🔹 Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerin çok iyi ilerlediğini ve hafta sonuna kadar bir anlaşma sağlanabileceğini söyledi.

🔹 ABD ve İran müzakerecileri yaklaşık bir hafta önce ateşkesi 60 gün uzatacak ve İran’ın nükleer programına ilişkin yeni görüşmeleri başlatacak geçici bir mutabakata vardı.

🔹 Trump, anlaşmada bazı değişiklikler yapılmasını istiyor.

🔹 İran tarafı yeni taleplere boyun eğeceğine dair bir işaret vermiyor.

🔹 Bu hafta ABD ve İran arasında gerçekleşen karşılıklı saldırılar ateşkesin geleceğine ilişkin endişeleri artırdı.

🔹 Trump, ateşkes ihlallerinin önemini küçümseyerek bölgede ateşkesin daha sınırlı çatışmaların yaşandığı bir durum anlamına gelebileceğini söyledi.

🔹 Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak geçici bir anlaşmanın henüz sağlanamaması küresel enerji fiyatlarını yüksek seviyelerde tutuyor.

🔹 Üç aydır süren çatışma, gıda, yakıt ve diğer ürünlerin maliyetlerine ilişkin küresel kaygıları artırıyor.

🔹 Trump, müzakerelerin yavaşlaması halinde bunu önemsemediğini ve görüşmelerin sıkıcı hale geldiğini söyledi.

🔹 Yönetim içinde ve Trump’a yakın çevrelerde başkanın giderek daha zor bir pozisyona sürüklendiğine yönelik endişeler artıyor.

🔹 Demokratlar yükselen petrol fiyatlarını Trump’a karşı siyasi bir konu haline getiriyor.

🔹 Cumhuriyetçi Parti içindeki bazı şahin isimler ise çatışmadan erken çıkılmasının İran karşısında geri adım anlamına geleceğini savunuyor.

🔹 Pentagon yetkilileri, bazı Cumhuriyetçi siyasetçiler ve Körfez ülkelerindeki müttefikler yeni bir bombardıman kampanyasına dönülmesine karşı çıkıyor.

🔹 ABD’nin kullandığı bazı kritik mühimmat stoklarının yeniden doldurulmasının üç yıla kadar sürebileceği değerlendiriliyor.

🔹 Körfez ülkeleri, İran’ın altyapı ve enerji tesislerine misilleme yapmasından endişe duyuyor.

🔹 İsrail ve Washington’daki bazı şahin çevreler, mevcut aşamada yapılacak bir anlaşmanın İran’a taviz anlamına geleceğini savunuyor.

🔹 Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı gergin görüşmede İsrail’den geri adım atmasını istedi.

🔹 İsrail ve Lübnan yeni bir ateşkes sürecini yeniden başlatma konusunda anlaşmaya vardı.

🔹 Hizbullah, İsrail-Lübnan görüşmelerinin tarafları arasında yer almadı.

🔹 İran, savaş alanında ve müzakere masasında Trump’a siyasi bir zafer görüntüsü vermemekte kararlı görünüyor.

🔹 Temsilciler Meclisi, İran’a yönelik askeri faaliyetlerin durdurulmasını isteyen sembolik bir kararı kabul etti.

🔹 Karara dört Cumhuriyetçi milletvekili de destek verdi.

🔹 Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın üst düzey kadrolarının ve ekonomisinin ağır darbe aldığını belirterek İran’ın güçlü durumda olduğu görüşünü reddetti.

🔹 Demokrat senatörler, savaşın ABD’de yaşam maliyetleri üzerindeki etkisinin yeterince dikkate alınmadığını savunuyor.

🔹 Kamuoyu araştırmacıları, savaşın uzamasının özellikle rekabetçi seçim bölgelerindeki Cumhuriyetçiler açısından siyasi risk oluşturduğunu değerlendiriyor.

🔹 ABD, Avrupa’daki NATO müttefikleri ve Kanada’dan ittifak savunma planlarına daha fazla insanlı ve insansız hava aracı ile savaş gemisi tahsis etmelerini istedi.

