🔹 Five Eyes istihbarat ittifakı, Çin’in Batılı askerleri ve güvenlik iznine sahip kişileri gizli bilgi elde etmek amacıyla hedef aldığını açıkladı.

🔹 İttifak, Çin askeri istihbarat servislerinin ayrıcalıklı askeri, siyasi ve ekonomik istihbarat toplamak için operasyonlar yürüttüğünü bildirdi.

🔹 Five Eyes; Birleşik Krallık, ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan oluşuyor.

🔹 İttifak ilk kez bu kapsamda ortak bir kamuoyu uyarısı yayımladı.

🔹 İstihbarat yetkilileri tehdidin boyutunu “benzeri görülmemiş” olarak nitelendirdi.

🔹 Çin bağlantılı kişiler, savunma ve güvenlik alanlarında uzmanlığa sahip veya gizli bilgilere erişimi bulunan kişileri hedef alıyor.

🔹 Operasyonlarda LinkedIn, Indeed ve Upwork gibi profesyonel ağlar kullanılıyor.

🔹 Çin istihbarat görevlileri veya bağlantılı kişiler kendilerini danışmanlık şirketleri ya da insan kaynakları firmaları gibi tanıtıyor.

🔹 Hedef kişilere dış politika ve savunma analisti pozisyonları için iş teklifleri sunuluyor.

🔹 İlk aşamada savunma konularında zararsız görünen raporlar talep ediliyor.

🔹 Daha sonra kişilerden Çin hükümetiyle bağlantılı olduğu belirtilen müşteriler için kamuya açık olmayan bilgileri paylaşmaları isteniyor.

🔹 Bilgi sağlayan kişilere rapor başına birkaç yüz dolardan birkaç bin dolara kadar ödeme yapılıyor.

🔹 Bilginin hassasiyet seviyesi arttıkça ödenen miktar da yükseliyor.

🔹 Askerlerden görevleri, birlik faaliyetleri, üsleri veya görev yaptıkları gemiler hakkında bilgi vermeleri istenebiliyor.

🔹 İttifak, elde edilmeye çalışılan bazı bilgilerin cephedeki askerlerin hayatını tehlikeye atabileceğini belirtti.

🔹 Operasyonların Batılı ülkelerin ekonomik çıkarlarına ve demokratik süreçlerine zarar verebileceği uyarısı yapıldı.

🔹 Uyarı, Çin’in özellikle Hint-Pasifik bölgesine ilişkin istihbarat toplamaya çalıştığını ortaya koyuyor.

🔹 Çin’in Tayvan’a karşı askeri harekât ihtimali konusundaki endişeler operasyonların önemini artırıyor.

🔹 Uyarının yayımlanması, son aylarda Pekin’e yapılan üst düzey Batılı ziyaretlerin ardından gerçekleşti.

🔹 Uyarı, askeri birlikler ve ilgili devlet kurumları arasında da dağıtılacak.

🔹 Gizli veya hassas bilgileri paylaşan kişiler hakkında ceza soruşturması açılabileceği belirtildi.

🔹 Five Eyes ülkeleri daha önce bu faaliyetlere katılan bazı kişilerin yargılandığını, işlerini kaybettiğini ve güvenlik izinlerinin iptal edildiğini açıkladı.

🔹 Birleşik Krallık Güvenlik Bakanı Dan Jarvis, uyarının Five Eyes ortaklığının gücünü ve güvenlik servislerinin çalışmalarını gösterdiğini söyledi.

🔹 Çin’in Londra Büyükelçiliği ise casusluk suçlamalarının tamamen uydurma olduğunu savunarak iddiaları reddetti.

🔹 Büyükelçilik, Five Eyes ittifakını dünyanın en büyük istihbarat ağı olarak nitelendirdi ve küresel casusluk faaliyetleri yürütmekle suçladı.

🔹 Kim Jong-un, Kuzey Kore’nin nükleer silah programı için uranyum zenginleştirecek yeni bir tesisi hizmete açtı.

