🔹 ABD’de yaklaşık on yıl aradan sonra ilk kez bir hayvanda Yeni Dünya vida kurdu paraziti tespit edildi.

🔹 Vaka, Güney Teksas'ta üç haftalık bir buzağıda görüldü.

🔹 ABD Tarım Bakanı Brooke Rollins, mevcut durumda parazitin ülkede yaygın şekilde yerleşmeye başladığını gösteren bir işaret bulunmadığını söyledi.

🔹 Yeni Dünya vida kurdu (Cochliomyia hominivorax), yumurtalarını sıcakkanlı hayvanların açık yaralarına bırakan parazitik bir sinek türü.

🔹 Yumurtalardan çıkan larvalar canlı dokuların içine girerek besleniyor.

🔹 Tedavi edilmezse ciddi doku hasarına ve ölüme yol açabiliyor.

🔹 Vakaların büyük bölümü sığırlar, yaban hayatı hayvanları ve evcil hayvanlarda görülüyor.

🔹 İnsanlar da enfekte olabiliyor.

🔹 Tedavi, larvaların yaradan çıkarılması ve yaranın dezenfekte edilmesini içeriyor.

🔹 Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'ne göre parazit tedavi edilmediğinde yetişkin büyükbaş hayvanları bile yaklaşık 10 gün içinde öldürebiliyor.

🔹 ABD yetkilileri parazitin başka bölgelere yayıldığına dair bulgu olmadığını açıkladı.

🔹 Buna rağmen tek bir vaka bile daha geniş çaplı bir salgın ihtimaline ilişkin endişe yaratıyor.

🔹 ABD Tarım Bakanlığı'nın 2025 analizine göre 1970'lerdeki benzer büyüklükte bir salgın yalnızca Teksas ekonomisine 1,8 milyar dolara kadar zarar verebilir.

🔹 ABD sığır sürüsü uzun süreli kuraklık ve yüksek yem maliyetleri nedeniyle son 75 yılın en düşük seviyesine geriledi.

🔹 Kırmızı et fiyatları son yıllarda önemli ölçüde yükseldi.

🔹 Yeni bir parazit salgını hayvancılık sektöründeki baskıyı artırabilir ve et fiyatlarını daha da yükseltebilir.

🔹 ABD'deki yerel vida kurdu popülasyonu 1960'larda steril erkek sineklerin doğaya salınmasıyla büyük ölçüde ortadan kaldırılmıştı.

🔹 Parazit 1970'lerin başında yeniden ortaya çıkmış ve Teksas, Kaliforniya ile Arizona'ya yayılmıştı.

🔹 O dönemde yalnızca Teksas'ta yıllık ekonomik kayıpların 375 milyon dolara ulaştığı hesaplanmıştı.

🔹 ABD ana karasında son hayvan vakası 2016 yılında Florida'daki geyiklerde görülmüştü.

🔹 2023 yılında Panama ve Kosta Rika'da başlayan salgın daha sonra Meksika'ya yayıldı.

🔹 ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri verilerine göre 2 Haziran itibarıyla Meksika ve Orta Amerika'da hayvanlarda 171 binden fazla vaka kaydedildi.

🔹 Parazitin kuzeye doğru ilerlemesi ABD'nin sınır ötesi büyükbaş hayvan ithalatını zaman zaman durdurmasına yol açtı.

🔹 Teksas Valisi Greg Abbott, yetkililere daha geniş müdahale yetkisi vermek amacıyla afet ilan etti.

🔹 ABD hükümeti steril vida kurdu sinekleri üretip doğaya bırakacak yeni tesisler kuruyor.

🔹 Tespit edilen vakanın bulunduğu Zavala County çevresinde 20 kilometrelik karantina bölgesi oluşturuluyor.

🔹 Bölgede hayvan hareketleri sınırlandırılacak ve yoğun takip çalışmaları yürütülecek.

🔹 Yetkililer, parazitin üremesini engellemek için steril sinek salımını hızlandırmayı planlıyor.

🔹 Yetkililere göre ABD genel halkı için enfeksiyon riski çok düşük seviyede bulunuyor.

🔹 İnsan vakaları çoğunlukla Orta Amerika, Güney Amerika ve Karayipler'de görülüyor.

🔹 Açık yarası bulunan ve hayvanlarla veya kırsal alanlarla temas eden kişiler daha yüksek risk altında kabul ediliyor.

🔹 ABD ile bölgesel ortakları, Panama ile Kolombiya arasında kalıcı bir steril sinek bariyeri uygulamayı sürdürüyor.

🔹 Suudi Prens El Velid bin Talal’ın serveti, SpaceX’in halka arz süreciyle birlikte son on yılın en yüksek seviyesine çıktı.

