🔹 1912’de Yale Üniversitesi ekonomisti Irving Fisher, farklı ülkelerdeki grev, ekmek isyanı ve sosyalist hareketlerin ortak nedeninin yükselen yaşam maliyeti olduğunu yazdı.

🔹 IMF’nin son Dünya Ekonomik Görünümü raporuna göre 2007-08, 2022 ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından yaşanan krizlerde küresel faktörler, zengin ülkelerdeki yaşam maliyeti artışının yaklaşık yüzde 70’ini oluşturdu.

🔹 Yaşam maliyeti krizi, gıda ve enerji gibi temel ihtiyaçların fiyatlarının diğer fiyatlara kıyasla olağan dışı biçimde artmasıyla tanımlanıyor. Gıda ve yakıt fiyatlarındaki yükselişin tüketici fiyatları veya ücretlerdeki genel artışla dengelendiği durumlar bu tanıma dahil edilmiyor.

🔹 İncelenen 85 ülkenin yaklaşık yüzde 90’ı son 20 yılda en az bir yaşam maliyeti krizi yaşadı; 11 ülke üç veya daha fazla kriz geçirdi.

🔹 Tipik bir krizde temel ihtiyaçların fiyatları 18 ay içinde diğer fiyatlara kıyasla yüzde 8’den fazla artıyor ve birkaç yıl boyunca yüksek kalabiliyor. En kötü noktada enflasyona göre düzeltilmiş ücretler, kriz yaşanmayan senaryoya kıyasla yüzde 5,9’a kadar gerileyebiliyor.

🔹 Hükümetler krizlere fiyatları baskılayarak veya etkilenen kişilerin gelirlerini artırarak yanıt veriyor. Gelişmekte olan ekonomilerde iki yaklaşım yaklaşık eşit ağırlık taşırken, zengin ülkelerde gelirleri artırma politikaları daha fazla kullanılıyor.

🔹 Gümrük vergisi ve dolaylı vergi indirimleri ile fiyat kontrolleri enflasyon beklentilerini yalnızca sınırlı ölçüde azaltabiliyor. Avrupa ülkelerinde elektrik, gaz ve petrol fiyatlarını baskılamak için harcanan her 1 avronun yalnızca 20 senti yoksullara ulaşıyor.

🔹 Fiyat baskılama politikaları, tüketicilerin talebi azaltmasını veya daha ucuz ürünlere yönelmesini engelleyebiliyor. Üretici sübvansiyonları ise bazı durumlarda vergilerden elde edilen kaynakların yabancı müşterilere aktarılmasına yol açıyor.

🔹 Yoksul ülkelerde gelir testine dayalı yardımlar için gerekli altyapı bulunmayabiliyor; fiyat kontrolleri ve vergi indirimleri daha hızlı uygulanabildiği için tercih edilebiliyor.

🔹 Zengin ülkelerin bu yılki kriz sırasında aldığı politika önlemlerinin yaklaşık yüzde 70’i fiyatları sınırlamaya odaklandı. Bu oran, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından 2022-23 döneminde yüzde 40’ın altındaydı.

🔹 İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 12 Ekim’de ekonomi alanındaki Nobel Anma Ödülü’nü Robert Hall ve Michael Woodford’a verdi. Ödülün para ödülü olan 12 milyon İsveç kronu iki ekonomist arasında paylaşılacak.

🔹 Stanford Üniversitesi’nden Robert Hall, tüketici harcamaları teorisiyle; Columbia Üniversitesi’nden Michael Woodford ise merkez bankalarının ekonomiyi dengede tutmak için faiz oranlarını temel araç olarak kullanmasını modellemesiyle tanınıyor.

🔹 İki ekonomist, makroekonomiyi bireysel tüketicilerin ve şirketlerin davranışlarıyla açıklayan “mikrotemeller” yaklaşımını geliştirdi. Bu yaklaşım, ekonomik sonuçları toplam göstergeler üzerinden yukarıdan aşağıya kuran eski Keynesçi ve monetarist modellerden ayrılıyor.

🔹 Hall’ın modelinde tüketiciler gelecekteki gelirlerini dikkate alıyor ve yaşam boyu harcama güçlerindeki değişimlere göre tüketimlerini dengeliyor.