🔹 Devlet medyası, tesisin ülkenin nükleer kuvvetlerini katlanarak büyütme planının parçası olduğunu duyurdu.

🔹 Kim, nükleer caydırıcılığın güçlendirilmesinin aciliyet kazandığını ve bunun “en azılı düşmanlarla” yaşanan çatışmalardan kaynaklandığını söyledi.

🔹 Açıklamada işaret edilen ülkelerin ABD ve Güney Kore olduğu değerlendiriliyor.

🔹 Güney Kore istihbaratı tesisin uranyum zenginleştirme tesisi olduğunu doğruladı.

🔹 Seul yönetimi, faaliyetleri izlemek için Washington ile yakın iş birliği yürüttüğünü açıkladı.

🔹 Kuzey Kore son beş yılda nükleer silah üretim kapasitesini iki katından fazla artırdı.

🔹 Ülkenin bugüne kadar yaklaşık 50 nükleer savaş başlığı ürettiği tahmin ediliyor.

🔹 Kuzey Kore’nin yaklaşık 90 nükleer savaş başlığı üretmeye yetecek fisil maddeye sahip olduğu değerlendiriliyor.

🔹 Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı daha önce Yongbyon ve Kangson bölgelerindeki zenginleştirme tesislerini rapor etmişti.

🔹 Yeni tesisin kesin konumu açıklanmadı.

🔹 Ajans mart ayında Yongbyon’da Kangson tesisine benzer özelliklere sahip yeni bir yapının inşa edildiğini bildirmişti.

🔹 Devlet medyasında yayımlanan görüntülerde Kim Jong-un’un silah sınıfı uranyum üretiminde kullanılan santrifüjlere benzeyen ekipmanları incelediği görüldü.

🔹 Yeni üretim hatlarının daha gelişmiş teknolojiye dayandığı açıklandı.

🔹 Kim Jong-un son üç yıl içinde üçüncü kez bir nükleer üretim tesisini ziyaret ederken görüntülendi.

🔹 Kim daha önce ABD ve Güney Kore tarafından provoke edilmesi halinde iki ülkeyi tamamen yok edeceği tehdidinde bulunmuştu.

🔹 Kuzey Kore, Güney Kore ile diyaloğu reddetmeye devam ediyor.

🔹 Devlet medyası, güvenlik tehditlerinin her geçen an daha ciddi hale geldiğini ve nükleer caydırıcılığın nicelik ve nitelik olarak hızla güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

🔹 Donald Trump ile Kim Jong-un ilk Trump döneminde üç kez bir araya gelmişti.

🔹 İki lider arasında yeni bir görüşme düzenlenmesine yönelik girişimler şu ana kadar sonuç vermedi.

🔹 Kuzey Kore, geçen yıl ABD ile görüşmelerin ancak Washington’ın ülkenin nükleer silahlardan vazgeçmesi yönündeki taleplerini bırakması halinde mümkün olacağını açıkladı.

🔹 Kim son dönemde diplomatik temaslarını Rusya ve Çin üzerinde yoğunlaştırdı.

🔹 Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in önümüzdeki haftalarda Kuzey Kore’yi ziyaret etmesi bekleniyor.

🔹 ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail ile Lübnan’ın yeni bir ateşkes üzerinde anlaştığını açıkladı.

🔹 Anlaşma kapsamında Lübnan içinde pilot güvenlik bölgeleri oluşturulacak ve Hizbullah unsurlarının bu alanlarda bulunmasına izin verilmeyecek.

🔹 Ateşkesin yürürlüğe girmesi için Hizbullah’ın tüm saldırılarını durdurması ve Litani Nehri’nin güneyindeki bölgelerden çekilmesi şart koşuldu.

🔹 Güvenlik bölgelerinin kontrolü Lübnan ordusuna bırakılacak.

🔹 Taraflar, bu adımların kapsamlı bir barış ve güvenlik anlaşmasına giden yolu açacağını açıkladı.

