🔹 Oxford araştırmacısı Saul Justin Newman, 110 yaşını aşan çok sayıda kişinin yaş kayıtlarının güvenilir olmadığını ve uzun ömür araştırmalarında sistematik kayıt hataları bulunduğunu öne sürüyor.

🔹 Newman, çok ileri yaş iddialarının önemli bölümünün eksik, çelişkili veya hatalı resmi kayıtlardan kaynaklandığını ve yaş doğrulama süreçlerinde ciddi tutarsızlıklar bulunduğunu söylüyor.

🔹 Geçmişte dünyanın en yaşlı insanı olarak kabul edilen bazı kişilerin dosyalarında doğum, eğitim ve evlilik kayıtları arasında önemli uyumsuzluklar bulunduğu belirtiliyor.

🔹 Yanlış yaş kayıtlarının zaman içinde birikerek ileri yaş gruplarındaki demografik verileri önemli ölçüde çarpıtabileceği ifade ediliyor.

🔹 Japonya ve Yunanistan'da geçmiş yıllarda yapılan resmi incelemelerde yüz binlerce kişinin ölmüş olmasına rağmen kayıtlarda yaşamaya devam ettiği ve emeklilik ödemelerinde usulsüzlükler tespit edildiği aktarılıyor.

🔹 "Mavi bölgeler" olarak bilinen uzun ömür bölgelerindeki verilerin de kayıt sorunlarından etkilenebileceği belirtiliyor.

🔹 Okinawa gibi bazı bölgelerde savaş sırasında resmi kayıtların yok olması ve daha sonra yeniden oluşturulmasının yaş doğrulamasını zorlaştırdığı ifade ediliyor.

🔹 Yüksek yoksulluk oranına sahip bazı bölgelerde olağanüstü yüksek yüz yaş üzeri nüfus görülmesinin kayıt hatalarıyla ilişkili olabileceği belirtiliyor.

🔹 Uzun yaşam üzerinde gelir düzeyi, eğitim, güvenlik, temiz çevre ve güçlü sosyal ilişkilerin yaşam tarzı önerilerinden daha belirleyici olduğu ifade ediliyor.

🔹 ABD'de yüksek gelir grubundaki kişilerin yaşam beklentisinin düşük gelir grubuna göre 10 yıldan fazla daha yüksek olduğu belirtiliyor.

🔹 Sağlıklı yaşam için düzenli egzersiz, dengeli beslenme, yeterli uyku, sigara kullanmama ve sosyal ilişkilerin korunmasının en güçlü bilimsel bulgular arasında yer aldığı aktarılıyor.

🔹 Yaşam süresini uzattığı öne sürülen birçok popüler tedavi ve takviyenin insanlar üzerindeki faydasının kesin olarak gösterilemediği, bazılarının ise klinik çalışmalarda beklenen sonucu vermediği belirtiliyor.

🔹 Uzun yaşamın yalnızca bireysel alışkanlıklarla değil, toplumun sağlık, eğitim, çevre ve ekonomik koşullarıyla da yakından ilişkili olduğu ifade ediliyor.

🔹 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik son saldırılara karşılık İran'da 80'den fazla hedefe hassas mühimmatlarla saldırı düzenlediğini açıkladı.

🔹 Vurulan hedefler arasında hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme sistemleri, karadan havaya füze sistemleri, gemisavar seyir füzesi mevzileri, insansız hava aracı fırlatma noktaları ve liman tesisleri yer aldı.

🔹 İran ordusu, ABD saldırılarına "ezici bir karşılık" vereceğini açıkladı.

🔹 Bir ABD yetkilisi, İran'ın Bahreyn'e insansız hava araçları gönderdiğini söyledi.

🔹 İran, pazartesi ve salı günleri Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere üç ayrı saldırı düzenledi.

🔹 Bir ABD yetkilisi, Donald Trump'ın bu haftaki NATO Zirvesi için bulunduğu Türkiye'de saldırı planını onayladığını ve operasyon emrini verdiğini söyledi.