🔹 Talep, Washington’ın NATO’ya tahsis ettiği bazı askeri kabiliyetleri azaltma kararının ardından geldi.

🔹 Trump yönetimi, NATO Kuvvet Modeli kapsamında kriz dönemlerinde kullanılabilecek ABD askeri katkısını düşürme kararı aldı.

🔹 Donald Trump, Avrupa ülkelerinin kıtanın konvansiyonel savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini uzun süredir savunuyor.

🔹 Reuters’ın ulaştığı askeri verilere göre ABD; yakıt ikmal uçakları, savaş uçakları, insansız hava araçları ve savaş gemilerini kapsayan geniş bir alanda katkısını azaltmayı planlıyor.

🔹 NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Komutanı Alexus Grynkewich, Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın özellikle hava ve deniz unsurlarında kısa vadede devreye girebileceğini söyledi.

🔹 Grynkewich, NATO Kuvvet Modeli’nin ABD güçlerine aşırı derecede bağımlı hale geldiğini belirtti.

🔹 Aynı anda birden fazla bölgede çatışma yaşanması ihtimalinin bu değişimi gerekli kıldığını ifade etti.

🔹 NATO, Avrupa ülkelerinin ve Kanada’nın mevcut veya yakında sahip olacağı kabiliyetlerin ABD’deki azaltımları telafi edebileceğini düşünüyor.

🔹 NATO askeri karargâhı, savunma kapasitesinde boşluk oluşmasının beklenmediğini açıkladı.

🔹 Yetkililer, müttefik ülkelerin mevcut imkânlarını NATO’ya tahsis etmelerinin yeterli olacağını belirtti.

🔹 Plan kapsamında NATO’ya tahsis edilen ABD F-15 ve F-15E savaş uçaklarının sayısı yaklaşık üçte bir azalarak 99’a düşecek.

🔹 NATO’ya tahsis edilen MQ-4 ve MQ-9 Reaper insansız hava araçlarının sayısı da yarıya inerek 12 olacak.

🔹 Askeri kaynaklar, MQ-9 sayısındaki azalmanın NATO’nun gözetleme ve keşif kapasitesini olumsuz etkileyebileceğini söyledi.

🔹 Bazı Avrupa ülkeleri, ABD’nin NATO’ya olan askeri desteğini daha da azaltabileceği veya tamamen çekilebileceği ihtimalinden endişe duyuyor.

🔹 Eski Pentagon yetkilisi Jim Townsend, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını ve NATO’ya tahsis ettiği kabiliyetleri azaltmasının müttefiklere ve Rusya’ya yanlış bir siyasi mesaj vereceğini söyledi.

🔹 SpaceX, halka arzında hisse başına fiyatı 135 dolar olarak açıkladı.

🔹 Şirket, fiyatı halka arzdan yaklaşık bir hafta önce duyurarak Wall Street'teki geleneksel fiyat belirleme sürecinin dışına çıktı.

🔹 Halka arzın 75 milyar dolar kaynak toplaması hedefleniyor.

🔹 Bu değerleme SpaceX’in piyasa değerini yaklaşık 1,75 trilyon dolara çıkaracak.

🔹 Halka arzın gerçekleşmesi halinde SpaceX, ABD borsalarında işlem gören en değerli 10 şirket arasına girecek.

🔹 Yatırımcı tanıtım turu 5 Haziran’da başlayacak, nihai fiyatlamanın 11 Haziran’da yapılması ve işlemlerin ertesi gün Nasdaq’ta başlaması planlanıyor.

🔹 Elon Musk, halka arz sürecinde bireysel yatırımcılara alışılmışın üzerinde pay verilmesini destekliyor.

🔹 Şirket, kurucu kontrolünü güçlü şekilde koruyacak bir yönetim yapısı oluşturmayı planlıyor.

🔹 SpaceX ayrıca önemli endekslere erken dahil olma olasılığı üzerinde çalışıyor.

