← Ana sayfaya dön

RAF Fairford olayıyla bağlantılı olarak İran istihbarat servisine yardım şüphesiyle iki kişi yeniden gözaltına alındı

CNN
21.10.2026
RAF Fairford’da ABD’ye ait bir B-1 bombardıman uçağı, ön planda polis aracı görünürken görüntülendi.
RAF Fairford’da ABD’ye ait bir B-1 bombardıman uçağı, ön planda polis aracı görünürken görüntülendi.

🔹 İngiliz terörle mücadele polisi, İngiltere’deki RAF Fairford üssünde geçen ay meydana gelen olayla ilgili iki kişiyi yeniden gözaltına aldı.

🔹 Yeniden gözaltına alınan kişilerden biri 24 yaşında İngiliz vatandaşı, diğeri ise 25 yaşında çifte İngiliz-İran vatandaşı. İki kişi, İran’ın dış istihbarat servisine yardım etmekle ve Ulusal Güvenlik Yasası’nın 3. maddesi kapsamındaki suçlarla şüpheli olarak soruşturuluyor.

🔹 Terörle mücadele yetkilisi Laurence Taylor, soruşturma kapsamında şu ana kadar yedi kişinin gözaltına alındığını, diğer beş kişinin kefaletle serbest bırakıldığını söyledi. Polis, şüphelilerin isimlerini açıklamadı.

🔹 İngiliz makamları eylül sonunda beş kişiyi terör eylemi hazırlığı ve patlayıcılarla ilgili suçlar şüphesiyle gözaltına aldı. RAF Fairford çevresindeki sivil evler tahliye edildi ve bomba imha ekipleri bölgeye sevk edildi.

🔹 İngiltere Başbakanı Andy Burnham, RAF Fairford’u hedef alan planın neredeyse kesin olarak İran Devrim Muhafızları tarafından yönlendirildiğini söyledi. İran suçlamaları kesin biçimde reddetti.

🔹 ABD Başkanı Donald Trump, gözaltıların ardından İngiltere ile birlikte çalıştıklarını ve şüphelilerin RAF Fairford’a büyük zarar vermeyi planladığını söyledi.

Habere ait ek görsel

🔹 RAF Fairford’da ABD’ye ait B-1 bombardıman uçaklarının bulunmasının ardından, ABD uzun menzilli bombardıman uçaklarının tamamını belirtilmeyen bir tehdit nedeniyle üsten çekti.

🔹 Trump, bazı tehditler bulunduğu için uçakların yerlerinin değiştirildiğini söyledi. Başkan Yardımcısı JD Vance, kararın tedbir amacıyla alındığını ve İran’dan gelebilecek olası bir tehdide karşılık olduğunu belirtti.

🔹 Salı günü itibarıyla ABD bombardıman uçaklarının hiçbiri RAF Fairford’a geri dönmedi.

🔹 RAF Fairford çevresinde yaşayan bir kadın, üç minibüsün araç yolunu kapatan sekiz ila 10 maskeli kişi tarafından çevrelendiğini gördükten sonra polisi aradı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Popülizm Piyasalarla Karşı Karşıya Gelirken Fransa’yı Bir “Kısır Döngü” Tehdit Ediyor

New York Times
20.10.2026
Pazar günü Paris’teki sivil huzursuzluk sırasında polis memurları. Abdul Saboor/Reuters
Pazar günü Paris’teki sivil huzursuzluk sırasında polis memurları. Abdul Saboor/Reuters

🔹 Fransa’da eğitim protestolarının şiddet olaylarına dönüşmesi, hükümetin gösterileri yatıştırmak için yeni harcama yapma kapasitesinin ülkenin tahvil piyasasındaki kriz riski nedeniyle sınırlı kaldığı bir döneme denk geldi.

🔹 Emmanuel Macron’un hükümeti, yüksek faiz oranları ve siyasi belirsizlik nedeniyle yatırımcıların Fransız borçlarını elden çıkarmasıyla bütçeyi yönetme baskısıyla karşı karşıya bulunuyor.

🔹 Protestocuları yatıştırmak için büyük bir mali taahhüt açıklanması, yatırımcıları daha da tedirgin ederek hükümetin borçlanma maliyetlerini artırabilir. Eylemsizlik veya daha fazla harcama da Fransa’nın sorunlarını ağırlaştırabilir.

