🔹 ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink, ABD’nin uzayda silah konuşlandırdığını açıkladı ancak silahların türü, çalışma biçimi veya başka uzay cisimlerini hedef alıp almadığına ilişkin ayrıntı vermedi.
🔹 Secure World Foundation’ın 2026 Küresel Karşı Uzay Yetenekleri Raporu, 13 ülkenin geliştirdiği karşı uzay sistemlerini beş kategoride inceliyor.
🔹 Bu sistemler arasında uydulara yaklaşabilen, onları inceleyebilen, devre dışı bırakabilen veya yok edebilen uydular; karadan, havadan ya da denizden fırlatılan uydu savar füzeleri; elektronik harp sistemleri, lazerler, yüksek güçlü mikrodalgalar ve uzay ağlarını hedef alan siber operasyonlar bulunuyor.
🔹 Victoria Samson, yörüngedeki uyduların varlığı ve fiziksel konumunun büyük ölçüde şeffaf olduğunu, ancak yetenekleri ve kullanım amaçlarının anlaşılmasının daha zor olduğunu söyledi.
🔹 1976 tarihli anlaşmaya taraf ülkeler, hükümetler ve özel şirketler tarafından gerçekleştirilen fırlatmalar ile uzay cisimlerinin genel işlevi hakkında bilgi vermek zorunda; ancak bu cisimlerin kullanım amacına ilişkin ayrıntı sunmaları gerekmiyor.
🔹 Çin, 2021’de bir uyduya yaklaşabilen, onu kavrayıp yörüngeden çıkarabilen robotik kollu bir sistemi test etti. Çin, 2022’de bu sistemle ölü uydularından birini ilk kez yörüngeden çıkardı.
🔹 ABD, Rusya’nın uzay tabanlı yeni bir uydu savar silah geliştirdiği konusunda iki yıl önce uyarıda bulundu. John Kirby, silahın nükleer kapasiteye sahip olup olmadığı konusunda yorum yapmadı ancak böyle bir sistemin Dış Uzay Anlaşması’nı ihlal edeceğini söyledi; Rusya ise yeni bir yetenek geliştirdiğini reddetti.
🔹 Dış Uzay Anlaşması, nükleer silahların ve diğer kitle imha silahlarının yörüngeye yerleştirilmesini, gök cisimlerine konuşlandırılmasını veya başka yollarla uzaya yerleştirilmesini yasaklıyor. Anlaşma, uzayın yalnızca barışçıl amaçlarla kullanılmasını öngörüyor.
🔹 Uzmanlar, anlaşmanın geleneksel silahları açıkça yasaklamaması ve uzay faaliyetleri için doğrulama mekanizmalarının yetersiz kalması nedeniyle güncel sorunları karşılamadığını söylüyor.
🔹 Uzayda tüm silahları yasaklayacak yeni bir çerçeve üzerindeki uluslararası görüşmeler, hangi sistemlerin uzay silahı sayılacağı konusunda uzlaşma sağlanamaması nedeniyle ilerlemiyor. Birçok sistem hem sivil hem askeri amaçlarla kullanılabildiği için tanım yapmak zorlaşıyor.
🔹 Rusya’nın Kasım 2021’de işlevsiz bir Sovyet uydusunu uydu savar füzeyle imha etmesi, 1.500’den fazla uzay enkazı parçası oluşturdu ve Uluslararası Uzay İstasyonu ile Çin’in Tiangong istasyonundaki astronotlara yönelik riski artırdı.
🔹 Meink’in sözünü ettiği ABD silahlarının, uzay enkazı oluşturmadığı için kinetik olmayan ve sinyal karıştırıcı sistemler olması mümkün. Avrupa Uzay Ajansı, Dünya yörüngesinde yaklaşık 46.950 parçanın düzenli olarak izlendiğini ve istatistiksel modellere göre milyonlarca daha küçük enkaz parçasının bulunduğunu tahmin ediyor.