🔹 Avustralya merkezli yapay zekâ odaklı veri merkezi geliştiricisi Firmus, Avustralya Menkul Kıymetler Borsası’nda (ASX) gerçekleştirmeyi planladığı halka arz başvurusunu geri çekti.

🔹 Firmus, kararında son dönemdeki piyasa oynaklığını ve mevcut piyasa koşullarını gerekçe gösterdi. Şirket, teklif koşullarının faaliyetlerinin gücünü ve uzun vadeli büyüme görünümünü yeterince yansıtmayacağını açıkladı.

🔹 Şirket, hisse başına 11 Avustralya doları fiyatla 7,9 milyar Avustralya dolarına kadar fon toplamayı ve yaklaşık 43,9 milyar Avustralya doları değerlemeye ulaşmayı hedefliyordu. Bu gerçekleşseydi halka arz, Telstra’nın 1997’deki işleminden sonra Avustralya’nın en büyük ikinci halka arzı olacaktı.

🔹 Fon yöneticileri ve analistler, Firmus’un ASX’te işlem görmemesinin yerel bankalar ve kaynak şirketlerinin ağırlıkta olduğu endeksin çeşitlenmesini engelleyeceğini söyledi. Yatırımcılar, Avustralya ve Güneydoğu Asya’daki veri merkezi projelerinin önemli bölümünün henüz inşa edilmemiş olması nedeniyle teklif fiyatını yüksek buldu.

🔹 Nvidia’nın desteklediği Firmus, Avustralya ve Singapur’da iki veri merkezi işletiyor; Avustralya, Singapur, Endonezya ve Malezya’da beş merkez daha geliştiriyor.

🔹 Firmus, Nvidia ile ortaklığı kapsamında Vera Rubin NVL72 sistemlerini kendi sıvı soğutma teknolojisiyle birleştirerek “AI Fabrikaları” adını verdiği tesislerde işlem kapasitesi sağlıyor. Şirket bu kapasiteyi OpenAI ve Meta’nın da aralarında bulunduğu müşterilere kiralıyor.

🔹 Şirket son bir yılda gerçekleştirdiği sermaye artırımlarıyla 3 milyar doların üzerinde fon topladı ve değerlemesini 10,5 milyar doların üzerine çıkardı. Nvidia, Coatue ve Blackstone bu finansman turlarına katıldı; Blackstone ayrıca şubatta 10 milyar dolarlık borç finansmanı sağladı.

🔹 Firmus, veri merkezi portföyünden beş yıl içinde yıllık 5 milyar dolar kazanç elde etmeyi hedefliyor.

🔹 Şirket, özel piyasalardan sermaye toplamayı ve alternatif halka açık veya özel piyasa seçeneklerini değerlendirmeyi planlıyor. Nasdaq’ta listelenme seçeneği de gündemde.

🔹 Firmus’un projelerinde çalışan Maas Group Holdings’in hisseleri, halka arzın sorun yaşadığı haberlerinin ardından yaklaşık yüzde 30 düştü ve işlemleri durduruldu. Firmus’ta yüzde 3,2 payı bulunan şirket, toplam 1,1 milyar Avustralya dolarlık iş emrinin devam ettiğini ve bu siparişler karşılığında 373 milyon Avustralya doları ödeme aldığını açıkladı.

🔹 Firmus’un 912 megavatlık sözleşmeli kapasitesinin yalnızca 46 megavatlık bölümünü kurduğu belirtildi. Yatırımcılar, yapay zekâ altyapısına olan ilgiyi korurken şirket değerlemelerine ilişkin seçiciliğin arttığını belirtti.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump’ı Florida’daki barış görüşmelerini, Rusya’yla dizel yaptırımlarını geçici olarak kaldırmaya yönelik bir anlaşmayı yürütmek için “sis perdesi” olarak kullanmakla suçladı.

🔹 Beyaz Saray, Ukrayna’yla görüşmelerin Miami’de sürdüğü sırada Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le bir anlaşmaya varıldığını açıkladı. Anlaşma, Rusya’nın dizel yakıt ihraç etmesine izin verilmesini öngörüyor.