🔹 Borçlanmanın arttığı zengin ülkelerde popülist partiler güç kazanıyor. Piyasa çalkantısı ile siyasi çalkantının birbirini beslediği bir “kısır döngü”, ani bir borç temerrüdünden çok uzun süreli ekonomik yavaşlama riski yaratıyor.

🔹 Fransa’da devlet tahvili getirileri 2002’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Fransız ve Alman 10 yıllık devlet tahvilleri arasındaki getiri farkı da 2011’den bu yana en geniş düzeye ulaştı.

🔹 Yüksek enerji fiyatları enflasyonu yeniden artırdı ve bazı merkez bankalarını faiz oranlarını yükseltmeye zorladı. Artan tahvil getirileri, hükümetlerin eğitim gibi öncelikler yerine borç faiz ödemelerine daha fazla kaynak ayırmasına yol açıyor.

🔹 Fransa’daki protestolar, daha iyi sınıflar ve daha fazla öğretmen talep eden lise öğrencilerinin gösterileriyle başladı. Yaşam maliyeti, eğitim ve diğer kamu hizmetlerinin finansmanına yönelik protestolar Belçika ve İtalya dahil Avrupa’nın başka ülkelerine de yayıldı.

Fransa’nın borç krizi, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un protestoları yeni harcamalarla yatıştırma kapasitesini sınırlıyor. Benoit Tessier/Reuters
Fransa’nın borç krizi, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un protestoları yeni harcamalarla yatıştırma kapasitesini sınırlıyor. Benoit Tessier/Reuters

🔹 Almanya’da aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif (AfD) partisi geçen ay iki eyalet seçimini kazandı ve ulusal anketlerde öne geçti. Parti, emeklilik planlarındaki değişiklikler ve emeklilik yaşının kademeli yükseltilmesi gibi bütçeyi güçlendirmeye yönelik önerileri eleştiriyor.

🔹 Birleşik Krallık’ta İşçi Partisi hükümeti, Nigel Farage liderliğindeki aşırı sağcı Reform UK partisinin yükselişini durdurmaya çalışıyor. İşçi Partisi, tahvil piyasalarını sakin tutmaya öncelik veren Keir Starmer’ın yerine kapsamlı yönetim değişiklikleri vadeden Andy Burnham’ı başbakan yaptı.

🔹 Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, protestolar sürerken gelecek yılın bütçesini geçirerek açığı azaltmaya çalışıyor. Azınlık hükümeti, yaklaşık altı ay sonra yapılması beklenen cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde güçlü muhalefetle karşılaşıyor.

🔹 Aşırı sağcı Marine Le Pen cumhurbaşkanlığı seçiminde önde görünüyor. Açığı azaltma sözü veren Le Pen’in emeklilik yaşını düşürme, devlet kurumlarına yapılan harcamaları kısma ve Avrupa Birliği’ne katkıyı azaltma planının uygulanabilirliği sorgulanıyor.

🔹 Aşırı sol aday Jean-Luc Mélenchon, Fransa’nın borcunun bir bölümünü geri ödemek yerine fiilen iptal etmeyi önererek yatırımcıları alarma geçirdi. Bütçe görüşmeleri, cumhurbaşkanlığı seçimi ve ardından yapılması muhtemel yasama seçimleri Fransa’da üçlü belirsizlik oluşturuyor.

🔹 Fransa hükümeti gelecek yıl borç faiz ödemelerine 90 milyar avrodan fazla harcamayı bekliyor. Bu tutar, savunma ve eğitim için planlanan harcamaların toplamından daha yüksek.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Sadece Fransa Değil. Avrupa’nın Siyasi Merkezi Çöküyor.

New York Times
20.10.2026
Paris’te Rue Yves Toudic üzerinde, hafta sonundaki ayaklanmaların ardından yanmış bir araç. Kiran Ridley/Agence France-Presse — Getty Images
Paris’te Rue Yves Toudic üzerinde, hafta sonundaki ayaklanmaların ardından yanmış bir araç. Kiran Ridley/Agence France-Presse — Getty Images

🔹 Avrupa’nın en büyük ülkelerinde merkez partileri; düşük ekonomik büyüme, yüksek enflasyon, yüksek kamu borcu ve gençlerin sınırlı gelecek beklentileri nedeniyle destek kaybediyor.

🔹 Fransa’da düşük bütçeli okullara yönelik protestolarla başlayan kitlesel ayaklanmalar, çalışanların ve emeklilerin enflasyon ile yüksek faiz oranlarına yönelik öfkesini de kapsayacak şekilde yayıldı.

