Yemen iç savaşı: Son tırmanışı ne tetikledi ve kimler involved?
Guardian
🔹 Yemen’de Birleşmiş Milletler tarafından tanınan hükümet ile İran destekli Husiler arasındaki çatışma, stratejik deniz geçişi Babülmendep Boğazı’na ve Suudi Arabistan’ın petrol tesislerine yayıldı.
🔹 Çatışma, Suudi Arabistan’ın Sana’daki Husi kontrolündeki havalimanının pistini, İran’ın dini liderinin cenazesine katılan Yemenlileri taşıyan İran uçağının inişini engellemek amacıyla bombalamasıyla yeniden alevlendi. Uçak daha sonra Kızıldeniz kıyısındaki Hudeyde Limanı’na yöneldi.
🔹 Husiler Suudi Arabistan’a deniz ablukası ilan etti ve ülkenin petrol tesislerine füze gönderdi. 2022’den beri yürürlükte olan Suudi-Husi ateşkesi sona erdi.
🔹 Husiler, eylül ortasında Kızıldeniz kıyısı boyunca güneye ilerleyerek Babülmendep Boğazı çevresindeki kontrolünü genişletti. 16 Eylül’e kadar Moha kıyı kentini, boğazdaki küçük adaları ve bir havalimanını ele geçirdi.
🔹 Husi ilerleyişi, Birleşmiş Milletler tarafından tanınan hükümet güçlerinin bölünmüş olması, komuta-kontrol ağlarının zayıflığı ve askeri istihbarat eksikliğiyle ilişkilendiriliyor. Husiler ayrıca İran desteği aldı; ancak Suudi Arabistan’a yönelik düşmanlıklarının siyasi ve dini temelleri de bulunuyor.
🔹 Yemen Devlet Başkanı Rashad al-Alimi, Husi yönetimini sona erdirmek amacıyla Yemen Şafağı Operasyonu adlı karşı saldırıyı duyurdu. Suudi Arabistan’a ait 100 savaş uçağı, Babülmendep yönünde ilerleyen Yemen kara birliklerine destek verdi.
🔹 Çatışmalar Taiz’in batısındaki dağlarda, Marib’de ve Sana’da en az üç cephede sürüyor. Husiler en az beş Suudi kentinin yönüne füze gönderdi.
🔹 Yemen hükümeti ekonomik açıdan büyük ölçüde Suudi Arabistan’a dayanıyor. Suudi Arabistan’da yaklaşık 2 milyon Yemenli göçmen çalışıyor; Riyad son 14 yılda Yemen hükümetinin çökmesini önlemek amacıyla 12,6 milyar dolara kadar hibe sağladı.
🔹 Yemen’deki Husi karşıtı güçler ortak bir yapı oluşturmuyor. Güney Geçiş Konseyi, 23 Ekim’de halk desteğini ölçmek amacıyla kitlesel bir seferberlik düzenleyecek; lideri Aidarous al-Zubeidi ise ayrılıkçı devlet kurma girişimi nedeniyle hükümet tarafından vatana ihanetle suçlanıyor.
🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, 2015’te Husilere karşı Körfez koalisyonuna katıldı; daha sonra güneydeki ayrılıkçı güçlerle yakınlaştı ve Güney Geçiş Konseyi ile Ulusal Direniş Güçleri’ni eğitti. BAE, Ocak 2026’da Yemen’den ayrıldı.
🔹 ABD, İran savaşı nedeniyle mühimmat stoklarının azaldığını ve yeni bir savaşa girmek istemediğini belirterek müdahaleye mesafeli duruyor. Donald Trump, 2025 baharında Husileri 50 gün bombaladıktan sonra Husilerle İsrail’i kapsamayan ikili ateşkes yaptı.
🔹 İngiltere dahil bazı Avrupa ülkeleri Suudi savaş uçaklarına hava ikmali desteği sağlıyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan 7 Ağustos 2026’da Mekke ortak savunma anlaşmasını imzaladı; Pakistan’ın Aden’e silah gönderdiğine dair haberler bulunuyor.
🔹 Suudi Arabistan’ın Sana’ya ulaşacak kapasiteyi uzun süre koruyup koruyamayacağı belirsizliğini koruyor. Suudi enerji altyapısı saldırılara açık durumda ve Husiler yaklaşık yirmi yıldır kara savaşlarında etkili bir güç olarak faaliyet gösteriyor.