🔹 Ukrayna'daki savaş, az sayıda pahalı silah üretimine dayalı geleneksel savunma sanayisinin sınırlarını ortaya koyarken, modern drone savaşları daha ucuz, hızla geliştirilebilen ve haftalar içinde üretilebilen sistemlere olan ihtiyacı artırdı.

🔹 Birleşik Krallık, geçen hafta açıkladığı Savunma Yatırım Planı kapsamında 5 milyar sterlinlik drone dönüşüm programını başlattı.

🔹 NATO ülkeleri, Çin'e bağımlılığı azaltacak yerli drone üretim kapasitesini hızla artırmayı hedefliyor.

🔹 İngiliz girişimi Isembard, yüzlerce küçük üretim tesisini yazılım tabanlı merkezi olmayan bir ağda birleştirerek savunma üretimini hızlandırmayı hedefliyor.

🔹 Şirket, 2025 başında Birleşik Krallık'ta tek fabrikaya sahipken bugün ülkede altı, ABD, Fransa ve Almanya dahil diğer ülkelerde yedi fabrikaya ulaştı.

🔹 Isembard; Anduril, Tekever ve Babcock International gibi savunma şirketlerine üretim hizmeti sağlıyor.

🔹 İngiltere merkezli Q5D, drone ve diğer askerî sistemlerde kullanılan kablo demetlerinin üretimini robotlar ve yazılımla otomatikleştiren sistem geliştirdi.

🔹 Şirket, ABD Ordusu'nun yılda 1 milyon drone üretim hedefi kapsamında kablo üretimini otomatikleştirmek için üç yıllık tek tedarikçi sözleşmesi imzaladı.

🔹 Q5D, geleneksel yöntemlere göre üretim maliyetini %40-50 düşürdüğünü ve drone kablolama sürecini yaklaşık iki kat hızlandırdığını belirtiyor.

🔹 Estonya merkezli Frankenburg Technologies, uygun maliyetli hava savunma füzeleri geliştirmeye odaklanırken haziran ayında Letonya'nın Riga kentinde düşük maliyetli hava savunma füzeleri için seri üretim tesisi açtı.

🔹 Hırvatistan merkezli Orqa, Avrupa kaynaklı drone bileşenleri üretiyor ve geçen ay Kanada'nın Remote Robotic Systems şirketiyle 150 milyon Kanada doları tutarında sözleşme imzaladı.

🔹 NATO verilerine göre Ukrayna ayda yaklaşık 670 bin drone kaybediyor.

🔹 NATO yetkilileri, ittifaka üye 32 ülkenin birlikte ayda 1 milyon drone üretebilecek kapasiteye ulaşması gerektiğini belirtiyor.

🔹 Savunma şirketleri, hükümetlerin büyük ölçekli siparişleri geciktirmesinin üretim kapasitesini artırma yatırımlarını zorlaştırdığını ifade ediyor.

🔹 Hükümetlerin önceden stokladığı drone'ların kısa sürede teknolojik olarak eski hale gelebilmesi, üretim yatırımları konusunda belirsizlik oluşturuyor.

🔹 Financial Times için Focaldata tarafından yapılan ankete göre kayıtlı seçmenlerin %58'i İran savaşının maliyetine değmediğini düşünüyor.

🔹 Seçmenlerin %44'ü savaşın ABD'yi İran karşısında daha zayıf konuma getirdiğini belirtirken, %31'i ülkenin daha güçlü hale geldiğini düşünüyor.

🔹 ABD yönetimi, savaşın bugüne kadarki maliyetini karşılamak için Kongre'den 67 milyar dolarlık ek federal harcama onayı istedi.

🔹 Ankete katılanların %66'sı Washington ile Tahran arasındaki mutabakatın Orta Doğu'da barış ve istikrara önemli katkı sağlamayacağını veya istikrarsızlığı artıracağını düşünüyor.

