🔹 İran’daki savaşın bölgesel etkileri, Yemen’de dört yıldır ateşkesle duran iç çatışmayı yeniden başlattı.

🔹 Suudi Arabistan, Aden’deki uluslararası tanınan hükümeti desteklerken Husiler İran’ın desteğiyle Sana’da kontrolü elinde tutuyor.

🔹 Husiler, Aden Havalimanı’na balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla iki saldırı düzenledi; Yemen hükümeti uçakların inişe yönlendirilmek zorunda kaldığını açıkladı.

🔹 Husiler, Aden yakınlarındaki Badr Kampı’na ulaşan Suudi askeri ikmal malzemelerini balistik füzelerle vurduklarını ve Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’ndaki hava operasyonlarını durdurduklarını duyurdu.

🔹 Kara çatışmalarının merkezi, yoğun nüfuslu Taiz kentine kaydı. Uluslararası Göç Örgütü, 200 binden fazla kişinin yerinden edildiğini bildirdi; bu sayı 2022’den önce evlerini terk eden yaklaşık 5 milyona ekleniyor.

🔹 Yemen hükümetine bağlı güçler, Taiz yakınındaki stratejik Habashi Dağı’nı ele geçirdiklerini ve Husilerin ikmal yollarını kesmek için ilerlediklerini açıkladı.

🔹 Husiler, 3 Eylül’de Moka Limanı ve Mayun Adası gibi güneydeki stratejik noktaları ele geçirerek Aden Körfezi’ni Kızıldeniz’e bağlayan Babülmendep Boğazı üzerinde fiilî kontrol kurdu.

🔹 Suudi destekli Yemen ordusu, Husilerin 2014’ten beri elinde tuttuğu ve ülke topraklarının yaklaşık yüzde 30’unu oluşturan batı kesimini geri almak amacıyla Yemen Şafağı Operasyonu’nu başlattı.

🔹 Yemen’de nüfusun yarısı insani yardıma ihtiyaç duyuyor. Birleşmiş Milletler, 2015-2022 arasında kaydedilen 377 bin ölümün yüzde 60’ının açlık, sağlık hizmeti eksikliği ve altyapı yetersizliği gibi dolaylı nedenlerden kaynaklandığını tahmin ediyor.

🔹 Suudi Arabistan, Yemen’deki farklı güçleri tek komuta altında birleştirmeye ve eğitmeye çalışıyor; ancak siyasi görüşler ve sahadaki komuta yapısı konusundaki farklılıklar sürüyor.

🔹 Yemen’in Husilere karşı olan tarafı, Suudi Arabistan tarafından finanse edilen güçlerle Birleşik Arap Emirlikleri tarafından desteklenen güçler arasındaki iç çatışmalar nedeniyle bölündü.

🔹 Yemen hükümeti, Husilerle Avrupa ülkeleri, ABD, Birleşmiş Milletler ve Umman aracılığıyla yürütülen müzakerelerin sonuç vermediğini açıkladı.

🔹 Avustralya, 2026 mali yılı için planlanan bütçe kesintilerine rağmen savunma harcamalarını artıracak ve Japonya’dan savaş gemisi alma taahhüdünü yerine getirecek.

🔹 Hazine Bakanı Jim Chalmers, yıl sonuna kadar açıklanacak bütçe güncellemesinde tasarruf paketinin yer alacağını söyledi. Kesintiler, artan borç yükümlülükleri ve iş gücü maliyetlerini hedefliyor.

🔹 Chalmers, Avustralya ekonomisinin enflasyon, verimlilik ve küresel ekonomik belirsizlik sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu açıkladı.

🔹 Avustralya Merkez Bankası politika faizini yaklaşık 15 yıldır görülmeyen yüzde 4,6 seviyesine yükseltti. Ağustos ayında tüketici fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 4 arttı.

🔹 Avustralya, mali 2035’e kadar savunma bütçesini mevcut seviyesinin yaklaşık iki katına çıkarmayı planlıyor. Artan bütçenin bir bölümü Mitsubishi Heavy Industries tarafından üretilen geliştirilmiş Mogami sınıfı fırkateynlerin alımına ayrılacak.

🔹 Chalmers, savunma finansmanını artırma taahhüdünün değişmeyeceğini söyledi. Fırkateynlerin önce Japonya’da, daha sonra Avustralya’da üretilmesi planlanıyor.