🔹 Anlaşma, ABD arabuluculuğunda gerçekleştirilen dördüncü müzakere turunun ardından duyuruldu.

🔹 Taraflar, İsrail-Lübnan ilişkilerinin geleceğinin yalnızca iki egemen devlet tarafından belirlenmesi gerektiğini vurguladı.

🔹 Açıklamada devlet veya devlet dışı hiçbir aktörün Lübnan’ın geleceğini rehin almasına izin verilmeyeceği ifade edildi.

🔹 Bu ifade, Hizbullah’ı destekleyen İran’a gönderilmiş bir mesaj olarak değerlendiriliyor.

🔹 Yeni müzakere turunun 22 Haziran haftasında yapılması planlanıyor.

🔹 Görüşmelerin amacı kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmak olarak açıklandı.

🔹 Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmalar 2 Mart’tan bu yana sürüyor.

🔹 Son üç ayda çatışmalarda en az 3.400 kişi hayatını kaybetti.

🔹 Birleşmiş Milletler verilerine göre bir milyondan fazla Lübnanlı yerinden edildi.

🔹 Donald Trump’ın gerilimin azaltılması çağrısına rağmen taraflar son günlerde karşılıklı saldırılarını sürdürdü.

🔹 Hizbullah çarşamba günü kuzey İsrail’e füze saldırıları düzenlediğini açıkladı.

🔹 Lübnan, İsrail’in güney bölgelerine düzenlediği saldırılarda aralarında iki sağlık görevlisinin de bulunduğu en az dokuz kişinin öldüğünü bildirdi.

🔹 İsrail, bu hafta Hizbullah’a yönelik bazı saldırı planlarını Trump’ın talebi üzerine iptal etti.

🔹 Nisan ayında ilan edilen önceki ateşkes yalnızca kısmen uygulanabildi ve taraflar birbirlerini çok sayıda ihlalle suçladı.

🔹 İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların tamamen sona erdiğine dair bir işaret bulunmuyor.

🔹 ABD Temsilciler Meclisi, Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni askeri operasyonlar başlatabilmesi için Kongre onayı almasını zorunlu kılacak bir kararı kabul etti.

🔹 Karar, Trump’ın İran’daki askeri kampanyasına yönelik açık bir siyasi tepki niteliği taşıyor.

🔹 Oylama 215'e karşı 208 oyla kabul edildi.

🔹 Cumhuriyetçi milletvekilleri Thomas Massie, Tom Barrett, Warren Davidson ve Brian Fitzpatrick parti çizgisinin dışına çıkarak Demokratlarla birlikte oy kullandı.

🔹 Michigan Temsilcisi Tom Barrett, savaş ilan etme yetkisinin yalnızca Kongre’ye ait olduğunu söyledi.

🔹 Karar, Trump yönetimi üzerindeki savaşı sona erdirme baskısını artırdı.

🔹 Dört aydır süren çatışma ABD’ye milyarlarca dolara mal oldu ve küresel ekonomik dalgalanmalara yol açtı.

🔹 New York Times-Siena College anketine göre Amerikalıların yüzde 64’ü savaşa girme kararını yanlış buluyor.

🔹 Demokrat Temsilci Gregory Meeks, savaşın sonuçları düşünülmeden başlatıldığını ve çatışmadan çıkış yolunun diplomasi olduğunu söyledi.

🔹 Trump oylama sonucuna ilişkin henüz kamuoyuna açıklama yapmadı.

🔹 Kararın yürürlüğe girebilmesi için Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Senato tarafından da kabul edilmesi gerekiyor.

🔹 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası, Kongre tarafından onaylanmayan çatışmalarda başkanların ABD güçlerini 60 gün içinde geri çekmesini öngörüyor.

🔹 Trump yönetimi, 8 Nisan’daki ateşkes sonrasında çatışmaların sona erdiğini savunarak bu süre sınırını aşmıştı.

🔹 Çatışmaların başlamasının üzerinden 96 gün geçti.

