Çin askeri uçakları Laos’taki yeni ortak hava tesisini kullanmaya başladı mı?
South China Morning Post
🔹 30 Eylül’de çekilen ticari uydu görüntülerinde Laos’taki Ban Keun Havalimanı’nda K-8/JL-8 ailesinden sekiz eğitim ve hafif taarruz uçağı görüldü. Görüntülerde iki düzineden fazla askeri ve destek aracı da yer aldı.
🔹 Görüntüler, Çin-Laos Ortak Destek ve Eğitim Merkezi ile Çin-Laos Dostluk Havacılık Akademisi’nin faaliyete başlamasından bir gün sonra kaydedildi. Açılışa Çin Halk Kurtuluş Ordusu heyeti katıldı.
🔹 Laos Hava Kuvvetleri’nin yaklaşık dört K-8W uçağına sahip olduğu değerlendiriliyor ve Laos’un yeni bir K-8 ailesi uçağı aldığına ilişkin kamuya açık kayıt bulunmuyor.
🔹 Askeri havacılık analisti Andreas Rupprecht, sekiz uçaktan dördünün Laos’a ait K-8W, dördünün ise Çin Hava Kuvvetleri’ne ait JL-8 olabileceğini söyledi. Uçakların renk düzenlerindeki farkların bu ihtimali desteklediğini belirtti.
🔹 Bir uydu görüntüsü uzmanı, dört uçağın branda altında bulunduğunu, diğer dört uçağın ise Çin uçaklarıyla uyumlu olabilecek daha açık renkte göründüğünü söyledi; ancak güneş yansımasının kesin teşhisi engellediğini belirtti.
🔹 Ban Keun’daki apron, K-8/JL-8 gibi küçük uçaklar için yaklaşık 24 park pozisyonuna sahip görünüyor. Tesisin mevcut Laos jet eğitim filosundan çok daha fazla uçağı barındırabilecek kapasitede olduğu değerlendiriliyor.
🔹 Çin-Laos ortak tesisinde ortak eğitim ve tatbikatlar, personel gelişimi ile insani yardım faaliyetleri yürütülmesi planlanıyor. Pekin, merkezin Laos hava kuvvetleri pilotlarının eğitimini güçlendirmeyi amaçladığını açıkladı.
🔹 Çin uçaklarının tesiste bulunması, Çin askeri havacılığının Ban Keun’a fiilî erişimini gösterebilir; ancak uçakların kim tarafından işletildiği, hangi komuta altında bulunduğu ve hangi izinlere sahip olduğu henüz netleşmedi.
🔹 Çin Hava Kuvvetleri’ne ait dokuz JL-8, Ocak 2024’te Laos Halk Ordusu’nun 75’inci yıl dönümü kutlamaları için Laos’a uçtu. Çin uçakları Rusya, Pakistan ve Tayland’daki ortak havaalanlarını da tatbikat ve eğitim amacıyla geçici olarak kullandı.
🔹 Ban Keun’un kalıcı bir Çin askeri hava tesisi sayılması için güvenilir erişim, sürekli destek ve düzenli operasyonel rolün yanı sıra yakıt depolama, bakım ve iletişim altyapısına ilişkin daha açık kanıtlar gerekiyor.
🔹 Çin uçaklarının Ban Keun’dan faaliyet göstermesi, Çin’in bölgedeki hava gücü projeksiyonunu önemli ölçüde artırmayabilir; ancak Çin’in denizaşırı üslenme deneyimi kazanmasına yardımcı olabilir.
🔹 Laoslu pilotların eğitimine izin verilmesi, Çin uçaklarının bölgede istihbarat veya muharebe operasyonları yürütmesine otomatik olarak izin verildiği anlamına gelmiyor. Ban Keun’un Çin-Kamboçya Ortak Eğitim ve Destek Merkezi’nin bulunduğu Ream modeliyle benzerlik taşıyıp taşımadığı henüz kesinleşmedi.