🔹 New York Fed araştırmacılarının çalışmasına göre, Trump yönetiminin geçen yıl uygulamaya koyduğu tarifeler, şubat itibarıyla tüketim malları enflasyonunu tahmini 2,9 puan artırdı.

🔹 Tarifeler uygulanmasaydı mal fiyatlarının hafifçe düşmesi bekleniyordu.

🔹 Çalışma, tarife artışlarının yaklaşık dörtte birinin tüketim mallarının fiyatlarına yansıdığını ortaya koydu.

🔹 Tarifeler hem ithal hem de yerli mallardaki fiyat artışlarına katkıda bulundu.

🔹 Başkan Donald Trump, geçen yıl neredeyse tüm ülkelerden yapılan ithalata geniş kapsamlı tarifeler getirdi.

🔹 Tarifeler, ABD şirketlerinin yabancı malları ithal ederken ödediği vergilerden oluşuyor ve çoğu zaman daha yüksek fiyatlar yoluyla tüketicilere yansıyor.

🔹 ABD Yüksek Mahkemesi, Trump’ın tarifelerinin çoğunu bu yılın başlarında iptal etti; bu tarifelerin yerine birçok küresel ithalata yeni bir tarife getirildi.

🔹 Tarifelerin iptal edilmesi, çalışmaya göre fiyat enflasyonunun ağustos ayına kadar hafiflemesine yol açtı.

🔹 Kanada’dan ithal edilen otomobillere yönelik yeni tarifelerin ocak ayında yürürlüğe girmesi bekleniyor.

🔹 National Compute, bilimsel keşifleri ilerletmek amacıyla Trump yönetimine 100 milyon dolar değerinde hesaplama kredisi bağışlamayı planlıyor.

🔹 Kredilerin, Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi Direktörü Michael Kratsios’un katılacağı bir etkinlikte perşembe günü duyurulması bekleniyor.

🔹 Kaynaklar, kredilerin yönetimin yapay zekâyı bilimsel keşifleri hızlandırmak için kullanacağı hükümet genelindeki Genesis Mission girişimini destekleyeceğini belirtti.

🔹 Bağış, Genesis Mission araştırmacılarına gelişmiş hesaplama kaynaklarına erişim sağlayabilir.

🔹 Küçük laboratuvarlar ve şirketler, öncü araştırmalar için gerekli kapasiteyi bulmakta zorlanabiliyor; büyük sağlayıcılar uzun vadeli sözleşmelerde büyük yapay zekâ laboratuvarlarına öncelik veriyor.

🔹 National Compute, birden fazla sağlayıcının hesaplama kapasitesini bir araya getirerek araştırmacıların, şirketlerin ve kamu kurumlarının kullanımına sunmayı amaçlayan National Compute Grid’i kuruyor.

🔹 Proje, şu anda ayrı bulunan kaynakları ortak bir ağda birleştirmeyi hedefliyor ve elektrik şebekesi ya da eyaletler arası otoyol sistemiyle karşılaştırılıyor.

🔹 Trump yönetimi, 2021 darbesinin ardından Myanmar yönetimini izole etme politikasını tersine çevirerek ülkenin ordu destekli hükümetiyle doğrudan görüşmelere başladı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı İstihbarat ve Araştırma Müsteşar Yardımcısı Michael Vance, görüşmelerde önemli rol oynadı.

🔹 Vance, 15-16 Eylül'de başkent Naypyitaw'da darbe lideri ve devlet başkanı Min Aung Hlaing ile görüştü. Görüşmenin amacı, Amerikalı iş insanı Adam Castillo'nun serbest bırakılmasını sağlamaktı.

🔹 Görüşme, 2021 darbesinden bu yana ABD ile Myanmar arasındaki en üst düzey temas oldu.

🔹 ABD'nin girişimi, Amerikalıları hedef alan dolandırıcılık merkezlerinin kapatılmasına odaklanıyor. FBI, siber dolandırıcılık konusunda Myanmar makamlarıyla doğrudan temas kurdu.

