🔹 Donald Trump, NATO üyelerinin İran operasyonuna katılmamasının ardından Avrupa'daki ABD askerî varlığını üçte bir oranında azaltmayı değerlendirdi.

🔹 Trump, böyle bir adımın NATO müttefiklerine güçlü bir mesaj verip vermeyeceğini görüştü.

🔹 Pentagon, bu dönemde Avrupa'ya planlanan iki ABD askerî konuşlandırmasını iptal etti ve bazı personelin kıtadan çekilmesini emretti.

🔹 Savunma Bakanı Pete Hegseth, daha kapsamlı asker azaltımını açıklamayı değerlendirdi ancak yönetim içindeki görüşmelerin ardından bunun yerine Avrupa'daki ABD kuvvetlerine yönelik altı aylık bir inceleme başlattı.

🔹 Hegseth, bazı ülkelerin bu incelemeyi başarıyla geçeceğini, bazılarının ise başarısız olacağını söyledi.

🔹 Trump, Ankara'daki NATO Zirvesi'ne Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliği yapması nedeniyle katıldığını söyledi.

🔹 ABD'nin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker, Trump'ın müttefiklerden savunma konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmelerini beklediğini açıkladı.

🔹 Avrupa ülkeleri, Trump'ın tepkisini azaltmak amacıyla yeni savunma harcamaları ve askerî taahhütler hazırladı.

🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa'nın artan savunma harcamalarını Trump'ın baskısının sonucu olarak gösterdi.

🔹 Trump, NATO müttefiklerinin İran savaşında ABD'ye yeterli destek vermediğini savunarak ittifakın karşılıklı olmadığını söyledi.

🔹 Avrupa ülkeleri, İran savaşı başlamadan önce kendilerine danışılmadığını ve daha sonra Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için askerî destek sözü verdiklerini belirtti.

🔹 Trump, müttefiklerinden para değil sadakat istediğini söyledi.

🔹 Trump, ABD'nin Grönland'ı edinmesi gerektiği görüşünü sürdürdü ve bu konuda farklı seçenekleri değerlendirmeye devam edeceklerini ifade etti.

🔹 ABD, Almanya'dan 5 bin asker çekme kararını uygulamaya koydu.

🔹 Avrupa ülkeleri, ABD'nin kıtadaki askerî varlığını azaltmasının Rusya'yı cesaretlendirebileceği endişesini taşıyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, NATO liderler toplantısına katılmayacak ancak Ankara'da Donald Trump ile ikili görüşme yapacak.

🔹 Avrupa ülkeleri, Ukrayna'ya onlarca milyar avroluk yeni askerî destek taahhüdü açıklamaya hazırlanıyor.

🔹 Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir tanker, kimliği açıklanmayan bir mühimmatın isabet etmesi sonucu vuruldu.

🔹 Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UKMTO), geminin Umman'ın Limah kenti açıklarında iskele tarafından vurulduğunu ve yangın çıktığını açıkladı.

🔹 Olayda can kaybı veya çevresel kirlilik bildirilmedi.

🔹 ABD'li yetkililere dayandırılan bilgilere göre, İran Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere füze ateşi açtı.

🔹 İran'da yayımlanan Fars Haber Ajansı, Katar'a ait bir petrol tankerinin İran'ın uyarılarını dikkate almadan Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışırken saldırıya uğradığını bildirdi.

🔹 İran ile ABD arasındaki kalıcı anlaşmaya yönelik müzakereler, Ayetullah Ali Hamaney'in cenaze törenleri nedeniyle durduruldu.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran ile anlaşmaya varılacağını ya da askerî operasyonların sürdürüleceğini söyledi.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, tehditlerin sürmesi halinde nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerin başlamayacağını açıkladı.

🔹 İran, nihai müzakerelerin başlaması için çatışmaların tamamen sona ermesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenli geçişine ilişkin şartların yerine getirilmesi gerektiğini belirtiyor.

🔹 İran, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin yalnızca kendi onayladığı rotaları kullanmasını istiyor.

🔹 İran Devrim Muhafızları, Umman kıyılarına yakın alternatif güzergâhı kapatmak amacıyla devriye botları konuşlandırdı.

🔹 UKMTO, Hürmüz Boğazı'ndaki risk seviyesinin savaş öncesine göre daha düşük olduğunu ancak İran'ın kasıtlı saldırı gerçekleştirme kapasitesinin sürdüğünü belirtti.