🔹 El Velid ve yatırım şirketi Kingdom Holding, SpaceX’in yüzde 0,63 hissesine sahip olduklarını doğruladı.

🔹 Açıklamanın ardından Kingdom Holding hisseleri iki gün içinde yüzde 21 yükseldi.

🔹 Bloomberg Milyarderler Endeksi'ne göre El Velid’in serveti yaklaşık 24,5 milyar dolara ulaştı.

🔹 El Velid’in SpaceX yatırımı, 2011 yılında Twitter’a yaptığı yatırımla başlayan sürecin sonucu oldu.

🔹 Elon Musk’ın 2022’de Twitter’ı satın almasının ardından El Velid hisselerini yeni yapıda korudu.

🔹 El Velid başlangıçta Musk’ın Twitter teklifine karşı çıktı ve şirket değerinin teklif edilen seviyenin üzerinde olduğunu söyledi.

🔹 Daha sonra Musk’a destek verdi ve onu şirket için uygun bir lider olarak tanımladı.

🔹 El Velid ve Kingdom Holding, 2024 yılında Musk’ın yapay zekâ şirketi xAI’a iki ayrı yatırım yaptı.

🔹 xAI’ın önce X ile, ardından SpaceX ile birleşmesi sonucunda El Velid, Musk’ın teknoloji ekosistemindeki en büyük hissedarlardan biri haline geldi.

🔹 Bloomberg hesaplamalarına göre El Velid’in SpaceX hisselerinin değeri yaklaşık 3,2 milyar dolar seviyesine ulaştı.

🔹 El Velid, hissesinin değerinin yaklaşık 4 milyar dolar olduğunu söyledi.

🔹 Bu değer, ilk yatırımının yedi katından fazla bir seviyeye karşılık geliyor.

🔹 SpaceX’in halka arzından Suudi Arabistan’daki diğer yatırımcıların da fayda sağlaması bekleniyor.

🔹 Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu (PIF), Kingdom Holding’de hisse sahibi bulunuyor.

🔹 PIF destekli yapay zekâ şirketi Humain, bu yıl xAI’a 3 milyar dolar yatırım yaptı.

🔹 Humain’in xAI hisselerinin SpaceX hisselerine dönüşeceği açıklandı.

🔹 Suudi Arabistan, ekonomisini petrolden çeşitlendirme stratejisinde yapay zekâyı temel alanlardan biri olarak görüyor.

🔹 Musk ile Suudi Kamu Yatırım Fonu arasında 2018 yılında Tesla’nın borsadan çıkarılması planı nedeniyle gerilim yaşanmıştı.

🔹 O dönemde Musk ile PIF Başkanı Yasir El Rumayyan arasında kamuoyuna yansıyan mesajlaşmalarda iş birliğinin sona erdiği görülmüştü.

🔹 İlişkiler sonraki yıllarda yeniden düzeldi.

🔹 Musk, 2024 yılında Riyad’daki Gelecek Yatırım Girişimi etkinliğine görüntülü bağlantıyla katıldı.

🔹 El Velid, uzun yıllar boyunca Orta Doğu’nun en tanınmış yatırımcılarından biri olarak öne çıktı.

🔹 2017 yılında Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın yolsuzluk operasyonu kapsamında Riyad’daki Ritz-Carlton otelinde gözaltına alınan isimler arasında yer aldı.

🔹 83 gün sonra gizli bir anlaşmanın ardından serbest bırakıldı.

🔹 Serveti 2020 yılında 13 milyar doların altına gerilemişti.

🔹 SpaceX ve Musk şirketlerindeki hisseleri sayesinde serveti yeniden güçlü şekilde yükseldi.

🔹 El Velid, sosyal medya hesabında sık sık Elon Musk ile birlikte oluşturulan yapay zekâ görselleri paylaşıyor ve Musk’ı “dostu ve müttefiki” olarak tanımlıyor.

🔹 Çin yönetimi, 1989’daki demokrasi yanlısı Tiananmen Meydanı protestoları ve sonrasındaki askeri müdahaleye ilişkin bilgileri onlarca yıldır kamu hafızasından silmeye çalışıyor.

🔹 Yetkililer son dönemde yapay zekâ sistemlerini de kullanarak olaylara ilişkin içerikleri Çin internetinden kaldırıyor.

🔹 Tiananmen olayları Çin’de eğitim müfredatında büyük ölçüde yer almıyor ve işlendiği durumlarda genellikle “siyasi kargaşa” olarak tanımlanıyor.

🔹 Protestolarla bağlantılı kelime, görsel ve içerikler Çin internetinde filtreleniyor ve kaldırılıyor.