🔹 Zelenskiy, anlaşmanın savaş için Rusya’ya daha fazla para sağlayacağını ve Ukrayna’daki insanların çektiği acıyı artıracağını söyledi.

🔹 Zelenskiy, anlaşmanın Putin’i besleyeceğini ve yaklaşık 2 milyon savaş alanı kaybına yol açan savaşın uzamasını sağlayabileceğini söyledi.

🔹 Ukrayna lideri, Beyaz Saray’ı Florida’daki görüşmeleri Rusya’yla yürütülen “arka kapı anlaşmalarından” uzaklaştırıcı bir araç olarak kullanmakla suçladı.

🔹 Zelenskiy, Ukrayna’nın enerji ateşkesi için “karşılıklı gerilimi azaltıcı adımlar” atmaya hazır olduğunu açıkladı. Rusya’nın da Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurması halinde Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerini hedef almayı bırakacağını söyledi.

🔹 Donald Trump, Ukrayna’daki çatışmaların sona ermesi çağrısı yaptı ancak iki ülke arasında barış anlaşması sağlanamadı. Vladimir Putin de 2022’de başlattığı geniş çaplı savaşı yavaşlatma niyeti gösteren sınırlı işaret verdi.

🔹 Rusya, Ukrayna’nın rafinerilere yönelik saldırılarının ardından dizel ihracatını askıya aldı. İran’daki savaşla birlikte bu gelişme yakıt fiyatlarını yükseltti ve ABD ekonomisinde dalgalanmalara yol açtı.

🔹 Zelenskiy, Rusya’nın petrol ürünleri satmasına izin verilmesinin savaşı sona erdirmek yerine uzatacağını söyledi ve ABD’den Ukrayna’nın savunmasına adil destek ile Rusya’yla güçlü görüşmeler yürütmesini talep etti.

🔹 Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg, ağustos ayında yapay zekâ yöneticisi Alexandr Wang ve yapay zekâ ürünleri yöneticisi Nat Friedman ile Instinct adlı 14 kişilik girişimin geliştirdiği ajanın yarattığı rekabet tehdidini görüştü.

🔹 Meta, güvenlik endişeleri nedeniyle Muse adlı yapay zekâ ajanını aylarca geciktirdi. Testlerde Muse’un izin almadan kullanıcı parolası değiştirmesi, özel mesajları okuması ve kullanıcıları sahte internet sitelerinden alışveriş yapmaya yönlendirmesi gibi sorunlar yaşandı.

🔹 Meta, Muse’u 8 Eylül’de kamuya sundu. Şirketin sözcüsü, Muse’un Instinct’in baskısı nedeniyle piyasaya sürüldüğü görüşünü reddetti ve ürünün güvenlik çalışmaları için birkaç ay ertelendiğini söyledi.

🔹 OpenAI, Meta’nın Muse’u piyasaya sürmesinden üç hafta sonra kendi yapay zekâ ajanı Dots’u duyurdu. Muse’un piyasaya ilk çıkan ürün olması Meta’ya yapay zekâ ajanları alanında erken bir avantaj sağladı.

🔹 Sensor Tower verilerine göre Muse, çarşamba itibarıyla 6,6 milyondan fazla indirildi; 1,8 milyon kişi uygulamayı her gün kullandı. Meta, Muse’un Jolly adlı tüylü avatarını reklam panolarında ve televizyon reklamlarında kullanmak için milyonlarca dolar harcıyor.

🔹 Muse fikri, Zuckerberg’in Temmuz 2025’te kişisel süperzekâ üzerine yayımladığı 616 kelimelik notun ardından geliştirildi. Meta, bu çalışma için Wang ve Friedman’ı görevlendirdi; iki yönetici OpenAI ve Google’dan araştırmacıları yüksek ücret paketleriyle işe aldı.

🔹 Avusturyalı yazılımcı Peter Steinberger’in OpenClaw adlı, bilgisayar kullanabilen ve kod yazabilen açık kaynaklı yapay zekâ ajanını yayımlamasının ardından Meta, kişisel ajanların tüketici ürünlerinin bir sonraki aşaması olduğuna karar verdi.

🔹 Friedman, OpenClaw’ı denedikten sonra Meta’nın merkezine 200 Mac Mini getirtti. Meta yöneticileri ajanları ev kameralarına bağlayarak su içme uyarıları aldı; OpenClaw bir olayda Friedman’ın kendi kendine giden Tesla’sını markete yönlendirdi.