🔹 Görüşmelerde Myanmar'ın elektrikli araçlar ve rüzgâr türbinlerinde kullanılan ağır nadir toprak elementleri yataklarına erişim konusu da ele alındı.

🔹 Myanmar'daki nadir toprak elementleri yataklarının önemli bölümü orduyla savaşan etnik silahlı grupların kontrolündeki bölgelerde bulunuyor. Çin, bu kaynakların başlıca ithalatçısı konumunda.

🔹 Min Aung Hlaing, Rohingya Müslümanlarına yönelik 2016-2017 katliamları ve kitlesel sürgünler nedeniyle ABD yaptırımları altında kalmayı sürdürüyor.

🔹 Vance'in ziyaretinden iki haftadan kısa süre sonra Myanmar ordusu, Rakhine eyaletinde kalabalık bir pazar yerine hava saldırısı düzenledi. Birleşmiş Milletler insan hakları yetkilileri saldırıda 50'den fazla kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin yaralandığını açıkladı.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, Myanmar'daki tüm gruplarla ABD çıkarlarını ilgilendiren konularda görüştüğünü ve şiddetin sona erdirilmesiyle siyasi tutukluların serbest bırakılmasını talep ettiğini açıkladı.

🔹 Biden yönetimi 2021 darbesinin ardından Myanmar'ın New York Federal Rezerv Bankası'ndaki varlıklarını dondurmuş, üst düzey subaylara ve orduyla bağlantılı şirketlere yaptırım uygulamıştı.

🔹 Kongrenin 2022'de muhalefete ölümcül olmayan destek sağlamak için yetkilendirdiği programların çoğu, Trump yönetiminin geçen yılki dış yardım düzenlemesi sırasında kesildi.

🔹 Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi'nin en kıdemli Demokrat üyesi Gregory Meeks, politika değişikliğini ABD'nin değerleri ve çıkarlarıyla çelişkili bulduğunu söyledi.

🔹 Myanmar hükümeti, Washington'daki faaliyetleri için lobiciler tuttu. Trump'ın uzun süreli danışmanı Roger Stone, nisan ayında Myanmar Enformasyon Bakanlığı adına DCI Group için danışmanlık yapmaya başladı.

🔹 Başkan Donald Trump'ın ara seçimler için Cumhuriyetçilerin mali kaynaklarını açmasının ardından Cumhuriyetçi gruplar, rekabetçi Temsilciler Meclisi ve Senato yarışlarına yaklaşık 500 milyon dolar aktardı.

🔹 Harcamaların başlamasından bir ay sonra anketler Cumhuriyetçiler lehine değişmedi. Demokrat Senato adayları Alaska, Georgia, Maine, Michigan, Kuzey Carolina, Ohio ve Teksas'ta başa baş durumda veya önde bulunuyor.

🔹 Demokratların genel kongre tercihlerindeki farkı yaklaşık 6 puandan 9 puana yükseldi.

🔹 Teksas'taki Demokrat Senato adayı James Talarico'ya yönelik 115 milyon dolardan fazla saldırı reklamına rağmen seçmenlerde olumlu görüş olumsuz görüşten daha yüksek kaldı. Michigan'daki Demokrat aday Abdul El-Sayed'in olumlu görüş oranı da ağustostan bu yana 5 puan artarak yüzde 47'ye çıktı.

🔹 Cumhuriyetçiler Senato yarışlarında Demokratlardan yüzde 26 daha fazla harcayarak yalnızca yüzde 7 daha fazla televizyon reklamı satın aldı.

🔹 Cumhuriyetçi gruplar, saldırı reklamlarının Demokrat desteğini azalttığını ve yarışları rekabetçi tuttuğunu söyledi. Demokratlar ise Cumhuriyetçilerin, Trump'ın 2024'te açık farkla kazandığı eyaletlerde bile yarışları kontrol altında tutmak için yüksek harcama yaptığını belirtti.