🔹 Fransa’da Marine Le Pen’in Ulusal Birlik Partisi cumhurbaşkanlığı anketlerinde birinci, Jean-Luc Mélenchon’un Boyun Eğmeyen Fransa hareketi ikinci sırada bulunuyor. Almanya’da seçmen desteği aşırı sağdaki Almanya İçin Alternatif ile aşırı soldaki Die Linke’ye yöneliyor.

🔹 İspanya, Fransa, İtalya ve Polonya’da gelecek yıl yapılacak seçimler, aşırı partilerin merkez siyasete yönelik baskısını artırabilir. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, daha sağda konumlanan eski general Roberto Vannacci’nin adaylığıyla karşı karşıya.

🔹 Aşırı sağ partiler Çekya, Finlandiya, Slovakya ve Hırvatistan hükümetlerinde yer alıyor; Slovenya hükümeti ise dışarıdan bir aşırı sağ partinin desteğine dayanıyor.

🔹 Pew Araştırma Merkezi’nin anketinde demokrasinin işleyişinden memnun olmayanların oranı Fransa’da yüzde 69, İspanya’da yüzde 68, İtalya’da yüzde 62, Polonya’da yüzde 47 ve ABD’de yüzde 69 olarak ölçüldü.

🔹 Ekonomist Daron Acemoğlu, liberal demokrasinin sıradan yurttaşlar ve özellikle geniş işçi sınıfıyla bağını koruyamadığını söyledi. Acemoğlu, liberalizmin yeniden güçlenmesi için işçi sınıfının merkeze alınması gerektiğini belirtti.

Limoges Belediye Binası cumartesi günü yakıldı. Pascal Lachenaud/Agence France-Presse — Getty Images
Limoges Belediye Binası cumartesi günü yakıldı. Pascal Lachenaud/Agence France-Presse — Getty Images

🔹 Acemoğlu, merkez siyasetin iki temel başarısızlık yaşadığını söyledi: otomasyon, küreselleşme ve artan eşitsizlik karşısında ortak refah sağlayamamak; eğitimli elitlerin kültürel siyaseti tepeden şekillendirerek geleneksel seçmenlerin kaygılarını göz ardı etmesi.

🔹 İngiltere’de İşçi Partisi ile Muhafazakâr Parti, 2024 seçimlerinde toplam oy oranları bakımından bir yüzyılı aşkın sürenin en düşük seviyesine indi. Aşırı sağdaki Reform UK, önceki yıl anketlerde yükseldi ancak sonrasında desteği bir miktar geriledi.

🔹 Almanya’da Almanya İçin Alternatif yaklaşık yüzde 28 destekle en popüler parti olurken CDU/CSU yüzde 19,8, Yeşiller yüzde 15, Sosyal Demokrat Parti yüzde 13,1 ve Die Linke yüzde 11,3 seviyesinde bulunuyor.

🔹 Almanya’nın merkez sağ ve merkez sol partileri, çalışanlar ile gençlerin daha uç partilere yönelmesi ve koalisyon hükümetinin ekonomik büyüme ile güvenlik sağlayamadığı algısı nedeniyle güç kaybediyor.

🔹 Gelecek yıl Fransa’da yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimini Marine Le Pen’in kazanması, Brüksel, euro, NATO ve Avrupa’nın Ukrayna’ya desteği açısından önemli sonuçlar doğurabilir.

🔹 Daron Acemoğlu, seçmen öfkesini kapsayıcı bir siyasetle yönlendiren geniş tabanlı popülizm çağrısı yaptı. Üniversite diploması olmayanlar için iş, ücret artışı ve kariyer yolları oluşturulmasını; yapay zekânın kullanımını ortak refah gündeminin merkezine alınmasını önerdi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Fransa, sakin geçen gecenin ardından büyük şehirlerde sokağa çıkma yasaklarını uzattı

New York Times
20.10.2026
Fransa’nın merkezindeki Limoges kentinde belediye binası, cumartesi günü düzenlenen protesto sırasında ateşe verilmesinin ardından ciddi hasar gördü. Pascal Lachenaud/Agence France-Presse — Getty Images
Fransa’nın merkezindeki Limoges kentinde belediye binası, cumartesi günü düzenlenen protesto sırasında ateşe verilmesinin ardından ciddi hasar gördü. Pascal Lachenaud/Agence France-Presse — Getty Images

🔹 Fransa’nın çeşitli kentlerinde uygulanan kısmi sokağa çıkma yasakları salı gecesine kadar uzatıldı. Paris, Marsilya ve Lille’in bazı mahallelerinde gece hareketliliğine kısıtlamalar getirildi.