🔹 Seçmenlerin yalnızca yaklaşık beşte biri anlaşmanın bölgede barışı güçlendireceğini belirtti.

🔹 NATO zirvesi öncesinde seçmenlerin %53'ü ABD'nin ittifakta kalmasını desteklerken, %23'ü üyelikten ayrılması gerektiğini söyledi.

🔹 Ankete göre Donald Trump'ın başkanlık görevine onay verenlerin oranı %36'ya gerileyerek önceki aya göre 2 puan düştü.

🔹 Bağımsız seçmenler arasında onay oranı %21'e inerken, bu grupta bir ay içinde 8 puanlık düşüş yaşandı.

🔹 Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde Kongre tercihlerinde Demokrat Parti %44 destek alırken, Cumhuriyetçi Parti %38'de kaldı.

🔹 Bir önceki ay Demokratların 4 puan olan üstünlüğü son ankette 6 puana yükseldi.

🔹 Oy kullanma ihtimalini yüksek görenlerin oranı Cumhuriyetçilerde %75, Demokratlarda %69 ve bağımsız seçmenlerde %56 olarak ölçüldü.

🔹 Japonya Savunma Bakanlığı, insansız hava araçları tedarik bütçesini bu mali yılda yaklaşık üç kat artırarak 277 milyar yen (1,7 milyar dolar) seviyesine çıkardı.

🔹 Japonya, Tayvan yakınındaki güneybatı adalarını korumayı amaçlayan Shield kıyı savunma programı kapsamında binlerce askerî drone konuşlandırmayı planlıyor.

🔹 Mitsubishi Heavy Industries Üst Yöneticisi Eisaku Ito, atıl durumdaki otomobil fabrikalarının askerî drone üretimine dönüştürülmesinin başarısız olacağını ve kamu kaynaklarının boşa harcanmasına yol açacağını söyledi.

🔹 Ito, askerî drone tasarımlarının savaş koşullarına göre sürekli değiştiğini, otomobil fabrikalarının ise aynı üründen çok yüksek adetlerde üretim yapmak üzere tasarlandığını belirtti.

🔹 Büyük miktarda standart drone üretiminin kısa sürede kullanılamaz veya teknolojik olarak eski ürün stokları oluşturabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Mitsubishi Heavy Industries, düşük hacimli ancak çok farklı özelliklerde üretim yapabilme kabiliyeti sayesinde Japonya'nın önde gelen askerî drone üreticilerinden biri olmayı hedefliyor.

🔹 Şirket, uydu, komuta-kontrol sistemleri ve denizaltı teknolojilerindeki deneyimini kullanarak üç ay içinde düşman insansız hava araçlarını etkisiz hale getirebilen önleme dronu prototipi geliştirdi.

🔹 Ito, veri güvenliği gerekçesiyle Japonya Savunma Bakanlığı'nın bazı drone sistemlerini yabancı ortaklar olmadan geliştirmek isteyeceğini ve bunun şirkete avantaj sağlayacağını ifade etti.

🔹 Avrupa'da bazı otomobil üreticileri kullanılmayan üretim hatlarını askerî üretime dönüştürüyor.

🔹 Renault, Fransız şirketleri Turgis Gaillard ve Thales ile drone üretimi için anlaşmalar yaptı.

🔹 Volkswagen, İsrail'in Demir Kubbe hava savunma sisteminin üreticisiyle olası iş birliğini görüşüyor.

🔹 Mercedes-Benz, Tytan Technologies ile drone üretimi konusunda iş birliği yürütüyor.

🔹 Mitsubishi Heavy Industries'in sipariş birikiminin 15 trilyon yeni (yaklaşık 93 milyar dolar) aşması bekleniyor.

🔹 Şirket, yapay zekâ veri merkezlerinden kaynaklanan talep nedeniyle gaz türbini üretim kapasitesini iki katına çıkarmayı planlıyor.