🔹 Çinli yapay zekâ modelleri de Tiananmen Meydanı ile ilgili sorulara yanıt vermekten kaçınıyor.

🔹 Bazı genç Çinliler, yoğun sansüre rağmen olaylara ilişkin bilgilere farklı yollarla ulaşabiliyor.

🔹 Şubat ayında ABD adına olimpiyat altını kazanan artistik patinajcı Alysa Liu’nun babası Arthur Liu’nun 1989 protestolarına katıldığının gündeme gelmesi Çin sosyal medyasında yeni tartışmalar başlattı.

🔹 Arthur Liu, 1989’daki müdahalenin ardından ABD’ye gitmişti.

🔹 Wuhanlı 20 yaşındaki bir üniversite öğrencisi, sosyal medyada Arthur Liu’nun geçmişinin araştırılmasını tavsiye eden bir yorum yaptıktan kısa süre sonra yorumunun silindiğini söyledi.

🔹 Bazı Çinli kullanıcılar, Alysa Liu üzerinden Tiananmen olaylarını ilk kez araştırdıklarını ve protestoların büyüklüğü karşısında şaşkınlık yaşadıklarını belirtti.

🔹 Uzmanlar, aşırı sansürün zaman zaman gençlerde merak duygusunu artırdığını ve daha fazla araştırmaya yol açtığını söylüyor.

🔹 Eski Weibo sansür görevlisi Liu Lipeng, Çin’in teknoloji destekli gözetim kapasitesini sınırlarına kadar zorladığını ve bu noktadan sonra etkinliğin azalabildiğini söyledi.

🔹 California merkezli China Digital Times için çalışan Liu, bazı durumlarda sansür girişimlerinin insanların dikkatini daha fazla çekebildiğini belirtti.

🔹 Kaliforniya Üniversitesi'nden Margaret Roberts, siyasi içeriklerin eğlence içerikleriyle birleştiğinde sansürlenmesinin daha zor hale geldiğini ifade etti.

🔹 Nisan 1989’da öğrenciler ve demokrasi yanlısı gruplar Pekin’deki Tiananmen Meydanı’nda protestolar başlattı.

🔹 3 Haziran gecesi Çin yönetimi orduyu bölgeye gönderdi.

🔹 Askerler protestoculara ateş açtı ve tanklar meydana girdi.

🔹 Çin’in resmi verilerine göre olaylarda 241 kişi hayatını kaybetti.

🔹 İnsan hakları savunucuları ve bazı araştırmacılar ölü sayısının binlerle ifade edilebileceğini belirtiyor.

🔹 Hong Kong uzun yıllar Tiananmen olaylarının açık şekilde anılabildiği yerlerden biri olarak öne çıktı.

🔹 2020 yılında yürürlüğe giren ulusal güvenlik yasasının ardından bu faaliyetler büyük ölçüde sona erdi.

🔹 4 Haziran anısına kurulan müze kapatıldı.

🔹 Victoria Park'ta düzenlenen geleneksel anma etkinliklerinin yerini “Yurtsever Memleket Pazarı” etkinlikleri aldı.

🔹 Zhejiang eyaletinden bir öğrenci, 2022 yılında bir canlı yayının tank şeklindeki pasta gösterildikten sonra aniden kesilmesi üzerine olayları araştırmaya başladığını söyledi.

🔹 Öğrenci, sansürü aşarak ulaştığı bilgilerin yıllardır sahip olduğu dünya görüşünü değiştirdiğini ifade etti.

🔹 Tarihçi Rowena He, bazı Çinli öğrencilerin Tiananmen olaylarına ilişkin bilgileri ilk kez üniversite döneminde öğrendiğini belirtti.

🔹 Çinli gençlerin farklı yollarla Tiananmen olaylarını öğrenmeye devam ettiği ve sosyal medya tartışmalarının bu sürece yeni kapılar açtığı değerlendiriliyor.

🔹 ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda'dan oluşan Beş Göz istihbarat ittifakı, Çin'in LinkedIn ve diğer iş platformları üzerinden güvenlik personelini hedeflediğine dair ortak uyarı yayımladı.

🔹 İttifak, Çin askeri istihbarat servislerinin devlet görevlileri ve askeri personeli hedef almak için profesyonel ağ siteleri ve çevrim içi iş platformlarını giderek daha fazla kullandığını açıkladı.

🔹 Beş Göz ülkeleri, Çin'in ağ platformları üzerinden yürüttüğü faaliyetlere karşı ilk kez ortak kamuoyu uyarısı yayımladı.

🔹 Çinli görevliler, özel danışmanlık şirketleri, düşünce kuruluşları veya insan kaynakları firmalarının çalışanları gibi davranarak çevrim içi iş ilanları yayımlıyor.

