🔹 Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı güçlü bir lider olarak nitelendirdi ve bugüne kadar kendisinden istediği her şeyi yaptığını söyledi. NATO zirvesine katılma kararında toplantının Türkiye'de düzenlenmesinin etkili olduğunu belirtti.

🔹 Türkiye, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip olmayı sürdürürken Ukrayna, İran ve Gazze konularındaki diplomatik girişimlerde arabulucu rolünü güçlendirdi ve bölgesel güç olma hedefini ilerletti.

🔹 Trump'ın Avrupa'daki NATO müttefiklerini eleştirmesi ve ABD'nin ittifaktan çekilebileceğine yönelik açıklamaları, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu güçlendirdi.

🔹 Türkiye'nin savunma sanayisindeki kapasitesi NATO üyeleri açısından önem kazandı. Türk yapımı insansız hava araçları 33'ten fazla ülkeye ihraç ediliyor ve Baykar geçen yıl büyük bir İtalyan havacılık şirketiyle ortak girişim kurdu.

🔹 Bir Türk savunma şirketi, Teksas'taki ve Pentagon'un topçu mühimmatı tedarikinde öne çıkan tesislerinden birine ekipman tasarlayıp kurdu.

🔹 Trump, Erdoğan'ı Orta Doğu diplomasisinde önemli bir ortak olarak öne çıkardı. Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Trump ile Erdoğan arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu ve Türkiye'nin bölgede önemli bir ortak olduğunu söyledi.

🔹 Erdoğan, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve MİT Başkanı İbrahim Kalın, geçen yıl İsrail ile Hamas arasındaki ateşkesin sağlanmasına katkı sundu ve İran ile yaşanan çatışmalarda arabuluculuk girişimlerinde rol aldı.

🔹 ABD yönetimi, Türkiye'ye silah satışlarını ilerletmeye çalışıyor. Başkan Yardımcısı JD Vance, Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının satılmasına yönelik seçeneklerin değerlendirildiğini açıkladı.

🔹 Türkiye, Rusya ile ekonomik ilişkilerini sürdürmesine rağmen Ukrayna'ya insansız hava araçları ve savaş gemileri sağladı, Rusya-Ukrayna barış görüşmelerine ev sahipliği yaptı ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'i ağırladı.

🔹 Türk makamları, 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından ana muhalefet partisine yönelik kapsamlı yasal süreçler başlattı. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu dahil yüzlerce kişi tutuklandı. İmamoğlu hakkındaki yolsuzluk suçlamalarını reddediyor.

🔹 Hükümet yetkilileri, Ekrem İmamoğlu'nun yolsuzluk suçlamaları nedeniyle yargılandığını açıkladı.

🔹 NATO zirvesi süresince Ankara'da kamu gösterileri yasaklandı.

🔹 Haziran ayında düzenlenen gece operasyonlarında aktivistler, avukatlar, bir akademisyen ve bir LGBTQ hakları aktivisti terör suçlamalarıyla gözaltına alındı.

🔹 İran, Rusya, Kuzey Kore ve yaptırım altındaki diğer ülkeler, ABD yaptırımlarını aşmak amacıyla kripto para kullanımını önemli ölçüde artırdı. Bu ülkeler 2025 yılında yaklaşık 100 milyar dolar değerinde kripto varlığı işledi.

🔹 Bu ülkeler, işlemleri kolaylaştırmak için kendi dijital tokenlarını ve kripto para borsalarını geliştirerek daha karmaşık yöntemler kullanıyor.

🔹 İran ve Rusya, kripto paraları insansız hava araçları ile silah parçaları satın almakta kullandı. Rusya ayrıca yaptırım altındaki petrolünü kaçak yollarla taşıyan gemi personelinin maaşlarını kripto para ile ödedi.

🔹 Kuzey Kore, siber saldırılarla elde ettiği kripto paraları yakıt ve askeri ekipman satın almak için kullandı.

🔹 Kripto para işlemleri, geleneksel bankacılık sistemini devre dışı bırakarak yaptırımların uygulanmasını zorlaştırıyor.

🔹 ABD, İran ile olası barış anlaşmasını müzakere ettiği dönemde İran petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak gevşetti. Anlaşma sağlanamazsa petrol yaptırımlarını yeniden uygulamaya koyabileceğini açıkladı.