🔹 Başbakan Sébastien Lecornu, yerel sokağa çıkma yasaklarının etkili olduğunu ve önceki gece sakinliğin yeniden sağlanmasına yardımcı olduğunu söyledi. Cumartesi günü planlanan yeni gösteriler için “büyük çaplı” güvenlik konuşlandırması yapılacağını açıkladı.

🔹 Cumartesi başlayan olaylarda çeşitli hükümet binaları saldırıya uğradı, 3 binden fazla dükkân yağmalandı ve ülke genelinde 2 bin 500’den fazla kişi gözaltına alındı. Lecornu, hafta sonunda yaklaşık 1.000 polis ve jandarmanın yaralandığını söyledi.

🔹 Olaylar, okul koşulları ve hayat pahalılığına karşı düzenlenen büyük ve çoğunlukla barışçıl protestolardan sonra başladı.

🔹 Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ofisi, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’den aylık 200 bin ton ek motorin tedariki sağlandığını açıkladı. Suudi Arabistan’dan daha önce sağlanan 95 bin tonla birlikte toplam miktar, Fransa’nın aylık tüketiminin yaklaşık yüzde 10’una karşılık geliyor.

🔹 Paris, Marsilya ve diğer kentlerde geçen haftaki gözaltılarla bağlantılı yüzlerce dava hızlandırılmış yargılamalarla ele alınıyor. Adalet Bakanı Gérald Darmanin, yaklaşık 150 kişinin cezaevine konulduğunu ve önümüzdeki günlerde 800’den fazla kişinin yargılanmasının beklendiğini söyledi.

🔹 Darmanin, gözaltına alınanların yüzde 95’inin erkek, yüzde 70’inin yetişkin olduğunu açıkladı. Limoges’te polis memurlarına saldırmakla suçlanan 10 protestocunun cezaevine konulduğunu söyledi.

Habere ait ek görsel

🔹 Limoges kentindeki belediye binasını ateşe vermekle suçlanan bir kişi, özel bir polis biriminin yardımıyla gözaltına alındı. Yangın binada ciddi hasara yol açtı.

🔹 Lecornu, Limoges ve diğer kentlerdeki şiddeti küçük aşırı sol grupların “ayaklanmacı” planlarına bağladı; cumartesi günü polis konuşlandırmasının fazla sabit kaldığını ve sertlik yanlısı eylemcilerle yağmacı grupların kentlere yayılmasını engelleyemediğini kabul etti.

🔹 Paris ve Lyon’da gösteri yasağı ile bazı mahallelerle sınırlı sokağa çıkma yasakları salı gecesine kadar uzatıldı. Marsilya’da belirli bölgelerde reşit olmayanlar için saat 22.00’den 05.00’e kadar sokağa çıkma yasağı cuma gününe kadar uygulanacak.

🔹 Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçimleri gelecek ilkbaharda yapılacak. Görev süresi sınırlı olan Macron yeniden aday olmayacak.

🔹 Fransız milletvekilleri, son günlerdeki şiddeti ve hükümetin müdahalesini soruşturacak. Bazı protestocular ve öğrenci sendikası liderleri hafta sonu yeni gösteriler çağrısı yaparken, ülkenin başlıca işçi sendikaları 5 Kasım’da düzenlenmesi planlanan protesto ve grev gününe odaklanıyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Çin, yabancı ülkeleri yeni yapay zekâ ve güneş enerjisi teknolojilerinden mahrum bırakmak istiyor

Frankfurter Allgemeine Zeitung
20.10.2026
Jiangsu eyaletindeki enerji tesisleri: Güneş enerjisi sektöründe bazı üretim yöntemlerinin ihracatı yasaklanacak. AFP
Jiangsu eyaletindeki enerji tesisleri: Güneş enerjisi sektöründe bazı üretim yöntemlerinin ihracatı yasaklanacak. AFP

🔹 Çin, yapay zekâ, biyoteknoloji, güneş panelleri ve insansız hava araçları gibi alanlarda yeni ihracat kuralları getiriyor.

🔹 Pekin Ticaret Bakanlığı, Çin’in teknolojik üstünlüğünü korumak amacıyla kapsamlı ihracat kısıtlamaları hazırlıyor.