🔹 Trump, ara seçimlerde 400 ila 500 milyon dolar harcayacağını söyledi. Trump'a bağlı süper PAC'ler şimdiye kadar 194 milyon dolardan fazla reklam rezervasyonu yaptı.

🔹 Süper PAC'ler reklam bütçelerini İşçi Bayramı'na kadar kullanmaya başlamadığı için daha pahalı ve sınırlı yayın süreleriyle karşılaştı. Kampanyalar televizyon reklamlarında indirimli ücretlerden yararlanırken süper PAC'ler tam ücret ödedi.

🔹 Dallas medya pazarında Talarico'nun kampanyası, ortalama izleyicinin reklamları 10 kez görmesi için 950 bin dolar ödedi. Paxton'ı destekleyen gruplar ise izleyicinin reklamları 13 kez görmesi için 4,65 milyon dolar harcadı.

🔹 Teksas'taki televizyon reklamlarının maliyeti yükselince Paxton destekçileri, eyaletin yerel pazarlarını ayrı ayrı satın almaktan daha ucuz olduğu için spor etkinlikleri sırasında ülke çapında reklam yayınlamaya başladı.

🔹 Cumhuriyetçi gruplar, son para akışının yarış dinamiklerini temelden değiştirdiği bir örnek gösteremedi. Trump'ın siyasi ekibinden bir yetkili, harcamaların yarışta rekabetçi kalmalarını sağladığını söyledi.

🔹 Cumhuriyetçilerin Senato süper PAC'i, Michael Whatley'nin eski Kuzey Carolina Valisi Roy Cooper'ın 11 puan gerisinde olduğu yarışta kalan reklamlarını iptal etti. Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi süper PAC'i de Omaha'daki reklam rezervasyonlarını azalttı.

🔹 Sudan’ın güneydoğusundaki Mavi Nil eyaletinin başkenti Damazin’de evleri ve bir camiyi hedef alan İHA saldırısında en az dört kadın öldü, onlarca kişi yaralandı.

🔹 Çatışmayı izleyen Emergency Lawyers, saldırıdan paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri’ni sorumlu tuttu. Hızlı Destek Kuvvetleri’nden hemen açıklama gelmedi.

🔹 Saldırı, Damazin’in Hijra Mahallesi’nde gerçekleşti. Hızlı Destek Kuvvetleri üç yılı aşkın süredir Sudan ordusuyla savaşıyor.

🔹 Emergency Lawyers, saldırının ve sivillere yönelik diğer saldırıların sorumlularının hesap vermesini talep etti.

🔹 Günler önce Güney Kordofan’da düzenlenen hava saldırısında iki Dünya Gıda Programı kamyonu vuruldu ve bir sürücü öldü.

🔹 BM Sudan Mukim Koordinatörü Denise Brown, saldırının Dilling’de gerçekleştiğini söyledi. Bölge, Hızlı Destek Kuvvetleri ve müttefiki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey’in tekrarlanan saldırılarıyla karşı karşıya.

🔹 Brown, kamyonların insani yardım araçları olarak açıkça işaretlendiğini, gerekli seyahat izinlerine sahip olduğunu ve savunmasız nüfusa hayat kurtarıcı yardım taşıdığını açıkladı.

🔹 Sudan’da son iki yılda gıda taşıyan 17 insani yardım kamyonu imha edildi ve sekiz sürücü öldürüldü.

🔹 Sudan’daki savaş, ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasındaki gerilimin Nisan 2023’te Hartum’da silahlı çatışmaya dönüşmesiyle başladı ve ülke geneline yayıldı.

🔹 Çatışmalarda en az 150 bin kişi öldü. BM verilerine göre 12,4 milyondan fazla kişi evlerinden oldu.