🔹 ABD geçen ay İran'ın en büyük platformlarından Nobitex dahil dört İran kripto para borsasını yaptırım listesine aldı. Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD'nin İran bağlantılı 1 milyar dolarlık kripto varlığa el koyduğunu açıkladı.

🔹 Birleşik Krallık da mayıs ayında Rusya hükümetini desteklediği şüphesiyle dünyanın büyük kripto para borsalarından HTX'i yaptırım listesine aldı. HTX yetkililerle iş birliği yapacağını açıkladı.

🔹 Kripto para sektörünün önemli bölümünün düzenlenmemiş olması ve işlemlerin anonim yapılabilmesi, yaptırımların uygulanmasını zorlaştırıyor.

🔹 İran'da son yıllarda onlarca kripto para borsası kuruldu. İran Devrim Muhafızları, özellikle Çin'e yapılan petrol satışlarından elde edilen ödemeleri almak için yurt içi ve yurt dışındaki kripto borsalarını kullandı.

🔹 Yaygın kullanılan yöntemlerden birinde Çinli alıcılar petrol ödemelerini Hong Kong'daki paravan şirketlerin hesaplarına yuan olarak yatırıyor. Bu fonlar kripto paraya çevrilerek İran kontrolündeki dijital cüzdanlara aktarılıyor. Ardından İran'daki yerel borsalarda riyale çevriliyor veya İran destekli grupların dijital cüzdanlarına gönderiliyor.

🔹 Rusya, yaptırımların ardından A7A5 adlı rubleye endeksli dijital tokenı geliştirdi. Kullanıcılar ruble karşılığında A7A5 satın alıyor, ardından bunu uluslararası işlemlerde kullanılabilen diğer kripto paralara dönüştürüyor.

🔹 A7A5, 2025 yılında 90 milyar doların üzerinde işlem gerçekleştirdi ve yaptırım uygulanmasına rağmen kullanılmaya devam etti.

🔹 Rus şirketleri, yaptırımları aşarak uluslararası ödemeler yapmak için farklı kripto para yöntemlerini de kullanmaya devam ediyor. ABD'de tutuklanan Yuri Gugnin'in, Rus müşteriler adına ABD finans sistemi üzerinden 500 milyon doların üzerinde işlem gerçekleştirdiği ve kara para aklama ile yaptırım ihlali suçlarını kabul ettiği açıklandı.

🔹 55-64 yaş grubunda kurulan yeni şirketlerin sayısı son on yılda %22 arttı. Aynı dönemde toplam nüfus artışı %0,6 oldu.

🔹 Emeklilik döneminde iş kuranlar, yıllar içinde edindikleri bilgi ve deneyimi kullanmayı, yeni alanlar denemeyi ve kendi kararlarını vermeyi hedefliyor.

🔹 Emeklilikte gelir elde etmeye devam etmek, birikimlerden daha az para çekilmesini sağlayabilir ve tasarrufların daha uzun süre korunmasına yardımcı olabilir.

🔹 İleri yaşta iş kurmak, emeklilik birikimlerinin işletmeye yatırılması nedeniyle finansal riskleri artırabilir. İşletme sahiplerinin, şirketlerini nasıl devredeceklerine veya satacaklarına ilişkin bir çıkış planı hazırlamaları önem taşıyor.

🔹 68 yaşındaki Margo Clayson, emekli olduktan sonra Idaho'da The Mighty Microgreen adlı işletmeyi kurdu. Şirket, birkaç gün içinde yetiştirilebilen mikro filiz yetiştirme kitleri satıyor.

🔹 Clayson haftada yaklaşık 15 saat çalışıyor. İşletmesi aylık vergi sonrası yaklaşık 800 dolar gelir sağlıyor ve çiftin aylık 3.043 dolarlık sosyal güvenlik gelirini destekliyor.

🔹 Artan enflasyon ve gümrük vergileri, ithal ettiği malzemelerin maliyetini yükseltti. Clayson işletmesini satmayı planlıyor ancak beslenme eğitimleri vermeye devam etmek ve üniversite eğitimini tamamlamak istiyor.

🔹 68 yaşındaki Rob Perry, emekli olduktan sonra Vermont'ta pandemi döneminde zorlanan bir baskı ve nakış işletmesini satın alarak Shirt Happens adıyla yeniden faaliyete geçirdi.

🔹 Perry haftada yaklaşık 40 saat çalışıyor. İşletme yılda 50.000-60.000 dolar serbest nakit akışı üretiyor ve Perry'nin toplam yıllık geliri sosyal güvenlik ödemeleri ile birlikte yaklaşık 135.000 dolara ulaşıyor.

