Fransa Ekonomisi Negatif Bir Geri Besleme Döngüsüne Sıkıştı
Wall Street Journal
🔹 Fransa ekonomisi, ülkenin mali sorunlarını çözüp çözemeyeceğine ilişkin belirsizliğin ekonomik faaliyetleri zayıflatmasıyla yavaşlıyor.
🔹 Fransa, tarımsal üretimi düşüren aşırı sıcaklar ve İran’daki savaşın enerji fiyatları üzerindeki etkisi nedeniyle 2026’nın ikinci çeyreğinde resesyondan kıl payı kaçındı; ekonomik faaliyet yatay seyretti.
🔹 Geçen hafta kötü karşılanan bütçenin ardından Fransız tahvil getirileri borç krizi seviyelerine yaklaştı. Yatırımcılar, siyasi tıkanıklığın ülkeyi borç sarmalında tutabileceğinden endişe ediyor.
🔹 Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un 2024 ortasında erken parlamento seçimi çağrısı yapmasının ardından parlamento bölündü; art arda gelen hükümetler bütçeleri geçirmek ve ekonomik reformları uygulamakta zorlandı.
🔹 Almanya kamu harcamalarındaki artış ve sanayi faaliyetlerindeki toparlanmayla yeniden büyümeye yönelirken Fransa ivme kaybediyor.
🔹 Belirsizlik nedeniyle şirketler vergi, düzenleme ve ekonomi politikasının yönü konusunda bekle-gör yaklaşımına geçti. İş yatırımları 2024’ten bu yana durgun kalırken 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 0,8, ikinci çeyreğinde yüzde 0,3 geriledi.
🔹 Fransa Merkez Bankası, şirketlerin bekle-gör tutumu sürdürmesi nedeniyle yatırım büyümesinin ılımlı kalmasını bekliyor.
🔹 Medef anketinde şirketlerin yüzde 82’si gelecek hükümetin ekonomi politikasının etkisi konusunda kötümser olduğunu söyledi; yüzde 66’sı politika değişmezse şirketlerinin beş yıl içinde kırılgan hale gelebileceğini veya iflas edebileceğini belirtti.
🔹 Fransa’nın kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya oranı 2026’nın ikinci çeyreğinde 1,5 puan artarak yüzde 119’a çıktı. Oran, Avrupa Birliği’nin yüzde 60 hedefinin yaklaşık iki katına ulaştı.
🔹 Daha yüksek borçlanma maliyetleri kamu harcamaları üzerindeki baskıyı artırırken, siyasi parçalanmanın 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonra da sürmesi belirsizlik ortamını uzatabilir.
🔹 Bileşik satın alma yöneticileri endeksi eylülde bu yıl ilk kez büyüme bölgesine geçti. Sanayi faaliyetleri direnç gösterirken Fransa’nın ithal fosil yakıtlara görece düşük bağımlılığı enerji şokunun etkisini sınırladı.
🔹 Temmuz ve ağustos aylarında iş dünyası güvenindeki iyileşme ile temmuzdaki güçlü tüketici harcamaları, üçüncü çeyrekte büyümenin pozitif olabileceğine işaret ediyor. Aşırı sıcakların etkisinin geçici kalması ve Fransa’nın dördüncü çeyrekte ısı kaynaklı kayıpların yaklaşık yarısını telafi etmesi bekleniyor.
🔹 Siyasi belirsizlik çözülmeden Fransa’da güçlü büyüme dönemine dönüş beklenmiyor; Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açılması veya Avrupa ekonomisinin toparlanması dış destek sağlayabilir.