🔹 Reuters’ın daha önce aktardığı bilgilere göre halka arzın yüzde 30’una kadar olan kısmı bireysel yatırımcılara ayrılabilir.

🔹 Bazı yatırımcılar şirket için yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık değerleme öngörürken SpaceX yaklaşık 1,75 trilyon dolarlık değerleme hedefliyor.

🔹 Analistler, şirketin gelirlerine göre oluşan değerleme çarpanlarının oldukça yüksek seviyelerde bulunduğunu belirtiyor.

🔹 GSMA Intelligence Araştırma Başkanı Tim Hatt, yaklaşık 90 katın üzerindeki gelir çarpanının olağan ölçütlere göre yüksek olduğunu söyledi.

🔹 Hatt, SpaceX’in faaliyet alanı ve iş modeli nedeniyle doğrudan karşılaştırılabilecek halka açık şirket bulunmadığını ifade etti.

🔹 SpaceX’in geliri 2025 yılında yüzde 33 artarak 18,67 milyar dolara yükseldi.

🔹 Şirket aynı yıl 4,94 milyar dolar net zarar açıkladı.

🔹 SpaceX; uzay teknolojileri, telekomünikasyon ve savunma alanlarında faaliyet gösteriyor.

🔹 Wall Street’te çok sayıda yatırımcı ve finans kuruluşu halka arza katılmak için yoğun ilgi gösteriyor.

🔹 Büyük uluslararası bankalar, kendi ülkelerindeki varlıklı bireysel yatırımcıları halka arza dahil etmek için çalışıyor.

🔹 Geleneksel halka arzlarda ağırlık büyük fonlara verilirken SpaceX bireysel yatırımcı katılımını belirgin şekilde artırmayı hedefliyor.

🔹 Bazı yatırımcılar, halka arza olan yoğun ilginin önemli ölçüde Elon Musk’ın kişisel itibarı ve yatırımcılar üzerindeki etkisinden kaynaklandığını düşünüyor.

🔹 Tesla, Teksas'taki Austin metropol bölgesinde gözetimsiz robotaksi hizmetini kullanıma sunduğunu açıkladı.

🔹 Şirket, otonom yolcu taşıma operasyonlarını hızlandırmayı hedefliyor.

🔹 Robotaksi hizmetinin genişletilmesi ve Tam Otonom Sürüş (FSD) yazılımının yaygınlaşması Tesla'nın büyüme stratejisinin temel unsurları arasında yer alıyor.

🔹 Elon Musk, şirketin odağını elektrikli araçlardan yapay zekâ ve robotik teknolojilere kaydırdı.

🔹 Tesla'nın resmi robotaksi hesabı, hizmetin artık Austin metropol bölgesinin tamamında kullanılabildiğini duyurdu.

🔹 Robotaksi hizmeti Austin'de yaklaşık bir yıldır faaliyet gösteriyor.

🔹 Kullanıcılar zaman zaman 30 dakikayı aşan bekleme süreleriyle karşılaşıyor.

🔹 Austin yetkililerinin verilerine göre Tesla'nın şehirde yaklaşık 50 robotaksi aracı bulunuyor.

🔹 Aynı bölgede Alphabet'in Waymo birimi 250'den fazla araç işletiyor.

🔹 Elon Musk, insan güvenlik görevlisi bulunmayan tam otonom araçların bu yılın ilerleyen dönemlerinde ABD genelinde daha yaygın hale gelmesini beklediğini söyledi.

🔹 Tesla nisan ayında robotaksi hizmetini Dallas ve Houston'da da devreye almaya başladığını açıklamıştı.

🔹 Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) Orta Doğu’daki çatışmalarda ciddi bir tırmanış yaşanmaması halinde haziran ayında faiz artırması bekleniyor.

🔹 Piyasalar, 15-16 Haziran toplantısında kısa vadeli politika faizinin yüzde 0,75’ten yüzde 1’e çıkarılmasına yaklaşık yüzde 80 olasılık veriyor.

🔹 Faizin yüzde 1’e yükselmesi halinde BOJ politika faizi 1995’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaşacak.