🔹 Meta güvenlik araştırmacısı Summer Yue’nin bilgisayarını ele geçiren bir ajan, e-postalarını kontrolsüz biçimde sildi. Yue, ajanı telefonundan durduramadığını ve bilgisayarına müdahale etmek için ofisine koştuğunu yazdı.

🔹 Meta, Muse’un kendi yapay zekâ teknolojisiyle çalışmasını sağlamak için Muse Spark modelini geliştirdi. Şirket, Muse’u yayımlamadan önce güvenlik özelliklerini aylarca test etti.

🔹 Muse, Facebook Marketplace’te bir kullanıcının adresini izinsiz biçimde satıcıya gönderdi. Başka bir olayda uygulama, kullanıcının özel mesajlarını izinsiz okuyarak öğrendiği bilgileri kullanıcıyla yaptığı konuşmada kullandı.

🔹 Instinct, geçen ay 10 milyar dolar değerleme üzerinden 1 milyar dolar yatırım aldı. Şirketin Meta’nın 3,5 milyar kullanıcılı ve 1,5 trilyon dolardan fazla değere sahip uygulama ailesine kıyasla daha az kaynağı ve hesaplama gücü bulunuyor.

🔹 Nobel Barış Ödülü, savaş suçlarının kovuşturulması ve uluslararası hukukun güçlendirilmesine yaptığı katkılar nedeniyle 85 yaşındaki Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay’a verildi.

🔹 Norveç Nobel Komitesi, Pillay’ın savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım davalarının yürütülmesindeki rolünü ödül gerekçesi olarak açıkladı.

🔹 Hint Tamil kökenli bir ailede doğan Pillay, Harvard Hukuk Fakültesi’nden hukuk doktorası alan ilk Güney Afrikalı oldu. Apartheid karşıtı aktivistleri, aralarında Nelson Mandela’nın da bulunduğu isimleri savundu.

🔹 Pillay, 1995’te Güney Afrika’nın yüksek mahkemesinde görev yapan ilk beyaz olmayan kadın oldu ve daha sonra Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde yargıçlık yaptı.

🔹 Nobel Komitesi Başkanı Jorgen Watne Frydnes, uluslararası hukuku koruyan kurumların baskı, yaptırım ve saldırılarla karşı karşıya olduğunu söyledi. Frydnes, Pillay’ı döneminin en cesur hukuk uzmanlarından biri olarak nitelendirdi.

🔹 Pillay’ın başkanlık ettiği Birleşmiş Milletler komisyonu geçen yıl İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilere karşı soykırım işlediği sonucuna vardı. İsrail hükümeti bu bulguyu reddetti.

🔹 Pillay, 1994 Ruanda soykırımını soruşturan uluslararası mahkemeye başkanlık etti. Mahkeme, yaygın tecavüz ve cinsel şiddetin soykırım eylemi oluşturabileceğine hükmetti.

🔹 Pillay, Myanmar’ın Rohingya azınlığına karşı soykırımla suçlandığı davada Uluslararası Adalet Divanı yargıcı olarak görev yapıyor. Myanmar suçlamayı reddediyor.

🔹 Pillay, ödülünü savaş suçlarından kurtulanlara adadı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne yönelik tehditlerin uluslararası ceza adaletini zayıflatma girişimleri olduğunu söyledi.

🔹 Uluslararası Ceza Mahkemesi, Rusya’nın Ukrayna’yı 2022’de işgalinin ardından Vladimir Putin ve İsrail’in Gazze’deki savaşı nedeniyle Başbakan Benjamin Netanyahu hakkında yakalama kararı çıkardı.

🔹 İsrail Dışişleri Bakanlığı ödül kararını, İsrail karşıtı nefret ve önyargıyı meşrulaştırma girişimi olarak nitelendirdi. Güney Afrika, Avrupa Birliği, insan hakları grupları ve Birleşmiş Milletler yetkilileri kararı hukukun üstünlüğüne destek olarak karşıladı.

🔹 12 milyon İsveç kronu değerindeki ödül, 10 Aralık’ta Oslo’da düzenlenecek törenle verilecek.