🔹 Perry işletmeyi ileride devretmeyi planlıyor ancak uygun bir alıcı veya halef bulmakta zorlanıyor.

🔹 58 yaşındaki Roger Smith, kurumsal kariyerinden ayrıldıktan sonra Teksas'ta kapalı golf simülatörü franchise'ı Back Nine Golf'u açtı. İşe yaklaşık 430.000 dolar yatırım yaptı.

🔹 Smith haftada 15-30 saat çalışıyor. İşletmenin gelirleri giderlerini karşılıyor ve yatırımını önümüzdeki birkaç yıl içinde geri kazanmayı hedefliyor.

🔹 Mike ve Peggy Gibbs çifti, Kaliforniya'da kamu alanlarını iyileştirmek amacıyla Pacific Grove Cares adlı kâr amacı gütmeyen kuruluşu kurdu.

🔹 Çift maaş almadan haftada 30-40 saat çalışıyor. Emeklilik birikimlerini ve gönüllü desteğini kullanarak ağaç dikme, çevre düzenlemesi ve kamusal alanların bakımını yürütüyor.

🔹 Borçsuz yaşamaları, torunlarının eğitimine ve yerel yardım kuruluşlarına maddi destek sağlamalarına olanak tanıyor.

🔹 Küba, ekonomik kriz, yaptırımlar ve artan toplumsal huzursuzluğa rağmen geniş kapsamlı gözetim ağı sayesinde tek parti yönetimini sürdürüyor.

🔹 Ülkenin istihbarat sistemi, Sovyetler Birliği'nin KGB'si ve Doğu Almanya'nın Stasi teşkilatının desteğiyle oluşturuldu.

🔹 İnsan hakları kuruluşları, Küba'da 1.000'den fazla siyasi tutuklu bulunduğunu tahmin ediyor.

🔹 Son dönemde yakıt, gıda ve elektrik sıkıntıları artmasına rağmen güvenlik güçleri protestoları bastırmayı ve göstericileri gözaltına almayı sürdürüyor.

🔹 Devrimi Savunma Komiteleri (CDR), mahalle düzeyinde vatandaşların faaliyetlerini izliyor ve muhalif faaliyetleri yetkililere bildiriyor.

🔹 CDR üyeleri, mahallelerde kimlerin yaşadığını, eve girip çıkan kişileri ve hanelerin günlük yaşamını takip ediyor.

🔹 İçişleri Bakanlığına bağlı sivil giyimli güvenlik görevlileri ve muhbir ağı, muhalif grupları ve bağımsız oluşumları izleyerek faaliyetlerine sızıyor.

🔹 Eski bir Kübalı istihbarat görevlisine göre ülkede yaklaşık 140 bin devlet güvenlik personeli ve yaklaşık 500 bin muhbir bulunuyor.

🔹 Komünist Parti'nin gençlik örgütleri, eğitim kurumlarında öğrencilerin siyasi faaliyetlere katılımını ve davranışlarını denetliyor.

🔹 Yasaklı kitapların okunması ve yasaklanan şarkıların dinlenmesi engellenirken, muhalif içerikler takip ediliyor.

🔹 Devlet kontrolündeki sendikalar ve güvenlik birimleri kamu çalışanlarını izliyor; işten çıkarma uygulaması siyasi baskı aracı olarak kullanılabiliyor.

🔹 Akıllı telefonlarla internet erişiminin yaygınlaşması devlet medyasının bilgi tekelini zayıflatsa da protestolara ilişkin haberler resmî basında yer almıyor.

🔹 Bağımsız yayın organlarının faaliyetleri sınırlandırılırken, protesto görüntülerini paylaşan kişilerin gözaltına alındığı belirtiliyor.

🔹 Sansürü aşmak isteyen kullanıcılar VPN hizmetlerine yöneliyor.

🔹 Devlete ait tek telekomünikasyon şirketi Etecsa'nın güvenlik kurumlarıyla birlikte telefon görüşmelerini izlediği ve protesto bölgelerinde internet erişimini kısıtladığı belirtiliyor.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, iktidarını uzatmak ve parti üzerindeki kontrolünü güçlendirmek amacıyla üst düzey yetkililere yönelik geniş kapsamlı tasfiyeler yürütüyor.