🔹 BOJ Başkanı Kazuo Ueda, son konuşmasında enflasyonla mücadele vurgusunu güçlendirerek haziran ayında faiz artırımı beklentilerini artırdı.

🔹 Reuters’a konuşan kaynaklar, çatışmalarda ciddi bir tırmanış olmadığı sürece faiz artışının yüksek ihtimal olduğunu söyledi.

🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen enerji maliyetleri Japonya’daki fiyat baskılarını artırıyor.

🔹 Toptan eşya enflasyonundaki yükseliş, şirketlerin maliyet artışlarını tüketicilere daha hızlı yansıttığı endişesini güçlendirdi.

🔹 Yetkililer, tüketici enflasyonunun BOJ’un yüzde 2 hedefinin üzerinde kalabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Yenin yeniden değer kaybetmesi ithalat maliyetlerini artırarak enflasyonu daha da yukarı çekiyor.

🔹 BOJ Yönetim Kurulu üyeleri Kazuyuki Masu ve Junko Koeda, fiyat baskılarının arttığı uyarısında bulundu.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi’den haziran ayında olası bir faiz artışına yönelik açık bir itiraz gelmedi.

🔹 Ueda, 22 Mayıs’taki görüşmede Takaichi’nin hükümetin artan yaşam maliyetlerinin etkisini hafifletmek için adımlar attığını hatırlattığını söyledi.

🔹 Eski BOJ Yönetim Kurulu üyesi Makoto Sakurai, Takaichi’nin haziran ayında faiz artışını fiilen kabul etmiş göründüğünü söyledi.

🔹 BOJ, bu ayki toplantıda Mart 2027’ye kadar uygulanacak yeni tahvil alım planını da değerlendirecek.

🔹 Banka, 2024’ten bu yana sürdürdüğü bilanço küçültme süreci kapsamında tahvil alımlarını azaltıyor.

🔹 Kaynaklar, BOJ’un piyasalarda aşırı oynaklık yaratmamak için gelecek mali yılda tahvil alımlarındaki azaltım hızını durdurmaya veya yavaşlatmaya eğilimli olduğunu söyledi.

🔹 Ueda, tahvil piyasasının işleyişinin alımların azaltılmasıyla birlikte istikrarlı şekilde iyileştiğini belirtti.

🔹 BOJ, Japon devlet tahvili piyasasında istikrarın korunmasının önemini vurguluyor.

🔹 Tayvan, 2029 başına kadar gemisavar füze envanterini 1.800’ün üzerine çıkarmayı hedefliyor.

🔹 Yeni kapasite, Çin’in olası ablukası veya işgal girişimine karşı caydırıcılığı artırmayı amaçlıyor.

🔹 Füzeler uçaklardan, savaş gemilerinden ve kara konuşlu mobil platformlardan ateşlenebiliyor.

🔹 Tayvan, Çin’in üstün ateş gücüne karşı daha düşük maliyetli ancak yüksek etkili silahlara dayanan asimetrik savunma stratejisini benimsiyor.

🔹 Bu strateji kısa menzilli füzeleri, deniz dronlarını ve hava dronu sürülerini de kapsıyor.

🔹 Tayvan ordusu, olası bir Çin hava ve füze bombardımanının ilk aşamasından sağ çıkabilecek dayanıklı bir kuvvet yapısı oluşturmayı hedefliyor.

🔹 Amaç, saldırının ardından işgal filosuna veya ada çevresindeki abluka kuvvetlerine karşı karşı saldırı düzenleyebilmek.

🔹 Tayvanlı askeri yetkililer, Ukrayna’nın Karadeniz’de füze ve deniz dronlarıyla Rus gemilerine verdiği zararları önemli bir örnek olarak görüyor.

🔹 İran’ın yoğun saldırılara rağmen Hürmüz Boğazı ve bölgedeki hedeflere karşı operasyon kapasitesini koruması da Tayvan tarafından incelenen örnekler arasında yer alıyor.