🔹 Ito, yapay zekâ veri merkezi yatırımlarında yavaşlama yaşansa bile eski santrallerin yenilenmesi, kömürden doğalgaza geçiş ve yenilenebilir enerji üretimindeki dalgalanmaların dengelenmesi nedeniyle gaz türbini talebinin güçlü kalacağını söyledi.

🔹 OpenAI ve Anthropic'in yaklaşık 1 trilyon dolar değerlemeyle planlanan halka arzlarında, kamu piyasası yatırımcılarının şirketlerin uzun vadeli nakit üretme kapasitesine özel önem vermesi bekleniyor.

🔹 Her iki şirket de hızla artan gelir elde etse de, yapay zekâ modellerini en ileri seviyede tutmanın maliyetinin çok yüksek olması sürdürülebilir kârlılık konusunda soru işaretleri oluşturuyor.

🔹 Exponential View verilerine göre üretken yapay zekâ sektörü son bir yılda yaklaşık 110 milyar dolar gelir elde etti. Bunun yalnızca yaklaşık %11'i temel yapay zekâ modeli geliştiricilerine giderken, gelirin %82'si barındırma hizmetlerine yöneldi.

🔹 JPMorgan, önümüzdeki beş yılda yapay zekâ altyapısına yaklaşık 5 trilyon dolar yatırım yapılacağını öngörüyor.

🔹 Microsoft, Alphabet ve Amazon gibi OpenAI ve Anthropic'in önemli destekçileri, kendi yapay zekâ modellerini geliştirerek aynı zamanda rakip konumuna geliyor.

🔹 Alphabet bu yıl yaklaşık 190 milyar dolarlık sermaye harcamasını finanse etmek amacıyla 80 milyar dolarlık yeni hisse ihracı gerçekleştirdi.

🔹 xAI, yazılım geliştirme şirketi Cursor'u 60 milyar dolara satın alarak Anthropic'e doğrudan rakip olacak yapay zekâ faaliyetlerini genişletti.

🔹 Şirketlerin kullandığı temel yapay zekâ modellerinin giderek yaygınlaşması ve açık kaynaklı alternatiflerin çoğalması, kâr marjları üzerinde baskı oluşturabilir.

🔹 Kurumlar, daha düşük maliyetli ve esnek açık kaynaklı modelleri günlük işlerde daha fazla kullanmaya yöneliyor.

🔹 Anthropic'in kurumsal müşteriler ve gerçek iş uygulamalarındaki gelir performansı öne çıkarken, şirketin ABD hükümetine açtığı dava halka arz sürecinde belirsizlik yaratıyor.

🔹 OpenAI ise ABD yönetimiyle ilişkilerini güçlendirmek amacıyla hükümete şirket hisselerinin %5'ini teklif etti.

🔹 Yapay zekâ sektöründeki yüksek yatırım harcamaları nedeniyle piyasalarda temkinli yaklaşım güçleniyor.

🔹 Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), yapay zekâ alanındaki mevcut yatırım coşkusunun ileride bir yatırım daralmasına dönüşebileceği uyarısında bulundu.

🔹 Dot-com balonu dönemine benzer karşılaştırmalar yapılırken, internet sektöründe olduğu gibi güçlü şirketlerin ortaya çıkmasının mümkün olduğu ancak sektör genelinde ciddi değer kayıpları yaşanabileceği değerlendiriliyor.

🔹 İran savaşı nedeniyle nafta tedarik zincirinin aksaması, Japonya'da plastik ambalaj maliyetlerini artırdı ve şirketleri daha az plastik kullanmaya yöneltti.

🔹 Japonya, gıda kapları ve plastik ambalaj üretiminde kullanılan nafta ithalatında Orta Doğu'na büyük ölçüde bağımlı bulunuyor.

🔹 Atıştırmalık üreticisi Calbee, petrol bazlı mürekkep tüketimini azaltmak için patates cipsi paketlerini siyah-beyaz tasarımla değiştirdi.