🔹 Hedefler arasında askerler, istihbarat personeli ve gizli veya hassas bilgilere erişimi bulunan diğer kişiler yer alıyor.

🔹 Başvuru yapan kişiler, zamanla belirtilmeyen müşteriler adına kamuya açık olmayan bilgileri paylaşmaları için baskı altına alınıyor.

🔹 Çin istihbarat servislerine iletilen bilgiler karşılığında mali teşvikler ve çevrim içi ödemeler sunuluyor.

🔹 Güvenlik yetkilileri, Çin'in yapay zekâ ve diğer yeni teknolojileri kullanarak sahte profiller ve iş teklifleri oluşturduğunu belirtiyor.

🔹 Çin'in bu yöntemlerle askeri, siyasi ve ekonomik istihbarat elde ederek stratejik ve taktik avantaj sağlamaya çalıştığı ifade edildi.

🔹 Birleşik Krallık'ta geçen ay bir sınır güvenliği görevlisi ile Hong Kong ticaret yetkilisi, yeni ulusal güvenlik yasası kapsamında Çin adına casusluk yapmaktan suçlu bulundu.

🔹 Beş Göz açıklaması, bazı kişilerin düşünce kuruluşları için rapor hazırladıklarını zannederken Çin güvenlik servislerine aktarılmak üzere bilgi topladıklarını belirtti.

🔹 Ortak açıklamaya göre bu faaliyetlere karışan bazı kişiler hakkında ceza davaları açıldı, işlerini kaybettiler ve güvenlik izinleri iptal edildi.

🔹 Trump yönetimi, yapay zekâ sohbet botları ve dijital sistemlerin teşhis koyduğu, reçete yazdığı ve sağlık hizmeti sunduğu bir modeli sağlık sistemine entegre etmeye hazırlanıyor.

🔹 ABD DOGE Servisi Başkanı Amy Gleason, Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr.'ın danışmanı olarak sağlık sisteminde yapay zekâ kullanımını yaygınlaştırma çalışmalarında görev alıyor.

🔹 Utah'ta başlatılan pilot program, yapay zekâ sohbet botlarının reçete yenilemesine izin veriyor. Programın ileride tamamen otonom hale getirilmesi planlanıyor.

🔹 Cicero Institute, eyaletlerin benzer yapay zekâ sağlık programları oluşturmasına izin verecek bir yasa tasarısını destekliyor.

🔹 Yönetim, kalp-damar hastalıkları alanında hizmet verebilecek konuşma tabanlı yapay zekâ sistemleri için 50 milyon doların üzerinde araştırma desteği sağlamayı planlıyor.

🔹 FDA, yapay zekâ sohbet botları ve giyilebilir sağlık teknolojileri için hızlandırılmış düzenleyici süreç oluşturdu.

🔹 Medicaid ilk kez yapay zekâ destekli sağlık uygulamalarına geri ödeme yapabilecek.

🔹 Yönetim içinde bağımsız yapay zekâ doktorlarının düzenlenmesine yönelik çalışmalar yürütülüyor.

🔹 Medicare ve Medicaid Hizmetleri Merkezi Başkanı Mehmet Öz, yıl sonuna kadar tüm yararlanıcıların yapay zekâ ajanlarına erişebilmesini hedeflediklerini söyledi.

🔹 Google DeepMind, OpenAI, Certuma ve Doctronic gibi şirketler tıbbi kayıtları analiz eden ve sağlık tavsiyesi veren yapay zekâ sistemlerine on milyonlarca dolar yatırım yapıyor.

🔹 Certuma, semptomları değerlendiren, teşhis koyan ve ilaç yazabilen ilk FDA onaylı bağımsız yapay zekâ doktoru olmayı hedefliyor.

🔹 Certuma ve Doctronic yöneticileri, birkaç yıl içinde özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinin önemli bölümünün bağımsız yapay zekâ sistemleri tarafından yürütülebileceğini düşünüyor.

🔹 Doctronic son bir yılda 65 milyon dolar yatırım topladı.

🔹 Çok sayıda doktor, yapay zekâ sistemlerinin yanlış teşhisler ve hatalı tıbbi kararlar üretebileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 KFF verilerine göre Amerikalıların yaklaşık üçte biri sağlık tavsiyesi almak için sohbet botlarını kullanıyor.

🔹 Pennsylvania yönetimi, bir yapay zekâ sohbet botunun lisanslı sağlık çalışanı gibi davrandığı gerekçesiyle character.ai'a dava açtı.

🔹 Oxford Internet Institute araştırmasında yapay zekâ sistemleri tıbbi durumları yalnızca yüzde 34 doğrulukla tespit edebildi.