🔹 Tayvan’ın gemisavar savunmasının omurgasını ABD yapımı Harpoon füzeleri ile yerli üretim Hsiung Feng II ve Hsiung Feng III füzeleri oluşturuyor.

🔹 Tayvan, bu sistemlerle Tayvan Boğazı’nda Çin çıkarma kuvvetlerine ağır kayıplar verdirmeyi amaçlayan bir “öldürme bölgesi” oluşturmayı planlıyor.

🔹 Tayvan’a şimdiye kadar 450 Harpoon füzesi teslim edildi.

🔹 ABD onaylı 2,4 milyar dolarlık anlaşma kapsamında ilave 400 Harpoon füzesinin teslimatına bu yıl başlanacak.

🔹 Teslimatların planlandığı şekilde ilerlemesi halinde Tayvan’ın Harpoon envanteri 2029 başında 850 adede ulaşacak.

🔹 Aynı dönemde Tayvan’ın yerli üretim gemisavar füze sayısının da yaklaşık 1.000 veya daha fazla olması bekleniyor.

🔹 Böylece toplam gemisavar füze envanteri yaklaşık 1.850 adede çıkacak.

🔹 Tayvan parlamentosu geçen ay ABD mühimmat alımları için savunma bütçesine ilave 25 milyar dolar kaynak ayırdı.

🔹 Tayvan ayrıca değeri 14 milyar dolara kadar ulaşabilecek yeni bir ABD silah paketinin onaylanmasını bekliyor.

🔹 Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı görüşmenin ardından satış konusunda yakında karar vereceğini söyledi.

🔹 Şi, Tayvan konusunda yapılacak yanlış bir hamlenin ABD ile Çin arasında çatışmaya yol açabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Pekin, Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor ve adayı kontrol altına almak için güç kullanımından vazgeçmiş değil.

🔹 Tayvan ise geleceğine yalnızca ada halkının karar verebileceğini savunuyor.

🔹 Tayvan ordusu 1 Temmuz’da kıyı radarlarını, gemisavar füzeleri ve dronları tek komuta altında toplayacak yeni bir Kıyı Muharebe Komutanlığı kuracak.

🔹 Tayvanlı askeri planlamacılar, olası bir işgal girişimine uzun süre direnerek müttefik güçlerin adaya yardım ulaştırabilmesi için zaman kazanmayı hedefliyor.

🔹 Tayvanlı savunma uzmanları, ülkenin uzun süreli ve yıpratma temelli bir savaşa hazırlıklı olması gerektiğini söylüyor.

🔹 ABD-İsrail savaşı İran İslam Cumhuriyeti’ni çökertmeyi hedefledi ancak taraflar geçici bir anlaşmaya doğru yaklaşıyor.

🔹 Ortaya çıkan anlaşma çerçevesinde İran’ın ekonomik olarak ağır hasar almış ve askeri-sanayi kapasitesi ciddi şekilde zayıflamış halde kalması bekleniyor.

🔹 Buna karşın İran’daki Devrim Muhafızları’nın ülke içindeki etkisi daha da güçlenebilir.

🔹 Diplomatik kaynaklar ve bölgesel analistler, olası anlaşmanın kalıcı bir çözümden çok geçici bir ateşkes niteliği taşıdığını düşünüyor.

🔹 Müzakerelerde şekillenen memorandum kapsamında İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki fiili ablukasını kaldırması öngörülüyor.

🔹 İran, dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması veya yaptırımların sınırlı ölçüde hafifletilmesi yoluyla mali rahatlama sağlamayı hedefliyor.

🔹 İran yönetimi, ekonomik baskıyı azaltmak ve kötüleşen ekonomik koşulların yarattığı iç riskleri kontrol altına almak için dar kapsamlı bir anlaşmayı zaman kazandıracak bir araç olarak görüyor.

🔹 İran’ın yaklaşık 12 milyar dolarlık dondurulmuş varlığının serbest bırakılması olası anlaşmanın temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

🔹 İran uranyum zenginleştirme faaliyetlerinden vazgeçmiyor.