🔹 Denizcilik takip verilerine göre cuma ile pazar günleri arasında Hürmüz Boğazı'ndan 108 gemi geçti. Savaş öncesinde boğazdan günlük ortalama 100'den fazla gemi geçiyordu.

🔹 BBC Dünya Servisi'nin yürüttüğü araştırma, Rusya'nın Ukrayna'nın işgal altındaki bölgelerinde işlettiği gözaltı merkezlerinde görev yaptığı iddia edilen üç kişiyi tespit etti.

🔹 Araştırmada, işkence ve kötü muamele iddialarıyla ilişkilendirilen Yurii Temerbek, Ruslan Yeriomiçev ve Andrey Spivak'ın kimlikleri ortaya çıkarıldı.

🔹 BBC, Ukraynalı açık kaynak araştırmacılarıyla birlikte tanık ifadeleri, sosyal medya kayıtları, savcılık belgeleri ve diğer açık kaynak verilerini inceleyerek soruşturmayı yürüttü.

🔹 Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, Rusya kontrolündeki gözaltı merkezlerinde sivillere yönelik işkence ve kötü muamelenin sistematik ve yaygın olduğunu değerlendiriyor.

🔹 Eski tutuklular; darp, elektrik verme, sahte infaz, cinsel şiddet ve keyfi gözaltı uygulamalarını anlattı.

🔹 BBC, 2023-2025 döneminde işgal altındaki Ukrayna'da siviller ve savaş esirlerinin tutulduğu 93 gözaltı merkezi tespit etti.

🔹 BBC ayrıca Rusya sınırları içinde faaliyet gösteren 102 gözaltı merkezi belirledi.

🔹 Uluslararası kuruluşların bu tesislere serbest erişimine izin verilmiyor.

🔹 Liudmyla Huseinova, 2019 yılında gözaltına alındığını, Donetsk'teki İzolyatsia gözaltı merkezinde yaklaşık üç yıl tutulduğunu ve işkence ile cinsel saldırıya maruz kaldığını söyledi.

🔹 Huseinova, Yurii Temerbek'in gözaltına alınması sırasında bulunduğunu ve daha sonra yaşadığı cinsel saldırı sırasında da olay yerinde olduğunu ifade etti.

🔹 Oleksii Sivak ise 2022 yılında Herson'da gözaltına alındığını, elektrik verilerek işkence gördüğünü ve Rus güçlerinin bölgeden çekilmesi sırasında kaçmayı başardığını söyledi.

🔹 Ukrayna savcılığı, Yurii Temerbek hakkında Rusya destekli silahlı yapılar içinde görev yaptığı gerekçesiyle ceza soruşturması yürütüyor.

🔹 Ruslan Yeriomiçev hakkında savaş esirleri ve sivillere kötü muamele suçlamalarıyla dava açıldı.

🔹 Andrey Spivak hakkında da sivillere kötü muamele ve savaş hukukunu ihlal suçlamaları yöneltildi.

🔹 Ukrayna Başsavcılığı, 2022'den bu yana çatışmayla bağlantılı sivillere yönelik 400'den fazla cinsel şiddet vakasını belgeledi.

🔹 Bu kapsamda 85 kişi hakkında suçlama yöneltildi, bunların büyük bölümü gıyaben olmak üzere 30 kişi hapis cezasına çarptırıldı.

🔹 İran'da Ayetullah Ali Hamaney için üç gün süren resmî yas programının en büyük töreni Tahran'da düzenlendi.

🔹 Hamaney ve ailesinden dört kişinin naaşını taşıyan cenaze korteji yaklaşık 10 kilometrelik güzergâhta milyonlarca kişinin katılımıyla ilerledi.

🔹 Hamaney'in naaşı salı günü Kum'daki dinî törenlerin ardından Necef ve Kerbela'ya götürülecek, perşembe günü ise doğum yeri Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi'ne defnedilecek.

🔹 Cenaze törenlerinde ABD ve İsrail karşıtı sloganlar atıldı, intikam çağrıları içeren pankartlar taşındı.

🔹 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, törenlere katılanların yasını gerçek olarak nitelendirdi.

🔹 Bazı İranlılar ekonomik sıkıntılar, yüksek enflasyon ve son dönemde yaşanan çatışmalar nedeniyle cenaze törenlerine katılmadı.