🔹 Sudan’da bu yıl 17,3 milyonu çocuk olmak üzere 33,7 milyon kişinin acil yardıma ihtiyacı var; yaklaşık 825 bin çocuk ağır akut yetersiz beslenmeyle karşı karşıya.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump’ın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos, ABD yönetiminin savaşa diplomatik çözüm aradığı dönemde Sudan Genelkurmay Başkanı General Abdulfettah el-Burhan ile Mısır’da görüştü.

🔹 ABD’de tüketicilerin bir yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi, eylülde yüzde 3,9’a yükseldi. Beklenti ağustosta yüzde 3,6 seviyesindeydi ve Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek düzeye çıktı.

🔹 Tüketicilerin üç yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi yüzde 3,2’den yüzde 3,3’e yükseldi. Beş yıl sonrasına ilişkin beklenti yüzde 3’te sabit kaldı.

🔹 İş gücü piyasasına ilişkin beklentiler iyileşti. Gelecek yıl işsizlik oranının yükseleceğini düşünenlerin oranı yaklaşık yüzde 44’e geriledi.

🔹 Mevcut işlerini kaybetmeleri halinde tüketicilerin üç ay içinde yeni bir iş bulma olasılığına ilişkin beklenti yüzde 46’ya yükseldi.

🔹 Tüketicilerin gelecek yıl işlerini kaybetme beklentisi geriledi; iyileşme özellikle 40-60 yaş grubunda ve yıllık hane geliri 100 bin doların üzerindeki kesimde görüldü.

🔹 Eylül ayında ABD işsizlik oranı yüzde 4,2’ye yükseldi. Şirketler daha az çalışan alırken, işsiz Amerikalılar ortalama altı ay iş aradı.

🔹 Hanelerin kendi mali durumlarına ilişkin değerlendirmeleri üst üste ikinci ay kötüleşti. Hanelerin yaklaşık yüzde 42’si mali durumunun bir yıl öncesine göre kötüleştiğini, yaklaşık yüzde 18’i ise iyileştiğini söyledi.

🔹 Tüketiciler krediye erişimin bir yıl öncesine göre zorlaştığını belirtti ve gelecek yıl mali durumlarının kötüleşmesini bekleyen hanelerin oranı arttı.

🔹 Gelecek yıl için beklenen harcama artışı Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Tüketiciler harcamalarının gelirlerinden daha hızlı artmasını beklerken, önümüzdeki üç ay içinde borç ödemesini kaçırma olasılığı yüzde 12’ye geriledi.

🔹 Fed, eylülde politika faizini 25 baz puan artırdı. Fed yetkililerinin bir sonraki toplantısı 27-28 Ekim’de Washington’da yapılacak.

🔹 Husilerin fırlattığı bir füze Riyad'daki King Khalid Uluslararası Havalimanı'nı vurdu.

🔹 Saldırı, havalimanının faaliyetlerinde aksamalara yol açtı.

🔹 ABD, İran'la yürütülen dolaylı müzakereler kapsamında yeni saldırılara hazırlanıyor.

🔹 Yemen'deki Husiler, Suudi Arabistan ve ABD'nin bölgedeki operasyonlarına karşı saldırılar düzenliyor.

🔹 Yemen'de kolera, kızamık ve diğer bulaşıcı hastalık vakaları artıyor.

🔹 Suriye, Husilere karşı Yemen'e asker gönderme seçeneğini değerlendiriyor.

🔹 Yemen hükümet güçleri, Husilere karşı dağlık bölgelerde kontrol sağladığını açıkladı.

🔹 Katar açıklarındaki bir petrol tankerine yönelik saldırıda can kayıpları yaşandı.

🔹 Çin ve Laos, başkent Viyentiyan'ın yaklaşık 50 kilometre kuzeyinde ortak askeri pilot eğitim tesisi kurdu.