🔹 Avustralya ve Japonya, kritik mineraller ile enerji kaynaklarının güvence altına alınması için işbirliği yapacak. İki ülke, yıllık Maliye Bakanları Diyaloğu kurulmasını öngören bir işbirliği mutabakatı imzaladı.

🔹 Avustralya hükümeti mayıs ayında, Çin’le bağlantılı yatırımcılara Avustralya’daki bir nadir toprak elementi geliştiricisindeki hisselerini satma talimatı verdi.

🔹 Chalmers, Çin ve diğer ülkelerin ulusal çıkarları doğrultusunda konuları gündeme getireceğini, farklılıkların yöntemli ve temkinli biçimde ele alınacağını söyledi.

🔹 Avustralya’daki yatırım akışları Japonya’dan Avustralya’ya yönelimin yanı sıra ters yönde de ilerliyor. Avustralyalı özel şirketler Japonya’da veri merkezleri ve diğer alanlara yatırım yapıyor.

🔹 ABD ve Britanyalı yetkililer, 12 B-1 bombardıman uçağının Britanya’daki RAF Fairford üssünden, İran destekli operatiflerin uçaklara ve ABD askerlerine drone saldırısı planladığına ilişkin istihbarat üzerine çekildiğini açıkladı.

🔹 Donald Trump ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, çekilmeyi ihtiyati ve kaynakların yeniden konuşlandırılması kapsamında geçici bir önlem olarak nitelendirdi.

🔹 İran savaşı, ABD’nin Ortadoğu ve Britanya’daki askeri varlığını yeniden düzenlemesine yol açtı; Bahreyn, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’daki üslerden personel tahliye edildi.

🔹 ABD bombardıman uçakları hedeflerine ulaşabiliyor ancak ABD’den kalkış yapmaları daha fazla uçuş süresi ve yakıt ikmali gerektiriyor. Basra Körfezi dışında devriye gezen uçak gemilerinin ikmali ise Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia’dan yapılıyor.

🔹 İran’ın saldırıları, bölgedeki 13 ana ABD üssünün çoğunu kısa sürede kullanılamaz hale getirdi. Kuveyt’teki Port Shuaiba saldırısında altı ABD askeri öldü.

🔹 İran’ın saldırılarında Kuveyt’teki Ali Al Salem Hava Üssü ve Camp Buehring, Katar’daki Al Udeid Hava Üssü, Bahreyn’deki ABD Beşinci Filo karargâhı ve Suudi Arabistan’daki Prince Sultan Hava Üssü hasar gördü.

🔹 ABD, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’in bazı bölümlerinde seyrüsefer özgürlüğünü güvence altına alamadı.

🔹 Pentagon, İsrail ve Ürdün’de yeni üs seçeneklerini değerlendiriyor; bu projeler Kongre onayı gerektirebilir ve inşası ya da modernizasyonu yıllar sürebilir.

🔹 ABD Hava Kuvvetleri, tehdit sürse bile uzun menzilli görevlerin ABD’deki üslerden yürütülebileceğini açıkladı. RAF Fairford’a çekilen B-1 bombardıman uçaklarının geri dönmesi mümkün olabilir.

🔹 İranlı yetkililer ekonomik baskıyı kabul etti. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’ın 25 Ağustos’tan bu yana bir gemiye tek varil ham petrol yüklemediğini söyledi.

🔹 Pentagon, hasar gören üslerin onarım veya yeniden inşası için maliyet tahminlerini Kongre’ye sunmadı; milletvekilleri maliyetin on milyarlarca dolara ulaşabileceğini belirtti.

🔹 ABD Merkez Komutanlığı, Ortadoğu’daki tesislerin yeniden konumlandırılması ve yeniden yapılandırılması için kapsamlı planlama yürütüyor.

🔹 Gazze Sağlık Bakanlığı, ateşkesin 10 Ekim 2025'te başlamasından bu yana İsrail saldırılarında 1.400'den fazla kişinin öldüğünü bildirdi.

🔹 Ateşkes kapsamında İsrail'in tuttuğu binlerce Filistinli serbest bırakıldı ve Gazze'deki 48 rehinenin tamamı karşılığında savaşın sona erdirilmesine yönelik anlaşma yapıldı.