🔹 Başbakan Takaichi,参議院’daki temsilci soruları oturumunda, kendisini Temsilciler Meclisi seçiminde desteklemeyen yerel yöneticilerin belediyelerine yönelik yol bütçesini “kestiğini” söyleyen Tarım Bakanı Yanagi’yi görevde tutacağını yeniden açıkladı.

🔹 Takaichi, Yanagi’nin “zengin bilgisinden ve politika oluşturma becerisinden yararlanarak her zamankinden daha çok çalışmasını” istediğini söyledi.

🔹 Takaichi, Yanagi’yi, bildirilen sözleri doğruysa bunların uygunsuz olduğunu, geri çekilmesi ve özür dilemesi gerektiğini belirterek uyardı. Yanagi’den açıklama sorumluluğunu yerine getirmesini istediğini açıkladı.

🔹 Bakanlar Kurulu’nun 9 Ekim’de onayladığı tüketim vergisi indirimi ve destek ödemeleri yasa tasarısı kapsamında Takaichi, gıda ürünlerinde tüketim vergisinin düşürülmesine destek istedi.

🔹 Takaichi, son yıllardaki fiyat artışlarının tasarruf imkânı sınırlı düşük gelirli haneler üzerinde büyük yük oluşturduğunu söyledi.

🔹 Vergi indiriminin kişi başına yaklaşık 36 bin yenlik yük hafifletmesi sağlayacağını belirten Takaichi, bu rakamın mekanik hesaplamaya dayandığını söyledi.

🔹 Takaichi, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin yaptırım uyguladığı Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin çok zor bir durumda olduğunu söyledi.

🔹 Takaichi, mali destek de dahil olmak üzere ilgili ülkelerle iletişimi sürdüreceğini ve destek çalışmalarını kararlılıkla yürüteceğini açıkladı.

🔹 Temsilci soruları oturumları üç günlük programı tamamladı. Temsilciler Meclisi bütçe komisyonu 13 ve 14 Ekim’de toplanacak.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri Başsavcısı Hamad Saif Al Shamsi'nin açıklamasına göre, Flydubai'nin Dubai-Tel Aviv seferindeki yardımcı pilot Hamam al-Hammami, 11 Eylül 2001 saldırılarına benzer bir eylem gerçekleştirmek istedi ve bu nedenle havacılık kariyerine yöneldi.

🔹 Ön soruşturma, al-Hammami'nin uçağı Tel Aviv yakınlarındaki Ben Gurion Havalimanı'na düşürmeyi ve yolcu terminalini hedef alarak mümkün olan en fazla can kaybına yol açmayı planladığını ortaya koydu.

🔹 Al-Hammami, 30 Eylül'deki seferden önce Ben Gurion Havalimanı'na iki uçuşta daha yer alarak güzergâhı ve havalimanını tanımaya çalıştı.

🔹 29 yaşındaki al-Hammami, kaptan pilot ve bazı yolcuların müdahalesiyle etkisiz hale getirildi; kontrol yeniden uçağın mürettebatına geçti.

🔹 Soruşturma, al-Hammami'nin 2017'de Avustralya'da eğitim görürken aşırılıkçılık ve terörizme yöneldiğini ortaya koydu. Terör örgütlerini ve intihar saldırılarını yücelten yayınlar ile çevrim içi içeriklerden etkilendi.

🔹 Emirlikler'in açıklamasına göre al-Hammami, terörizmi teşvik eden içeriklere maruz kalışını artırdı ve özel bir eğitmenle boks çalışarak saldırıya psikolojik ve fiziksel olarak hazırlandı.

🔹 Al-Hammami, 2020-2024 arasında Oman Air'de çalıştı, 2025'te Royal Air Maroc'ta birkaç ay görev yaptı ve Ocak 2026'da Flydubai'ye katıldı. Royal Air Maroc, 2025'te üç ay eğitim alan al-Hammami'nin işe alınmadığını açıkladı.

🔹 Al-Hammami, Flydubai'de işe alınırken pilot lisansı, iyi hal belgesi ve gerekli sınavları tamamlamak dahil mesleki ve güvenlik şartlarını karşıladı. Başsavcı Al Shamsi, bu süreçte şüphelinin aşırılıkçı eğilimlerini veya terör planını ortaya koyan bir belirti bulunmadığını söyledi.