🔹 Gyoza no Mansyu, petrol türevli ambalaj malzemesi sıkıntısı nedeniyle mayıs ayında soğutulmuş mantı ürünlerinin satışını geçici olarak durdurdu.

🔹 Gıda ambalajı üreticisi FP Corp., polistiren gibi hammaddelerdeki maliyet artışı nedeniyle haziran ayında fiyatlarını %20 yükseltti.

🔹 Lawson paket servis kahvelerinde kâğıt kapak kullanmaya, bazı salata ve makarnaları kâğıt kaplarda sunmaya başladı.

🔹 FamilyMart, şeker kamışı gibi biyokütle bazlı malzemelerin payını artırdığı alışveriş poşetlerini kullanıma aldı.

🔹 Ito-Yokado paket servis tempuralarını kâğıt ambalajlarda satmaya başladı.

🔹 Organik gıda dağıtıcısı Radish Boya, muz, soğan ve çeşitli sebzeleri plastik yerine kâğıda sararak göndermeye başladı.

🔹 Birleşmiş Milletler verilerine göre Japonya, kişi başına plastik ambalaj atığında ABD'nin ardından dünyada ikinci sırada yer alıyor.

🔹 Ülkede 2023 yılında yaklaşık 7,7 milyon ton plastik atık üretildi. Kişi başına düşen miktar yaklaşık 63 kilogram olurken bunun yaklaşık yarısını ambalaj ve tek kullanımlık ürünler oluşturdu.

🔹 Japonya'nın plastik geri dönüşüm oranı %80'in üzerinde olsa da bunun yarısından fazlası plastiğin yakılarak enerji üretiminde kullanıldığı "termal geri dönüşümden" oluşuyor.

🔹 Japon hükümeti, 2020'de zorunlu ücretli plastik poşet uygulamasını başlattı. Plastik poşet kullanımı 2023 itibarıyla yaklaşık %70 azaldı.

🔹 Hükümet, 2030 yılına kadar geri dönüştürülmüş plastik kullanımını 2023 seviyesine göre iki katından fazla artırarak 1 milyon tona çıkarmayı hedefliyor.

🔹 Ticaret Bakanlığı danışma kurulu, geri dönüşüm kapasitesi artırılmaz ve plastik tüketimi azaltılmazsa Japonya'nın 2030'dan itibaren plastik arzında sıkıntı yaşayabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Radish Boya, Orta Doğu'ndaki sevkiyatlar tamamen normale dönse bile kâğıt ambalaj uygulamasını sürdürmeyi planlıyor.

🔹 Hyundai Motor, Boston Dynamics tarafından geliştirilen Atlas insansı robotunu 2026 FIFA Dünya Kupası'nda ilk kez canlı olarak kamuoyunun karşısına çıkardı.

🔹 Atlas, Brezilya-Norveç son 16 turu maçında oyuncu tünelinden yürüyerek sahaya çıktı, çeşitli gol sevinçlerini sergiledi ve maç topunu hakeme teslim etti.

🔹 Hyundai, 2028 yılından itibaren ABD'de yılda 30 bin insansı robot üretmeyi planlıyor. Robotların öncelikli kullanım alanı şirketin Georgia eyaletindeki fabrikaları olacak.

🔹 Atlas'ın bu gösterisi, Ocak ayında CES fuarında tanıtılan üretime hazır sürümünün ilk canlı halka açık gösterimi oldu.

🔹 Şirket, açık hava stadyumunda yapılan testlerin robotun gerçek üretim ortamlarında karşılaşacağı kaygan zemin ve değişken yüzey koşulları hakkında önemli mühendislik verileri sağladığını belirtti.

🔹 Boston Dynamics yetkilileri, Atlas'ın karmaşık hareketleri güvenilir biçimde tekrar edebildiğini ve beklenmedik koşullara uyum sağlayabilecek şekilde geliştirildiğini açıkladı.