🔹 İsrail'in geniş çaplı bombardımanı durmasına rağmen Gazze'de neredeyse her gün saldırılar sürüyor; son bir haftada 30'dan fazla kişi öldü.

🔹 İsrail, saldırılarda Hamas mensuplarını hedef aldığını ve Hamas'ın ateşkesi ihlal etmeyi sürdürdüğünü söylüyor. İsrail Savunma Kuvvetleri, Fida al-Toutah'ın öldürülmesiyle ilgili kayıt bulunmadığını açıkladı.

🔹 Gazze Sağlık Bakanlığı, savaşın başlamasından bu yana İsrail saldırılarında ölenlerin toplamının 74.000'i aştığını bildirdi.

🔹 Fida al-Toutah, 21 Eylül'de Gazze'nin merkezindeki çadırında başından vurularak öldü. Ailesi, ateşin İsrail güçlerinden geldiğini söyledi.

🔹 Fida'nın kardeşi İbrahim, çadırın İsrail güçlerinin açtığı ateş sonucu delindiğini söyledi. Aile, savaş boyunca yedi kez yer değiştirdi ancak güvenli bir bölge bulamadı.

🔹 İsrail güçleri, aynı gün Refah'ın el-Mevasi bölgesinde balık tutan 14 yaşındaki İsmail el-Bardavil'i vurdu. İsmail, ateşkesin başlamasından bu yana öldürülen 300'den fazla çocuktan biri oldu.

🔹 Fida ve İsmail, Gazze'de İsrail ordusunun kontrolündeki bölgelerle batıda Hamas'ın kontrolündeki bölgeleri ayıran Sarı Hat'ın yakınında yaşıyordu. Hat çevresi, İsrail güçlerinin sık sık ateş açması nedeniyle en tehlikeli bölgeler arasında bulunuyor.

🔹 Gazze nüfusunun yaklaşık 2,1 milyonu savaş nedeniyle birçok kez yerinden edildi; halkın büyük bölümü çadır kentlerde ve güvenli olmayan yapılarda yaşamaya devam ediyor.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, mayıs ayında İsrail ordusunun Gazze'nin kontrolü altındaki bölümünü yüzde 70'e çıkarması talimatını verdiğini söyledi.

🔹 Gazze'de ateşkesten bir yıl sonra yeniden inşa çalışmaları başlamadı. Ekim 2025'teki barış anlaşmasının ikinci aşamasındaki çıkmaz, yeniden imar sürecini durdurdu.

🔹 İsrail, güvenlik gerekçesiyle Gazze'ye girmesine izin verilen malzeme ve makineleri sıkı biçimde kontrol ediyor. Hamas, ağır silahlarını teslim etmesini İsrail'in saldırıları sona erdirmesine ve güçlerini Gazze'den çekmesine bağlıyor.

🔹 Donald Trump'ın Barış Kurulu, Gazze'nin toparlanması için 2,45 milyar dolarlık bir plan önerdi; Gazze'de yaşayanlar ise güvenli bir gelecek için yeniden inşa çalışmalarının başlamasını bekliyor.

🔹 Seagate Technology Holdings ve Toshiba, TDK’nın sabit disk sürücüsü manyetik kafa iş birimi için birkaç milyar dolar değerinde olabilecek bir anlaşmada yarışıyor.

🔹 Kazanan şirket, yapay zekâ veri merkezi talebiyle dönüşen 23 milyar dolarlık sabit disk pazarında şirket içi üretim kapasitesini genişletebilir.

🔹 Yapay zekâ veri merkezi işletmecileri, sınırlı alanlara daha fazla depolama kapasitesi sığdırabilen sabit diskler talep ediyor; fiyatlar yükselirken Seagate ve Western Digital’ın net gelirleri son çeyreklerde katlandı.

🔹 Seagate anlaşmayı kazanırsa Toshiba’nın sabit disk üretme kapasitesi zayıflayabilir; Seagate ve Western Digital’ın pazar payı artabilir.

🔹 TDK, sabit disklerde verileri kaydeden ve okuyan manyetik kafaların tek bağımsız üreticisi konumunda. Toshiba’nın teklifi Seagate’in teklifinden düşük, ancak Toshiba teklifini artırabilir.