🔹 Woodford, Knut Wicksell’in çalışmalarından hareketle faiz oranlarının ekonomideki “doğal” getiri oranıyla dengelenmesini savunan neo-Wicksellci bir çerçeve geliştirdi. Faiz oranlarının bu seviyenin altında kalması borçlanmayı ve enflasyonu, üstünde kalması ise deflasyonist döngüyü artırabilir.

🔹 Woodford’un 2003’te yayımlanan “Interest and Prices” kitabı, yapışkan fiyatlar ve eksik rekabet gibi Yeni Keynesçi kavramlarla modern merkez bankacılığı için kullanılan bir makroekonomik model oluşturdu.

🔹 Yeni Keynesçi yaklaşımda doğal faiz oranı doğrudan gözlemlenemiyor ve yeni teknolojilere yönelik yatırım patlamaları bu oranı kısa sürede değiştirebiliyor. Yaklaşım, finans sektörünü ve faiz oranlarının yatırımcıların risk alma eğilimi üzerindeki etkisini de tam olarak modellemiyor.

🔹 1980’lerde başlayan düşük enflasyon, istikrarlı büyüme ve azalan ekonomik oynaklık dönemi 2008 finansal kriziyle sona erdi. Tüketiciler de geçici gelir artışlarına teorik modellerin öngördüğünden daha fazla tepki verebiliyor.

🔹 Woodford’un merkez bankalarının ekonomik canlanma veya daralmaya vereceği tepkiyi önceden açıklaması gerektiği yönündeki çerçevesi yeni baskılarla karşı karşıya. Fed’in halefi Kevin Warsh, bu yaklaşımın piyasalarla merkez bankasının birbirini izlediği bir “ayna salonu” oluşturabileceğini söyledi ve faiz kararlarında belirli ölçüde belirsizliğin yararlı olduğunu savundu.

🔹 Merkez bankaları pandemi, Ukrayna’daki savaş ve İran’daki savaş gibi arz şoklarıyla mücadele ediyor. Zengin ülkelerdeki yüksek borç yükü, faiz politikasının enflasyondan çok borçlanma maliyetlerini yönetmek için kullanılmasına yol açabilir; politika yapıcılar enflasyon ile işsizlik arasında ne kadar denge kuracaklarına karar vermek zorunda kalabilir.

🔹 Yükselen faiz oranları, dalgalı borsa ve artan siyasi belirsizlik, dördüncü çeyrekte halka arz planlayan teknoloji şirketlerinin takvimlerini yeniden değerlendirmesine yol açıyor.

🔹 Anthropic ve OpenAI’ın planlanan halka arzları da bu belirsizlikten etkileniyor. Anthropic, yatırımcı gününü San Francisco’daki merkezinde düzenlemek üzere takvimini birkaç hafta erteledi.

🔹 Avustralyalı veri merkezi şirketleri Airtrunk ve Firmus Grid, halka arz planlarını birkaç gün içinde yavaşlattı. Firmus, yaklaşık 5 milyar dolar toplamayı hedefleyen ve ülkenin 30 yıldaki en büyük halka arzı olacak işlemi iptal etti.

🔹 Nvidia ile yakın ilişkisi bulunan ve Coatue ile Blackstone tarafından desteklenen Firmus, özel piyasalardan fon toplamayı ve gelecek yıl ABD borsalarından birinde halka arz olmayı planlıyor.

🔹 Singapur’da halka arz hazırlığı yapan Blackstone destekli Airtrunk, halka arzını gelecek yılın ilk yarısına ertelemeyi planlıyor. Şirket, piyasa dalgalanması ve faiz oranlarından endişe duyuyor.

🔹 Micron ve Samsung gibi bellek yongası üreticilerinin hisseleri, Çin’den gelebilecek yeni rekabet tehdidine ilişkin endişelerle geriledi. CoreWeave ve Nebius hisseleri de bir haftadır süren düşüşünü devam ettirdi.

🔹 Veri merkezlerine yönelik yerel tepkiler ve yapay zekânın etkisine ilişkin siyasi çekinceler, yapay zekâ altyapısı şirketleri üzerindeki baskıyı artırıyor. Yatırımcılar, projelerin zamanında ve bütçeye uygun tamamlanıp tamamlanamayacağını sorguluyor.