🔹 Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, kararın kabul edilmesinin Trump’ın başkomutan olarak hareket kabiliyetini zayıflatacağını söyledi.

🔹 Trump, İran’ın ABD askerlerini öldürmesi halinde ateşkesi sona erdirmeyi değerlendireceğini özel görüşmelerde dile getirdi.

🔹 İran’a ait bir insansız hava aracının Kuveyt Uluslararası Havalimanı’na isabet etmesi sonucu bir kişi öldü, birkaç kişi yaralandı.

🔹 İsrail ve Lübnan yeni bir ateşkes konusunda anlaşmaya vardı.

🔹 Anlaşma kapsamında Lübnan’da Hizbullah’ın giremeyeceği güvenlik bölgeleri oluşturulacak ve bu alanların kontrolü Lübnan ordusuna bırakılacak.

🔹 Hizbullah kuzey İsrail’e yönelik saldırılarını durdurmayı kabul etti.

🔹 İsrail ordusu Beyrut’un güney banliyölerine saldırı düzenlememe taahhüdünde bulundu.

🔹 Buna rağmen çatışmalar tamamen sona ermedi ve İsrail’e ait bir saldırı Beyrut yakınlarında bir aracı hedef aldı.

🔹 Donald Trump, İran ile yürütülen müzakerelerin çok iyi ilerlediğini ve hafta sonuna kadar bir anlaşma sağlanabileceğini söyledi.

🔹 ABD ve İran müzakerecileri yaklaşık bir hafta önce ateşkesi 60 gün uzatacak ve İran’ın nükleer programına ilişkin yeni görüşmeleri başlatacak geçici bir mutabakata vardı.

🔹 Trump, anlaşmada bazı değişiklikler yapılmasını istiyor.

🔹 İran tarafı yeni taleplere boyun eğeceğine dair bir işaret vermiyor.

🔹 Bu hafta ABD ve İran arasında gerçekleşen karşılıklı saldırılar ateşkesin geleceğine ilişkin endişeleri artırdı.

🔹 Trump, ateşkes ihlallerinin önemini küçümseyerek bölgede ateşkesin daha sınırlı çatışmaların yaşandığı bir durum anlamına gelebileceğini söyledi.

🔹 Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak geçici bir anlaşmanın henüz sağlanamaması küresel enerji fiyatlarını yüksek seviyelerde tutuyor.

🔹 Üç aydır süren çatışma, gıda, yakıt ve diğer ürünlerin maliyetlerine ilişkin küresel kaygıları artırıyor.

🔹 Trump, müzakerelerin yavaşlaması halinde bunu önemsemediğini ve görüşmelerin sıkıcı hale geldiğini söyledi.

🔹 Yönetim içinde ve Trump’a yakın çevrelerde başkanın giderek daha zor bir pozisyona sürüklendiğine yönelik endişeler artıyor.

🔹 Demokratlar yükselen petrol fiyatlarını Trump’a karşı siyasi bir konu haline getiriyor.

🔹 Cumhuriyetçi Parti içindeki bazı şahin isimler ise çatışmadan erken çıkılmasının İran karşısında geri adım anlamına geleceğini savunuyor.

🔹 Pentagon yetkilileri, bazı Cumhuriyetçi siyasetçiler ve Körfez ülkelerindeki müttefikler yeni bir bombardıman kampanyasına dönülmesine karşı çıkıyor.

🔹 ABD’nin kullandığı bazı kritik mühimmat stoklarının yeniden doldurulmasının üç yıla kadar sürebileceği değerlendiriliyor.

🔹 Körfez ülkeleri, İran’ın altyapı ve enerji tesislerine misilleme yapmasından endişe duyuyor.

🔹 İsrail ve Washington’daki bazı şahin çevreler, mevcut aşamada yapılacak bir anlaşmanın İran’a taviz anlamına geleceğini savunuyor.

🔹 Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı gergin görüşmede İsrail’den geri adım atmasını istedi.

🔹 İsrail ve Lübnan yeni bir ateşkes sürecini yeniden başlatma konusunda anlaşmaya vardı.