🔹 Şi, görev süresini sınırlayan uygulamaları kaldırarak devlet başkanlığı ve parti liderliğini süresiz sürdürebilecek bir sistem oluşturdu.

🔹 Parti yönetiminde kendisine yakın isimlere daha fazla yetki verirken, yaşları nedeniyle halef olma ihtimali düşük isimleri kilit görevlere getiriyor.

🔹 Şi'nin üçüncü görev döneminden bu yana Politbüro üyeleri, savunma, dışişleri ve tarım bakanları ile çok sayıda askerî komutan, bölgesel yönetici ve kamu şirketi yöneticisi görevden alındı.

🔹 Politbüro üyeleri, Mao dönemindeki uygulamaya benzer şekilde her yıl birbirlerini ve kendilerini eleştirdikleri toplantılara katılıyor.

🔹 Çin Komünist Partisi'nin iç denetim kurumu, yaklaşık 100 milyon parti üyesinin faaliyetlerini ve sadakatini denetlemeye devam ediyor. Geçen yıl yaklaşık 1 milyon kişi parti disiplini kapsamında cezalandırıldı.

🔹 Şi, ekonomi, ulusal güvenlik ve kalkınma planları dahil birçok temel politika alanındaki karar alma süreçlerini doğrudan kendi kontrolünde topladı.

🔹 Çin'in yeni beş yıllık kalkınma planının hazırlanmasında alt düzey yetkililer ve dış uzmanların önerilerine önceki dönemlere göre daha sınırlı yer verildi.

🔹 "Yeni Dönem için Çin'e Özgü Sosyalizm Üzerine Şi Cinping Düşüncesi", Çin Komünist Partisi tüzüğü ve Çin Anayasası'nda yer almaya devam ediyor.

🔹 Partiye katılacak adayların bu ideolojiyi öğrenmesi zorunlu tutulurken, mevcut üyeler de düzenli eğitim programlarına katılıyor. Devlet medyası Şi Cinping'i ülkenin yeniden yükselişinin merkezindeki lider olarak öne çıkarıyor.

🔹 Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik saldırıları 2026 yılında rekor seviyeye çıktı ve Rusya son on yılların en ciddi akaryakıt krizini yaşamaya başladı.

🔹 Rochan Consulting verilerine göre Ukrayna, mayıs ayında Rus rafinerilerine 16 başarılı saldırı düzenleyerek aylık rekor kırdı.

🔹 2026'nın başından bu yana Rus rafinerileri en az 194 kez hedef alındı. Bu sayı geçen yılın aynı dönemine göre 11 kat arttı.

🔹 Ukrayna ve Rusya, 2026'da uzun menzilli insansız hava aracı ve füze saldırılarının sayısını savaşın başlangıcından bu yana en yüksek seviyeye çıkardı.

🔹 Rusya Savunma Bakanlığı saldırıların büyük bölümünün engellendiğini açıklasa da, saldırıların yoğunluğu stratejik enerji tesislerine isabet eden saldırıların artmasına yol açtı.

🔹 Ukrayna'nın saldırıları nedeniyle Rusya bölgelerinin yarısından fazlasında akaryakıt satışlarına kısıtlama getirildi ve birçok bölgede akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu.

🔹 Haziran ayında Ukrayna, Moskova'daki tek petrol rafinerisini birkaç kez hedef aldı ve çıkan yangınlar başkent üzerinde yoğun duman oluşmasına neden oldu.

🔹 Analistler, Ukrayna'nın daha fazla uzun menzilli İHA üretmesi, seri üretim kapasitesini artırması ve operasyon yönetimini geliştirmesinin saldırıların etkinliğini yükselttiğini değerlendiriyor.

🔹 Üst düzey Ukraynalı yetkililer, ABD istihbarat desteğinin İHA rotalarının planlanmasına ve Rus hava savunmasının aşılmasına katkı sağladığını belirtti.

🔹 Rusya Savunma Bakanlığı verilerine göre 2026'nın ilk altı ayında Rusya ve işgal altındaki Ukrayna bölgelerinde toplam 63 bin 933 Ukrayna İHA'sının düşürüldüğü açıklandı.

🔹 Rusya, mayıs ayında 14 bin 195, haziran ayında ise 17 bin 832 Ukrayna İHA'sını engellediğini duyurdu.

🔹 Ukrayna, enerji tesislerinin yanı sıra lojistik, sanayi ve ihracat altyapısını aynı anda hedef alan daha geniş kapsamlı bir strateji uyguluyor.