🔹 SoftBank’ın SB Energy şirketi, halka arz belgelerini yayımladığında faaliyette olan bir veri merkezinin bulunmadığını açıkladı. Şirket, OpenAI için Ohio’da 10 gigavatlık bir proje yürütüyor ve bağlayıcı müşteri sözleşmelerine dayalı tahmini gelecek gelirlerini içeren 400 milyar doların üzerinde bir sipariş birikimine sahip olduğunu belirtiyor.

🔹 SB Energy, olası değerlemesine yönelik itirazların ardından halka arz tarihini erteledi. Yatırımcılar, piyasa dalgalanması ve yüksek faiz oranlarının yanı sıra son halka arzların zayıf performansı nedeniyle yeni hisse arzlarına daha seçici yaklaşıyor.

🔹 Londra merkezli bulut şirketi Nscale, piyasa koşullarına rağmen önümüzdeki haftalarda halka arz olmayı hedefliyor. Şirketin yönetim kurulunda eski Meta yöneticileri Nick Clegg, Sheryl Sandberg ve Fidji Simo yer alıyor.

🔹 Nvidia, Blackstone ve Coatue tarafından desteklenen Lambda, halka arz öncesi 4 milyar dolarlık son finansman turunu başlattı. Şirket henüz taslak izahname sunmadı ancak gelecek yıl halka arz olmayı planlıyor.

🔹 Japonya Basın Araştırma Enstitüsü’nün temmuz ve ağustos aylarında 5 bin kişiyle yaptığı ankette katılımcıların yüzde 26,8’i ABD’yi dünya barışına yönelik en büyük tehdit olarak gösterdi. Bu oran geçen yıla göre 9,3 puan arttı ve 2024’teki yüzde 6,6’lık oranın üzerine çıktı.

🔹 Çin, yüzde 32,5’lik oranla ilk sırada yer aldı. 2025’te listenin başında bulunan Rusya yüzde 18,3 ile üçüncü sıraya geriledi; Kuzey Kore ve İran ilk beş tehdit arasında yer aldı.

🔹 Stephen Nagy, Japonya’daki algı değişiminin Donald Trump’ın politikalarıyla bağlantılı olduğunu söyledi. Nagy, Trump’ın öngörülemez davranışlarının, bilgi eksikliğinin ve birçok konuya ilgisizliğinin Japon kamuoyunda endişe yarattığını belirtti.

🔹 Ankete katılanların yüzde 80’inden fazlası Trump’ın dünya üzerinde olumsuz etkisi bulunduğunu söyledi; yalnızca yüzde 13,2’si Trump’ı olumlu bir güç olarak gördü.

🔹 Kadınların yüzde 32,1’i ABD’yi en büyük tehdit olarak gösterirken Çin’i seçenlerin oranı yüzde 26,7’de kaldı. 20-49 yaş grubundaki kadın ve erkekler de ABD’yi Çin’in önüne koydu; 50 yaş ve üzerindekilerde ise sıralama tersine döndü.

🔹 Japonya’daki genç kuşak 11 Eylül saldırıları, Irak Savaşı, ABD’nin Afganistan’dan çekilmesi ve Trump yönetiminin Ukrayna politikası döneminde yetişti. Daha yaşlı Japonların bir bölümü ise Soğuk Savaş sırasında ABD’nin Sovyetler Birliği karşısındaki zaferini olumlu hatırlıyor.

🔹 Yamanashi Gakuin Üniversitesi’nden Sumie Kawakami, Japon halkının ABD başkanına duyduğu güveni büyük ölçüde kaybettiğini söyledi. Trump’ın Uluslararası Ceza Mahkemesi ve başkanı Japon yargıç Tomoko Akane’ye yaptırım uygulaması ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’i ABD’de ağırlaması, Japonya’daki endişeleri artırdı.

🔹 Başbakan Sanae Takaichi, uluslararası hukuk açısından Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni destekliyor ancak bölgedeki ABD güvenlik desteğine ihtiyaç duyduğu için Trump’la ilişkileri germe sınırı bulunduğu belirtiliyor.