🔹 Hamaney'in güvenlik politikaları ve hükümet karşıtı protestolara yönelik müdahaleleri nedeniyle eleştirildiği görüşleri de dile getirildi.

🔹 İran yönetimi, cenaze törenlerini İslam Cumhuriyeti'nin birlik ve direncini vurgulayan sembollerle düzenledi.

🔹 İran'da yeni dini lider Ayetullah Mücteba Hamaney kamuoyu önüne çıkmadı.

🔹 İranlı yetkililer, Mücteba Hamaney'in güvenlik gerekçeleri nedeniyle kamuoyundan uzak kaldığını belirtiyor.

🔹 Cenaze törenlerinde yeni dini lidere destek mesajları verildi.

🔹 Cenaze törenlerinde ABD Başkanı Donald Trump'ı hedef alan pankartlar taşındı ve intikam çağrıları yapıldı.

🔹 İran yönetimi içinde ABD ile yürütülen müzakerelerin sürdürülmesini destekleyenler ile buna karşı çıkan gruplar arasındaki görüş ayrılıkları devam ediyor.

🔹 İran yönetimi, ekonomik yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulan varlıkların serbest bırakılması amacıyla ABD ile müzakereleri sürdürmeyi hedefliyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Ankara'daki NATO Zirvesi'nde müttefiklerinden daha fazla hava savunma sistemi talep etmeyi planlıyor.

🔹 Zelenski'nin zirve kapsamında ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek Ukrayna'nın güvenlik ihtiyaçlarını görüşmesi bekleniyor.

🔹 Zelenski, Rusya'nın son saldırılarının güç değil zayıflık göstergesi olduğunu ve Moskova'nın barış görüşmelerine yönlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, üye ülkeleri Ukrayna'nın egemenliğini savunabilmesi için gerekli desteği sağlamaya çağırdı.

🔹 Rusya, bir haftadan kısa sürede Kiev'e iki büyük füze saldırısı düzenledi. Saldırılarda apartmanlar hedef alındı ve 50'den fazla sivil hayatını kaybetti.

🔹 Ukrayna son dönemde Rusya'daki petrol rafinerileri ve askerî hedeflere yönelik uzun menzilli insansız hava aracı saldırılarını artırdı.

🔹 Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, gece boyunca başkente yönelen yaklaşık 430 Ukrayna insansız hava aracının büyük bölümünün hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü açıkladı.

🔹 Ukrayna Hava Kuvvetleri, son saldırıda Rusya'nın fırlattığı balistik füzelerden hiçbirini engelleyemedi.

🔹 Zelenski, Rusya'nın balistik füzelere ağırlık verdiğini belirterek daha fazla Patriot hava savunma sistemi ve önleme füzesi talep etti.

🔹 Zelenski, Avrupa ülkelerinden depolarındaki Patriot füzelerini Ukrayna'ya göndermelerini istedi.

🔹 Zelenski, NATO'nun desteğiyle Ukrayna'nın kendi uzun menzilli hava savunma sistemini geliştirmeyi de hedeflediğini açıkladı.

🔹 Ukrayna'nın insansız hava aracı saldırıları, Rusya'da petrol rafinerilerini, askerî lojistik merkezlerini ve enerji altyapısını hedef alıyor.

🔹 Omsk'taki petrol rafinerisine düzenlenen saldırı, Ukrayna sınırından yaklaşık 2.500 kilometre uzaklıkta gerçekleşti.

🔹 Kırım'da askerî lojistik merkezleri, petrol rafinerileri ve enerji tesislerine yönelik saldırılar nedeniyle elektrik kesintileri, yakıt sıkıntısı ve gıda tedarikinde sorunlar yaşanıyor.

🔹 Zelenski, Ukrayna'nın askerî baskıyı artırarak Rusya'yı kabul edilebilir şartlarda barış müzakerelerine zorlamayı hedeflediğini belirtiyor.

🔹 Rusya'da yakıt kıtlığı ülke genelinde yayılırken çok sayıda akaryakıt istasyonunda uzun araç kuyrukları oluştu.

🔹 Yakıt sıkıntısı ilk olarak mayıs ayında Rusya'nın kontrolündeki Kırım'da ortaya çıktı, ardından ülkenin büyük bölümüne yayıldı.

🔹 Rusya'da yalnızca iki bölgenin yakıt sıkıntısından etkilenmediği bildiriliyor.