🔹 Gösteri, Atlas'ın "Ghost Rabona" gibi karmaşık futbol hareketlerini öğrenmesini konu alan "School of Football" kampanyasının son aşamasını oluşturdu.

🔹 Hyundai, bu çalışmayla gelişmiş robot teknolojilerinin laboratuvar ortamının dışına çıkarak gerçek dünyadaki öngörülemeyen koşullarda da görev yapabileceğini göstermeyi hedefliyor.

🔹 Şirket, insansı robotların önce üretim süreçlerini dönüştürmesinin, ardından gelecek on yıl içinde günlük yaşamda daha yaygın kullanılmasının beklendiğini açıkladı.

🔹 İnsansı robotların yaygınlaşması iş güvencesi tartışmalarını artırırken, Hyundai işçi sendikası robotların üretime alınması konusunda yönetimin çalışanlarla önceden istişare etmesini talep ediyor.

🔹 ABD, Çin, Avrupa ve Rusya; hipersonik füzeler, yapay zekâ, insansız sistemler, uzay silahları ve yeni nesil füze savunma teknolojileri için toplamda 2 trilyon doları aşan yatırım programları yürütüyor.

🔹 Soğuk Savaş dönemindeki nükleer silahlanma yarışının yerini, yapay zekâ destekli savaş sistemleri, hipersonik silahlar ve insansız platformlar aldı. Uzmanlar, bu kez yarışın çok daha fazla ülkeyi kapsadığını belirtiyor.

🔹 ABD, İran operasyonunda ilk kez yapay zekâyı harekât planlamasında kullandı. Pentagon ayrıca yapay zekâyı uzay sensörleri ile füze savunma sistemlerini gerçek zamanlı koordine etmek için geliştiriyor.

🔹 ABD'nin "Golden Dome" füze savunma projesinin maliyetinin 1 trilyon doları aşması bekleniyor. Sistem, uzay tabanlı önleme teknolojilerini de kapsıyor.

🔹 Rusya, savaşta hipersonik Kinzhal ve Zircon füzelerini kullanan ilk ülke konumunda bulunuyor. Moskova ayrıca Burevestnik nükleer seyir füzesi ve Poseidon nükleer torpido sistemini geliştirmeyi sürdürüyor.

🔹 Çin, DF-17, DF-27, YJ-17 ve YJ-21 gibi hipersonik silahlara yatırım yaparken, yapay zekâ ve askeri-sanayi iş birliğini hızlandırıyor. Çin'e bağlı en az yedi askeri araştırma laboratuvarının gelişmiş Nvidia yapay zekâ çiplerine erişmeye çalıştığı belirtiliyor.

🔹 Avrupa ülkeleri 2025 yılında yaklaşık 600 milyar dolar savunma harcaması yaptı. NATO zirvesinde önceliğin, klasik silahlardan ziyade yapay zekâ destekli sistemler, insansız hava araçları ve yeni nesil savunma teknolojilerine verilmesi bekleniyor.

🔹 NATO ülkelerinde topçu sistemlerine yönelik harcamalar son dönemde %570, kara konuşlu hava savunma harcamaları ise %525 arttı.

🔹 Avrupa Birliği, ABD'nin uzay altyapısına bağımlılığı azaltmak amacıyla IRIS² uydu haberleşme ağını geliştiriyor. Fransa nükleer caydırıcılığını güçlendirirken, bazı Avrupa ülkeleri kendi nükleer seçeneklerini değerlendirmeye başladı.

🔹 Rusya, 2022-2025 döneminde askeri harcamalarını yaklaşık üç kat artırarak 13,6 trilyon rubleye çıkardı ve uzay ile yapay zekâ teknolojilerini öncelikli alanlar arasında gösterdi.

🔹 Ukrayna'da savaş, hipersonik silahlar, insansız sistemler ve yapay zekâ destekli teknolojilerin gerçek savaş ortamında test edildiği başlıca çatışma alanlarından biri haline geldi.