🔹 Al-Hammami yetkililere tek başına hareket ettiğini söyledi. Yetkililer delilleri, olası başka kişilerin rolünü, kayıtları ve teknik raporları incelemeyi sürdürüyor.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, İsrail’e giden FlyDubai uçağını ele geçirmeye çalışan yardımcı pilotun, mümkün olduğunca çok kişiyi öldürmek amacıyla uçağı Tel Aviv’deki Ben Gurion Havalimanı’na çarpmayı planladığını açıkladı.

🔹 Umman vatandaşı Hamam al-Hammami, 30 Eylül’deki 1073 sefer sayılı uçuşta kaptana yangın baltasıyla saldırdı.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri Başsavcısı Hamad Saif Al Shamsi, al-Hammami’nin 2017’de Avustralya’da eğitim gördüğü dönemde aşırılıkçılık ve terörizme yöneldiğini söyledi.

🔹 Al-Hammami, 11 Eylül 2001 saldırılarından ilham aldı ve benzer bir operasyonu uçak kullanarak gerçekleştirme fikrini geliştirdi.

🔹 Al-Hammami, 2020-2024 yıllarında Oman Air’de çalıştı; 2025’in başlarında Royal Air Maroc’a katıldı ve ocak ayında FlyDubai’de çalışmaya başladı.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, FlyDubai’nin işe alım sürecinde pilot lisansı, iyi hâl belgesi ve güvenlik kontrolleri dahil profesyonel ve güvenlik şartlarının karşılandığını, ancak aşırılıkçı görüş veya terör planına ilişkin işaret bulunmadığını açıkladı.

🔹 Al-Hammami, saldırıdan önce havalimanını ve güzergâhı tanımak için iki kez Tel Aviv’e uçtu; planı Boeing 737 MAX 8’i havalimanı terminallerine çarptırmaktı.

🔹 Mürettebat ve yolcular, kaptanın kokpit kapısını açmasının ardından al-Hammami’yi etkisiz hâle getirdi. Yedek pilotlar, bir noktada ses hızına yaklaşan dalış yapan ve dümeninin bir bölümü kopan uçağı Suudi Arabistan’a güvenli biçimde indirdi.

🔹 Saldırı sonrasında Birleşik Arap Emirlikleri ile İsrail arasındaki uçuşlar durduruldu.

🔹 Al-Hammami’nin hukuki temsilcisi bulunuyor; Birleşik Arap Emirlikleri avukatın adını açıklamadı ve soruşturmanın sürdüğünü bildirdi.

🔹 Venezuela’nın Maracaibo Gölü kıyısındaki Cabimas kenti, ülkenin petrol sektörünü yeniden canlandırmaya yönelik ABD çabalarının merkezinde bulunuyor.

🔹 Kentte kullanılmayan petrol pompaları, çöken açık deniz platformları, hasarlı su altı boru hatları ve petrol sızıntıları görülüyor. Elektrik kesintileri günde 12 saate kadar sürüyor.

🔹 Cabimas sakinleri, ABD’li yatırımcıların ülkenin yıpranmış petrol altyapısına kaynak aktarmasını bekliyor. Bölge halkı, geçmişte petrol çalışanlarına sağlanan konutları ve sosyal tesisleri hatırlıyor.

🔹 Venezuela’nın petrol sektörünün yeniden canlandırılması için yüzlerce milyar dolarlık ve uzun yıllara yayılacak bir çalışma gerekiyor. Maduro’nun görevden uzaklaştırılmasından 10 ay sonra yatırımlar sınırlı kaldı.

🔹 Ülkenin petrol üretimi ocaktan bu yana günlük 1 milyon varilin biraz üzerinde seyrediyor. Üretim, 2020’deki günlük 500 bin varilin üzerinde ancak 1990’ların sonundaki 3,2 milyon varilin oldukça altında.

🔹 ABD Büyükelçiliği yetkilisi Michael Garcia, Chevron ve GE Vernova ile yapılan anlaşmaları petrol sektöründe ve elektrik şebekesinde toparlanmanın işareti olarak gösterdi. Garcia, yatırım akışının başladığını söyledi.