🔹 Toshiba 2023’te özel şirket statüsüne geçti ve 2028 mali yılı gibi erken bir tarihte halka arz hedefliyor. Şirketin toparlanma ve büyüme planında, tamamı TDK manyetik kafalarını kullanan sabit diskler önemli yer tutuyor.

🔹 Toshiba anlaşmayı kaybeder ancak Seagate’den manyetik kafa tedarik ederse, Seagate’in Toshiba’nın ürün geliştirme planlarını görmesi Japon şirketin rekabet avantajını azaltabilir.

🔹 Toshiba, sabit disk parçalarında uzun süredir dış tedarikçilere dayanıyor ve plakaları tamamen Resonac Holdings’den alıyor. Seagate ve Western Digital ise temel bileşenleri şirket içinde üretiyor.

🔹 Toshiba, Seagate ve TDK arasında anlaşma gerçekleşirse TDK’nın müşterilerine tedariki sürdürmesinin yolları görüşülüyor. Satın alma, rekabet kurumlarının ve Toshiba’yı stratejik açıdan önemli gören Japon hükümetinin incelemesine konu olabilir.

🔹 Toshiba, sabit disk pazarındaki payını yaklaşık yüzde 10’dan yüzde 30’a çıkarmayı hedefliyor; ancak Seagate’in kazanması bu hedefe ulaşmayı zorlaştırabilir.

🔹 Sabit disk sektörü, daha yüksek veri kapasitesi sağlayan ısı destekli manyetik kayıt teknolojisine yöneliyor. Seagate bu teknolojiye sahip diskleri seri üretiyor, Western Digital’ın ise gelecek yıl üretime geçmesi bekleniyor.

🔹 Toshiba, bu teknolojiye ait manyetik kafaların seri üretimi için TDK’yı bekliyor; TDK’nın seri üretime ancak 2028’de başlayabilmesi bekleniyor.

🔹 Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın yaz aylarında yoğunlaşmasıyla çatışmalar Bulgaristan kıyılarına kadar yayıldı.

🔹 5-6 Ekim gecesinde, Türk armatörlere ait iki ticari gemi Bulgaristan’ın münhasır ekonomik bölgesinde deniz ve hava dronlarıyla vuruldu.

🔹 Togo bayraklı Alfa Watan battı; Bulgar makamları mürettebatı arama çalışmalarından vazgeçtiklerini açıkladı.

🔹 Türk tahıl gemisi Royad Mammadov, 5 Ekim’de Romanya’nın münhasır ekonomik bölgesinde düzenlenen saldırının ardından battı; iki mürettebat öldü, 11 kişi kurtarıldı.

🔹 Volodimir Zelenski, Royad Mammadov saldırısından Rusya’yı sorumlu tuttu; Romanya makamları bu suçlamayı doğrulamadı.

🔹 Yaz boyunca Romanya’nın münhasır ekonomik bölgesinde üç kargo gemisi drone veya mayınlarla vuruldu; 21 Temmuz’daki bir saldırıda bir kişi öldü.

🔹 Rusya, Ukrayna’nın tahıl ve tarım ürünleri ihracat sezonunda ticari gemilere yönelik saldırıları artırdı. Türkiye Deniz Ticaret Odası, savaşın başından bu yana Karadeniz’de 226 sivil geminin hedef alındığını, bunların 163’ünün 2026’da vurulduğunu açıkladı.

🔹 Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği ülkelerinin münhasır ekonomik bölgelerinde sivil gemilere yönelik saldırıları kabul edilemez olarak niteledi ve olayların koşullarının henüz kesinleşmediğini söyledi.

🔹 Bulgaristan Başbakanı Roumen Radev, saldırıların deniz hukukunun ve seyrüsefer kurallarının açık ihlali olduğunu söyledi.

🔹 Romanya ve Bulgaristan, münhasır ekonomik bölgelerinde ticari gemilere askeri koruma sağlayamıyor; bu bölgelerde kurtarma yükümlülüğü bulunurken askeri müdahale çatışmaya doğrudan katılım anlamına gelebilir.

🔹 Romanya ve Bulgaristan orduları, münhasır ekonomik bölgelerindeki gaz ve petrol platformlarını koruyabiliyor. Romanya’ya ait bir F-16, 20 Ağustos’ta Neptun Deep gaz projesinin güvenlik bölgesinde patlayıcı taşıyan bir deniz drone’unu düşürdü.