🔹 CENTCOM, operasyonun uluslararası sularda sivil mürettebatlı ticari gemilere yönelik saldırıların ağır bir bedeli olacağını göstermek amacıyla gerçekleştirildiğini açıkladı.

🔹 ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in NATO Zirvesi'nin ardından İsrail'e giderek Başbakan Binyamin Netanyahu ile İran ve Trump'ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmeleri ele alması bekleniyor.

🔹 Trump yönetimi, OpenAI'ın gelişmiş GPT-5.6 modelinin geniş çapta kullanıma sunulmasına onay verdi.

🔹 Karar, OpenAI'ın ek güvenlik testleri yapmasının ve şirket yetkilileri ile ABD hükümeti arasında gerçekleştirilen görüşmelerin ardından alındı.

🔹 Trump yönetimi, geçen ay GPT-5.6'nın ilk aşamada yalnızca hükümet tarafından onaylanan kuruluşlara sunulmasını istemişti.

🔹 Yeni kararla birlikte GPT-5.6'nın daha geniş kullanıcı kitlesine açılmasının önü açıldı.

🔹 OpenAI, GPT-5.6 modelinin perşembe günü kullanıma sunulacağını doğruladı.

🔹 Son dönemde hem OpenAI hem de Anthropic, en gelişmiş yapay zekâ modellerinin dağıtımını aşamalı ve sınırlı şekilde gerçekleştirdi.

🔹 Rusya'da benzin ve motorin sıkıntısı nedeniyle Moskova dahil birçok şehirde akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu, bazı istasyonlar ise yakıt kalmadığı için kapandı.

🔹 Ukrayna'nın rafinerilere yönelik insansız hava aracı ve füze saldırıları, Rusya'nın iç piyasaya yeterli yakıt üretmesini zorlaştırdı.

🔹 Ülkenin birçok bölgesinde yakıt satışı sınırlandırıldı, bidonla yakıt alımı yasaklandı ve bazı toplu taşıma ile çöp toplama hizmetleri azaltıldı.

🔹 Tarım sektöründe yaz hasadının yakıt sıkıntısından olumsuz etkilenebileceği belirtiliyor.

🔹 Vladimir Putin, Ukrayna saldırılarının yakıt arzında sorun yarattığını kabul etti ancak durumun kritik olmadığını söyledi.

🔹 Rusya, yakıt ithalatını artırmaya, akaryakıt fiyatlarını sübvanse etmeye ve daha düşük kaliteli yakıtların satışına izin vermeye başladı.

🔹 Levada Center'ın anketine göre Putin'in görev onay oranı yaklaşık %74'e geriledi.

🔹 Aynı ankette ülkenin doğru yönde ilerlediğini düşünenlerin oranı mayıs ayındaki %61 seviyesinden %52'ye düştü.

🔹 Gallup araştırmasına göre Rusların %60'ı yaşadıkları bölgelerde ekonomik koşulların kötüleştiğini düşünüyor.

🔹 VCIOM verilerine göre Putin'e duyulan güven bir hafta içinde 3,4 puan gerileyerek %73'e indi.

🔹 Kremlin, yakıt krizine rağmen Ukrayna'daki savaş politikasında değişiklik sinyali vermedi.

🔹 Putin, Rus ordusunun cephede stratejik üstünlüğünü koruduğunu söyledi ve daha fazla toprak ele geçirme hedefini yineledi.

🔹 Putin, Ukrayna'nın Avrupalı müttefiklerinin savaşa katılımının analiz edilmesini istediğini açıkladı ve bu değerlendirmenin gelecekte alınacak kararlar için kullanılacağını söyledi.

🔹 Pakistan Sivil Havacılık Otoritesi, beş mürettebat taşıyan bir Boeing 737 kargo uçağının Karaçi açıklarında radardan kaybolmasının ardından arama çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.