🔹 Ukrayna'nın son aylarda düzenlediği insansız hava aracı ve füze saldırıları, Rusya'nın petrol rafineri kapasitesinin yaklaşık üçte birine zarar verdi.

🔹 Rusya'nın benzin üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 25 azaldı.

🔹 Rus yetkililer, yakıt ihtiyacını karşılamak amacıyla Belarus, Kazakistan ve Hindistan'dan yakıt ithal edilmesini değerlendiriyor.

🔹 Hükümet ayrıca daha düşük kaliteli benzin ve dizel üretimine izin verecek düzenlemeleri de gündemine aldı.

🔹 Ukrayna, pazartesi günü Kiev'e yaklaşık 2.900 kilometre uzaklıktaki Omsk Rafinerisi'ni insansız hava araçlarıyla hedef aldı.

🔹 Yakıt sıkıntısı nedeniyle bazı lojistik şirketlerinin yük taşıyan kamyonları günlerce yakıt beklemek zorunda kaldı.

🔹 Taksi sektöründe sefer sayıları yaklaşık yüzde 20 azaldı. Sürücüler, yakıt bulamama endişesi nedeniyle uzun mesafeli yolculukları kabul etmekten kaçınıyor.

🔹 Güney Rusya'daki turistik bölgelerde artan yoğunluk nedeniyle akaryakıt istasyonlarında güvenliği sağlamak amacıyla Kazak devriyeleri görevlendirildi.

🔹 Rusya'nın ilhak ettiği Kırım'da yakıtın yüksek fiyatlarla satıldığı kayıt dışı bir piyasa oluştu.

🔹 Bazı Rus sürücüler yakıt almak için Kazakistan ve Çin'e geçmeye başladı.

🔹 Moskova'da da bazı akaryakıt istasyonları, haziran ayında düzenlenen insansız hava aracı saldırısının ardından geçici olarak kapandı.

🔹 Bağımsız Levada Merkezi'nin araştırmasına göre Vladimir Putin'in destek oranı haziran ayında yüzde 74'e gerileyerek son dört yılın en düşük seviyesine indi.

🔹 Aynı araştırmada ülkenin doğru yönde ilerlediğini düşünenlerin oranı mayıs ayındaki yüzde 61 seviyesinden yüzde 52'ye geriledi.

🔹 Rusya'nın en büyük bankası Sberbank'ın Başkanı German Gref, ülkede öncelikli beklentinin askerî çatışmaların en kısa sürede sona ermesi olduğunu söyledi.

🔹 Vladimir Putin, Rusya'da yakıt açığı bulunduğunu kabul etti ancak bunun kritik seviyede olmadığını ifade etti.

🔹 NATO'nun 32 üye ülkesinin liderleri, Ankara'da düzenlenecek iki günlük zirvede savunma harcamaları, yeniden silahlanma ve ittifakın geleceğini ele alacak.

🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, müttefiklerden savunma harcaması hedeflerine ulaşmak için açık, somut ve güvenilir planlar sunmalarını istedi.

🔹 Rutte, Donald Trump'ın tüm NATO üyelerinin savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5'i seviyesine çıkarmaya yönelik adımları hızla atmasını beklediğini söyledi.

🔹 NATO Savunma Sanayi Forumu'nda onlarca milyar dolarlık yeni silah ve savunma sanayisi anlaşmalarının açıklanması bekleniyor.

🔹 NATO liderlerinin 2026 ve 2027 yılları için Ukrayna'ya toplam 70 milyar avroluk askerî yardım taahhüdünü onaylaması bekleniyor.

🔹 Avrupa ülkeleri ve Kanada, geçen yıl savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,5'ine, savunma altyapısını ise yüzde 1,5'e çıkarma hedefini kabul etmişti.

🔹 ABD yönetimi, Avrupa'daki asker ve askerî teçhizat sayısını azaltmayı planlıyor. Bu kapsamda F-15 ve F-16 savaş uçaklarının sayısının yaklaşık üçte bir oranında düşürülmesi öngörülüyor.

🔹 ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Avrupa'daki Amerikan askerî varlığının yeniden gözden geçirileceğini ve savunma harcamaları düşük kalan ülkelerde daha fazla azaltılabileceğini açıkladı.

🔹 NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Alexus Grynkewich, Avrupa ülkelerinin ABD'nin azaltacağı askerî kapasitenin büyük bölümünü kendi imkânlarıyla karşılamaya başladığını söyledi.