🔹 Uzmanlar, yapay zekânın nükleer silahlar kadar yıkıcı olmasa da karar alma hızını ve savaş alanındaki koordinasyonu büyük ölçüde artırabileceğini, bu nedenle geleceğin en kritik askerî teknolojilerinden biri olarak görüldüğünü belirtiyor.

🔹 Çin'de spot altına yatırım yapan Huaan Yifu Gold ETF, 90 milyar yuanlık (yaklaşık 13 milyar dolar) piyasa değeriyle Huatai-PineBridge CSI 300 ETF'yi geride bırakarak ülkenin en büyük borsa yatırım fonu (ETF) haline geldi.

🔹 CSI 300 ETF, 2024'ten itibaren Çin devlet varlık fonuna bağlı Central Huijin Investment ve diğer kamu destekli kuruluşların borsayı desteklemek amacıyla yaptığı alımlar sayesinde bir dönem 440 milyar yuan büyüklüğe ulaşmıştı.

🔹 Çin'in kamu destekli yatırım kuruluşları bu yıl ülkenin en büyük ETF'lerindeki paylarını azaltmaya başladı. Bu adımın piyasadaki aşırı yükselişleri sınırlamayı amaçladığı değerlendiriliyor.

🔹 CSI 300 Endeksi yıl başından bu yana %4,9 yükselirken, aynı dönemde MSCI Asya Pasifik Endeksi %21 değer kazandı. Teknoloji ağırlıklı Star 50 Endeksi ise rekor seviyelere ulaştı.

🔹 Huaan Yifu Gold ETF de altın fiyatlarındaki gerileme ve yatırımcı çıkışları nedeniyle 136 milyar yuanlık zirvesinden geriledi. Son iki gündeki toparlanma fonun yeniden ülkenin en büyük ETF'si olmasını sağladı.

🔹 Huatai-PineBridge CSI 300 ETF ise geçen hafta yaklaşık 18,5 milyar yuanlık yatırımcı çıkışı yaşadı. Bu, Asya'daki en büyük haftalık ETF çıkışlarından biri oldu.

🔹 Çin'in üçüncü ve dördüncü en büyük ETF'leri ise kısa vadeli tahvil ve para piyasası fonları haline geldi.

🔹 Sabit getirili menkul kıymetler ve nakit yönetimi ürünlerine yönelik talep artarken, Çin hisse piyasasındaki yükselişin ağırlıklı olarak yapay zekâ donanımı şirketlerinde yoğunlaşması ve ekonomik belirsizlikler yatırımcıların savunmacı varlıklara yönelmesini sürdürüyor.

🔹 Ukrayna, son 48 saat içinde Kırım ile Rusya'nın işgal ettiği diğer bölgelerde 16 elektrik trafo merkezini hedef aldığını açıkladı.

🔹 İnsansız Sistemler Komutanı Robert Brovdi, saldırıların Kırım'ın yanı sıra Herson, Luhansk ve Zaporijya bölgelerindeki enerji tesislerini kapsadığını duyurdu.

🔹 Ukrayna Genelkurmayı, Kırım'daki bir askeri hava üssünün de vurulduğunu açıkladı.

🔹 Herson'un Rusya kontrolündeki bölümünün yöneticisi Vladimir Saldo, bölgedeki tüm ilçelerin tamamen veya kısmen elektriksiz kaldığını söyledi.

🔹 Rusya'nın kontrolündeki Zaporijya'nın yöneticisi Yevgeny Balitsky, elektrik şebekesine yönelik saldırılarda çok sayıda enerji tesisinin hasar gördüğünü, bölgede kısmi elektrik kesintileri yaşandığını ve hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.

🔹 Kırım'ın batısındaki yaklaşık 100 bin nüfuslu Yevpatoriya kentinde de elektrik kesintileri yaşandığı bildirildi.