🔹 Ortak Destek ve Eğitim Merkezi ile Dostluk Havacılık Akademisi 29 Eylül'de faaliyete geçti.

🔹 Çin Savunma Bakanlığı, merkezin Laos hava kuvvetleri pilotlarının eğitimini geliştirmeyi ve askeri eğitimi güçlendirmeyi amaçladığını açıkladı.

🔹 Çin Savunma Bakanlığı, tesisin herhangi bir üçüncü ülkeyi hedef almadığını ve bölgesel barış ile istikrara katkı sağlayacağını söyledi.

🔹 Tesiste görevlendirilecek personel sayısı ve konuşlandırılacak ekipman açıklanmadı.

🔹 Tesis, Çin'in Güneydoğu Asya'daki Kamboçya'dan sonra ikinci ortak askeri eğitim merkezi oldu.

🔹 Çin ve Kamboçya, Nisan 2025'te Kamboçya'nın güneybatısındaki Ream Deniz Üssü'nde destek ve eğitim merkezi açtı; merkez ortak askeri tatbikatlar, terörle mücadele eğitimi ve afet yardım faaliyetlerinde kullanıldı.

🔹 Ream Deniz Üssü, Tayland Körfezi'ne bakıyor ve Çin'in bölgedeki askeri faaliyetlerini artırması için bir konuşlanma noktası olabilir.

🔹 Çin ile Filipinler, Güney Çin Denizi'ndeki tartışmalı sularda karşılıklı toprak iddialarını sürdürüyor; iki ülkenin gemileri arasında tekrar eden karşılaşmalar yaşanıyor.

🔹 Çin, Filipinler'i ASEAN içinde diplomatik olarak yalnızlaştırma arayışı kapsamında diğer ASEAN üyeleriyle askeri işbirliğini artırdı.

🔹 Çin ile Vietnam mart ayında Tonkin Körfezi'nde ortak devriyeler düzenledi; Çin ve Singapur ise eylülde ortak deniz tatbikatı yaptı.

🔹 Çin, ağustos 2017'de Hint Okyanusu ile Kızıldeniz'in kesişiminde stratejik konuma sahip Cibuti'de ilk denizaşırı askeri tesisini kurdu.

🔹 Avrupa Birliği, ekonomik açıdan zarar verici bir ticaret savaşını önlemeyi amaçlayan Pekin görüşmeleri öncesinde Çin’e karşı daha sert bir yaklaşım benimsiyor.

🔹 AB’nin ticaretten sorumlu yetkilisi Maros Sefcovic, Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao ile günlük 1 milyar doları aşan ticaret açığını görüşecek.

🔹 Avrupa Komisyonu, Çin yapımı hibrit araç ithalatını sınırlayabilecek koruma önlemleri hazırlıyor. Önlemler, belirli bir hacmi aşan ithalata süreli tarife kotası uygulanmasını içerebilir.

🔹 Çin yapımı araçlar, ağustos ayında Avrupa’daki hibrit araç satışlarının yaklaşık dörtte birini oluşturdu. Çin elektrikli araçlarının ithalatındaki artış ise AB’nin yüksek tarifeleri sonrasında yavaşladı.

🔹 Fransa ve Almanya, Çin’in AB tek pazarına erişimini kesebilecek bir araç dahil olmak üzere daha güçlü ticaret önlemleri talep etti.

🔹 Fransa ve Almanya, ticaret savaşı durumunda Çin’i veya diğer ülkeleri AB pazarından çıkarabilecek yeni yetkiler önerdi.

🔹 Çin Ticaret Bakanlığı, Fransa ve Almanya’yı AB’yi korumacı araçlar kullanmaya yöneltmemeleri konusunda uyardı.

🔹 AB liderleri, bu haftaki görüşmelerin sonuçlarını gelecek hafta Brüksel’de yapılacak zirvede değerlendirecek ve Çin ihracatındaki artışa karşı daha güçlü bir yanıtı ele alacak.