🔹 Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, uzun menzilli birliklerin yaz boyunca 40 günlük yoğun bir operasyon yürüteceğini açıkladı.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise askeri hedeflerinden vazgeçmeyeceğini belirterek Rusya'nın savaşı kazandığını ve hedeflerine ulaşabileceğini savundu.

🔹 Ukraynalı yetkililer, ABD arabuluculuğundaki üçlü barış görüşmelerinin yaz sonundan önce yeniden başlamasının beklenmediğini ifade etti.

🔹 Ukrayna istihbarat değerlendirmesine göre Putin, Rus ordusuna yıl sonuna kadar Donetsk bölgesinin tamamını ele geçirme talimatı verdi.

🔹 Rusya son aylarda Ukrayna'ya yönelik hava saldırılarını da artırdı. Ukrayna verilerine göre şubat ayından bu yana her ay 5 binden fazla füze ve İHA saldırısı düzenlendi.

🔹 Rusya'nın perşembe günü Kiev'e düzenlediği saldırıda 74 füze ve yaklaşık 500 İHA kullanıldı. Saldırılarda en az 30 kişi hayatını kaybetti, 90'dan fazla kişi yaralandı.

🔹 Çinli yetkililer, bilim insanlarının araştırmalarını yabancı akademik dergilerde yayımlama teşvikini azaltacak düzenlemeleri değerlendiriyor.

🔹 Üniversiteler ve araştırma kurumlarından, akademik terfi ve kadro değerlendirmelerinde uluslararası dergilerde yayımlanan makalelere verilen ağırlığın azaltılması veya kaldırılması istenebilir.

🔹 Düzenlemeler, bilimsel yayınlar yoluyla sanayi ve teknoloji alanındaki yeniliklerin yurt dışına sızabileceği yönündeki ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle gündeme geldi.

🔹 Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı geçen ay bir araştırmacıyı, uluslararası dergi ve konferanslara gönderdiği çalışmalarda önemli teknik bilgileri sızdırmakla suçladı.

🔹 Bilim ve Teknoloji Bakanlığı dahil çeşitli kurumlar, bilimsel değerlendirme sistemine ulusal güvenlik kriterlerini de ekleyecek yeni bir çerçeve üzerinde çalışıyor.

🔹 Yetkililer, uluslararası konferanslara gönderilen çalışmaların, yabancı dergilerde yayımlanacak makalelerin ve uluslararası araştırma iş birliklerinin güvenlik incelemesinden geçirilmesini zorunlu tutuyor.

🔹 Çin, geçen yıldan bu yana yerli araştırmacıları yüksek etkili çalışmalarını Çin'deki akademik dergilerde yayımlamaya teşvik ediyor ve yabancı yayınlara yönelik denetimleri sıkılaştırıyor.

🔹 Uluslararası bilimsel yayıncılar, yılbaşından bu yana Çin'den gelen makale başvurularında azalma gözlemlediklerini belirtiyor.

🔹 Geçen yıl Çin Ulusal Doğa Bilimleri Vakfı, ilk kez desteklediği projelerde temsil niteliğindeki makalelerin en az %20'sinin Çin'deki dergilerde yayımlanmasını şart koştu.

🔹 Çin'in bilim politikası, küresel iş birliği ve uluslararası yayın odaklı yaklaşımdan bilgi paylaşımını daha sıkı kontrol eden bir modele yöneliyor.

🔹 Çin merkezli araştırmacılar, 2024 yılında Science Citation Index (SCI) kapsamındaki makalelerin yaklaşık üçte birini yayımladı. Bu oran yirmi yıl önce yaklaşık %5 seviyesindeydi.

🔹 Yetkililer, SCI endeksli yayınlara aşırı odaklanmanın akademik usulsüzlükleri, şişirilmiş yayın performanslarını ve manipüle edilmiş verilerle hazırlanan çalışmaları teşvik ettiğini değerlendiriyor.

🔹 Bazı Çinli bilim insanları, güvenlik denetimlerinin yurt dışında yayın yapmayı zorlaştırdığını belirtirken, bazı araştırmacılar ise Çin'in birçok alanda teknoloji liderliğine ulaştığını ve kritik bilgilerin daha dikkatli paylaşılması gerektiğini savunuyor.

🔹 İran savaşı sırasında petrol fiyatlarındaki sert dalgalanmalar bireysel yatırımcı ilgisini artırırken, dünyanın en büyük türev borsası CME Group petrol piyasasına erişimi kolaylaştıracak yeni bir ürün başlatıyor.