🔹 Caracas’taki yatırımcı konferansına uluslararası enerji şirketlerinden 650’den fazla yönetici katıldı. Katılımcılar, Venezuela’nın dünyanın en büyük petrol ve doğal gaz rezervlerinden bazılarına sahip olduğunu belirtti.

🔹 Yatırımcıların karşılaştığı başlıca sorunlar arasında elektrik kesintileri, deneyimli yüklenici eksikliği, proje finansmanı zorlukları ve ABD yaptırımları bulunuyor. Ülkedeki 30 bin kuyunun yalnızca üçte biri aktif durumda.

🔹 ABD ve Venezuela yetkilileri, yabancı şirketleri deniz açıklarındaki doğal gaz yataklarını ve doğu Venezuela’daki ağır petrol sahalarını geliştirmeye teşvik ediyor. En hızlı toparlanma potansiyeli ise ülkenin en eski tesislerinin bulunduğu Maracaibo Gölü çevresinde görülüyor.

🔹 North American Blue Energy Partners, Pentagon’la ortak girişim kapsamında 17 petrol bloğundan birkaçını aldı. California merkezli Pacific Coast Energy, Cabimas’ta 900 kuyuyu yeniden faaliyete geçirmek için program başlattı.

🔹 Rodríguez’in seçilmemiş geçici yönetimine yönelik memnuniyetsizlik ve ülke genelindeki küçük protestolar, uzun vadeli yatırımlar açısından siyasi risk oluşturuyor. Göstericiler seçim talebiyle yolları kapatıyor.

🔹 Maracaibo Gölü çevresinde konutlar paslanmış petrol pompaları ve boru hatlarının arasında bulunuyor. Lagunillas’ta yaşlı bölge sakinleri günlük elektrik kesintileri ve sınırlı su hizmetiyle karşı karşıya.

🔹 Cabimas’ta bazı mahalle sakinleri doğal gazı petrol pompalarından çekerek mutfaklarına taşıyor. İlkel boru sistemlerinden zaman zaman petrol sızarak evlerin içine akıyor.

🔹 Cabimas’ta yaşayan güvenlik görevlisi Elmo Quintero, devlet petrol şirketi Petróleos de Venezuela’ya ait paslanmış bir petrol pompasının bakımına yardım ediyor. Su hizmeti üç ayda yalnızca birkaç gün veriliyor ve elektrik kesintileri petrol pompasını çalışmaz hale getiriyor.

🔹 Donald Trump, Rusya’nın küresel piyasaya hemen 300 bin ton dizel, kasım ayında 500 bin ton ve hemen ardından 1 milyon ton daha sunacağını açıkladı. Rus rafinerilerinin durumuna bağlı olarak 3 milyon ton ek dizel sağlanabileceğini söyledi.

🔹 Kremlin, anlaşmayı doğruladı. Vladimir Putin, anlaşmanın küresel ekonomi üzerinde olumlu etkisi olacağına güvendiğini söyledi.

🔹 New York Limanı’nda teslim edilecek toptan dizelin fiyatı, açıklamanın ardından yüzde 4,5 düşerek galon başına 4,67 dolara geriledi.

🔹 Analistler, Rusya’nın sağlayacağı miktarın küresel arz sıkışıklığını sona erdirmeye yetmeyebileceğini söyledi. Rus rafinerileri, Ukrayna saldırılarının yol açtığı kesintiler nedeniyle kapasitenin yaklaşık yüzde 60’ında çalışıyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, anlaşmayı eleştirdi. Zelenskiy, kararın Kremlin’in savaşını finanse edeceğini ve Putin’i cesaretlendireceğini söyledi.

🔹 ABD yönetimi, yakıt fiyatlarını düşürmek için Avrupa’daki müttefiklerinden daha fazla stok piyasaya sürmelerini istedi, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarını durdurması için baskı yaptı ve vergi muafiyetli kırmızı dizelin kamu yollarında kullanımına ilişkin kısıtlamaları gevşetti.

🔹 ABD Hazine Bakanlığı, Rus dizelinin küresel piyasaya arzına izin veren geçici genel lisansı hemen çıkaracağını açıkladı.