🔹 Hizbullah, İsrail-Lübnan görüşmelerinin tarafları arasında yer almadı.

🔹 İran, savaş alanında ve müzakere masasında Trump’a siyasi bir zafer görüntüsü vermemekte kararlı görünüyor.

🔹 Temsilciler Meclisi, İran’a yönelik askeri faaliyetlerin durdurulmasını isteyen sembolik bir kararı kabul etti.

🔹 Karara dört Cumhuriyetçi milletvekili de destek verdi.

🔹 Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın üst düzey kadrolarının ve ekonomisinin ağır darbe aldığını belirterek İran’ın güçlü durumda olduğu görüşünü reddetti.

🔹 Demokrat senatörler, savaşın ABD’de yaşam maliyetleri üzerindeki etkisinin yeterince dikkate alınmadığını savunuyor.

🔹 Kamuoyu araştırmacıları, savaşın uzamasının özellikle rekabetçi seçim bölgelerindeki Cumhuriyetçiler açısından siyasi risk oluşturduğunu değerlendiriyor.

🔹 ABD, Avrupa’daki NATO müttefikleri ve Kanada’dan ittifak savunma planlarına daha fazla insanlı ve insansız hava aracı ile savaş gemisi tahsis etmelerini istedi.

🔹 Talep, Washington’ın NATO’ya tahsis ettiği bazı askeri kabiliyetleri azaltma kararının ardından geldi.

🔹 Trump yönetimi, NATO Kuvvet Modeli kapsamında kriz dönemlerinde kullanılabilecek ABD askeri katkısını düşürme kararı aldı.

🔹 Donald Trump, Avrupa ülkelerinin kıtanın konvansiyonel savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini uzun süredir savunuyor.

🔹 Reuters’ın ulaştığı askeri verilere göre ABD; yakıt ikmal uçakları, savaş uçakları, insansız hava araçları ve savaş gemilerini kapsayan geniş bir alanda katkısını azaltmayı planlıyor.

🔹 NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Komutanı Alexus Grynkewich, Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın özellikle hava ve deniz unsurlarında kısa vadede devreye girebileceğini söyledi.

🔹 Grynkewich, NATO Kuvvet Modeli’nin ABD güçlerine aşırı derecede bağımlı hale geldiğini belirtti.

🔹 Aynı anda birden fazla bölgede çatışma yaşanması ihtimalinin bu değişimi gerekli kıldığını ifade etti.

🔹 NATO, Avrupa ülkelerinin ve Kanada’nın mevcut veya yakında sahip olacağı kabiliyetlerin ABD’deki azaltımları telafi edebileceğini düşünüyor.

🔹 NATO askeri karargâhı, savunma kapasitesinde boşluk oluşmasının beklenmediğini açıkladı.

🔹 Yetkililer, müttefik ülkelerin mevcut imkânlarını NATO’ya tahsis etmelerinin yeterli olacağını belirtti.

🔹 Plan kapsamında NATO’ya tahsis edilen ABD F-15 ve F-15E savaş uçaklarının sayısı yaklaşık üçte bir azalarak 99’a düşecek.

🔹 NATO’ya tahsis edilen MQ-4 ve MQ-9 Reaper insansız hava araçlarının sayısı da yarıya inerek 12 olacak.

🔹 Askeri kaynaklar, MQ-9 sayısındaki azalmanın NATO’nun gözetleme ve keşif kapasitesini olumsuz etkileyebileceğini söyledi.

🔹 Bazı Avrupa ülkeleri, ABD’nin NATO’ya olan askeri desteğini daha da azaltabileceği veya tamamen çekilebileceği ihtimalinden endişe duyuyor.

🔹 Eski Pentagon yetkilisi Jim Townsend, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını ve NATO’ya tahsis ettiği kabiliyetleri azaltmasının müttefiklere ve Rusya’ya yanlış bir siyasi mesaj vereceğini söyledi.