🔹 Washington, İran’a güvenlik garantileri vermeye yanaşmıyor.

🔹 İsrail, İran’ı varoluşsal bir tehdit olarak görmeye devam ediyor ve onu sınırlandırma politikasını sürdürüyor.

🔹 İran, gelecekteki saldırıları caydırabilmek için füze kapasitesini, bölgesel müttefik ağını ve Körfez enerji akışını etkileyebilme kabiliyetini korumak istiyor.

🔹 Eski ABD diplomatı Alan Eyre, tarafların bugün bir anlaşmaya varıp en zor meseleleri daha sonraki bir aşamaya bırakmaya çalıştığını söyledi.

🔹 Donald Trump, Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde İran’ın nükleer programında ilerleme sağlandığını gösterecek bir anlaşma dili arıyor.

🔹 Görüşmeler hakkında bilgi sahibi iki bölgesel kaynak, Trump’ın kısa vadeli bir ateşkes ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum konusunda muğlak ifadeler içeren bir mutabakatla yetinmeye hazır göründüğünü söyledi.

🔹 Washington’ın İran’ın balistik füze programının tamamen ortadan kaldırılması hedefinden büyük ölçüde uzaklaştığı belirtiliyor.

🔹 İran, herhangi bir anlaşmanın İsrail’in Hizbullah’a yönelik saldırılarının durdurulmasıyla ilişkilendirilmesini talep ediyor.

🔹 Trump, Lübnan’daki çatışmanın genişlemesinin Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen diplomatik çabaları tehlikeye atmasından endişe duyuyor.

🔹 Bölgesel analistler, olası bir ateşkesin Devrim Muhafızları’nın ülke içindeki konumunu daha da güçlendirebileceğini değerlendiriyor.

🔹 David Schenker, Devrim Muhafızları’nın geçmişte “tahtın arkasındaki güç” olduğunu, şimdi ise doğrudan güç haline geldiğini söyledi.

🔹 Dennis Ross, İsrail ile İran arasındaki mevcut savaş bölümünün sona erebileceğini ancak iki ülke arasındaki temel çatışmanın sona ermeyeceğini söyledi.

🔹 Hürmüz Boğazı yeniden açılsa bile İran’ın boğaz üzerindeki etkisinin devam etmesi bekleniyor.

🔹 Bulut yazılım şirketi Teradata, 5.100 çalışanına 2026 yılında yıllık maaş artışı beklememeleri gerektiğini bildirdi.

🔹 Şirket, maaş artışları için ayrılan bütçeyi yapay zekâ yatırımlarına yönlendirme kararı aldı.

🔹 CEO Steve McMillan, Teradata’nın 2026 hedefinin yapay zekâ alanında pazarda kazanmak olduğunu söyledi.

🔹 Şirket, yapay zekâ uzmanlığına ve yeni yeteneklere yönelik yatırımlarını artırmayı planlıyor.

🔹 Çalışanlar performansa dayalı primler ve hisse bazlı ödüller almaya devam edebilecek.

🔹 Karar, düzenleyici kurumların piyasa koşullarına uygun maaş güncellemesini zorunlu tutmadığı ülkelerde uygulanacak.

🔹 Teradata, yapay zekâ yatırımlarını iş gücü yatırımlarının önüne koyduğunu çalışanlarına açıkça bildiren ikinci şirket oldu.

🔹 Teknoloji ve hizmet şirketi TTEC de ABD’deki çalışanları için emeklilik katkı payı eşleştirmelerini 2026 sonuna kadar durdurdu.

🔹 TTEC, bu tasarrufun yapay zekâ araçları, eğitimleri ve yeni yetkinliklerin finansmanında kullanılacağını açıkladı.

🔹 RBC Capital tarafından 117 bilgi teknolojileri profesyoneliyle yapılan ankette katılımcıların yüzde 90’ı 2026 yılında yapay zekâ harcamalarını artırmayı planladığını belirtti.