🔹 Londra deniz sigortası piyasası, Türkiye, Bulgaristan, Romanya ve Gürcistan’ın karasuları dışında Karadeniz’in tamamını savaş kaynaklı yüksek risk bölgesi ilan etti; bu sınıflandırma sigorta maliyetlerini artırdı.

🔹 Ticari gemilerin Romanya ve Bulgaristan karasularından geçmesi askeri koruma sağlayabilir ancak güzergâhı doğrudan rotaya göre yüzde 30 ila 40 uzatabilir.

🔹 Türkiye, Birleşmiş Milletler desteğiyle Rusya ve Ukrayna arasında Karadeniz’de ticari seyrüsefer güvenliğini sağlamak amacıyla görüşmeler düzenlemeye çalışıyor; girişimler henüz sonuç vermedi.

🔹 Saldırılardan sorumlu tarafı belirlemek zorlaşıyor; dronların kökenini kesin biçimde saptamak ve saldırıların kasıtlı olduğunu kanıtlamak güçlük taşıyor.

🔹 5 Haziran’da Ukrayna’ya ait olduğu belirlenen bir deniz drone’u Romanya’nın Köstence Limanı’nda patladı. Ukrayna, Rus elektronik müdahalesi nedeniyle drone’un kontrolünü Sivastopol yakınlarında kaybettiğini açıkladı; Romanya Cumhurbaşkanlığı, ön soruşturmaların drone’un Rusya tarafından ele geçirilip yönlendirilmiş olabileceğini gösterdiğini duyurdu.

🔹 ABD Federal İletişim Komisyonu, SpaceX’in doğrudan cihaz bağlantısı sağlamak üzere 15.000 Starlink uydusunu konuşlandırma ve işletme talebini onayladı.

🔹 FCC, SpaceX’in hizmet için bir veya daha fazla karasal kablosuz iletişim operatörüyle kiralama anlaşması yapmasını zorunlu tutan kuraldan muafiyet tanıdı.

🔹 Muafiyet, SpaceX’in hizmet için kendi spektrumunu kullanmasına olanak sağlayacak.

🔹 FCC, kararın spektrum tabanlı bağlantıda rekabeti artıracağını ve daha fazla tüketiciye daha fazla yerde daha fazla seçenek sunacağını açıkladı.

🔹 Starlink’in hizmeti, SpaceX’in Verizon, AT&T ve T-Mobile gibi kablosuz iletişim şirketleriyle rekabet etme kapasitesini artırabilir.

🔹 Verizon CEO’su Dan Schulman, Starlink dahil düşük Dünya yörüngesindeki uydu sağlayıcılarının şirketin genişbant büyümesi üzerinde fark edilebilir bir etkisi olmadığını söyledi.

🔹 Schulman, uydu hizmetlerini orta ve uzun vadede uygulanabilir bir rakip olarak görmediğini belirtti.

🔹 Yapay zekâ yatırımları ABD ekonomisinin bazı bölümlerinde refah yaratırken yeni kırılganlıklar da oluşturuyor.

🔹 Veri merkezi inşaatları, ekipman ve parça üretimindeki istihdamı artıran az sayıdaki imalat alanından biri oldu. Gaz türbinleri, kablo, elektrik panoları ve diğer özel parçaları üreten işlerde ücretler yükseldi.

🔹 Veri merkezlerindeki inşaat, elektrikçilik ve uzmanlaşmış ticaret işlerinde de istihdam artışı yaşandı. Projelerin iptal edilmesi veya ertelenmesi, iş fırsatlarının kalıcı olmayacağı endişesiyle çalışanların başka alanlara yönelmesine yol açabilir.

🔹 Artan elektrik ihtiyacı nedeniyle daha fazla veri merkezi kendi özel enerji santralini kuruyor. Gaz türbinlerinin fiyatları son beş yılda iki veya üç katına çıktı; popüler modeller için bekleme süresi dört yıla kadar uzadı.

🔹 Veri merkezlerinin kendi elektriğini üretmesi, ABD elektrik şebekelerindeki yük ve hane faturalarındaki artışla ilgili şikâyetlere yanıt oluşturuyor. Yerel topluluklar ve çevreciler, artan kirlilikten endişe ediyor.