🔹 Donald Trump, son aylarda NATO üyelerinin savunma harcamalarını artırmaları gerektiğini sık sık dile getirdi ve mevcut yük paylaşımını karşılıklı olmadığını belirterek eleştirdi.

🔹 ABD ile Avrupa ülkeleri arasında İran savaşı, Grönland ve savunma politikaları nedeniyle son aylarda görüş ayrılıkları yaşandı.

🔹 Zirve sonuç bildirgesinde, NATO Antlaşması'nın kolektif savunmayı düzenleyen 5. maddesine bağlılık yeniden vurgulanacak.

🔹 Donald Trump'ın zirve kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğindeki liderler yemeğine katılması, ayrıca Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile ikili görüşmeler yapması bekleniyor.

🔹 Çin'in Jiangsu eyaletinin başkenti Nanking'de görev yapan eski ekonomik kalkınma yetkilisi Yang Youlin, yaklaşık 240 milyon sterlin değerinde rüşvet almaktan idam cezasına çarptırıldı.

🔹 Mahkeme, Yang'ın 1993-2023 yılları arasında toplam 2,21 milyar yuan değerinde para ve mal varlığını yasa dışı şekilde kabul ettiğini açıkladı.

🔹 Yang, proje tahsisleri, ticari faaliyetler, arazi tahsisleri ve işletme sermayesi sağlanması karşılığında rüşvet aldı.

🔹 Yang ayrıca zimmet, rüşvet verme, kamu fonlarını usulsüz kullanma, görevi kötüye kullanma ve kara para aklama suçlarından da mahkûm edildi.

🔹 Duruşmada son sözünü söyleyen Yang, suçunu kabul ettiğini ve pişmanlık duyduğunu ifade etti.

🔹 Mahkeme, Yang'ın tüm kişisel mal varlığının müsadere edilmesine ve rüşvetten elde edilen kazancın tamamının geri alınmasına karar verdi.

🔹 Yang hakkında soruşturma, Devlet Başkanı Şi Cinping'in uzun süredir yürüttüğü yolsuzlukla mücadele kampanyası kapsamında başlatıldı.

🔹 Çin'de daha önce de devlet şirketi yöneticisi Lai Xiaomin 2021 yılında rüşvet, zimmet ve iki eşlilik suçlarından idam edilmiş, İç Moğolistan'da görev yapan Li Jianping ise 2024 yılında zimmet ve rüşvet suçlarından idam edilmişti.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump'ın, Ankara'daki NATO Zirvesi sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden katılması için bir yol sunması bekleniyor.

🔹 Trump ile Erdoğan'ın F-35 programına dönüş sürecini başlatmak amacıyla mektup teatisinde bulunabileceği belirtiliyor.

🔹 ABD yönetimi, Türkiye'nin programa dönüşü önündeki Kongre ve yasal engelleri aşacak seçenekleri değerlendiriyor.

🔹 Türkiye'nin 2019 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından ABD yaptırım uygulamış ve Türkiye'yi F-35 programından çıkarmıştı.

🔹 NATO liderleri, Ankara'daki zirvede savunma harcamaları, yeniden silahlanma, İran savaşı ve Ukrayna'ya desteği ele alacak.

🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Donald Trump'ın Avrupa'nın savunma harcamalarını artırmasında önemli rol oynadığını söyledi.

🔹 Rutte, NATO'nun savunma sanayisiyle iş birliğini artırması gerektiğini belirterek daha fazla hava savunma sistemi, uzun menzilli saldırı kabiliyeti, uydu haberleşme sistemi, mühimmat, insansız hava araçları ve İHA karşıtı sistemlere ihtiyaç olduğunu söyledi.

🔹 Rutte, NATO'nun gelecek yıl yıllık yaklaşık 4 milyon top mermisi üretim kapasitesine ulaşmasının beklendiğini açıkladı.

🔹 NATO müttefikleri, savunma sanayi forumunda milyarlarca dolarlık yeni silah ve savunma anlaşmaları açıklamaya hazırlanıyor.

🔹 NATO, müttefik ülkeler ile savunma şirketleri arasında silah tedarikini kolaylaştıracak "NATO Front Door" platformunu başlatacağını duyurdu. Platformun gelecek yıl faaliyete geçmesi planlanıyor.

🔹 NATO, Airbus A400M stratejik hava nakliye filosunu oluşturacağını ve mevcut A330 MRTT tanker uçağı filosunu bir uçak daha büyüteceğini açıkladı.