🔹 Ağustos sonundan itibaren bireysel yatırımcılar, haftanın yedi günü 24 saat boyunca yalnızca 10 varillik Batı Teksas (WTI) ham petrol vadeli işlem sözleşmeleri alıp satabilecek.

🔹 Yaklaşık 700 dolar değerindeki yeni sözleşmeler, mevcut 100 ve 1.000 varillik vadeli işlem kontratlarına göre çok daha düşük sermayeyle işlem yapılmasına olanak sağlayacak.

🔹 Hyperliquid ve Binance gibi platformların emtia bağlantılı ürünlerde 7/24 işlem imkânı sunması da bireysel yatırımcıların petrol piyasasına yönelmesini hızlandırdı.

🔹 İran savaşının başlamasının ardından petrol fiyatlarındaki sert hareketler, daha önce ağırlıklı olarak enerji şirketleri, bankalar ve hedge fonlarının işlem yaptığı piyasaya bireysel yatırımcıların girişini artırdı.

🔹 CME Group, mevcut mikro petrol kontratlarının işlem hacminin mart ayında geçen yılın aynı dönemine göre 11 kat arttığını açıkladı.

🔹 Enerji analistleri, son dönemde petrol piyasasına önemli miktarda bireysel yatırımcı sermayesi girdiğini ve bunun fiyat hareketleri üzerinde etkili olabileceğini belirtiyor.

🔹 Yeni 10 varillik kontratın, yatırımcılara petrol şirketi hisseleri veya emtia fonları yerine doğrudan petrol fiyatlarına yatırım yapma imkânı sağlayacağı ifade ediliyor.

🔹 IG Group, savaş süresince platformundaki petrol işlemlerinin geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yedi kat arttığını, mart-mayıs döneminde petrol işlemlerinin toplam işlem hacminin %13'ünü oluşturduğunu açıkladı.

🔹 eToro ise savaşın başlamasından sonraki üç ayda petrol işlemlerinin geçen yıla göre yaklaşık 16 kat arttığını bildirdi.

🔹 Piyasa uzmanları, küçük hacimli kontratların bireysel yatırımcıların petrol piyasasına erişimini kolaylaştırdığını ancak jeopolitik gelişmelerin etkisi azaldığında bu talebin sürüp sürmeyeceğinin belirsiz olduğunu belirtiyor.

🔹 CME Group, vadeli işlem piyasalarına erişimin son yıllarda önemli ölçüde kolaylaştığını ve bireysel yatırımcı ilgisinin uzun vadede artmaya devam etmesini beklediğini ifade etti.

🔹 Fransa'nın, Birleşik Krallık bağlantılı projeleri AB'nin 150 milyar avroluk Safe savunma fonunun dışında bırakma girişimi, Fransa'nın kendi savunma projeleri için almayı planladığı düşük maliyetli kredilerin azalmasına yol açtı.

🔹 Fransa, Safe fonundan 16,2 milyar avro talep etti ancak Avrupa Komisyonu 15,1 milyar avroluk krediye onay verdi.

🔹 Kesinti, Fransa'nın savunduğu uygunluk kuralları nedeniyle Birleşik Krallık bağlantılı bazı projelerin fon kapsamı dışında kalmasından kaynaklandı.

🔹 Fon dışında kalan projeler arasında Airbus, BAE Systems ve Leonardo ortaklığındaki füze üreticisi MBDA'nın projeleri de yer aldı.

🔹 MBDA'nın Birleşik Krallık ve Fransa'daki birimleri, Ukrayna'nın kullandığı uzun menzilli Storm Shadow/SCALP füzelerini birlikte üretiyor.

🔹 Safe fonu kapsamında desteklenecek ürünlerin değerinin en az %65'inin AB tek pazarı, Norveç, İzlanda veya Ukrayna kaynaklı olması gerekiyor.

🔹 AB ile Güvenlik ve Savunma Ortaklığı imzalayıp mali katkı sağlayan ülkeler bu kuraldan muaf tutulabiliyor. Şu ana kadar bu şartları yalnızca Kanada yerine getirdi.

🔹 Birleşik Krallık geçen yıl AB ile savunma anlaşması imzalasa da, mali katkı konusunda taraflar uzlaşamadığı için Safe fonuna katılamadı.