🔹 Hidrojen, güneş ve nükleer enerji gibi fosil yakıt dışı seçenekler, yapay zekânın yükselen enerji talebi nedeniyle yeniden değerlendiriliyor.

🔹 San Francisco’da bu yıl yeni kiralanan ofis alanlarının yaklaşık yarısını yapay zekâ şirketleri oluşturuyor. New York’ta da yapay zekâ şirketleri Manhattan’daki ofis kiralamalarının son on yılın en yüksek düzeyine çıkmasında önemli rol oynuyor.

🔹 Yapay zekâ şirketlerinin ofis talebi, diğer şirketlerin uygun alan bulmasını zorlaştırıyor ve yüksek ücretli çalışanlar San Francisco’daki konut piyasasındaki baskıyı artırıyor.

🔹 Yapay zekâ şirketlerinin ofis kiralamalarını aşırı büyütmesi ve finans ile medya gibi sektörlerde yerel istihdamı azaltması, New York’taki iş dünyası çevrelerinde endişe yaratıyor.

🔹 Yapay zekâ şirketlerinin reklam harcamaları ile yapay zekâ destekli reklam üretimi, internet, mobil uygulamalar, video platformları, televizyon ve gazetelerdeki reklam artışını destekliyor.

🔹 Yapay zekânın reklam üretim maliyetlerini düşürmesi, şirketlerin reklam bütçelerine yılda on milyarlarca dolar ekliyor.

🔹 Yapay zekâ yatırımları yavaşlar veya çökerse tüketici ve şirket güveni ile ekonomik büyüme zarar görebilir; işletmelerin pazarlama harcamaları da azalabilir.

🔹 Nebraska Cumhuriyetçisi Don Bacon ile New Jersey Demokratı Josh Gottheimer, Temsilciler Meclisi üyelerinden ara seçim sonuçlarını kabul edeceklerine dair yazılı taahhüt istiyor.

🔹 Kamuya açık mektubu imzalayanlar, özgür ve adil seçimleri zayıflatma girişimlerine ve geçerli seçim belgesi sunan seçilmiş üyelerin göreve başlamasının engellenmesine veya geciktirilmesine karşı çıkma sözü veriyor.

🔹 Mektupta ayrıca eyaletler tarafından yasalarına uygun biçimde onaylanan seçim galiplerinin tanınması ve bu üyelerin Ocak 2027'de 120. Kongre'nin ilk gününde Temsilciler Meclisi Katibi listesine eklenmesinin desteklenmesi taahhüt ediliyor.

🔹 Girişim, mevcut Cumhuriyetçi çoğunluklu Temsilciler Meclisi'nin ocak ayında seçilmiş Demokratların göreve başlamasını parlamento usulleriyle engellemesi ihtimalini önlemeyi amaçlıyor.

🔹 Josh Gottheimer, 6 Ocak'ta Temsilciler Meclisi salonunda bulunduğunu ve üyelerin tahliye edilmek zorunda kaldığını söyledi. Gottheimer, son dönemde yaşananlar nedeniyle ek bir önlem alınmasının gerekli olduğunu belirtti.

🔹 Don Bacon, birkaç yıl önce bazı Demokratların, Iowa'da altı oy farkla kazandığı açıklanan Cumhuriyetçi bir adayın itirazla karşılaşmasını değerlendirdiğini söyledi. Bacon, eyalet onaylarına uyulması ve onaylı galiplerin göreve alınması gerektiğini belirtti.

🔹 New York Cumhuriyetçisi Mike Lawler ile Pennsylvania Cumhuriyetçisi Brian Fitzpatrick de mektubu imzaladı. Tüm Temsilciler Meclisi Demokratlarının destek vermesi halinde girişimin çoğunluğa ulaşması bekleniyor.

🔹 Trump yönetimi seçimler üzerindeki federal denetimi genişletmeye çalışırken, seçimleri yürütme konusunda asli yetkiye sahip eyaletlerle tekrarlanan anlaşmazlıklar yaşanıyor.