🔹 Toplam 40 teknolojinin ihracatı yasaklanacak veya sınırlandırılacak; bunların 23’ü yapay zekâ alanında bulunuyor.

🔹 Liste henüz taslak niteliğinde ve sanayi birlikleri kasım ortasına kadar görüş sunabilecek.

🔹 Bakanlık ayrıca insansız hava araçları, büyük makineler ve tünel açma makinelerinin ihracatını sınırlandıran ek kurallar hazırladı.

🔹 Güneş enerjisi sektöründe bazı üretim yöntemlerinin ihracatı yasaklanacak.

🔹 Alman sanayisinin değerlendirmelerine göre önlemler, Çin dışındaki tedarik zincirlerinin kurulmasını zorlaştırabilir.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

İskoç Ulusal Partisi sağa yöneliyor

Economist
20.10.2026
Haber görseli

🔹 John Swinney liderliğindeki İskoç Ulusal Partisi, Nicola Sturgeon dönemine kıyasla daha ılımlı bir çizgiye yöneliyor ve ekonomik büyümeyi daha fazla öne çıkarıyor.

🔹 SNP hükümeti, Sturgeon döneminde karşı çıktığı Kuzey Denizi’ndeki petrol ve doğal gaz sondajını destekliyor.

🔹 İskoç bakanlar, serin iklimin sunucuları soğutmak için daha az su gerektirmesi nedeniyle ülkeyi veri merkezlerinde “lider” yapmak istiyor.

🔹 İskoç Yeşilleri yeni veri merkezlerine yasak talep etti; SNP bu talebi reddetti.

🔹 İş dünyası temsilcileri, Swinney döneminde yatırımcıların daha fazla teşvik edildiğini ve hükümetin işletmelere siyasi belirsizlik yerine istikrar sunduğunu söylüyor.

🔹 Swinney, yaşam maliyetini düşürmek amacıyla gıda fiyatlarına tavan getirmek istiyor; Mali Çalışmalar Enstitüsü bu uygulamanın kıtlıklara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

🔹 SNP, Birleşik Krallık’tan ayrılma konusunda 2031’e kadar ikinci bir bağımsızlık referandumu yapılmasını istiyor. Başbakan Andy Burnham bu talebi reddetti.

🔹 İskoç hükümeti, SNP’nin taahhütleriyle bunları finanse etmek için gereken kaynaklar arasındaki 5 milyar sterlinlik fark nedeniyle kamu yönetimini sadeleştirme planları hazırlıyor.

🔹 Planlar kapsamında İskoçya’daki 14 Ulusal Sağlık Hizmeti kurulunun iki yapıda birleştirilmesi ve 32 yerel yönetimin altı ila on bölgesel otoriteye dönüştürülmesi öngörülüyor.

🔹 SNP’nin sendika grubunun ulusal sekreteri, planlara ilişkin “derin endişe” dile getirdi.

🔹 62 yaşındaki Swinney, partiyi yeni bir yöne taşıyabilecek lider olarak öne çıkıyor; SNP daha sert ekonomik ve siyasi koşullara uyum sağlamak zorunda kalıyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Muhammad bin Salman için her şey ters gidiyor: Bu onun en kötü yılı

Economist
20.10.2026
Haber görseli

🔹 26 Ekim’de başlaması planlanan Geleceğe Yatırım Girişimi zirvesi, Husilerin Riyad’a yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları nedeniyle gelecek yıla ertelendi.

🔹 İran destekli Husiler, haftalar boyunca Riyad’ı hedef aldı; havalimanı saldırılar sonrasında fiilen kapalı kaldı ve Batılı hükümetler vatandaşlarını Suudi Arabistan’a seyahat etmemeleri konusunda uyardı.

🔹 Suudi Arabistan, Husileri yenemedi. 2022’deki ateşkes, ABD ile İran arasındaki genişleyen savaşın etkisiyle yaz aylarında çözülmeye başladı; Husiler Yemen’de yeni bölgeler ele geçirerek Suudi Arabistan’a saldırılar düzenledi.

🔹 Suudi yönetimi kara birlikleri göndermek, başarı ihtimali düşük hava saldırılarını sürdürmek veya Husilerin yönetimini güçlendirecek bir anlaşma yapmak arasında seçim yapmak zorunda kalabilir.

