlarıyla İsrail'e döndüğünü açıkladı.

🔹 Ummanlı yardımcı pilot Hamam el-Hammami, geçen hafta İsrail'e giden bir Flydubai uçağını kaçırmaya çalıştı. Hammami bu hafta Birleşik Arap Emirlikleri'nde sorgulandı; Şin Bet personeli de sorguya katıldı.

🔹 Soruşturma, Hammami'nin uçağı Ben Gurion Uluslararası Havalimanı'na düşürmeyi planladığını ortaya koydu. Hammami'nin haziran ayında İsrail'e girerek Gazze'deki savaş nedeniyle İsrail'den intikam almak amacıyla saldırıyı planladığı belirtildi.

🔹 Ulusal Güvenlik Konseyi ve Şin Bet, yabancı uçuşların güvenliğinden sorumluluğun Sivil Havacılık Otoritesi'ne devredilmesini aylar önce tavsiye etti; Miri Regev bu değişikliği engelledi.

🔹 Knesset komitesi toplantısında, İsrail'le diplomatik ilişkisi bulunmayan ülkelerden en az 1.240 uçuş mürettebatının 2026'da İsrail'e indiği açıklandı.

🔹 İsrail yasaları, ülkeyle resmi diplomatik ilişkisi bulunmayan ülkelerin vatandaşlarının ülkeye girişini yasaklıyor. Suriye, Lübnan ve Umman vatandaşlarının İsrail'e girdiği tespit edilirken İran vatandaşlarının da giriş yapıp yapmadığı araştırılıyor.

🔹 Başkan Donald Trump, Nebraska’daki mitingde İran savaşı ve yüksek benzin fiyatları hakkında konuşurken Los Angeles ve San Diego’nun “yok edilmesine” izin verilmesinin dünya ve ABD’nin güvenliği için ödenebilecek küçük bir bedel olduğunu söyledi. Savaşın yakında sona ereceğini de ekledi.

🔹 Trump’ın sözleri mitingde alkışlandı ve kısa sürede yayıldı. Demokrat ve Cumhuriyetçi eleştirmenler açıklamaları, Trump’ın İran’ı Kaliforniya’daki kentlere saldırmaya davet ettiği veya bu kentleri savaşın kabul edilebilir kayıpları gördüğü şeklinde yorumladı.

🔹 Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung, Trump’ın sözlerinin bağlamından koparıldığını söyledi. Cheung, Trump’ın nükleer İran durdurulmasaydı ABD kentlerinin tehdit altında kalacağını açıkladığını ve ABD’nin başkan sayesinde daha güvenli olduğunu belirtti.

🔹 Trump, İran’daki savaşın bedeli olarak artan benzin fiyatlarına daha önce de “küçük bir bedel” diye atıfta bulundu.

🔹 Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, Trump’ın açıklamalarını eleştirdi ve başkanın yabancı düşmanların Los Angeles ile San Diego’yu “yok etmesi” gerektiğini söylediğini belirtti.

🔹 Los Angeles Belediye Başkanı Karen Bass, Trump’ın sözleri karşısında şoke olduğunu söyledi ve başkandan özür dilemesini, yabancı bir gücün ABD kentlerine saldırmasına asla izin vermeyeceğini açıklamasını istedi.

🔹 Kaliforniya’da Temsilciler Meclisi için aday olan ve Trump’ın desteklediği Cumhuriyetçi Jim Desmond, Trump’ın açıklamalarına kesinlikle katılmadığını söyledi. Desmond, hiçbir ABD kentinin gözden çıkarılamayacağını ve hiçbir Amerikan ailesinin savaşın tali zararı olarak görülmemesi gerektiğini belirtti.

🔹 Trump, mitinglerde doğaçlama ve dağınık konuşma tarzını daha önce de kamuoyu tartışmalarına konu olan açıklamalarında kullandı. Trump bu konuşma tarzını “örgü” olarak adlandırdı ve İngilizce profesörlerinin bunu gördükleri en parlak şey olarak nitelendirdiğini söyledi.

🔹 Trump, nisan ayında çevrim içi paylaşımında İran’ı yok etmekle tehdit etmiş ve “Bu gece bütün bir medeniyet ölecek” diye yazmıştı. Trump yönetimi, son açıklamalarında başkanın yanlış anlaşıldığını savundu.