🔹 Avrupa'nın en gelişmiş silah programlarının önemli bölümü Birleşik Krallık teknolojisine dayanıyor ve bu nedenle Safe kredilerinden yararlanamıyor.

🔹 MBDA ve Thales gibi şirketler, iç içe geçmiş tedarik zincirleri nedeniyle Birleşik Krallık'ın programa dahil edilmesi için girişimlerde bulundu.

🔹 Fransa, buna rağmen Safe fonundaki uygunluk kriterlerini desteklemeye devam ettiğini ve amacın Avrupa savunma sanayisini güçlendirmek olduğunu açıkladı.

🔹 ABD'nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker, AB savunma girişimlerindeki korumacı kuralların ABD, Birleşik Krallık, Türkiye ve diğer AB dışı müttefikleri dışlamasına karşı çıktı.

🔹 Macaristan ve İtalya dahil bazı ülkeler, hak kazandıkları Safe kredilerinin tamamını kullanmayı planlamıyor.

🔹 AB yetkilileri, kullanılmayan kredi kapasitesinin 18 milyar avroya kadar ulaşabileceğini ve Avrupa Komisyonu'nun kalan kredileri sonbaharda yeniden tahsis etmeyi planladığını belirtti.

🔹 Almanya gibi düşük borçlanma maliyetine sahip ülkeler Safe fonundan yararlanmayı cazip görmezken, AB içinde savunma harcamaları için ilave borçlanmaya yönelik talebin sınırlı olduğu ifade edildi.

🔹 Birleşik Krallık'ta genç işsizliği %15,8'e yükseldi ve eğitimde, istihdamda veya mesleki eğitimde olmayan gençlerin sayısı 1 milyonu aştı.

🔹 Çıraklık eğitimi alan gençlerin sayısı son yıllarda önemli ölçüde azalırken, 19 yaş altındaki yeni çırak sayısı pandemi döneminden bu yana en düşük seviyeye geriledi.

🔹 Kamuoyu araştırmaları, 18 yaşındaki gençlerin %51'inin üniversite yerine çıraklığı tercih edeceğini, üniversiteyi tercih edenlerin oranının ise %33 olduğunu gösteriyor.

🔹 Mühendislik sektöründe çıraklık başlangıçları 2016'daki 78 binden 2025'te 45 bine düştü.

🔹 Buna karşın sektörde yaklaşık 40 bin nitelikli çalışan açığı bulunuyor ve mevcut iş gücünün %20'sinin önümüzdeki beş yıl içinde emekli olması bekleniyor.

🔹 İşverenler, çırakların şirkette uzun süre kaldığını ve işe hazır şekilde yetiştiğini, üniversite mezunlarının ise daha düşük bağlılık gösterdiğini belirtiyor.

🔹 İşverenler, artan maliyetler, düşük devlet desteği ve yoğun bürokrasi nedeniyle çıraklık programlarını yürütmekte zorlanıyor.

🔹 Mühendislik teknisyenliği için devletin sağladığı eğitim desteği 2016'dan bu yana neredeyse değişmezken, aynı dönemde enflasyon ve ücretler önemli ölçüde arttı.

🔹 Küçük işletmeler, karmaşık başvuru süreçleri ve yüksek maliyetler nedeniyle çırak istihdam etmekte büyük şirketlere göre daha fazla zorluk yaşıyor.

🔹 2016'da yürürlüğe giren çıraklık vergisinin işveren teşviklerini bozduğu ve kaynakların gençlerden çok mevcut yetişkin çalışanların eğitimine yönelmesine yol açtüğü belirtiliyor.

🔹 2024-2025 döneminde yeni çırakların yarısından fazlasını 25 yaş ve üzerindeki çalışanlar oluştururken, 19 yaş altındakilerin payı beşte birin altında kaldı.

🔹 Çıraklık fonlarının önemli bölümü mevcut beyaz yakalı çalışanların lisans ve yüksek lisans düzeyindeki eğitimlerinde kullanılıyor.

🔹 İşçi Partisi hükümeti, büyük ölçekli yeniden yapılanmalar ve yeni programlar başlatsa da işverenler bunların temel sorunları çözmediğini ifade ediyor.

🔹 Yazıda, başarılı Avrupa modellerine benzer şekilde yerel iş gücü piyasalarına dayalı, daha az bürokratik ve sürdürülebilir finansmana sahip bir çıraklık sisteminin gerekli olduğu vurgulanıyor.