🔹 SpaceX, halka arzında hisse başına fiyatı 135 dolar olarak açıkladı.

🔹 Şirket, fiyatı halka arzdan yaklaşık bir hafta önce duyurarak Wall Street'teki geleneksel fiyat belirleme sürecinin dışına çıktı.

🔹 Halka arzın 75 milyar dolar kaynak toplaması hedefleniyor.

🔹 Bu değerleme SpaceX’in piyasa değerini yaklaşık 1,75 trilyon dolara çıkaracak.

🔹 Halka arzın gerçekleşmesi halinde SpaceX, ABD borsalarında işlem gören en değerli 10 şirket arasına girecek.

🔹 Yatırımcı tanıtım turu 5 Haziran’da başlayacak, nihai fiyatlamanın 11 Haziran’da yapılması ve işlemlerin ertesi gün Nasdaq’ta başlaması planlanıyor.

🔹 Elon Musk, halka arz sürecinde bireysel yatırımcılara alışılmışın üzerinde pay verilmesini destekliyor.

🔹 Şirket, kurucu kontrolünü güçlü şekilde koruyacak bir yönetim yapısı oluşturmayı planlıyor.

🔹 SpaceX ayrıca önemli endekslere erken dahil olma olasılığı üzerinde çalışıyor.

🔹 Reuters’ın daha önce aktardığı bilgilere göre halka arzın yüzde 30’una kadar olan kısmı bireysel yatırımcılara ayrılabilir.

🔹 Bazı yatırımcılar şirket için yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık değerleme öngörürken SpaceX yaklaşık 1,75 trilyon dolarlık değerleme hedefliyor.

🔹 Analistler, şirketin gelirlerine göre oluşan değerleme çarpanlarının oldukça yüksek seviyelerde bulunduğunu belirtiyor.

🔹 GSMA Intelligence Araştırma Başkanı Tim Hatt, yaklaşık 90 katın üzerindeki gelir çarpanının olağan ölçütlere göre yüksek olduğunu söyledi.

🔹 Hatt, SpaceX’in faaliyet alanı ve iş modeli nedeniyle doğrudan karşılaştırılabilecek halka açık şirket bulunmadığını ifade etti.

🔹 SpaceX’in geliri 2025 yılında yüzde 33 artarak 18,67 milyar dolara yükseldi.

🔹 Şirket aynı yıl 4,94 milyar dolar net zarar açıkladı.

🔹 SpaceX; uzay teknolojileri, telekomünikasyon ve savunma alanlarında faaliyet gösteriyor.

🔹 Wall Street’te çok sayıda yatırımcı ve finans kuruluşu halka arza katılmak için yoğun ilgi gösteriyor.

🔹 Büyük uluslararası bankalar, kendi ülkelerindeki varlıklı bireysel yatırımcıları halka arza dahil etmek için çalışıyor.

🔹 Geleneksel halka arzlarda ağırlık büyük fonlara verilirken SpaceX bireysel yatırımcı katılımını belirgin şekilde artırmayı hedefliyor.

🔹 Bazı yatırımcılar, halka arza olan yoğun ilginin önemli ölçüde Elon Musk’ın kişisel itibarı ve yatırımcılar üzerindeki etkisinden kaynaklandığını düşünüyor.

🔹 Tesla, Teksas'taki Austin metropol bölgesinde gözetimsiz robotaksi hizmetini kullanıma sunduğunu açıkladı.

🔹 Şirket, otonom yolcu taşıma operasyonlarını hızlandırmayı hedefliyor.

🔹 Robotaksi hizmetinin genişletilmesi ve Tam Otonom Sürüş (FSD) yazılımının yaygınlaşması Tesla'nın büyüme stratejisinin temel unsurları arasında yer alıyor.

🔹 Elon Musk, şirketin odağını elektrikli araçlardan yapay zekâ ve robotik teknolojilere kaydırdı.

🔹 Tesla'nın resmi robotaksi hesabı, hizmetin artık Austin metropol bölgesinin tamamında kullanılabildiğini duyurdu.

