Husiler ne istiyor?
Financial Times
🔹 Husilerin lideri Abdulmalik el-Husi, Yemen’in petrol ve doğal gaz gelirlerine erişim, savaş tazminatı ve Husilerin kontrolündeki limanlar ile havaalanlarından serbest geçiş talep etti.
🔹 El-Husi, Riyad’ın Washington ve dolaylı olarak İsrail’le ilişkileri nedeniyle Mekke’nin koruyuculuğuna layık olmadığını söyledi; Yemenlilerin İslam’ın kutsal şehrini koruması gerektiğini savundu.
🔹 Husilerin hedefleri Yemen içindeki mali kazanım ve askeri üstünlükten bölgesel güç ve nüfuzun genişletilmesine uzanıyor. Uzun vadede Arap Yarımadası’nın tamamını yönetmek istedikleri, kısa vadede ise Yemen’e odaklandıkları belirtildi.
🔹 Husiler bu ay Riyad Havalimanı’na düzenledikleri saldırılarda 18 kişiyi öldürdü, yüzlerce kişiyi yaraladı ve havalimanının günlerce kapanmasına yol açtı. Suudi Arabistan’daki bazı uluslararası etkinlikler iptal edildi veya ertelendi; Saudi Aramco’nun merkezi de saldırıya uğradı.
🔹 Suudi Arabistan destekli karşı saldırı Husileri geri püskürtemedi. Husiler bunun yerine hükümetin kontrolündeki Taiz kentini kuşatmaya yöneldi; Birleşmiş Milletler kentteki 800 bin kişiye yönelik hayati yardım malzemelerinin kesildiği uyarısında bulundu.
🔹 Husiler 2014’te Hudeyde liman kentini ve başkent Sana’yı ele geçirdi. Suudi Arabistan, 2015’te Birleşik Arap Emirlikleri’nin de dahil olduğu koalisyonla Yemen’de uluslararası tanınan hükümeti yeniden kurmaya çalıştı; 2022’deki ateşkes temmuz ayına kadar sürdü.
🔹 Husiler İran’la ilişkilerini derinleştirdi; İran gruba silah ve eğitim sağladı. Husiler, İran’ın bölgesel rakibi Suudi Arabistan’a karşı en güçlü vekil gücü haline geldi.
🔹 Husilerin İran’dan daha gelişmiş teknoloji edindiği ve Çin ile Rusya’nın desteğinden yararlandığı belirtildi. Uzmanlar, İran’ın Husiler üzerindeki kontrolünün kapsamını tartışırken grubun Tahran’ın “direniş ekseni” içindeki en bağımsız unsur olduğunu değerlendiriyor.
🔹 Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik baskıyı artırması, İran’ın küresel enerji fiyatlarını yükseltme ve ABD ile İsrail’e karşı mücadelesinde yeni bir cephe açma hedefleriyle örtüşüyor. Husiler kendilerini İran’ın ast ortağı veya vekili değil, bağımsız bir güç olarak görüyor.
🔹 Riyad’ın temmuz ayında Sana Havalimanı’nın pistini bombalamasının ardından ateşkes çöktü. Husiler Suudi limanlarına abluka ilan ederek kontrol ettikleri bölgelerde maaşların ödenmesini, Yemen’in petrol gelirlerine erişimi ve savaş zararlarının karşılanmasını talep etti.
🔹 Suudi Arabistan’ın Yemen hükümetine desteğini sürdürmesi, Husilerin ülkenin tamamını ele geçirme hedefini sınırladı. Saldırılar, Riyad’ı askeri desteğini azaltmaya ve Yemen hükümetine verdiği desteğin maliyetini artırmaya zorlamayı amaçlıyor olabilir.
🔹 Husilerin saldırıları müzakerelerden önce tırmanışı en üst düzeye çıkarma stratejisinin parçası olabilir. Ancak askeri üstünlüklerini korudukları sürece müzakere masasına dönmek için teşvikleri sınırlı kalabilir.