🔹 Heritage Foundation'da kıdemli araştırmacı Scott Yenor, Kongre'nin seçmen kimliği yasası bulunmayan veya yabancı uyrukluların oy kullanmasına göz yuman eyaletlerin temsilini reddedebileceğini ve seçmen listeleri uygun biçimde temizlenmediğinde yeni seçimler talep edebileceğini yazdı.

🔹 Mektup, Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ile Demokrat azınlık lideri Hakeem Jeffries'e gönderildi. Jeffries, 3 Kasım seçim sonuçlarının yeni Kongre'nin 3 Ocak'ta göreve başlamasıyla uygulanmasını sağlamak için gerekli adımları attıklarını söyledi.

🔹 Notre Dame hukuk profesörü Derek Muller, seçim sonuçları birbirine yakın değilse Cumhuriyetçilerin Demokratların Temsilciler Meclisi çoğunluğu olmasını engellemek için usul manevralarına başvurmasının düşük ihtimal olduğunu söyledi.

🔹 Temsilciler Meclisi geçmişte eyaletler tarafından onaylanan seçilmiş temsilcileri göreve almayı reddetti. 1960'ların sonlarında New York Demokratı Adam Clayton Powell Jr. hakkında yaşanan mücadele, Yüksek Mahkeme'nin seçim galiplerinin hangi koşullarda dışlanabileceğine sınırlamalar getirmesine yol açtı.

🔹 Trump yönetimi, Şubat ayında ABD Yüksek Mahkemesi’nin acil ekonomik yetkilere dayanan küresel gümrük vergilerini iptal etmesinin ardından vergileri kısmen yeniden uygulamak için ticaret ortaklarının zorla çalıştırmaya karşı yeterli önlem almadığı gerekçesine başvurdu.

🔹 Demokrat başsavcılar ve 20’den fazla eyaletin valileri, yeni gümrük vergilerinin geçersiz kılınması için New York merkezli federal mahkemeye başvurdu. Davacılar, zorla çalıştırma konusunun vergiler için bir bahane olarak kullanıldığını savundu.

🔹 Trump yönetimi, 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. bölümü kapsamında, zorla çalıştırmayı yeterince ele almadığını söylediği 60 ekonomiye karşı temmuz ayında işlem başlattı.

🔹 ABD, zorla çalıştırmayla bağlantılı ithalatı 1930’dan beri yasaklıyor. 2022’de yürürlüğe giren Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası, Sincan ile bağlantılı olabilecek malların ithalatını fiilen yasakladı.

🔹 ABD, ağustos itibarıyla yasa kapsamında yaklaşık 44 bin sevkiyatı inceledi ve çoğu elektronik ürünlerden oluşan yaklaşık 27 bin sevkiyatın ülkeye girişini reddetti.

🔹 Avrupa Birliği, zorla çalıştırmayla üretilen mallara yönelik ithalat yasağını Aralık 2027’ye kadar uygulamayı planlıyor.

🔹 Kanada, 2 Ekim itibarıyla zorla çalıştırma şüphesiyle 53 sevkiyatı inceleme için durdurdu ve biri tekstil, diğeri deniz ürünü olmak üzere iki sevkiyatın girişini engelledi. Kanada hükümeti haziran ayında daha sıkı bir zorla çalıştırma yasası önerdi.

🔹 Kolombiya, eylül sonunda zorla çalıştırmayla herhangi bir bağlantısı bulunan malların ithalatını yasakladı. Hindistan da temmuz ayında aynı yönde adım attı.

🔹 ABD Ticaret Temsilciliği, eylülde 50 ülkeyi zorla çalıştırma yasaklarının uygulanması ve denetlenmesine ilişkin eğitim için bir araya getirdi. Meksika ve Arjantin, küresel tedarik zincirlerinden zorla çalıştırmayı kaldırmak için çalışma taahhüdünde bulundu.

🔹 Zorla çalıştırmaya ilişkin yeni politikaların, ABD mahkemesinin kararından bağımsız olarak ülkeler tarafından geri alınması beklenmiyor.

🔹 Şirketler, gümrük vergileri ve dünya genelinde artan yaptırımlar nedeniyle tedarik zincirlerini daha ayrıntılı incelemeye başladı.

🔹 ABD’nin zorla çalıştırmaya yönelik gümrük vergileri dava konusu olsa da tedarik zincirlerine yönelik küresel denetimin sürmesi bekleniyor.