🔹 Yapay zekâ projelerinin maliyeti küçük ölçekli uygulamalarda on binlerce dolardan kurumsal dönüşümlerde milyonlarca dolara kadar çıkabiliyor.

🔹 Teradata’nın yıllık geliri son mali yılda yüzde 5 geriledi.

🔹 TTEC’in yıllık geliri aynı dönemde yüzde 3,2 düştü.

🔹 Enflasyon, gümrük tarifeleri ve tedarik zinciri sorunları birçok şirketin bütçeleri üzerinde baskı oluşturuyor.

🔹 Alphabet, yapay zekâ altyapı yatırımlarını finanse etmek için 80 milyar dolarlık hisse satışı planladığını açıkladı.

🔹 BCG’nin 2.360 küresel şirketi kapsayan AI Radar araştırmasına göre şirketler 2026 yılında gelirlerinin ortalama yüzde 1,7’sini yapay zekâya harcamayı öngörüyor.

🔹 Oxford Üniversitesi Wellbeing Research Center Direktörü Jan-Emmanuel De Neve, daha fazla şirketin yapay zekâ yatırımları için benzer tercihleri gündeme getirebileceğini söyledi.

🔹 De Neve, çalışan ücretlerinin azaltılmasının iş gücüne gelecekteki konumlarının güvende olmadığı mesajını verebileceğini ifade etti.

🔹 Meta mayıs ayında çalışanlarının yüzde 10’unu işten çıkardı ve bu kararı verimlilik artışı ile yatırım ihtiyaçlarıyla ilişkilendirdi.

🔹 Snap, Cisco ve Salesforce da personel azaltımlarında yapay zekâ kaynaklı verimlilik kazanımlarını gerekçeler arasında gösterdi.

🔹 Uber CEO’su Dara Khosrowshahi, artan yapay zekâ yatırımlarının maliyetini daha az personel işe alarak karşılamayı planladıklarını söyledi.

🔹 Teradata’nın çalışan sayısı Aralık 2023’ten bu yana yüzde 21’den fazla azaldı ve şirket yaklaşık 1.400 kişilik küçülmeye gitti.

🔹 İnsan kaynakları ve iş hukuku uzmanları, çalışanlara yeterince yatırım yapılmamasının şirket içindeki güveni zayıflatabileceği uyarısında bulundu.

🔹 AB Dış İlişkiler Servisi, Rusya’nın Ukrayna savaşına destek verdikleri gerekçesiyle dört Çinli şirkete yaptırım uygulanmasını önerdi.

🔹 Şirketlerin Rusya’nın gölge filosuna destek sağladığı, Rus ordusuna kimyasal tedarik ettiği ve saldırı dronlarında kullanılan bileşenleri temin ettiği belirtiliyor.

🔹 Önerinin gelecek hafta yapılacak AB dışişleri bakanları toplantısında onaylanması beklenen yeni yaptırım paketine dahil edilmesi planlanıyor.

🔹 Paket, bireysel yaptırımları içeren sınırlı kapsamlı bir düzenleme niteliği taşıyor.

🔹 Adım, Brüksel ile Pekin arasındaki gerilimi artırabilir.

🔹 Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Çin’in devlet destekli ihracatına karşı daha sert önlemler için AB ülkelerinin desteğini toplamaya çalışıyor.

🔹 Çin, AB’nin yeni ticaret kısıtlamaları getirmesi halinde kendi çıkarlarını korumak için kararlı karşı önlemler alacağını açıkladı.

🔹 AB daha önce de Çinli şirketlere yaptırım uygulamıştı ve yeni öneriler bu politikanın devam ettiğini gösteriyor.

🔹 Taslak listede Birleşik Arap Emirlikleri’nde bulunan beş şirket, Türkiye’de bulunan üç şirket ve Azerbaycan’daki bir şirket de yer alıyor.

🔹 Bu şirketler Rusya’nın deniz taşımacılığı ve enerji satışlarına destek vermekle suçlanıyor.

🔹 Rus enerji şirketi Lukoil’in iştirakleri ile Moskova’nın savaş kapasitesine destek verdiği belirtilen çok sayıda kişi ve şirket için de yaptırım öneriliyor.

