Şi, APEC'te Çin zirvesi konusunda Japonya'yı belirsizlikte bırakıyor
Nikkei Asia
🔹 Japonya, gelecek ay Shenzhen'de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği toplantısının oturum aralarında Başbakan Sanae Takaichi ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında görüşme düzenlemeyi umuyor.
🔹 Çin, 18-19 Kasım'daki APEC zirvesine ev sahipliği yapacak. Japon ve Çin liderleri, 2014'teki diplomatik yumuşamanın ardından APEC ve G20 zirvelerinin oturum aralarında sık sık görüştü.
🔹 Tokyo-Pekin zirvelerinden önce genellikle Japonya Ulusal Güvenlik Sekreterliği Başkanı ile Çin'in üst düzey diplomatı gündemi ve tarafların tutumlarını koordine ediyor. Ancak Japonya'nın mevcut Ulusal Güvenlik Sekreterliği Başkanı, Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi ile henüz resmi görüşme yapmadı.
🔹 Japonya-Çin ilişkileri, Takaichi'nin geçen kasım ayında Tayvan'da yaşanacak bir çatışmanın Japonya'nın varlığını tehdit eden bir duruma dönüşebileceğini söylemesinin ardından gerildi.
🔹 Takaichi, ABD Başkanı Donald Trump'ın Şi ile mayıs ve eylül aylarındaki görüşmeleri öncesinde Japonya'nın Çin'le ilgili görüşlerini Trump'a iletti ve bunları Pekin'e aktarmasını istedi. Eylül görüşmesinde Şi, Japonya'nın savunma kapasitesini artırmasını eleştirirken Trump, Takaichi'yi güçlü bir lider olarak niteledi.
🔹 Eski Japonya Dışişleri Bakanı Takeşi İwaya, geçen ay Uluslararası Ticaretin Geliştirilmesi Derneği Başkanı sıfatıyla Çin'i ziyaret etti; Vang Yi ve Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile görüştü. Takaichi'nin ofisi, görüşmelerin Çin'in Japonya ile diyaloğa ihtiyaç duyduğunu gösterebileceğini düşünüyor.
🔹 Bu ayki G20 bakanlar toplantıları, Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama ile Dışişleri Bakanı Toşimitsu Motegi'nin Çinli yetkililerle görüşmesine imkân sağlayabilir. Görüşmelerde Pekin'in ekonomik durgunlukla mücadele ederken Japonya ile istikrarlı ekonomik ilişkilere öncelik vermesi hedefleniyor.
🔹 Çin Dışişleri Bakanlığı, Vang Yi'nin İwaya'ya Japonya için önceliğin Japon liderin Tayvan konusundaki yanlış söz ve eylemlerini düzeltmek olduğunu söylediğini bildirdi. Japon bir diplomat, bu açıklamanın Çin'in önceki geri çekilme taleplerinden farklı olabileceğini ancak Çin'in tutumunun değiştiğini söylemek için erken olduğunu belirtti.
🔹 Japonya, Çin'le yıllık zirveleri çözülmemiş ikili sorunlar nedeniyle üst düzey iletişimi sürdürmenin ve kazara çatışmaları önlemenin önemli bir yolu olarak görüyor. Japon liderler, 2022'de Tayland'daki APEC toplantısında yapılan görüşmeden bu yana Şi ile dört yıl üst üste bir araya geldi.
🔹 Vaseda Üniversitesi'nden Rumi Aoyama, yaklaşan APEC toplantısında Japonya-Çin zirvesi önünde son derece yüksek engeller bulunduğunu söyledi. Çin'in Japonya'yı eleştirmeyi sürdürmesi nedeniyle bu yıl tam bir yumuşama beklenmiyor; ilişkilerdeki olası iyileşme ekonomik konularla sınırlı kalabilir.