🔹 Tokyo’da iş insanı Ken Kato, Trump hakkında çekinceleri bulunduğunu ancak Çin’in Japonya için daha büyük ve daha yakın bir tehdit olmaya devam ettiğini söyledi. Kato, Trump’ın Xi Jinping’e karşı daha sert davranması gerektiğini belirtti.

🔹 Stephen Nagy, Trump’ın Beyaz Saray’dan ayrılmasının ve ABD-Japonya ilişkilerinin yeniden istikrara kavuşmasının ardından Japonya’da ABD’ye yönelik olumlu görüşlerin farklı bir başkan döneminde geri dönebileceğini söyledi.

🔹 Ukraynalı eski askerî subay Serhii K., Eylül 2022’de Nord Stream doğal gaz boru hatlarını havaya uçuran gizli operasyonu organize etmekle suçlanarak Almanya’da yargılanmaya başladı.

🔹 Alman makamları, Serhii K.’nın dalgıçlar ve patlayıcı uzmanından oluşan Ukraynalı bir gruba liderlik ettiğini ve operasyonu kimliği açıklanmayan Ukraynalı devlet kurumları adına planladığını belirtiyor.

🔹 Serhii K. suçlamaları reddediyor. Kiev yönetimi de Nord Stream patlamalarına herhangi bir dahli olmadığını açıkladı.

🔹 Rusya hükümeti, faillerin ve operasyonu emreden kişilerin isimlerini ortaya çıkaracak adil bir karar beklediğini söyledi.

🔹 Alman savcılar, sivil hedeflere saldırı düzenlenmesi, altyapının tahrip edilmesi ve kamu hizmetlerinin zarar görmesi nedeniyle suçlamaların savaş suçu kapsamına girebileceğini belirtiyor.

🔹 Serhii K., geçen yıl İtalya’da uluslararası yakalama emriyle gözaltına alındıktan sonra Almanya’ya gönderildi. Hırvatistan makamları, operasyondaki dalgıçlardan biri olduğuna inanılan Vladimir Z. adlı başka bir kişiyi de gözaltına aldı.

🔹 Savcılığa göre Serhii K., saldırıdan yaklaşık üç hafta önce sahte Ukrayna pasaportuyla Polonya üzerinden Almanya’ya gitti.

🔹 Serhii K. ve grubunun, Rostock’ta kiraladıkları yelkenliyle Danimarka’ya bağlı Bornholm Adası yakınlarına ulaştığı ve zaman ayarlı askerî nitelikteki patlayıcıları deniz tabanına yerleştirdiği belirtiliyor.

🔹 26 Eylül 2022’de meydana gelen ve yaklaşık 17 saat arayla tespit edilen patlamalar, dört boru hattından üçünü parçaladı ve atmosfere büyük miktarda metan gazı saldı.

🔹 Yaklaşık 1.200 kilometre uzunluğundaki Nord Stream sistemi, Baltık Denizi’nin 80 ila 110 metre derinliğinde bulunuyor ve Almanya’ya yılda 110 milyar metreküpe kadar doğal gaz taşıyabiliyordu.

🔹 Almanya, Nord Stream 1 üzerinden doğal gaz ithalatının yaklaşık yarısını sağlıyordu. Nord Stream 2’nin açılmasıyla bu miktarın iki katına çıkması planlanmış, ancak Berlin Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden kısa süre önce onay sürecini iptal etmişti.

🔹 Duruşmanın gelecek yıl şubat ayına kadar sürmesi bekleniyor. Dava, Ukrayna’ya askerî yardımın sona erdirilmesini ve Moskova ile enerji ilişkilerinin yeniden kurulmasını isteyen Almanya için Alternatif für Deutschland partisinin siyasi tartışmalarını da etkileyebilir.

🔹 Husilerin Riyad’daki uluslararası havalimanının yolcu terminaline düzenlediği füze saldırısında en az 12 kişi öldü, 300’den fazla kişi yaralandı ve tüm uçuşlar durdu.

🔹 Saldırı, Suudi Arabistan’ın güvenlik ihtiyaçlarıyla ekonomik hedeflerinin ve ABD’nin İran’a yönelik savaş amaçlarının çelişip çelişmediği sorularını gündeme getirdi.

