🔹 ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze savaşını sona erdirmeye yönelik bir yıllık planı durdu; İsrail neredeyse her gün saldırılar düzenliyor ve Gazze’nin yaklaşık üçte ikisini kontrol ediyor.
🔹 Planın ilk aşaması 10 Ekim 2025’te ateşkes sağladı; Hamas’ın 2023’teki saldırılarında rehin aldığı son kişilerin serbest bırakılmasını ve İsrail’in tuttuğu yüzlerce Filistinli mahkûm ile tutuklunun salıverilmesini mümkün kıldı.
🔹 Hamas’ın silahsızlandırılması, İsrail’in Gazze’den çekilmesi ve bölgenin yeniden inşası planın ulaşılamayan hedefleri arasında kaldı.
🔹 Planın ilk aşaması tüm askerî operasyonların durdurulmasını, İsrail’in Gazze’nin bir bölümünden çekilmesini, rehine ve mahkûm takasını ve yardımların artırılmasını öngörüyordu. Sonraki aşamalarda Hamas’ın silahsızlandırılması, Trump liderliğindeki Barış Kurulu’nun denetiminde Filistinli bir yönetim kurulması ve İsrail’in kademeli olarak çekilmesi planlandı.
🔹 Tam kapsamlı askerî operasyonlar yeniden başlamadı ancak İsrail saldırıları sürdü. Gazze Sağlık Bakanlığı, ateşkesin başlamasından bu yana en az 1.400 Filistinlinin öldüğünü açıkladı; ölenlerin çoğunun kadın ve çocuklardan oluştuğunu, militan kayıplarını açıklamadığını bildirdi.
🔹 İsrail ordusu, saldırıların Hamas’ı hedef aldığını ve grubun saldırı düzenlemeye ve yeniden silahlanmaya çalıştığını söyledi. Hamas bu suçlamayı reddetti. İsrail ordusuna göre ateşkesten bu yana beş İsrail askeri Filistinli militanlar tarafından veya çatışmalarda öldürüldü.
🔹 İsrail’in fiilî kontrolü, planın başlangıcında öngörülen ve Gazze’nin yüzde 53’ünü kapsayan “sarı hat”tan yaklaşık üçte ikiye genişledi. Bu ilerleme, yaklaşık 2 milyon Filistinliyi daralan kıyı şeridindeki çadırlara ve hasarlı binalara sığınmaya zorladı.
🔹 İsrail destekli ve Hamas karşıtı Filistinli milisler, İsrail’in kontrolündeki bölgeyi Hamas’ın denetimindeki alanlara saldırı düzenlemek için kullanıyor.
🔹 Yardım operasyonları ateşkesten sonra büyüdü ancak Gazze’de 1,2 milyondan fazla kişi hâlâ akut açlıkla karşı karşıya. Ateşkesten mayıs sonuna kadar Gazze’ye günde ortalama 227 yardım ve ticari malzeme taşıyan kamyon girdi; bu sayı planda öngörülen günlük en az 600 kamyonun yarısından azdı.
🔹 İsrail, her gün yaklaşık 600 yardım ve ticari mal taşıyan kamyonun Gazze’ye girdiğini ve ihtiyaçları karşılayacak kadar malzeme bulunduğunu söyledi. Yardım kuruluşları ise metal çadır direkleri, motor yağı ve yedek parçalar gibi temel ürünlerin Hamas tarafından askerî amaçlarla kullanılabileceği gerekçesiyle engellendiğini belirtti.
🔹 Hamas, silahlarını ABD destekli Filistinli teknokrat hükümetinin kontrolünde depolanmak üzere teslim etmeyi kabul ettiğini açıkladı ancak “silahsızlanma” ifadesini reddetti. İsrail planı kabul edilemez buldu ve Hamas tamamen silahsızlandırılana kadar çekilmeyeceğini söyledi.
🔹 Gazze’de görev yapması planlanan Uluslararası İstikrar Gücü henüz kurulmadı. ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers komutan olarak belirlendi; Endonezya, Fas, Kazakistan, Arnavutluk, Kosova ve Uganda personel göndermeyi taahhüt etti.
🔹 Gazze Ulusal Yönetim Komitesi ocak ayında Ali Shaath başkanlığında oluşturuldu ancak henüz Gazze’ye girmedi. Uzun vadeli plan, Uluslararası İstikrar Gücü’nün 20.000 asker kullanması ve 12.000 Filistinli polisi eğitmesini öngörüyor.
🔹 Filistinliler, yıkılmış binaların enkazından çadırları ve diğer barınakları desteklemek için malzeme toplamayı sürdürüyor. Barış Kurulu, Gazze’nin yeniden inşasına başlamak için eylülde 2,45 milyar dolarlık plan açıkladı; Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler değerlendirmesi, önümüzdeki on yılda toparlanma ve yeniden inşa için 71,4 milyar dolar gerektiğini hesapladı.
🔹 İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Gazze için “bu göç olmadan gerçek bir çözüm bulunmadığını” söyledi. İsrail’deki sağcı siyasetçiler Filistinlilerin “gönüllü göç” yoluyla kitlesel olarak çıkarılması çağrılarını artırdı.
🔹 İsrail, 27 Ekim’de 7 Ekim 2023 Hamas saldırısından bu yana ilk genel seçimini yapacak. Bazı önde gelen muhalefet figürleri Trump’ın planını destekledi; anketler Netanyahu yanlısı ve karşıtı partilerin başa baş yarıştığını gösteriyor.