🔹 AB, Rusya’nın yaptırımlardan kaçınmak için kullandığı yöntemlerdeki değişimlere göre şirketleri listeye ekleyip çıkaran “sürekli güncellenen” bir yaptırım yaklaşımı izliyor.

🔹 AB ülkeleri yaz aylarında kabul edilmesi beklenen 21’inci yaptırım paketinin içeriğini tartışmayı sürdürüyor.

🔹 Öne çıkan önerilerden biri Rus petrolü için uygulanan mevcut fiyat tavanının temmuz sonrasında da korunması.

🔹 Bazı AB ülkeleri, enerji fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle Rusya’nın ek gelir elde etmesini önlemek için mevcut tavan fiyatın sabit tutulmasını istiyor.

🔹 İskandinav ve Baltık ülkelerinden oluşan bir grup, Lukoil, Gazprom, Novatek ve Rosneft dahil Rus enerji şirketlerine daha kapsamlı yaptırımlar uygulanmasını savunuyor.

🔹 Aynı grup, AB’nin Rus nükleer sanayisiyle yaptığı tüm sözleşmeleri sona erdirmesini öneriyor.

🔹 Avrupa Komisyonu, yeni yaptırım paketlerinin ayrıntıları hakkında yorum yapmadı ve hedeflerinin Rusya üzerindeki ekonomik baskıyı artırmak olduğunu açıkladı.

🔹 Bazı araştırmacılar, yapay zekânın yerli topluluklar ve beyaz olmayan gruplara ilişkin stereotipleri yeniden ürettiğini ve kültürel nüansları görünmez hâle getirdiğini savunuyor.

🔹 Ana akım yapay zekâ modellerinin büyük bölümü Batılı yazarların, özellikle de beyaz erkeklerin ürettiği içeriklerle eğitildi.

🔹 Modeller, bu kaynaklardaki değerleri, bakış açılarını, yazım tarzlarını ve önyargıları düzenli olarak yeniden üretebiliyor.

🔹 Yale Üniversitesi öğretim üyesi Julian Posada, sömürgeciliğin geçmişte kalmış bir olgu olarak sunulduğunu ancak veri üretimi ve emek ilişkilerinde etkilerinin sürdüğünü söyledi.

🔹 Büyük dil modellerinin çoğu Batılı, eğitimli, sanayileşmiş, zengin ve demokratik toplumlarda geliştiriliyor.

🔹 Bu modeller; sosyal medya, internet siteleri, haber arşivleri ve dijitalleştirilmiş kaynaklardan veri topluyor. Verilerin büyük bölümü Kuzey Amerika ve Avrupa kökenli içeriklerden oluşuyor.

🔹 Cornell Üniversitesi öğretim üyesi Aditya Vashistha, yapay zekâ modellerinin Hint mutfağını sıklıkla “zengin aromalı ve baharatlı” olarak tanımladığını, bunun ise Hint mutfağındaki çeşitliliği yansıtmadığını söyledi.

🔹 “Data Grab: The New Colonialism of Big Tech and How to Fight Back” kitabının ortak yazarı Nick Couldry, verilerin toplanmasının başlı başına sömürgeci bir eylem olduğunu söyledi.

🔹 Queen’s University araştırmacısı Michael Sherbert, büyük teknoloji şirketlerinin hızlı büyüme ve kâr elde etme baskısının bu sorunu derinleştirdiğini söyledi.

🔹 Birçok yerli topluluğun bilgisi sözlü geleneklerle kuşaktan kuşağa aktarılıyor. Bu bilgiler yazılı kaynaklarda yer almadığı için yapay zekâ modellerine yansımayabiliyor.

🔹 Bazı yerli topluluklar belirli bilgileri bilinçli olarak gizli tutuyor ve bu bilgiler kamuya açık veri kaynaklarında bulunmuyor.

🔹 Sherbert, sorunun yalnızca yanlış bilgi üretimiyle sınırlı olmadığını söyledi.