🔹 Duke Üniversitesi'nden Monica Agrawal, mevcut yapay zekâ sohbet botlarının yüz yüze sağlık hizmetlerinin güvenli bir alternatifi olmaktan uzak olduğunu söyledi.

🔹 Araştırmacılar, bir Doctronic sohbet botunu fentanil yazmayı kabul edecek noktaya kadar yönlendirebildi. Sistem daha sonra opioid taleplerini engellediği için reçete oluşturulmadı.

🔹 Robert Wachter, yapay zekâya hak ettiğinden fazla güven verilmesi halinde insanların zarar görebileceğini ve ölümlerin yaşanabileceğini söyledi.

🔹 Donald Trump’ın sağlık raporlarında, ilk başkanlık döneminde düzenli kullandığı belirtilen finasterid (Propecia) adlı saç dökülmesini önleyici ilaç artık yer almıyor.

🔹 Trump’ın üç eski doktoru, finasteridi başkanlığından önce ve ilk görev dönemi boyunca kullandığını açıklamıştı.

🔹 Beyaz Saray, Trump’ın finasterid kullanıp kullanmadığı veya ilacı bırakıp bırakmadığı konusunda yorum yapmayı reddetti.

🔹 Beyaz Saray, mevcut sağlık raporunun yalnızca klinik açıdan açıklanması gerekli görülen ilaçları içerdiğini ve Trump’ın görev yapma kapasitesini etkileyen gizlenmiş bir sağlık sorunu bulunmadığını açıkladı.

🔹 Columbia Üniversitesi'nden biyoetik uzmanı Robert Klitzman, finasterid kullanımına ilişkin şeffaflık eksikliğinin başkanın sağlık durumuyla ilgili başka bilgilerin de açıklanmıyor olabileceği sorusunu gündeme getirdiğini söyledi.

🔹 Klitzman, finasterid kullanımının depresyon riskinde artışla ilişkilendirildiğini ve bunun başkanlık performansı açısından önem taşıyabileceğini belirtti.

🔹 New York Üniversitesi'nden Arthur Caplan, Trump’ın geçmişte sağlık bilgilerini gizlemeye yönelik girişimlerini hatırlatarak Beyaz Saray tarafından yayımlanan sağlık raporlarına güvenmediğini söyledi.

🔹 Trump, başkan seçilen en yaşlı kişi olarak sağlık durumu konusunda uzun süredir kamuoyu incelemesine konu oluyor.

🔹 Trump, Nisan 2025’ten bu yana ellerindeki morluklar ve bacaklarındaki şişliklerle ilgili soruların ardından Walter Reed Askerî Tıp Merkezi’ni üç kez ziyaret etti.

🔹 Trump’ın doktoru Sean Barbabella, son muayenenin ardından yayımlanan raporda Trump’ın “mükemmel sağlık durumunu koruduğunu” açıkladı.

🔹 ABD başkanlarının sağlık bilgilerinin tam olarak açıklanmamasına ilişkin geçmiş örnekler arasında Woodrow Wilson’ın felci ve John F. Kennedy’nin ağrı kesici kullanımı yer alıyor.

🔹 Joe Biden’ın görev süresinin son döneminde zihinsel yeterliliği tartışma konusu olmuş, Trump ise Biden’ın daha kapsamlı bilişsel testlerden geçmesi gerektiğini savunmuştu.

🔹 Finasterid hem erkek tipi saç dökülmesini yavaşlatmak hem de bazı prostat tedavilerinde kullanılan yaygın bir ilaç olarak biliniyor.

🔹 Trump’ın 2016’daki düşük PSA seviyeleri dikkat çekmiş, dönemin doktoru Harold Bornstein daha sonra bunun finasterid kullanımından kaynaklandığını açıklamıştı.

🔹 Trump’ın Beyaz Saray doktorlarından Ronny Jackson, 2018 yılında Trump’ın günde 1 miligram Propecia kullandığını söylemişti.

🔹 Trump’ın sonraki doktoru Sean Conley de 2020 yılında Trump’ın finasterid kullanmaya devam ettiğini açıklamıştı.

🔹 Son sağlık raporlarında finasterid yer almamasına rağmen Trump’ın PSA seviyeleri düşük kalmayı sürdürdü.

🔹 Dermatolog Adam Friedman, PSA seviyelerine veya fotoğraflara bakarak Trump’ın hâlâ finasterid kullanıp kullanmadığının güvenilir şekilde belirlenemeyeceğini söyledi.

🔹 Friedman, ilacı bırakan kişilerde belirgin saç dökülmesinin görülebileceğini ancak yalnızca saç görünümüne bakarak finasterid kullanımı hakkında sonuca varılamayacağını belirtti.

