Yapay zekâ veya kamu borcu piyasaları çökertilebilir. Ancak muhtemelen ikisi birden değil
Economist
🔹 Tahvil getirilerindeki hızlı yükselişin gelişmiş ülkelerin kırılgan kamu maliyesini sürdürülemez hale getirerek mali krize yol açmasından ve veri merkezi yatırımlarını destekleyecek yapay zekâ gelirlerinin beklentileri karşılamamasından endişe ediliyor.
🔹 Yatırımcılar iki riskin aynı anda gerçekleşmesinin düşük olasılıklı olduğunu düşünüyor; mevcut tabloda kamu borcu daha büyük endişe kaynağı olarak öne çıkıyor.
🔹 Şubat sonu ile ekim başı arasında 30 yıllık ABD Hazine tahvillerinin getirisi 1 yüzde puan arttı. İran savaşı enflasyonu yükseltti, merkez bankalarını faiz artırmaya zorladı ve veri merkezleri için sermaye yarışı hükümetlerle özel sektörü karşı karşıya getirdi.
🔹 Japonya, İngiltere ve özellikle Fransa’da yatırımcılar hükümetlerin borçlarını ödeme kapasitesi konusunda endişe duydu.
🔹 Son haftalarda yapay zekâ patlamasının sona ermesi ihtimali piyasaları daha fazla korkuttu. Veri merkezi kiralayan CoreWeave’in beş yıllık tahvillerinin getirisi temmuzdaki yüzde 10 seviyesinden yüzde 15’e çıktı; şirketin hisse fiyatı son bir ayda yaklaşık üçte bir düştü.
🔹 Anthropic’in gelir büyümesindeki yavaşlama, CoreWeave ve benzer şirketlerin alacaklılarını ödemek için ihtiyaç duyduğu nakdin zamanında gelmeyebileceği endişesini artırdı. Birbirine bağlı finansman yapısı, zararın yapay zekâ tedarik zincirine, özel kredi şirketlerine ve veri merkezi borçlarını taşıyan sigorta kuruluşlarına hızla yayılmasına yol açabilir.
🔹 Yapay zekâ yatırımlarındaki olası bir çöküş, veri merkezi yatırımlarını yavaşlatabilir, sermaye yarışını hafifletebilir ve merkez bankalarının büyümeyi desteklemek için faiz indirmesine yol açabilir; bu da borçların ödenmesini kolaylaştırabilir.
🔹 Yalnızca 2007-09 küresel finans krizine benzer büyük bir çöküş, yapay zekâ riski ile kamu borcu riskini aynı anda tetikleyebilir. Derin bir durgunluk vergi gelirlerini azaltıp sosyal yardım harcamalarını artırarak bütçe açıklarını büyütebilir.
🔹 Böyle bir senaryoda kısa vadeli faizler düşerken uzun vadeli tahvil getirileri yükselebilir. Borç ve açık seviyelerinin günümüzde küresel finans krizi öncesine kıyasla daha yüksek olması bu riski artırıyor.
🔹 Yapay zekâ sektörünün finansman bağlantıları karmaşık olsa da 2007’deki konut piyasası menkul kıymetlerinden daha iyi anlaşılıyor. Bankaların bilançoları daha dayanıklı ve daha sıkı denetleniyor; Nvidia da sektörü büyük nakit rezerviyle destekliyor.
🔹 Günümüzdeki yapay zekâ kırılganlıkları için en yakın karşılaştırma 1990’ların sonundaki dotcom balonu olarak öne çıkıyor. Balonun 2000’de patlaması hisselerde sert düşüşe yol açsa da yalnızca hafif bir durgunluk yarattı; tahvil getirileri geriledi ve verimlilik artışı sürdü.
🔹 Yüksek faizlerin kamu borcu krizini tetiklemesi halinde sonuçlar daha ağır olabilir. Hazine tahvillerine güvenin kaybolması doların güvenli liman konumunu tehdit edebilir; büyük bir gelişmiş ekonomide kamu borcuna yönelik satış dalgası siyasi istikrarsızlığa ve yatırımların dayandığı finansal istikrarın bozulmasına yol açabilir.