🔹 Riyad’daki yatırım konferansları ve ekonomik etkinlikler, saldırıların ardından güvenlik endişelerinin gölgesinde kaldı.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, Suudi hava saldırılarına katılmayı değerlendirdiğini ancak ABD’nin Husilerle iletişim halinde olduğunu söyledi. Trump yönetimi, Suudi Arabistan’a doğrudan askeri destek konusunda temkinli davranıyor.

🔹 Suudi Arabistan’ın, Husilerin saldırı kapasitesini azaltmak ile çatışmayı tırmandırmadan hayatı normale döndürmek arasında seçim yapması gerekebilir. Riyad, diplomatik görüşmeler ve mali teşviklerle Husilerle ateşkes arayabilir.

🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Suudi Arabistan ile Husiler arasında arabuluculuk teklif etti. Suudi Arabistan’ın, İran’ı Husilerin başlıca destekçisi olarak görmesi nedeniyle bu teklifi kabul etmeyebileceği belirtiliyor.

🔹 Husiler, Suudi hava saldırılarına karşı petrol kuyularını ve rafinerileri hedef aldı. Grup geçen ay 2022 ateşkesinden tamamen çekilerek Bab el-Mendeb Boğazı boyunca Yemen kıyılarını ele geçirdi ve Suudi petrol ihracatının önemli bir deniz çıkışını etkiledi.

🔹 Irak’taki İran destekli milislerin eş zamanlı insansız hava aracı saldırıları, Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattını devre dışı bıraktı.

🔹 Riyad’daki Future Investment Initiative zirvesi 26 Ekim’de planlandığı gibi düzenlenecek. Zirve yönetimi, havalimanları, oteller ve konferans merkezleri için kapsamlı güvenlik önlemleri hazırlanacağını açıkladı.

🔹 Riyadh Season adlı 10 haftalık spor ve eğlence festivali de gelecek hafta başlayacak. Novak Djokovic’in tenis maçları ve Fadel Chaker’in konserleri programda yer alıyor.

🔹 İtalya Enerji Bakanı Gilberto Pichetto Fratin, Dünya Petrol Kongresi’ne şahsen katılmayıp video bağlantısıyla iştirak edecek. ExxonMobil, TotalEnergies, Shell ve BP yöneticileri kongreden çekildi.

🔹 Suudi Arabistan’ın ekonomik dönüşümünün küresel yetenek, yatırımcı ve turistleri ülkeye çekmesine bağlı olduğu; insanların ülkeye güvenli biçimde ulaşamadığı koşullarda bu hedefin zarar görebileceği belirtildi.

🔹 Suudi liderler, Bab el-Mendeb çevresindeki Husileri geri püskürtmek ve ardından müzakere edilmiş bir ateşkes aramak için ekonomik projeyi geçici olarak durdurabilir.

🔹 Hong Kong Menkul Kıymetler ve Vadeli İşlemler Komisyonu, halka arzlarda yapay talep görüntüsü oluşturduğu şüphesi bulunan iki gruba karşı işlem başlattı.

🔹 Soruşturma, Hong Kong’daki halka arzların kalitesi ve şirketlerin borsaya kote olduktan sonraki zayıf performansına ilişkin endişelerin arttığı dönemde yürütülüyor. Eylül sonu itibarıyla 590 şirketin listeleme başvurusu işleme alınıyordu.

🔹 İlk grup için altı aracı kuruma, Sun Ran ve bağlantılı sekiz şirketle ilişkili 4,4 milyar Hong Kong dolarına kadar varlıkla işlem yapmalarını veya bu varlıkları işleme koymalarını yasaklayan kısıtlama bildirimleri gönderildi. Bu, düzenleyicinin tarihindeki en büyük kısıtlama emri oldu.

🔹 Liu Haoran ve bağlantılı iki şirketle ilişkili 285 milyon Hong Kong dolarına kadar varlık için 29 aracı kuruma da kısıtlama bildirimi gönderildi.

🔹 Soruşturma Sichuan Baicha Baidao (ChaPanda), klinik aşamadaki göz ilacı şirketi Cloudbreak Pharma ve veri analitiği şirketi Tianju Dihe (Suzhou) Technology’nin halka arzlarını kapsıyor.