🔹 Trump, salı sabahı çevrim içi paylaşımında mitinglerinin Cumhuriyetçi Parti’yi yeniden kurtardığını söyledi.

🔹 Nvidia ve diğer yatırımcılar tarafından desteklenen ABD merkezli Reflection AI, Çinli ve diğer ABD’li yapay zekâ araçlarıyla rekabet etmek üzere açık ağırlıklı Beam modelini tanıttı.

🔹 Pazartesi günü tanıtılan Beam, işletmelerin kullandığı kodlama ve yapay zekâ ajanı uygulamalarına odaklanıyor.

🔹 Reflection AI, Beam’in akıl yürütme performansının Çinli Z.ai şirketinin GLM-5.2 modeliyle aynı düzeyde olduğunu ve birçok Batılı açık ağırlıklı modeli geride bıraktığını açıkladı.

🔹 Beam, Çinli rakiplerine kıyasla görevleri tamamlamak için daha az işlem gücüne ihtiyaç duyuyor.

🔹 Reflection AI, 2024’te eski Google DeepMind araştırmacıları Misha Laskin ve Ioannis Antonoglou tarafından kuruldu; şirketin son değerlemesi 25 milyar dolara ulaştı.

🔹 Açık ağırlıklı modeller, şirketlerin Anthropic, Google ve OpenAI gibi kuruluşların daha pahalı kapalı kaynaklı modellerine alternatif aramasıyla yaygınlaşıyor.

🔹 Anthropic’in gelecek ay halka arz edilmesi beklenirken Meta ve Microsoft’un maliyetleri azaltmak için Claude araçlarını kullanımını kısmayı değerlendirdiği bildiriliyor; Pentagon da şirketle yaşanan anlaşmazlığın ardından Anthropic modellerini kullanmayı bıraktı.

🔹 DeepSeek’in en az 12 milyar dolarlık yeni finansman aradığı, Moonshot AI’ın da gelecek yıl halka arzı değerlendirdiği bildiriliyor.

🔹 Wall Street bankalarının 2026’nın ilk yarısındaki kârı 45,9 milyar dolara ulaştı; bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 51 artış gösterdi.

🔹 New York eyalet denetçisi Tom DiNapoli’nin raporuna göre sektörün yıllık kârının 90 milyar doları aşması bekleniyor; küresel birleşme ve satın alma işlemlerinin ilk yarıdaki toplam değeri 2,77 trilyon dolarla 2002’den bu yana en yüksek ilk yarı seviyesine çıktı.

🔹 New York Belediye Meclisi yapay zekâyı hedefleyen yaklaşık 10 yasa tasarısını değerlendiriyor; tasarılar, modeller piyasaya sürülmeden önce bağımsız güvenlik değerlendirmesi yapılmasını ve teknoloji şirketlerindeki ihbarcıların korunmasını öngörüyor.

🔹 Eski Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon, mevcut gidişatın insanlığın yapay zekâların kontrolünü kaybetmesine ve insan neslinin tükenmesine yol açabileceğini söyledi.

🔹 Evident’in 50 büyük banka arasındaki yapay zekâ benimseme sıralamasında JPMorgan Chase ilk sırada yer aldı; Capital One, Royal Bank of Canada, CommBank ve Wells Fargo ilk beşte bulundu.

🔹 Bankalar yapay zekâdan elde edebilecekleri kazanımları, açık ağırlıklı modellerle maliyetleri düşürmeyi, güvenlik önlemlerini ve siber savunmalarını güçlendirmeyi izliyor.

🔹 İngiltere’nin ulusal güvenlik danışmanı Jonathan Powell, Doğu Kudüs’teki İngiliz konsolosluğunun kapatılmasını önlemek amacıyla geçen hafta İsrail’i ziyaret etti.

🔹 İsrail hükümeti, İngiltere’nin Batı Şeria’daki yerleşimlere yaptırım uygulama kararına karşılık konsolosluğun kapatılmasını emretti. Anlaşma sağlanamaması halinde yaklaşık 30 İngiliz diplomatın görevinden etkilenmesi bekleniyor.