🔹 Robotaksi hizmeti Austin'de yaklaşık bir yıldır faaliyet gösteriyor.

🔹 Kullanıcılar zaman zaman 30 dakikayı aşan bekleme süreleriyle karşılaşıyor.

🔹 Austin yetkililerinin verilerine göre Tesla'nın şehirde yaklaşık 50 robotaksi aracı bulunuyor.

🔹 Aynı bölgede Alphabet'in Waymo birimi 250'den fazla araç işletiyor.

🔹 Elon Musk, insan güvenlik görevlisi bulunmayan tam otonom araçların bu yılın ilerleyen dönemlerinde ABD genelinde daha yaygın hale gelmesini beklediğini söyledi.

🔹 Tesla nisan ayında robotaksi hizmetini Dallas ve Houston'da da devreye almaya başladığını açıklamıştı.

🔹 Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) Orta Doğu’daki çatışmalarda ciddi bir tırmanış yaşanmaması halinde haziran ayında faiz artırması bekleniyor.

🔹 Piyasalar, 15-16 Haziran toplantısında kısa vadeli politika faizinin yüzde 0,75’ten yüzde 1’e çıkarılmasına yaklaşık yüzde 80 olasılık veriyor.

🔹 Faizin yüzde 1’e yükselmesi halinde BOJ politika faizi 1995’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaşacak.

🔹 BOJ Başkanı Kazuo Ueda, son konuşmasında enflasyonla mücadele vurgusunu güçlendirerek haziran ayında faiz artırımı beklentilerini artırdı.

🔹 Reuters’a konuşan kaynaklar, çatışmalarda ciddi bir tırmanış olmadığı sürece faiz artışının yüksek ihtimal olduğunu söyledi.

🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen enerji maliyetleri Japonya’daki fiyat baskılarını artırıyor.

🔹 Toptan eşya enflasyonundaki yükseliş, şirketlerin maliyet artışlarını tüketicilere daha hızlı yansıttığı endişesini güçlendirdi.

🔹 Yetkililer, tüketici enflasyonunun BOJ’un yüzde 2 hedefinin üzerinde kalabileceğini değerlendiriyor.

🔹 Yenin yeniden değer kaybetmesi ithalat maliyetlerini artırarak enflasyonu daha da yukarı çekiyor.

🔹 BOJ Yönetim Kurulu üyeleri Kazuyuki Masu ve Junko Koeda, fiyat baskılarının arttığı uyarısında bulundu.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi’den haziran ayında olası bir faiz artışına yönelik açık bir itiraz gelmedi.

🔹 Ueda, 22 Mayıs’taki görüşmede Takaichi’nin hükümetin artan yaşam maliyetlerinin etkisini hafifletmek için adımlar attığını hatırlattığını söyledi.

🔹 Eski BOJ Yönetim Kurulu üyesi Makoto Sakurai, Takaichi’nin haziran ayında faiz artışını fiilen kabul etmiş göründüğünü söyledi.

🔹 BOJ, bu ayki toplantıda Mart 2027’ye kadar uygulanacak yeni tahvil alım planını da değerlendirecek.

🔹 Banka, 2024’ten bu yana sürdürdüğü bilanço küçültme süreci kapsamında tahvil alımlarını azaltıyor.

🔹 Kaynaklar, BOJ’un piyasalarda aşırı oynaklık yaratmamak için gelecek mali yılda tahvil alımlarındaki azaltım hızını durdurmaya veya yavaşlatmaya eğilimli olduğunu söyledi.

🔹 Ueda, tahvil piyasasının işleyişinin alımların azaltılmasıyla birlikte istikrarlı şekilde iyileştiğini belirtti.

🔹 BOJ, Japon devlet tahvili piyasasında istikrarın korunmasının önemini vurguluyor.

🔹 Tayvan, 2029 başına kadar gemisavar füze envanterini 1.800’ün üzerine çıkarmayı hedefliyor.

