Ev satın almak neden şimdi bu kadar acı veriyor — ve ebeveynleriniz bunu anlamayabilir
Washington Post
🔹 ABD’de yeni 30 yıllık mortgage kredilerinin ortalama faiz oranı bu hafta yüzde 7,4’e ulaştı.
🔹 1971-2001 döneminde mortgage faizleri haftaların yalnızca yüzde 5’inde yüzde 7’nin altına indi ve hiçbir zaman yüzde 6,45’in altına düşmedi.
🔹 2003’ten itibaren faizler 20 yıl boyunca yüzde 7’ye ulaşmadı; bu dönemin ortalaması yüzde 4,68 oldu. 2020 ve 2021’in büyük bölümünde oranlar yüzde 2 seviyesindeydi.
🔹 Günümüzde faiz oranları geçmişteki yüksek oranlara benzerken konut fiyatları aynı düzeyde değil. 1990’da ülkenin en büyük 100 konut piyasasının 75’inde medyan konut fiyatı, medyan gelirin üç katı veya daha azdı; bu oran bugün yalnızca üç piyasada bulunuyor.
🔹 Harvard Konut Çalışmaları Ortak Merkezi araştırmacısı Alexander Hermann, yüksek faizlere rağmen geçmişte konut fiyatlarının daha erişilebilir olduğunu söyledi. Günümüzde yüksek faiz, daha pahalı konutlarla birleşiyor.
🔹 1970’ler ve 1980’lerde konut arzındaki sorunlar bugünkü kadar yoğun değildi. O dönemde yüksek faizler 30 yıl boyunca sürdüğü için düşük faizli mortgage kredilerine sahip ev sahiplerinin satıştan kaçınması mevcut arzı bugünkü ölçüde sınırlamıyordu.
🔹 Ulusal Emlakçılar Birliği başekonomisti Lawrence Yun, bugün yılda yaklaşık 4 milyon konut satıldığını; bu sayının 1980’lerin sonu ve 1990’ların başındaki seviyelere benzese de o dönemde hane sayısının daha düşük olduğunu söyledi.
🔹 Ulusal Emlakçılar Birliği hesaplamasına göre, 1980’lerin başında medyan gelirli bir aile mortgage ödemesine gelirinin yüzde 30’undan fazlasını, bazı dönemlerde yüzde 40’tan fazlasını ayırmak zorundaydı.
🔹 Faizlerin yüzde 6’nın üzerine çıktığı 2023’te medyan gelirli bir ailenin mortgage ödemesine gelirinin yüzde 30’undan fazlasını ayırması gerekti; bu, 1985’ten beri ilk kez gerçekleşti.
🔹 1980’lerin büyük bölümünde medyan gelirli aileler medyan fiyatlı bir konut için mortgage almaya yetecek gelire sahip değildi. Haziran 2022’de ortalama mortgage faizi yüzde 5,6’ya yükselirken ortalama bir aile, 1989’dan beri ilk kez ortalama fiyatlı bir konut için yeterli gelire sahip olmadı.
🔹 Ev sahipleri, daha yüksek faizli yeni bir konuta taşınmak zorunda kalmamak için evlerini satmak istemiyor. İnşaat şirketleri de faizlerin yükselmeyi sürdürmesi halinde alıcıların geri adım atabileceği gerekçesiyle yeni konut inşaatında temkinli davranıyor.
🔹 Düşük faiz döneminden kısa süre sonra faizlerin yeniden yüzde 7 seviyesine çıkması, bugünkü alıcıların yüksek oranları komşularının yüzde 3’lük kredileriyle karşılaştırmasına yol açıyor; bu durum piyasadaki konut arzını azaltıyor.