🔹 Trump yönetimi, yapay zekâ sohbet botları ve dijital sistemlerin teşhis koyduğu, reçete yazdığı ve sağlık hizmeti sunduğu bir modeli sağlık sistemine entegre etmeye hazırlanıyor.

🔹 ABD DOGE Servisi Başkanı Amy Gleason, Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr.'ın danışmanı olarak sağlık sisteminde yapay zekâ kullanımını yaygınlaştırma çalışmalarında görev alıyor.

🔹 Yönetim, kronik hastalıkların yaygınlaşması ve kırsal bölgelerde doktor eksikliği gibi sorunları yapay zekâ ile çözmeyi hedefliyor.

🔹 Utah'ta başlatılan pilot program, yapay zekâ sohbet botlarının reçete yenilemesine izin veriyor. Programın ileride tamamen otonom hale getirilmesi planlanıyor.

🔹 Yönetim, kalp-damar hastalıkları alanında hizmet verebilecek konuşma tabanlı yapay zekâ sistemleri için 50 milyon doların üzerinde araştırma desteği sağlamayı planlıyor.

🔹 FDA, yapay zekâ sohbet botları ve giyilebilir sağlık teknolojileri için hızlandırılmış düzenleyici süreç oluşturdu.

🔹 Medicaid ilk kez yapay zekâ destekli sağlık ve yaşam tarzı uygulamalarına geri ödeme yapabilecek.

🔹 Yönetim içinde bağımsız yapay zekâ doktorlarının düzenlenmesine yönelik çalışmalar yürütülüyor.

🔹 Medicare ve Medicaid Hizmetleri Merkezi Başkanı Mehmet Öz, yıl sonuna kadar her yararlanıcının yapay zekâ ajanlarına erişebilmesini hedeflediklerini söyledi.

🔹 Google DeepMind, OpenAI, Certuma ve Doctronic gibi şirketler tıbbi kayıtları analiz eden ve sağlık tavsiyesi veren yapay zekâ sistemlerine on milyonlarca dolar yatırım yapıyor.

🔹 Certuma, semptomları değerlendiren, teşhis koyan ve ilaç yazabilen ilk FDA onaylı bağımsız yapay zekâ doktoru olmayı hedefliyor.

🔹 Certuma ve Doctronic yöneticileri, birkaç yıl içinde özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinin önemli bölümünün bağımsız yapay zekâ sistemleri tarafından yürütülebileceğini düşünüyor.

🔹 Birçok doktor, yapay zekânın sağlık hizmetlerine girmesinin yanlış teşhisleri artırabileceğini ve klinik karar kalitesini zayıflatabileceğini savunuyor.

🔹 KFF verilerine göre Amerikalıların yaklaşık üçte biri sağlık tavsiyesi almak için yapay zekâ sohbet botlarını kullanıyor.

🔹 Oxford Internet Institute tarafından yapılan bir çalışmada yapay zekâ sistemleri tıbbi durumları yalnızca yüzde 34 doğrulukla tespit edebildi.

🔹 Duke Üniversitesi'nden Monica Agrawal, mevcut yapay zekâ sohbet botlarının yüz yüze sağlık hizmetlerinin güvenli bir alternatifi olmaktan uzak olduğunu söyledi.

🔹 Araştırmacılar, bir Doctronic sohbet botunu fentanil yazmayı kabul edecek noktaya kadar yönlendirebildi. Sistem daha sonra opioid taleplerini engellediği için reçete oluşturulmadı.

🔹 Robert Wachter, yapay zekâya hak ettiğinden fazla güven verilmesi halinde insanların zarar görebileceğini ve ölümlerin yaşanabileceğini söyledi.

🔹 İran, dünyanın en önemli petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nı sınırlı sayıda füze ve insansız hava aracıyla etkili şekilde abluka altına alabileceğini gösterdi.

🔹 Analistler, İran’ın boğaz üzerindeki nüfuzunun savaş sona erse bile devam edeceğini değerlendiriyor.

🔹 İran ile ABD arasında olası bir anlaşmanın Tahran’ın bu yeni kozunu tamamen ortadan kaldırması beklenmiyor.

🔹 Savaş öncesinde dünya petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu.

🔹 Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik küresel enerji piyasalarında tarihi bir şoka yol açtı.

🔹 Gübre, jet yakıtı, helyum ve alüminyum gibi birçok ürünün tedarik zinciri de boğazdaki gelişmelerden etkileniyor.

🔹 Eurasia Group analisti Gregory Brew, İran’ın yoğun ABD ve İsrail saldırılarına rağmen boğazı kapatma kapasitesini koruduğunu söyledi.

🔹 Bazı uzmanlar, İran’ın etkisi altında olsa bile açık bir Hürmüz Boğazı’nın kapalı bir boğaza kıyasla küresel ekonomi için daha az zarar verici olduğunu düşünüyor.

