ABD ile Yarışta Çin, Yabancı Yapay Zekâ Araştırmacılarını İşe Almakta Zorlanıyor
New York Times
🔹 ABD ile Çin yapay zekâ alanında üstünlük için rekabet ederken Çin, yabancı araştırmacıları çekmek amacıyla bilim insanlarına özel vize ve yüksek araştırma hibeleri sunuyor.
🔹 Çin’in son iki yıldaki girişimlerine rağmen yabancı araştırmacıların ülkeye gelişi sınırlı kaldı.
🔹 Carnegie Uluslararası Barış Vakfı tarafından yapılan araştırmaya göre, 2025’te ABD’de yapay zekâ alanında çalışan her 30 Çinli araştırmacıya karşılık Çin’e ABD’den yalnızca bir araştırmacı gitti.
🔹 Damien Ma, ABD’de çalışan Çin kökenli araştırmacıların sayısının üç yıl öncesine kıyasla azalmadığını, aksine yüzde 4 arttığını söyledi.
🔹 Araştırma, NeurIPS konferansında yayımlanan makalelerin yazarlarının eğitim ve çalışma yerlerini inceleyerek bilim insanlarının ülkeler arasındaki hareketini analiz etti.
🔹 Çin, yabancı araştırmacıları çekmekte zorlanırken kendi eğitim sisteminden yetişen yapay zekâ uzmanlarını ülkede tutma konusunda ilerleme kaydetti.
🔹 Çin’deki üniversiteler, teknoloji şirketleri ve girişimler yapay zekâ araştırmacıları için daha fazla çalışma alanı oluşturdu; DeepSeek ve Moonshot gibi şirketlerin uluslararası tanınırlığı arttı.
🔹 Çin’de NeurIPS’te makale yayımlayan en iyi 30 kurum arasındaki kurum sayısı 2022’de 6 iken 2025’te 12’ye yükseldi. Peking Üniversitesi ve Tsinghua Üniversitesi listenin üst sıralarında yer aldı.
🔹 Çinli araştırmacılar, geçen yıl NeurIPS’te yayımlanan makalelerin yazarlarının yüzde 41’ini oluşturdu; ABD’li araştırmacıların oranı yüzde 34’te kaldı.
🔹 Çin hükümeti bu yıl, Meta’nın 2 milyar dolara satın alması planlanan yapay zekâ girişimi Manus’un iki kurucusunun ülkeyi terk etmesini engelledi. Çinli yapay zekâ girişimcileri ve araştırmacılarının yanı sıra eşleri ve çocuklarının seyahatleri de daha fazla kısıtlandı.
🔹 Tencent, geçen yıl eski OpenAI araştırmacısı Yao Shunyu’yu baş yapay zekâ bilimcisi olarak atadı; bu atama, Batı’da eğitim görüp çalışan bir yapay zekâ araştırmacısının Çin’e dönüşünün önemli örneklerinden biri oldu.
🔹 Çin’in vize ve araştırma hibelerine rağmen Silikon Vadisi, Amerikalı araştırmacılara daha cazip teklifler ve yatırım fırsatları sunmayı sürdürüyor.