🔹 İlk grubun Baicha ve Cloudbreak halka arzlarını, ikinci grubun ise Tianju Dihe halka arzını manipüle ettiğinden şüpheleniliyor.

🔹 ChaPanda hisseleri, Hong Kong Borsası tarafından komisyonun talimatıyla işlemden çıkarıldı. Düzenleyici kurum, halka arzın hisselere yönelik yapay talep görüntüsü oluşturmak için manipüle edilmiş olabileceğine ilişkin ciddi endişeler bulunduğunu açıkladı.

🔹 ChaPanda, Nisan 2024’te Hong Kong’da işlem görmeye başladı; hisseleri ilk işlem gününde halka arz fiyatına kıyasla yüzde 40’a kadar düştü. Hisseler pazartesi günü 4,03 Hong Kong dolarından kapanarak listeleme fiyatının yüzde 70’ten fazla altında kaldı.

🔹 Cloudbreak hisseleri geçen ay işlemden çıkarıldı. Şirket, halka arzının manipüle edilip edilmediğini incelemek için iç soruşturma yürüttüğünü ve bağımsız özel komite kurduğunu açıkladı; 2026 ara dönem finansal sonuçlarının da gecikeceğini bildirdi.

🔹 Mart ayında Hong Kong Menkul Kıymetler ve Vadeli İşlemler Komisyonu ile yolsuzlukla mücadele birimi, içeriden öğrenenlerin ticareti ve rüşvet şüphesiyle üç Çinli menkul kıymetler şirketine baskın düzenledi ve sekiz kişiyi gözaltına aldı.

🔹 LVMH, Japonya hariç Asya’nın eylül ayında sona eren üçüncü çeyrekte satışların gerilediği tek bölge olduğunu açıkladı.

🔹 Çin’deki talep üçüncü çeyrekte yüzde 10’lu oranların ortasında geriledi; makroekonomik koşullardaki zayıflama, tüketici harcamalarını etkiledi.

🔹 Louis Vuitton’ın Çin’de açtığı marka davaları, talepteki yavaşlamayla aynı döneme denk geldi.

🔹 Çin mahkemesi, benzer logo kullandığı gerekçesiyle yerel çay zinciri Molly Tea’nin temmuz ayında Louis Vuitton’a 10,3 milyon yuan (1,5 milyon ABD doları) ödemesine hükmetti. Karar temyize taşındı ve Çin’de çevrim içi tartışmalara yol açtı.

🔹 LVMH Finans Direktörü Cecile Cabanis, Molly Tea davasının çeyreğin başında şirket üzerinde olumsuz etki yarattığını söyledi. Cabanis, Çin’deki olumsuz haber akışının kısa vadeli tüketici atmosferini zayıflattığını, ancak şirketin Çin’e yatırım yapmayı sürdürdüğünü açıkladı.

🔹 LVMH, Çinli müşterilerdeki zorlu tüketici ortamı nedeniyle Asya’da satışların tek haneli oranların ortasında gerilediğini; etkinin moda ve deri ürünlerinde daha belirgin olduğunu açıkladı.

🔹 Su Merchants Bank araştırmacısı Fu Yifu, Louis Vuitton’ın Molly Tea’ye karşı davasının Çinli tüketicilerin duyarlılığıyla çatıştığını ve şirketin performansını olumsuz etkilediğini söyledi.

🔹 Hong Kong, Makao ve Tayvan’da iş performansı önceki çeyreğe kıyasla büyük ölçüde değişmedi. Çin kümesinde yurt dışı satışlar üçüncü çeyrekte tek haneli oranların ortasında geriledi.

🔹 LVMH, yılın ilk dokuz ayında 57,1 milyar avro gelir elde etti; gelir yıllık bazda yüzde 2 arttı. ABD, Avrupa ve Japonya’da güçlü büyüme kaydedildi.

🔹 Bain & Company, Çin ana karasındaki kişisel lüks ürünler pazarının geçen yıl yüzde 3 ila 5 arasında daraldığını açıkladı.