🔹 İran geçen ay Hürmüz Boğazı geçişlerini denetlemek amacıyla Basra Körfezi Boğaz Otoritesi'ni kurdu.

🔹 Yeni sistem kapsamında bazı gemiler için İran makamlarının onayı ve geçiş ücretleri öngörülüyor.

🔹 ABD, bu kurumu yaptırım listesine aldı ve şirketlerin güvenli geçiş karşılığında İran ile anlaşma yapmasını yasakladı.

🔹 Buna rağmen bazı petrol tüccarları ve denizcilik şirketleri petrol akışını sürdürebilmek için İran ile düzenlemeler yaptı.

🔹 Wood Mackenzie, Hürmüz Boğazı yıl sonuna kadar kapalı kalırsa Brent petrol fiyatının varil başına 200 dolara yaklaşabileceğini öngörüyor.

🔹 Şirket, böyle bir senaryonun enerji krizini küresel ekonomik krize dönüştürebileceğini belirtiyor.

🔹 Bazı tahminlere göre tanker başına yaklaşık 2 milyon dolarlık geçiş ücreti petrol fiyatına varil başına yaklaşık 1 dolar ek maliyet getirebilir.

🔹 Rystad Energy ise jeopolitik risk priminin varil başına 10 ila 20 dolar arasında olabileceğini hesaplıyor.

🔹 Rystad Energy, petrol fiyatlarının yakın dönemde yeniden 60 dolar seviyelerine dönmesinin beklenmediğini belirtiyor.

🔹 Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri petrol ihracatının bir bölümünü alternatif boru hatlarına yönlendirdi.

🔹 Birleşik Arap Emirlikleri, Hürmüz Boğazı’nı bypass edecek ikinci bir boru hattı üzerinde çalışıyor.

🔹 Kuveyt, Katar ve Bahreyn gibi ülkeler için alternatif güzergâhlar daha karmaşık ve maliyetli görülüyor.

🔹 Katar’ın alternatif bir çözüm geliştirebilmesi için yeni boru hatları ve ilave LNG tesisleri kurması gerekiyor.

🔹 Uzmanlar, yeni enerji altyapılarının da İran füze ve insansız hava aracı menzili içinde kalabileceğine dikkat çekiyor.

🔹 Savaş, enerji güvenliği konusunu yeniden küresel gündemin merkezine taşıdı.

🔹 Birçok ülke enerji tedarikini Körfez bölgesi dışındaki kaynaklara çeşitlendirmeye çalışıyor.

🔹 Latin Amerika gibi yeni üretim bölgelerine ve yenilenebilir enerji yatırımlarına ilginin artması bekleniyor.

🔹 Buna rağmen Orta Doğu’nun küresel enerji arzındaki merkezi rolünün devam edeceği değerlendiriliyor.

🔹 Analistler, Hürmüz Boğazı’nın ve Basra Körfezi’nin güvenliğinin uzun vadede büyük ölçüde İran’ın alacağı kararlara bağlı olacağını belirtiyor.

🔹 ABD Temsilciler Meclisi, Trump’ın İran’daki savaş yetkilerini sınırlandırmayı amaçlayan kararı 215’e karşı 208 oyla kabul etti.

🔹 Dört Cumhuriyetçi milletvekili Demokratlarla birlikte oy kullanarak kararın geçmesini sağladı.

🔹 Kararın Senato’dan da geçmesi halinde Trump’ın İran’daki askeri faaliyetleri sürdürmek için Kongre onayı alması veya ABD güçlerini geri çekmesi gerekecek.

🔹 Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, kararın Trump’ın müzakere gücünü zayıflatacağını ve tehlikeli olduğunu söyledi.

🔹 Oylama, Cumhuriyetçi Parti içinde İran savaşına yönelik sabırsızlığın arttığını ortaya koydu.

🔹 Parti içindeki bazı isimler Trump’a savaşın sona erdirilmesi konusunda daha fazla baskı yapılmasını istiyor.

🔹 Kentucky Temsilcisi Thomas Massie, karara destek veren Cumhuriyetçiler arasında yer aldı.

🔹 Parti içindeki bazı senatörler de son dönemde Trump yönetimine yönelik daha eleştirel bir tutum sergilemeye başladı.

🔹 Trump’ın kamuoyu desteği son dönemde geriledi.

🔹 Cumhuriyetçiler, kasım ayında yapılacak seçimlerde savaşın siyasi maliyet yaratmasından endişe duyuyor.

🔹 İran savaşı nedeniyle yükselen enerji fiyatları ve ekonomik baskılar iç siyasi tartışmaları artırıyor.