🔹 Uçak, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Şarika kentinden Karaçi'ye giderken yerel saatle 21.21'de hava trafik kontrolüyle bağlantısını kaybetti.

🔹 Yetkililer, uçağın irtifa kaybetmeden birkaç dakika önce seyrüsefer sisteminde arıza bildirdiğini açıkladı.

🔹 K2 Airways tarafından işletilen uçağın, irtifasında ani dalgalanmaların ardından hızlı bir alçalış gerçekleştirdiği uçuş takip verilerine yansıdı.

🔹 K2 Airways, uçakta bulunan beş mürettebatın kimliklerini açıkladı ve Pakistan Sivil Havacılık Otoritesi ile diğer devlet kurumlarıyla tam iş birliği içinde çalıştığını duyurdu.

🔹 Pakistan donanması, hava kuvvetleri ve diğer ilgili kurumlar kaybolan uçağı bulmak için arama kurtarma operasyonuna katılıyor.

🔹 Pakistan'daki son büyük havacılık kazası, 2020 yılında Karaçi Havalimanı'na yaklaşırken düşen Pakistan International Airlines yolcu uçağında yaşanmış, uçaktaki 99 kişiden yalnızca iki kişi kurtulmuştu.

🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD'nin Türkiye'ye F-35 savaş uçağı satmasına karşı olduğunu açıkladı.

🔹 Netanyahu, Türkiye'nin F-35 filosuna sahip olmasının Orta Doğu'daki güç dengesini bozacağını söyledi.

🔹 Netanyahu, bu görüşünü ABD Başkanı Donald Trump'a doğrudan ilettiğini belirtti.

🔹 Trump ise Türkiye'ye F-35 satışını değerlendireceklerini açıklamış ve Türkiye'yi ABD'nin "olağanüstü" bir müttefiki olarak nitelendirmişti.

🔹 Netanyahu, Türkiye yönetiminin Müslüman Kardeşler'e yakın olduğunu ve İsrail'e yönelik tehditlerde bulunduğunu söyledi.

🔹 Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, geçen hafta İsrail'in "insanlığın artık taşıyamayacağı bir yük haline geldiğini" söyledi.

🔹 İsrail Dışişleri Bakanlığı, bu açıklamayı "soykırıma teşvik niteliğinde söylem" olarak değerlendirdi.

🔹 Netanyahu, ABD ile İran arasındaki ateşkes ve müzakere sürecinin sonuçları hakkında değerlendirme yapmak için erken olduğunu söyledi.

🔹 Netanyahu, Donald Trump'ın İran'ın nükleer programını müzakereler yoluyla durdurabileceğine inandığını, kendisinin ise buna ilişkin şüpheleri bulunduğunu ancak bu girişime fırsat verilmesi gerektiğini ifade etti.

🔹 Netanyahu, ABD'de İsrail'e yönelik desteğin azalmasına ilişkin eleştirileri reddetti ve sosyal medyanın muhalefeti artırdığını söyledi.

🔹 Netanyahu, Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetine karışanları yaklaşık 150 kişilik bir grup olarak tanımladı ve İsrail mahkemelerinin bu suçlara karşı yeterince sert davranmadığını söyledi.

🔹 Netanyahu, hiçbir İsrail vatandaşının şiddete başvurmaması gerektiğini ifade etti.

🔹 Hürmüz Boğazı'nda petrol taşımacılığının yeniden hızlanmasıyla küresel petrol arzı artarken, Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 70 dolar seviyesine geriledi.

🔹 Petrol piyasasında arz fazlası beklentisi güçlenirken, fiyatlar savaş öncesindeki seviyelerin altına indi.

🔹 Uluslararası Enerji Ajansı, gelecek yıl günlük petrol talebinin yaklaşık 2 milyon varil artmasını, buna karşılık günlük arzın yaklaşık 8 milyon varil yükselmesini bekliyor.

🔹 JPMorgan, petrol fiyatlarının gelecek yıl 60 dolar seviyelerine, Capital Economics ise 2028'e kadar 50 dolar seviyelerine gerileyebileceğini öngörüyor.