🔹 NATO, mevcut AWACS filosunun yerine en fazla 10 adet Saab GlobalEye erken uyarı ve gözetleme uçağı satın almayı planlıyor.

🔹 Norveç, Finlandiya, Almanya ve Danimarka, en fazla beş adet MQ-4C Triton yüksek irtifa keşif ve gözetleme insansız hava aracı alımı için niyet mektubu imzaladı.

🔹 ABD, Almanya ve diğer Avrupa ülkeleri, AIM-120 AMRAAM füzelerinin ortak üretimi ile Patriot sistemlerinde kullanılan PAC-3 füzeleri için Avrupa'da bakım merkezi kurulmasına yönelik niyet beyanı imzalamaya hazırlanıyor.

🔹 Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin NATO Zirvesi sırasında Donald Trump ile görüşerek savaşın sona erdirilmesine ilişkin önerilerini paylaşması bekleniyor.

🔹 NATO müttefikleri, Ukrayna'ya özellikle hava savunma sistemleri alanındaki desteği sürdürmeyi hedefliyor.

🔹 Birleşik Krallık, Hollanda, Finlandiya ve Polonya, savunma yatırımlarına özel sektör finansmanını yönlendirecek Çok Taraflı Savunma Mekanizması'nı 2027 yılına kadar hayata geçirmeyi planlıyor.

🔹 Türkiye'de zirve öncesinde gazeteciler, aktivistler ve diğer bazı kişilerin gözaltına alındığı bildirildi. Bazı bağımsız gazetecilere zirve akreditasyonu verilmedi.

🔹 Çin Donanması, nükleer enerjili bir denizaltıdan uzun menzilli balistik füze denemesi gerçekleştirdi.

🔹 Füze, Pasifik Okyanusu'ndaki uluslararası sulara fırlatıldı ve nükleer değil, eğitim amaçlı sahte savaş başlığı taşıdı.

🔹 Çin, denemenin yıllık rutin eğitim faaliyetlerinin parçası olduğunu, uluslararası hukukla uyumlu gerçekleştirildiğini ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını açıkladı.

🔹 Çin, denemenin ardından füzenin görüntülerini yayımladı ancak kullanılan füzenin modelini açıklamadı.

🔹 Uzmanlar, görüntülerdeki füzenin JL-2 veya 10 bin kilometreden fazla menzile sahip JL-3 denizaltından fırlatılan balistik füze olabileceğini değerlendiriyor.

🔹 ABD ile Asya-Pasifik bölgesindeki bazı ülkeler füze denemesine tepki gösterdi.

🔹 Yeni Zelanda, füzenin Güney Pasifik Nükleer Silahlardan Arındırılmış Bölge sınırları içinde denendiğini ve bunun 1986 tarihli Rarotonga Antlaşması'nın amacına aykırı olduğunu açıkladı.

🔹 Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Çin'in önceden yeterli bildirim yapmadığını belirterek denemenin bölgeyi istikrarsızlaştırdığını söyledi.

🔹 Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters denemeyi "istenmeyen ve endişe verici" olarak nitelendirdi.

🔹 Solomon Adaları Başbakanı Matthew Wale, Pasifik bölgesinde hiçbir ülkenin kıtalararası balistik füze denemesi yapmasını istemediklerini söyledi.

🔹 Uzmanlar, Çin'in askerî modernizasyonunu yeterli şeffaflık sağlamadan sürdürmesinin ülkenin niyetlerine ilişkin belirsizlik yarattığını değerlendiriyor.

🔹 Çin, dünyanın en büyük daimi ordusuna ve en büyük donanmasına sahip bulunuyor. Ülke aynı zamanda nükleer cephaneliğini ve uzun menzilli füze kapasitesini genişletmeyi sürdürüyor.

🔹 Çin'in 2026 savunma bütçesinin yaklaşık 270 milyar dolar olması öngörülüyor.

🔹 Çin'in askerî kapasitesindeki artışın ardından Japonya savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2'sine çıkarma planını sürdürüyor. Filipinler ise ABD'nin ülkedeki askerî üs erişimini genişletmesine izin verdi.

🔹 Çin ile Japonya arasındaki gerilim, Tayvan konusunda yaşanan anlaşmazlıklar ve Çin'in Japonya'ya yönelik ihracat kısıtlamalarının ardından daha da arttı.