🔹 Kongre, son haftalarda Trump’ın bazı girişimlerine karşı daha bağımsız bir tutum sergilemeye başladı.

🔹 Trump, İran ekonomisini baskı altında tutarak Tahran’ı anlaşmaya zorlayabileceğine inanıyor.

🔹 İran tarafının Trump’ın taleplerini kabul etmeye hazır olduğuna dair güçlü işaretler bulunmuyor.

🔹 Trump son dönemde birkaç kez kapsamlı bir anlaşmanın yakın olduğunu söyledi.

🔹 Trump, çarşamba günü yaptığı açıklamada hafta sonuna kadar bir anlaşmaya varılabileceğini ifade etti.

🔹 İran ile ABD arasında ateşkese rağmen son günlerde yeni saldırılar yaşandı.

🔹 Temsilciler Meclisi’ndeki oylama, Kongre’de Trump’ın İran politikasına yönelik en dikkat çekici kısıtlama girişimlerinden biri olarak öne çıktı.

🔹 Senato’nun da benzer bir karar alması halinde Trump üzerindeki siyasi baskının daha da artması bekleniyor.

🔹 SpaceX, halka arz başvurusunda hisse başına 135 dolar fiyat hedeflediğini açıkladı.

🔹 Bu fiyat şirketin değerini yaklaşık 1,75 trilyon dolara çıkarıyor.

🔹 Şirket, 75 milyar dolar fon toplamayı hedefliyor.

🔹 Bu tutar gerçekleşirse tarihin en büyük halka arzı olacak.

🔹 Mevcut halka arz rekoru, 2019 yılında 25,6 milyar dolar toplayan Saudi Aramco’ya ait.

🔹 SpaceX hisselerinin 12 Haziran’da Nasdaq’ta işlem görmeye başlaması planlanıyor.

🔹 SpaceX, hedef hisse fiyatını halka arzdan bir haftadan fazla süre önce açıklayarak alışılmış uygulamaların dışına çıktı.

🔹 Şirketler normalde hisse satış fiyatlarını işlem görmeye başlamadan bir gün önce duyuruyor.

🔹 Nihai fiyat yatırımcı talebine göre belirlenecek ve açıklanan seviyenin üzerinde veya altında oluşabilecek.

🔹 Şirketin değeri yılın başında yaklaşık 1,25 trilyon dolar olarak hesaplanıyordu.

🔹 SpaceX geçen yıl 18,6 milyar dolar gelir elde etti.

🔹 Şirket aynı dönemde 4,9 milyar dolar net zarar açıkladı.

🔹 Bu yılın ilk üç ayında satışlar 4,7 milyar dolar oldu.

🔹 İlk çeyrekte net zarar 4,3 milyar dolar olarak gerçekleşti.

🔹 Şirketin bilançosunda 102 milyar dolar varlık ve 60,5 milyar dolar borç bulunuyor.

🔹 SpaceX yalnızca uzay taşımacılığı ve uydu internet hizmetlerine değil, yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarına da ağırlık veriyor.

🔹 Şirket bu yıl Elon Musk’ın yapay zekâ girişimi xAI’ı bünyesine kattı.

🔹 xAI, Grok sohbet botunu geliştiriyor.

🔹 Elon Musk, yapay zekâ altyapısının gelecekte uzay tabanlı sistemlerle desteklenmesi gerektiğini savunuyor.

🔹 Musk, yapay zekâ uyduları ve yörüngede veri merkezleri kurulmasına yönelik planlar ortaya koydu.

🔹 Analistler, SpaceX’in değerlemesinin mevcut gelirlerine kıyasla oldukça yüksek olduğunu belirtiyor.

🔹 Mergermarket araştırma birimi yöneticisi Samuel Kerr, şirketin satışlarına göre oluşan değerleme oranının büyük teknoloji şirketlerinin çoğundan daha yüksek olduğunu söyledi.

🔹 Yatırımcıların önemli bir bölümü şirketi mevcut kârlılığına göre değil, gelecekteki gelir ve büyüme potansiyeline göre değerlendiriyor.

🔹 Lux Capital ortağı Laurence Pevsner, SpaceX’in artık yalnızca bir uzay şirketi değil, aynı zamanda bir yapay zekâ ve sosyal medya şirketi haline geldiğini söyledi.

🔹 Pevsner, yapay zekâ faaliyetlerinin şirket değerlemesini hızla yükselttiğini ve bunun hissedarlar açısından risk taşıyabileceğini ifade etti.

🔹 Elon Musk, SpaceX hisselerinin yüzde 80’den fazlasını kontrol ediyor.

🔹 Hisselerin hedeflenen seviyede satılması halinde SpaceX dünyanın en değerli şirketleri arasına girecek.