🔹 OPEC'in üretimi artırması halinde petrol fiyatları 40 dolar seviyelerine kadar düşebilir.

🔹 İran, savaş döneminde Hürmüz Boğazı'ndaki petrol tankerlerini insansız hava araçları ve patlayıcı yüklü sürat tekneleriyle tehdit ederek küresel petrol arzını önemli ölçüde etkiledi.

🔹 Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla Basra Körfezi üzerinden onlarca milyon varil petrol yeniden dünya piyasalarına ulaşmaya başladı.

🔹 Petrol fiyatlarındaki düşüş, ABD'nin İran ile yürüttüğü müzakerelerde hızlı bir anlaşma yapma baskısını azalttı.

🔹 Savaş sırasında küresel acil durum ve ticari petrol stokları önemli ölçüde azaldı.

🔹 ABD Stratejik Petrol Rezervi 326 milyon varilin altına gerileyerek 1983'ten bu yana en düşük seviyesine indi.

🔹 Oklahoma'daki Cushing petrol depolama merkezindeki ticari stoklar kritik kabul edilen 20 milyon varil seviyesinin altına düştü.

🔹 ABD yönetimi, İran ile imzalanan 60 günlük mutabakat süreci boyunca petrol stoklarının yeniden artırılmasını ve küresel petrol piyasasının dengelenmesini hedefliyor.

🔹 Donald Trump, NATO Zirvesi öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmede Grönland, ABD ve kendi icraatları hakkında yanlış bilgiler içeren açıklamalar yaptı.

🔹 Trump, Grönland'ın "Çin ve Rus gemileri tarafından çevrelendiğini" söyledi. Danimarka ordusu, Grönlandlı yetkililer ve bağımsız uzmanlar bölgede böyle bir durum bulunmadığını açıkladı.

🔹 Trump, "Sekiz savaşı bitirdiğini" söyledi. Listesinde yer alan bazı krizler savaş niteliği taşımıyor, bazı çatışmalar ise ateşkeslere rağmen devam ediyor.

🔹 Trump, Joe Biden yönetiminin Ukrayna'ya "yüz milyarlarca dolarlık askeri teçhizat verdiğini" söyledi. Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü verilerine göre ABD'nin 2022 başından 2026 Nisan ayına kadar Ukrayna'ya ayırdığı askeri yardım yaklaşık 74 milyar dolar, toplam askeri, mali ve insani yardım ise yaklaşık 132 milyar dolar oldu.

🔹 Trump, göreve dönüşünden bu yana ABD'ye 19,2 trilyon dolarlık yatırım yapıldığını söyledi. Beyaz Saray'ın kendi verilerinde bu tutar 10,6 trilyon dolar olarak yer alırken, açıklanan rakamların önemli bölümünü bağlayıcı olmayan yatırım taahhütleri oluşturuyor.

🔹 Trump, 2020 ABD başkanlık seçimlerinin "hileli" olduğunu yineledi. Resmî sonuçlara göre Joe Biden seçimi kazandı ve seçim sonuçlarını değiştiren herhangi bir usulsüzlük tespit edilmedi.

🔹 İtalya hükümeti, Ağustos 2025'te Sicilya ile ana karayı ayıran Messina Boğazı üzerine 3,7 kilometrelik tek açıklıklı asma köprü inşasına nihai onay verdi.

🔹 Proje tamamlanırsa dünyanın en uzun tek açıklıklı asma köprüsü olacak.

🔹 İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, köprüyü ulusal savunma açısından kritik altyapı projesi olarak sınıflandırdı.

🔹 İtalya, bu sınıflandırmayla NATO'nun 2035'e kadar savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın %5'ine çıkarma hedefini karşılamaya yönelik yatırımlarını artırmayı amaçlıyor.

🔹 NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifak üyelerinin savunma kapasitesini artırmak için milyarlarca dolarlık yeni yatırımlar açıkladı.