🔹 Powell, İsrailli üst düzey yetkililerle yaptığı özel görüşmede konsolosluğun kapatılmasını önleyecek bir yol bulunmasını istedi.

🔹 Powell, konsolosluğun kapatılması halinde İngiltere’nin Londra’daki İsrail Büyükelçiliği’nden bazı diplomatları sınır dışı edebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Powell, Ramallah’ta Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas’a, İsrail konsolosluğu kapatırsa İngiltere’nin karşılık vereceğini söyledi.

🔹 İsrailli yetkililer Powell’ın önerilerine olumlu yanıt vermedi ve Powell anlaşma sağlayamadan İsrail’den ayrıldı. Daha sonra Ürdün’e giderek Kral II. Abdullah ile görüştü.

🔹 İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İngiltere’nin konsolosluğun kapatılması talebi konusunda İsrail ile görüştüğünü ve “Bunun olmasını istemiyoruz” dedi.

🔹 İsrail Dışişleri Bakanlığı yorum yapmadı. İsrailli bir yetkili, İsrail’e karşı atılacak her adımın “uygun bir karşılık” doğuracağını açıkladı.

🔹 İngiltere ile İsrail arasındaki ilişkiler, Gazze savaşı, İngiltere’nin Filistin devletini tanıması, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Benjamin Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarması ve İngiltere’nin İsrail’e bazı silah satışlarını askıya alması nedeniyle son yıllarda gerildi.

🔹 Gerilim, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’nın merkezinde E1 adlı geniş yerleşim projesini ilerletme kararıyla arttı. İngiltere, yerleşimlerden yapılan tüm ürün ithalatını yasaklayacağını açıkladı; Kanada ve Fransa da yaptırım kararlarına katıldı.

🔹 İsrail hükümeti, İngiltere’ye konsolosluktaki tüm diplomatlarını çekmesi için bir ay süre verdi. İngiltere’nin bazı İsrailli diplomatları sınır dışı etmesi, karşılıklı misilleme sürecini genişletebilir.

🔹 İsrail ile İngiltere arasındaki görüşmeler sürüyor ve İngiliz hükümeti, Doğu Kudüs’teki konsolosluğun kapatılması halinde atacağı adımlar konusunda henüz nihai karar vermedi.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler enerji şokunun yanı sıra küresel gıda güvenliği krizini de tetikleyebilir.

🔹 İran ile ABD arasındaki aylar süren çatışma, birçok ülkenin gübre ve doğal gaz gibi kritik girdileri ithal ettiği boğazdan mal akışını azalttı.

🔹 Küresel gübre sevkiyatlarının yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.

🔹 Boğazdaki kesintilerden bu yana kullanılabilir gübre kapasitesi yaklaşık %40 azaldı ve 2,7 milyon ton ürün piyasadan çekildi.

🔹 Uluslararası Ticaret Odası Genel Sekreteri John Denton, ilerleme sağlanmaması halinde tahıl fiyatlarının %80’e kadar artabileceğini söyledi.

🔹 Gelişmekte olan ve yükselen ekonomiler yüksek gıda fiyatlarından ilk etkilenecek ülkeler arasında yer alıyor. Gübre ihtiyacının yaklaşık %90’ını ithal eden Filipinler özellikle kırılgan durumda.

🔹 Hürmüz krizine, Rusya ile Ukrayna arasındaki saldırılar nedeniyle Karadeniz’de yaşanan tekrarlanan kesintiler ve hasatları aksatıp tüketici enflasyonunu artırabilecek El Niño kaynaklı şiddetli hava koşulları eşlik ediyor.

🔹 Uluslararası Ticaret Odası, Birleşmiş Milletler kurumları ve Uluslararası Denizcilik Örgütüyle birlikte Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin geçici olarak BM Genel Sekreteri’ne devredilmesini öngören bir çerçeve üzerinde çalışıyor.

🔹 Temmuz ayında önerilen diplomatik mekanizma, ABD ile İran arasındaki siyasi tıkanıklık nedeniyle uygulanamıyor.

🔹 Mekanizma; güvenli ve düzenli geçiş için izleme, denetim, denizcilik sigortası ve transit protokolleri oluşturmayı amaçlıyor.