🔹 Kırım'ın kuzeyinde düzenlenen saldırıda bir kişi hayatını kaybetti, iki kişi yaralandı.

🔹 Ukrayna'nın devlet enerji şirketi Naftogaz, Poltava, Harkiv ve Sumı bölgelerindeki bazı tesislerinin Rus insansız hava araçlarının saldırısına uğradığını, çok sayıda tesiste büyük yangın çıktığını açıkladı.

🔹 Rusya Savunma Bakanlığı, gece boyunca 282 insansız hava aracını, dokuz güdümlü hava bombasını ve bir Neptune-MD uzun menzilli güdümlü füzeyi düşürdüğünü açıkladı.

🔹 Bakanlık ayrıca Ukrayna'daki askeri hava üsleri, enerji altyapısı ve uzun menzilli insansız hava aracı üretim tesislerine saldırılar düzenlendiğini bildirdi.

🔹 Karşılıklı saldırılar, bu hafta Türkiye'de düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde yoğunlaştı.

🔹 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump zirve öncesinde telefon görüşmesi yaptı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de Trump ile görüştü.

🔹 ABD korumasındaki Umman kıyısı rotasını kullanan petrol ve LNG tankerlerinde geçişler yeniden artış göstermeye başladı.

🔹 Pazar günü Umman kıyısına yakın koridorda altı petrol ve gaz tankeri gözlemlendi. Çok sayıda gemi ise tespit edilmemek için transponderlerini kapatarak seyretmeye devam etti.

🔹 Batılı deniz kuvvetleri, deniz trafiğinin sürdüğünü ancak tehdit seviyesinin hâlâ yüksek olduğunu, Hürmüz Boğazı'nın orta bölümüne mayın döşendiğini değerlendirmeyi sürdürüyor.

🔹 İki küçük tanker, Umman rotası yerine İran kıyılarına daha yakın güzergâhı kullanarak Basra Körfezi'nden çıktı.

🔹 Cuma ve cumartesi günleri Umman rotasında ilerleyen en az sekiz gemi açıklanmayan nedenlerle geri döndü. Bunlardan dördü daha sonra İran tarafındaki rotaya yönelerek boğazdan geçişini tamamladı.

🔹 Geri dönen tankerlerden en az biri pazar günü yeniden Umman güzergâhını kullanarak geçiş girişiminde bulundu. Bir başka ürün tankeri de aynı rotayı tamamlayarak Umman Körfezi'ne ulaştı.

🔹 Bazı tankerler ise transponderlerini kapatarak "karanlık geçiş" yapmayı sürdürüyor. Bir Suezmax ham petrol tankeri, en son Basra Körfezi'nde sinyal verdikten sonra Umman Körfezi'nde yeniden ortaya çıktı.

🔹 İran, gemilerin yalnızca kendi belirlediği ve onayladığı rotaları kullanması gerektiğini yineledi. Ortak Deniz İstihbarat Merkezi ise İran güçlerinin ticari gemileri taciz etmeyi sürdürdüğünü açıkladı.

🔹 Cumartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan iki yönde toplam 19 gemi geçti. Bunlardan yalnızca biri Umman kıyısı rotasını kullandığını açık şekilde sinyalledi. Transponderleri kapalı gemiler doğrulandıkça bu sayıların değişebileceği belirtildi.

🔹 İran savaşı boyunca Basra Körfezi'nden çıkmaya çalışan çok sayıda gemi, İran güçlerinden telsizle izin almadan boğazı geçmemeleri yönünde uyarılar aldı. İran, bu uyarılara rağmen ilerleyen bazı gemilere ateş açtı.

🔹 Tanker şirketleri, Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak yeniden açılması sürecindeki belirsizlikle karşı karşıya bulunuyor. Gemilerin boğazı kullanmaya başlaması, dört ay süren krizin ardından petrol piyasasının normale dönmesi açısından kritik önem taşıyor.