🔹 Uzun sürecek bir savaş, kamu maliyesindeki baskı nedeniyle zaten yavaşlayan ekonomik programı sekteye uğratabilir. Doğrudan yabancı yatırım, Muhammed bin Selman’ın 100 milyar dolarlık hedefinin yaklaşık üçte birinde kaldı; IMF, Suudi ekonomisinin 2026’da yüzde 3,3 daralmasını bekliyor.

🔹 Suudi Arabistan, Donald Trump’ın Orta Doğu’da barış sağlayacağına güveniyordu. Muhammed bin Selman, Trump’tan İran’la savaşı tırmandırmamasını istedi; ABD’nin yeniden bombardımana başlaması halinde Suudi Arabistan’ın güneyde Husiler, kuzeyde Iraklı milisler ve doğuda İran tarafından saldırıya uğramasından endişe ediliyor.

🔹 10 Ekim’de Riyad havalimanına düzenlenen Husilerin füze saldırısında 13 kişi öldü. Muhammed bin Selman’ın kamuoyu önündeki görünürlüğü azalırken mağdurları ziyaret etmek ve güven verici mesajlar vermek bakanlara kaldı.

🔹 Riyad’daki diplomatlar, krizin veliaht prensin iktidarı için varoluşsal bir tehdit oluşturduğu değerlendirmesini abartılı buluyor. Muhammed bin Selman rakiplerini saf dışı bıraktı ve iktidarı, modern Suudi devletinin kurucusu Kral Abdülaziz’den bu yana hiçbir Suudi hükümdarın yapmadığı ölçüde merkezileştirdi.

🔹 Muhammed bin Selman, 2021’den itibaren Suudi dış politikasını daha pragmatik bir yöne çevirdi; Katar ablukasını sona erdirdi ve Husilerle anlaşma arayışına girdi.

🔹 Suudi Arabistan’da kadınların araç kullanmasına izin verildi, kadınların iş gücüne katılımı yaklaşık iki katına çıktı; konserler ve sinemalar yaygınlaştı. Buna karşın ekonomi petrol gelirlerine, ordu rejimi korumaya ve dış politika ABD’nin güvenlik desteğine dayanmaya devam ediyor.

🔹 Pakistan ve Türkiye ile karşılıklı savunma anlaşması niteliğindeki Mekke Paktı, ABD’nin yerine geçebilecek yeni müttefikler arayışının parçası olarak yürütülüyor. Bu değişimlerin gerçekleşmesi zaman alacak; Muhammed bin Selman’ın ikinci on yılındaki sınav, yalnızca görüntüyü değil devletin temellerini değiştirmek olacak.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Felaket tellallarını dinlemeyin: Amerikan demokrasisi iyi durumda

Economist
20.10.2026
Haber görseli

🔹 ABD’de Cumhuriyetçiler ve Demokratlar seçimlerin hileye açık olduğu uyarısını yaparken, seçmenlerin yalnızca yüzde 49’u 3 Kasım ara seçimlerinin özgür ve adil geçmesini bekliyor.

🔹 2022 ve 2024 seçimleri öncesinde de seçimlere müdahale, seçmen sahtekârlığı ve siyasi şiddet endişeleri yaşandı; buna rağmen katılım tarihsel ölçütlere göre yüksek kaldı ve Amerikalıların büyük çoğunluğu sonuçlara güvendi.

🔹 Başkanın partisinin ara seçimlerde Kongre’de sandalye kaybetmesi kuralı, 1938’den bu yana yapılan 22 oylamanın 20’sinde geçerli oldu. İstisnalar 1998’de Bill Clinton’ın azledilmesine tepki ve 2002’de George W. Bush’un terörle savaş politikası sonrasında ortaya çıktı.

🔹 Donald Trump’ın onay oranı yüzde 30’ların ortasında seyrediyor; tüketici güveni eylülde, kısmen yüksek akaryakıt fiyatlarının etkisiyle, 2014’ten bu yana en düşük seviyesine geriledi.

🔹 Trump’ın Cumhuriyetçi eyaletlerde seçim bölgelerini yeniden çizdirme girişimi bazı Cumhuriyetçi sandalyeler kazandırabilir; ancak Cook Political Report, düzenlemenin Cumhuriyetçilere net dört sandalye kazandıracağını ve bunun Temsilciler Meclisi çoğunluğunu korumaya yetmeyeceğini öngörüyor.