🔹 Çinli otomobil üreticileri, ABD pazarına erişememeleri nedeniyle ihracatlarını büyük ölçüde Avrupa’ya yöneltiyor. BYD ve Geely’nin elektrikli araçlarda hızlı büyümesi, Çin’de kapasite fazlası ve yoğun fiyat rekabeti oluşturdu.

🔹 AB’nin ekonomik baskıya karşı önlem almasını sağlayan zorlayıcı uygulama aracı, yürürlüğe girmesinden bu yana hiç kullanılmadı.

🔹 Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki hakimiyeti, Pekin’e AB’nin Çin ithalatını sınırlamaya ve Avrupa sanayisinin ihtiyaç duyduğu malzemeleri güvence altına almaya çalıştığı süreçte önemli bir koz sağlıyor.

🔹 Çin, AB’nin yeni ticaret araçları veya Çinli şirket ve ürünleri hedef alan ayrımcı kısıtlamalar getirmesi halinde misilleme yapabileceği uyarısını tekrarladı.

🔹 Pekin, hafta sonunda pestisit, ilaç ve boya üretiminde kullanılan bir kimyasalın Avrupa’dan ithalatına yönelik damping soruşturması başlattı.

🔹 Normandiya’daki Cleon kasabasında bulunan Renault fabrikasının çalışan sayısı 10 yılda yaklaşık 5.000’den 3.124’e geriledi.

🔹 Çinli Shanghai E-Drive şirketinin Renault iş birliğiyle gelecek yıl elektrikli araç motoru montaj hattı kurması planlanıyor.

🔹 Fabrika çalışanları, hattın yalnızca 27 iş yaratacağını ve yüksek otomasyon nedeniyle çok sayıda çalışana ihtiyaç duymayacağını söyledi.

🔹 İşçiler, Shanghai E-Drive motorunun fabrikanın baştan sona ürettiği 6AK motoruyla doğrudan rekabet edebileceğini ve yeni hattın daha fazla iş kaybına yol açabileceğini belirtti.

🔹 6AK motorunun üretimi döküm, işleme, sarım ve montaj dahil yedi atölyede yaklaşık 350 çalışanı kapsıyor. Shanghai E-Drive modeli ise montaj ve bazı lojistik işlemlerinden oluşacak.

🔹 Renault, yeni montaj hattının kaç iş yaratacağını doğrulamadı ve iki motor modelinin farklı müşteri ihtiyaçlarını karşılayacağını açıkladı.

🔹 Anlaşmanın oluşmasına katkı sağlayan milletvekili Alma Dufour, Çinli şirketlerin Fransa’da daha fazla üretim yapmasını teşvik etmek için daha sıkı yerli üretim politikaları talep etti.

🔹 Dufour, elektrikli araçların devlet desteğine uygunluğunu belirleyen çevresel puanlama sisteminin motor parçalarını yeterince ayrıntılı değerlendirmediğini söyledi.

🔹 Fransa’nın sistemi, araç ve bataryanın üretim ve sevkiyatından kaynaklanan karbon ayak izini dikkate alarak Avrupa’da üretilen araçları avantajlı kılıyor.

🔹 Citi’nin Avrupa otomotiv araştırmaları başkanı Harald Hendrikse, içten yanmalı motorlu araçlarda yaklaşık 3.000 parça bulunurken elektrikli araçlarda 1.000’den az parça bulunduğunu söyledi.

🔹 Hendrikse, elektrikli araç dönüşümünün parça, iş gücü ve tedarik zincirindeki katma değer ihtiyacını azaltacağını; Avrupa’nın otomotiv istihdamını korumak için Avrupa’da üretilen araçlara yönelik kurallara ihtiyaç duyacağını belirtti.

🔹 Hendrikse, otomotiv sektöründe çalışan sayısının azalacağını, ancak korunacak işlerin Avrupa’da tutulması gerektiğini söyledi.