🔹 Yeni kapasite, Çin’in olası ablukası veya işgal girişimine karşı caydırıcılığı artırmayı amaçlıyor.

🔹 Füzeler uçaklardan, savaş gemilerinden ve kara konuşlu mobil platformlardan ateşlenebiliyor.

🔹 Tayvan, Çin’in üstün ateş gücüne karşı daha düşük maliyetli ancak yüksek etkili silahlara dayanan asimetrik savunma stratejisini benimsiyor.

🔹 Bu strateji kısa menzilli füzeleri, deniz dronlarını ve hava dronu sürülerini de kapsıyor.

🔹 Tayvan ordusu, olası bir Çin hava ve füze bombardımanının ilk aşamasından sağ çıkabilecek dayanıklı bir kuvvet yapısı oluşturmayı hedefliyor.

🔹 Amaç, saldırının ardından işgal filosuna veya ada çevresindeki abluka kuvvetlerine karşı karşı saldırı düzenleyebilmek.

🔹 Tayvanlı askeri yetkililer, Ukrayna’nın Karadeniz’de füze ve deniz dronlarıyla Rus gemilerine verdiği zararları önemli bir örnek olarak görüyor.

🔹 İran’ın yoğun saldırılara rağmen Hürmüz Boğazı ve bölgedeki hedeflere karşı operasyon kapasitesini koruması da Tayvan tarafından incelenen örnekler arasında yer alıyor.

🔹 Tayvan’ın gemisavar savunmasının omurgasını ABD yapımı Harpoon füzeleri ile yerli üretim Hsiung Feng II ve Hsiung Feng III füzeleri oluşturuyor.

🔹 Tayvan, bu sistemlerle Tayvan Boğazı’nda Çin çıkarma kuvvetlerine ağır kayıplar verdirmeyi amaçlayan bir “öldürme bölgesi” oluşturmayı planlıyor.

🔹 Tayvan’a şimdiye kadar 450 Harpoon füzesi teslim edildi.

🔹 ABD onaylı 2,4 milyar dolarlık anlaşma kapsamında ilave 400 Harpoon füzesinin teslimatına bu yıl başlanacak.

🔹 Teslimatların planlandığı şekilde ilerlemesi halinde Tayvan’ın Harpoon envanteri 2029 başında 850 adede ulaşacak.

🔹 Aynı dönemde Tayvan’ın yerli üretim gemisavar füze sayısının da yaklaşık 1.000 veya daha fazla olması bekleniyor.

🔹 Böylece toplam gemisavar füze envanteri yaklaşık 1.850 adede çıkacak.

🔹 Tayvan parlamentosu geçen ay ABD mühimmat alımları için savunma bütçesine ilave 25 milyar dolar kaynak ayırdı.

🔹 Tayvan ayrıca değeri 14 milyar dolara kadar ulaşabilecek yeni bir ABD silah paketinin onaylanmasını bekliyor.

🔹 Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı görüşmenin ardından satış konusunda yakında karar vereceğini söyledi.

🔹 Şi, Tayvan konusunda yapılacak yanlış bir hamlenin ABD ile Çin arasında çatışmaya yol açabileceği uyarısında bulundu.

🔹 Pekin, Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor ve adayı kontrol altına almak için güç kullanımından vazgeçmiş değil.

🔹 Tayvan ise geleceğine yalnızca ada halkının karar verebileceğini savunuyor.

🔹 Tayvan ordusu 1 Temmuz’da kıyı radarlarını, gemisavar füzeleri ve dronları tek komuta altında toplayacak yeni bir Kıyı Muharebe Komutanlığı kuracak.

🔹 Tayvanlı askeri planlamacılar, olası bir işgal girişimine uzun süre direnerek müttefik güçlerin adaya yardım ulaştırabilmesi için zaman kazanmayı hedefliyor.

🔹 Tayvanlı savunma uzmanları, ülkenin uzun süreli ve yıpratma temelli bir savaşa hazırlıklı olması gerektiğini söylüyor.