🔹 Ara seçimleri erteleme veya iptal etme fikri seçim gününün federal yasayla, görev sürelerinin bitiş tarihinin ise anayasayla belirlenmesi nedeniyle uygulanabilir görünmüyor. Seçimlerin binlerce yerel birim tarafından merkezi olmayan biçimde yürütülmesi de başkanın sonuçları yönlendirmesini zorlaştırıyor.

🔹 2020 ve 2022’deki 884 Kongre yarışının büyük bölümünde kaybeden adaylar yenilgiyi kamuoyu önünde kabul etti. Açıkça yenilgiyi reddeden adayların sayısı 2022’de 2020’ye göre azaldı.

🔹 2022 ve 2024 seçimlerinde oy kullanmak için 30 dakikadan fazla bekleyenlerin oranı 2020’ye göre düştü; 2024’te Siyah, beyaz, Hispanik ve Asyalı seçmenlerin bekleme süreleri birbirine yaklaştı.

🔹 ABD demokrasisinin dayanıklılığını sabit seçim tarihleri, merkezi olmayan seçim yönetimi ve kendi seçim bölgelerinde bağımsız biçimde seçilen yetkililer destekliyor.

🔹 Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazanması bekleniyor; geçen yıl Cumhuriyetçilerin güvenli görünen Senato çoğunluğu da artık yarışta. Her iki kanattan birinin kontrolü değişirse Trump, önceliklerini finanse etmek ve başkanlık döneminin kalanında Kongre denetimiyle karşılaşmamak için Kongre’yle uzlaşmak zorunda kalacak.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Amerikalılar neden yeni ev almayı bıraktı

Economist
20.10.2026
Haber görseli

🔹 ABD’de konut piyasası, yüksek mortgage faizleri nedeniyle durgunlaştı. Freddie Mac, 15 Ekim’de 30 yıllık sabit mortgage faizinin yüzde 7,4 olduğunu açıkladı; bu oran 25 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 7,8’e yakın.

🔹 İlk kez ev alanların toplam alımlardaki payı yaklaşık yüzde 30’a geriledi. Bu oran 1990’lar ve 2000’lerde yüzde 40’ın üzerindeydi.

🔹 Mevcut ev sahipleri, düşük faizli mortgage’larını daha yüksek faizli kredilerle değiştirmek istemedikleri için taşınmaktan kaçınıyor. Faiz yüzde 7,4 seviyesinde kalırsa mortgage kilitlenmesi, normalde gerçekleşecek satışların yaklaşık beşte birini engelleyebilir.

🔹 ABD’de mortgage kredileri genellikle 30 yıl boyunca sabit faizli veriliyor. Borçlular düşük faiz döneminde kredi kullanıp faizler yükseldiğinde bu kredileri koruyabiliyor; ancak mortgage kredilerini yeni bir mülke taşıyamadıkları için taşınırken daha yüksek faiz ödemek zorunda kalıyor.

🔹 Mevcut piyasa faizi ile borçlunun mortgage faiz oranı arasındaki fark her 1 puan arttığında evini satma olasılığı yüzde 18 azalıyor. Mortgage kilitlenmesi, 2022’nin ikinci çeyreği ile 2024’ün ikinci çeyreği arasında 1,7 milyon konut satışını engelledi.

🔹 Faiz yüzde 7,4 seviyesinde kalırsa mortgage kilitlenmesi yılda yaklaşık 1 milyon konut satışını, yani normal koşullarda gerçekleşecek satışların yaklaşık beşte birini azaltabilir.

🔹 Tipik bir borçlu, bugün yüzde 7,4 faizle aynı değerde başka bir ev almak için mevcut evini sattığında aylık 335 dolar ek faiz ödeyecek. Bu maliyet, vergi öncesi hane gelirinin yaklaşık yüzde 3,2’sine denk geliyor.

🔹 Mortgage kilitlenmesi konut arzını azaltarak fiyatları yükseltebilir. 2022’nin ikinci çeyreği ile 2024’ün ikinci çeyreği arasında yüksek faizler konut fiyatlarını yüzde 5,6 düşürürken, mortgage kilitlenmesi fiyatları yüzde 7 artırdı ve net etki konutları daha pahalı hale getirdi.

🔹 Mortgage kredilerinin devredilebilir veya taşınabilir hale getirilmesi çözüm sağlayabilir. Federal Konut Finansmanı Ajansı bu iki seçeneği değerlendiriyor; ancak bu düzenlemeler mevcut mortgage kredilerine kilitlenmiş ev sahiplerine sınırlı fayda sağlayabilir.