🔹 Avrupa ülkeleri, pandemi sonrası artan kamu borçları ve yüksek faizler nedeniyle savunma harcamalarını artırırken ciddi mali baskıyla karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Almanya savunma harcamalarını artırarak %5 hedefine ulaşacak bir yol haritası oluştururken, Polonya, Litvanya ve Estonya da hedefe yaklaşan ülkeler arasında yer alıyor.

🔹 Birleşik Krallık savunma harcamalarını bütçenin diğer kalemlerinde kesintiye giderek artırmayı planlıyor.

🔹 Fransa parlamentosu 436 milyar avroluk savunma harcama planını kabul etti ancak planın finansmanı henüz tam olarak sağlanmadı.

🔹 İtalya %5 hedefine ulaşıp ulaşamayacağını sorgularken, İspanya yeni NATO savunma harcaması hedeflerini karşılamayacağını açıkladı.

🔹 Avrupa'nın savunma sanayisi birçok alanda dış tedarike bağımlı olmaya devam ediyor.

🔹 Avrupa ülkelerinin savunma bütçelerinde araştırma ve geliştirme harcamalarının payı ortalama %4 seviyesinde bulunurken, bu oran ABD'de yaklaşık %10 düzeyinde.

🔹 Milken Institute tahminine göre Avrupa'nın artan savunma üretim talebini karşılayabilmesi için yaklaşık 200 bin yeni nitelikli çalışana ihtiyaç duyuluyor.

🔹 Avrupa ülkeleri savunma harcamalarını artırabilmek için vergi ve kamu harcama politikalarında yeni mali düzenlemeler hazırlıyor.

🔹 Üç kaynağa göre üst düzey ABD'li askerî komutanlar, İran'daki bazı hedeflere ilişkin istihbaratın güncelliğini yitirdiğini belirten uyarıları dikkate almadan saldırı onayı verdi.

🔹 Eski istihbarat kullanılarak hedef listesine alınan noktalardan biri okul oldu. Saldırıda İran devlet medyasına göre 168 çocuk ve 14 öğretmen hayatını kaybetti.

🔹 Kaynaklar, uyarıların hedef belirleme sistemlerinde yer aldığını ve hedeflerin yeniden doğrulanması gerektiğini açık şekilde gösterdiğini söyledi.

🔹 İki kaynak, uyarıların savaşın başlangıcında hedef listesini hızla hazırlamak amacıyla göz ardı edildiğini söyledi.

🔹 ABD ordusu, okul saldırısından sonraki günlerde olayla ilgili soruşturma başlattı.

🔹 Bir kaynak, ABD'li askerî yetkililerin saldırının nedenini birkaç gün içinde belirlediğini ve kullanılan istihbaratın eski olduğunu tespit ettiğini söyledi.

🔹 Beyaz Saray, soruşturmanın sürdüğünü açıkladı ve ABD'nin sivilleri hedef almadığını belirtti.

🔹 Pentagon, hedef belirleme sürecine ilişkin soruları devam eden soruşturmayı gerekçe göstererek yanıtsız bıraktı.

🔹 Okulun bulunduğu alanın geçmişte İran Devrim Muhafızları tesisinin parçası olduğu, daha sonra okul ile askerî tesisin birbirinden ayrıldığı uydu görüntüleriyle tespit edildi.

🔹 Savaş başlamadan önce hedef bilgilerinin güncellenmesi sırasında öncelik füze tesisleri ve hareketli askerî hedeflere verildi. Sabit hedeflerin önemli bölümü güncellenemedi.

🔹 Kaynaklara göre bazı hedeflere ilişkin resmî istihbarat kayıtları 10 yıldan daha eski bilgilere dayanıyordu.

🔹 Kaynaklar, Savunma Bakanı Pete Hegseth döneminde sivil kayıpları azaltmaya yönelik ekiplerde yapılan personel azaltımının hata riskini artırdığını söyledi.