🔹 Avustralya’nın kaynak sektöründe bakıra yönelik yatırımlar elektrikli araçlar ve veri merkezlerinden gelen taleple güçlenirken, kömür işletmeleri daralan sektörün baskısı altında artan talebe yanıt veriyor.

🔹 Yeni Güney Galler’in Cobar kentindeki CSA bakır madeni yaklaşık 2 kilometre derinliğe uzanıyor ve Avustralya’nın en derin bakır madenleri arasında yer alıyor.

🔹 CSA’nın yıllık üretiminin mevcut yaklaşık 30 bin metrik tondan, gelecek üç-dört yıl içinde yaklaşık 40 bin tona çıkarılması planlanıyor. Bakır fiyatları eylülde rekor seviyeye ulaştı.

🔹 Bakır sektöründe iş gücü açığı sürüyor. Madenciler yer altında 12 saat çalışıyor ve vardiya düzeni yedi gün çalışma, yedi gün izin şeklinde uygulanıyor.

🔹 CSA’da bazı çalışanlar yer altındaki makineleri yüzeyden gerçek zamanlı olarak uzaktan işletiyor. Bu teknolojinin yaygınlaşması, yüzeydeki daha iyi çalışma koşullarına sahip pozisyonlar için işe alımı kolaylaştırabilir.

🔹 CSA’da rezervlerin yaklaşık 12 yıl içinde tükenmesini geciktirmek amacıyla daha derindeki yatakların genişletilmesi planlanıyor. Şirket, arama çalışmalarıyla birlikte havalandırma sistemlerine yatırım yapacak.

🔹 Yancoal Australia’nın işlettiği Moolarben, Avustralya’nın ikinci büyük kömür madeni ve yılda 20 milyon metrik tondan fazla termal kömür üretiyor. Yancoal’ın Avustralya’daki toplam yıllık üretimi yaklaşık 70 milyon ton seviyesinde bulunuyor.

🔹 Yancoal’ın 2025 ihracatında Çin yüzde 31 ile ilk sırada yer aldı; Japonya’nın payı yüzde 27, Tayvan’ın payı yüzde 12 oldu.

🔹 Avustralya hükümeti, 2023’ten itibaren büyük emisyon kaynakları için yıllık emisyon sınırlarını yüzde 4,9 azaltma zorunluluğu getirdi. Sınırları aşan şirketlerin karbon kredisi satın alması gerekiyor.

🔹 Moolarben daha verimli yakıt kullanan kamyonlar devreye aldı. Yancoal’ın sera gazı emisyonları 2024-25 mali yılında yüzde 1,3 azalarak yaklaşık 346 bin ton karbondioksit eşdeğerine geriledi.

🔹 Moolarben’in Yeni Güney Galler’den aldığı mevcut madencilik izni 2038’de sona eriyor. Şirket, madencilik alanını genişletmek için üç yıl önce başvurdu ancak karar henüz çıkmadı.

🔹 Uluslararası Enerji Ajansı, küresel kömür talebinin 2026’da yıllık yüzde 1,2 artarak 8,94 milyar tonla rekor kırmasını bekliyor.

🔹 Yancoal temsilcisi, küresel kömür sektörü gelecekte küçülse bile Avustralya’nın sıkı düzenlemeler nedeniyle kömür üretimini sürdüren son ülkeler arasında yer alacağını söyledi.

🔹 Rus hava saldırıları Kiev’de bir kişinin ölümüne, bir kişinin yaralanmasına ve enerji tesislerinin hasar görmesine yol açtı.

🔹 Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko, balistik füze saldırısının çarşamba sabahı sürdüğünü açıkladı.

🔹 Saldırılar, Ukrayna’daki enerji altyapısına yönelik önceki Rus saldırılarının ardından ve hava sıcaklıklarının düşmeye başladığı dönemde gerçekleşti.

🔹 Kiev’de hava savunma sistemleri gece düzenlenen saldırıları püskürtürken çok sayıda patlama duyuldu.

🔹 Rusya’nın Volga Nehri kıyısındaki Balakovo kentinde insansız hava araçları bir kişinin ölümüne ve evlerin hasar görmesine yol açtı.

🔹 Bölge valisi, Balakovo’daki saldırının ardından gelişmeleri Telegram üzerinden açıkladı.