🔹 Mevcut borçlular için temel çözüm mortgage faizlerinin önemli ölçüde düşmesi olurken, faizlerin kısa vadede belirgin biçimde gerilemesi beklenmiyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Rusya’nın Afrika’da tırmanan bilgi savaşı

Economist
20.10.2026
Haber görseli

🔹 28 Ekim’de Afrika liderleri, 2019’dan bu yana üçüncü Rusya-Afrika zirvesi için Moskova’da bir araya gelecek.

🔹 Vladimir Putin, zirveyi Rusya’nın “küresel çoğunluk” adına “yeni sömürgeciliğe” karşı mücadele ettiği mesajını Küresel Güney’e iletme çabasının parçası olarak kullanıyor.

🔹 Rusya, Afrika’daki etkisini kültürel diplomasi, Ortodoks Kilisesi, yükseköğretim, meslek grupları, medya kuruluşları ve dezenformasyon kampanyalarıyla artırıyor.

🔹 Rusya, Afrika’daki dışişleri bakanlığına bağlı “Rus Evleri”nin sayısını 16’dan 24’e çıkarmayı planlıyor. Estonyalı güvenlik uzmanı Ivan Klyszcz, bu kurumları Rus propaganda ağlarının düğümleri olarak nitelendirdi.

🔹 São Tomé ve Príncipe’de eylül ayında açılan yeni Rus Evi, Rusya’nın tarihini ve kültürünü tanıtan afişler sergiliyor; merkezde Rusça öğrenen öğrencilerin bulunduğu salonda Vladimir Putin’in fotoğrafı yer alıyor.

🔹 Rusya’da eğitim gören Afrikalı öğrencilerin sayısı yaklaşık 37 bine ulaştı. Bu sayı 2010’daki seviyenin yaklaşık beş katına çıktı ve Soğuk Savaş dönemindeki zirveyi aştı.

🔹 Rusya, Afrika’daki muhafazakâr Hristiyanları geleneksel değerler söylemiyle etkilemeye çalışıyor; Kremlin, Ortodoks Kilisesi’nin kıtadaki genişlemesini destekliyor.

🔹 Devlet destekli RT, Kamerun’daki Afrique Media gibi kuruluşlarla yaklaşık 30 içerik paylaşımı anlaşması yaptı. 2023’te kurulan African Initiative ise eski Wagner üyeleri ve Rus istihbaratıyla bağlantılı olmakla suçlanıyor.

🔹 Rusya destekli medya ağları, Burkina Faso’da ABD’nin dang hummasını yaydığı ve Fransa’nın Sahel’deki cihatçıları desteklediği yönünde yanlış bilgiler yayıyor.

🔹 RT ve diğer Rusya destekli kuruluşlar, Temmuz 2025’ten bu yana en az 29 ülkeden Afrikalı gazeteciler için en az 20 eğitim düzenledi. Eğitimlerde Ukraynalı savaş esirleri “neo-Nazi”, Buça katliamı ise doğrulanması gereken bir “sahte haber” örneği olarak sunuldu.

🔹 Rusya destekli “Şirket” adlı etki ağı, Afrika ülkelerindeki gazetecilere yerel medyada yayımlanmak üzere sahte haberler hazırlamaları için ödeme yaptı. Kampanyalar, Angola’daki ABD ve AB destekli Lobito Koridoru’nu hedef aldı.

🔹 Code for Africa ve Graphika, gerçek medya kuruluşlarında yayımlanan sahte profillere sahip 35’e kadar hayalet muhabir tespit etti. Yapay zekâ, bu sahte kişiliklerin oluşturulması, haberlerin yazılması ve yerel dillere çevrilmesi için kullanıldı.

🔹 Rusya’nın Afrika’daki etkisinin boyutu kesin olarak ölçülemiyor; kamuoyu yoklamaları Rusya’yı Afrika’da ABD, Çin ve eski sömürgeci güçlere kıyasla daha az olumlu bir aktör olarak gösteriyor.

🔹 Code for Africa’dan Justin Arenstein, Rusya’nın kampanyalarının Afrika toplumlarının sosyal bütünlüğünü kademeli biçimde zayıflatabileceği ve daha kırılgan ülkelerin Rusya tarafından daha kolay sömürülebileceği uyarısında bulundu.

← Ana sayfaya dön