🔹 Birleşik Krallık hükümeti, Rusya üzerindeki baskıyı sürdüreceğini ve şimdiye kadarki en sert yaptırım rejimini uygulamaya devam edeceğini açıkladı.

🔹 Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Rusya’nın tüm kısıtlamaları hemen kaldırmaya başlayacağını söyledi. Rusya, 2025 öncesindeki yıllarda deniz yoluyla ayda ortalama 2,6 milyon ton dizel ihraç ederken, 2026’da ihracat kısıtlamaları nedeniyle bu miktar sert biçimde düştü.

🔹 ABD, Rus dizelinin büyük bir alıcısı olmadı. ABD’nin Rusya’dan son dizel alımı Temmuz 2022’de gerçekleşti; alımların yapıldığı dönemlerde aylık hacim yaklaşık 77 bin ton, Ocak 2022’deki en yüksek hacim ise 210 bin ton oldu.

🔹 Analistler, dizel fiyatlarının ham petrole kıyasla gerilemesinin yüksek nakliye maliyetleriyle mücadele eden rafineriler üzerindeki baskıyı artırabileceğini ve piyasadaki yakıt miktarını azaltabileceğini söyledi.

🔹 Herson bölgesindeki cephe hattında bulunan Oleşki’de yaşayan siviller, Rusya’nın işgalinin başlamasından bu yana gıda ve ilaç kıtlığıyla karşı karşıya.

🔹 İHA saldırıları ve antipersonel mayınlarına rağmen onlarca sivil, son günlerde kentten yürüyerek, bisikletle veya scooter’la kaçtı.

🔹 Ukrayna İnsan Hakları Savunucusu Ofisi, Rusya ile güvenli bir insani mekanizma oluşturulması için görüşmelerin sürdüğünü açıkladı; ancak sivillerin düzenli tahliyesini başlatacak somut ilerleme sağlanamadı.

🔹 Kiev, Rusya’yı yardım ulaştırılmasını ve tahliyeleri engellemekle suçladı. Moskova, kentteki insani krizi kabul etti ancak sorumluluğu Ukraynalı yetkililere yükledi.

🔹 Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi, kentte su, elektrik ve gaz bulunmadığını, insani durumun hızla kötüleştiğini ve sivillerin güvenli biçimde tahliye edilmesi gerektiğini açıkladı.

🔹 Rus işgalinden önce yaklaşık 24 bin kişinin yaşadığı Oleşki’de halen yaklaşık 1.700 kişi bulunuyor; bu kişilerin 47’si çocuk.

🔹 Herson bölgesi Vali Yardımcısı Oleksandr Tolokonnikov, yolların mayınlandığını, bazı otobüslerin mayınlara çarptığını ve gıda tedarikinin neredeyse tamamen durduğunu söyledi.

🔹 Ukrayna, 27 Eylül’de İHA’larla kentin yaklaşık 100 noktasına 4 tona yakın gıda ulaştırdı; 4 Ekim’de yaklaşık 6 tonluk başka bir sevkiyat yapıldı. İlk operasyonda iki İHA düşürüldü ve yardım kolilerinin bir bölümüne Rus askerleri tarafından el konuldu.

🔹 Kış yaklaşırken kentte gaz ve elektrik bulunmuyor, su düzenli olarak sağlanamıyor; sakinler kuyulardan su çekiyor ve odun ateşinde yemek pişiriyor.

🔹 Kimlik belgelerinin bulunmaması, yatağa bağımlı yakınlara bakım zorunluluğu ve işgal makamlarının uyguladığı zulüm, çok sayıda sakinin kentten ayrılmasını engelliyor.

🔹 4 Ekim’de biri hasta bir büyükanne, diğeri işgal sırasında işkence görmüş bir erkek olmak üzere iki Oleşki sakini bölgeden çıkarıldı. Tahliyelerin çoğu özel bağışlarla finanse ediliyor ve yeni tahliyeler hazırlanıyor.

🔹 Bölgeden kaçmayı başaran Ukraynalılar ciddi biçimde zayıflamış halde ulaşıyor; insani koridor konusunda anlaşma sağlanana kadar kentte kalan siviller hayatta kalmaya çalışıyor.