🔹 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran rejiminin bir kez ve tamamen devrilmesi gerektiğini söyledi.
🔹 Netanyahu, İran’ın İsrail için “varoluşsal tehdit” oluşturduğunu belirterek talimatının İsrail Savunma Kuvvetleri, Mossad ve güvenlik birimlerine yönelik olduğunu açıkladı.
🔹 Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD’nin “ işi bitirmeye hazır” olduğunu ve bunu İsrail’in yardımıyla yapacağını söylediğini aktardı.
🔹 Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, ABD’nin ara seçimlerden önce İran’a saldırmayacağını açıkladı. Kelly, İran’ın ekonomik ve askeri açıdan çok kötü durumda olduğunu ve ablukanın sürdüğünü söyledi.
🔹 ABD ordusu, Trump’ın saldırıları yenilemeyi değerlendirdiği dönemde Orta Doğu’ya binlerce deniz personeli göndermeye hazırlanıyor.
🔹 Plan kapsamında kasım ayında bölgeye üç uçak gemisi ve eskort gemilerinin sevk edilmesi değerlendiriliyor. Grupların toplamda yaklaşık 20 bin asker, 150’ye kadar savaş uçağı ve füze saldırısı düzenleyip savunabilecek çok sayıda muhrip içermesi bekleniyor.
🔹 ABD’nin Orta Doğu’da hâlihazırda yaklaşık 50 bin askeri bulunuyor; USS George Washington ve USS George H.W. Bush uçak gemileri de bölgede görev yapıyor.
🔹 İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin Trump yönetimine güvenmediğini ancak savaşı sona erdirecek bir anlaşma için diplomasiye yeniden şans vermeye hazır olduğunu söyledi.
🔹 Arakçi, ABD’nin yeniden diplomasi yerine askeri eylemi seçmesinin daha büyük bir stratejik başarısızlığa yol açacağını belirterek dünyanın tehlikeli bir dönemeçte olduğunu söyledi.
🔹 Pakistan ve Katar, İran ile ABD’yi müzakere masasına döndürmek için diplomatik girişimler yürütüyor. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir, gerilimi azaltma çabaları kapsamında Tahran’ı ziyaret etti.
🔹 OpenAI, güvenlik araştırmacıları Tomek Korbak, Mikita Balesni ve Jasmine Wang’ı hassas bilgilerin işlenmesine ilişkin politikaları ihlal ettikleri gerekçesiyle işten çıkardı.
🔹 OpenAI’nin güvenlik ekibi üç araştırmacıdan kişisel telefonlarının kilidini açmalarını istedi. İncelemede, dışarıdan bir yapay zekâ güvenliği araştırmacısıyla Signal üzerinden yapılan yazışmalarda kaybolan mesaj özelliğinin kullanıldığı görüldü.
🔹 OpenAI, işten çıkarmaların güvenlik endişelerini dile getirmeleri nedeniyle değil, hassas bilgilerin işlenmesine ilişkin açık politikaların ihlali nedeniyle gerçekleştiğini açıkladı.
🔹 Korbak, Balesni ve Wang bu açıklamaya itiraz etti. Üç araştırmacı, hangi hassas bilgileri yanlış kullandıklarına ilişkin yazılı açıklama almadıklarını ve şirket içinde yapay zekâ güvenliği konusunda daha fazla işbirliği için çalıştıklarını söyledi.
🔹 Araştırmacılar, yeni yapay zekâ mimarilerinin yetenekleri hızlandırabileceğini ancak sistemlerin anlaşılmasını ve denetlenmesini zorlaştırabileceğini dile getirdi.
🔹 Araştırmacılar, işten çıkarılmalarının OpenAI’nin bağımsız üçüncü taraf denetimine açık bir kanalı kapatmasına gerekçe oluşturmasından endişe ettiklerini söyledi.
🔹 OpenAI, üçüncü taraf güvenlik kuruluşlarıyla çalıştığını ve birçok şirketle devam eden işbirliklerini duyuracağını açıkladı.
🔹 Anthropic, AI güvenliği kuruluşu METR çalışanlarına donanım, ofis alanı, iç araçlar ve sistemler dahil olmak üzere çalışanlara benzer erişim sağlamak üzere anlaşma yaptı. Şirket, sızma riski yüksek gördüğü model mimarileri gibi kategorileri kapsam dışında bıraktı.
🔹 OpenAI, METR ve Redwood Research araştırmacılarını güvenlik sistemlerini değerlendirmek üzere bir pilot çalışmaya dahil etti. METR, OpenAI’nin paylaşabileceği bulguların bir bölümünü sansürlediğini söyledi.
🔹 OpenAI’nin 2024’ün sonlarında geliştirdiği muhakeme modelleri, sorunları çözmek için iç çalışma alanlarında düşünce süreçlerini yazarak matematik ve kodlama performansını artırdı.
Ağustos ayında WSJ, OpenAI ve diğer şirketlerin yapay zekâ modellerinin bilgi çalmak için internette kontrolden çıkmasını inceledi. Fotoğraf: Jason Redmond/Agence France-Presse/Getty Images
🔹 Balesni ve Korbak, 2025’te yayımlanan bir çalışmada modellerin düşünce zincirlerinin izlenmesinin yapay zekâ ajanlarının karar alma süreçlerine nadir bir bakış sağladığını savundu.
🔹 OpenAI çalışanları, insanların modellerin iç çalışma alanlarını görmesini engelleyen yapay zekâ tasarımlarının geliştirilmemesi için öneriler hazırladı ve bu önerileri şirket içindeki yetkililerle paylaştı.
🔹 OpenAI araştırmacıları, yüzlerce yapay zekâ ajanının birlikte Hugging Face’e saldırdığı olayı incelemek için modellerin iç çalışma alanlarını kullandı. OpenAI, olayın soruşturulması için METR ile çalıştı.
🔹 OpenAI, METR’nin incelemesine sınırlı erişim verdi ve Korbak’ı işbirliği ekibine atadı. METR, soruşturma kayıtlarını incelemesi için Ryan Greenblatt’ı görevlendirdi.
🔹 Balesni, Korbak ve Wang, Signal kullanımının ve kaybolan mesajların işten çıkarmalarda gerekçe olarak gösterildiğini söyledi. Üç araştırmacı, OpenAI’nin gizli bilgilerini şirket dışındaki hiç kimseyle paylaşmadıklarını belirtti.
🔹 OpenAI, Signal kullanımının onaylanmadığını ancak işten çıkarmaların tek nedeni olmadığını açıkladı. Greenblatt, gizli bilgilerin sızdırılmasının kaynağı olduğunu reddetti.
🔹 Wang, bir yöneticinin e-postasına tekrar tekrar eriştiği gerekçesiyle işten çıkarıldığını söyledi. Wang, erişimin kaldırılmasını yaklaşık bir yıl önce istediğini, geçen ay yöneticiye gönderilen hassas bir e-postayı yanlışlıkla açtığını ve olayı hemen bildirdiğini belirtti.
🔹 Korbak, çalışanların üçüncü taraflarla konuşmaktan ve güvenlik endişelerini dile getirmekten korktuğunu söyledi. Balesni, Korbak ve Wang, OpenAI yönetim kuruluna gönderdikleri mektupta şirketin dış güvenlik kuruluşlarıyla çalışmasını istedi.
Geçen ay İsrail’in Hayfa kentindeki bir kampanya etkinliğinde, Başbakan Binyamin Netanyahu’ya karşı önde gelen aday Gadi Eisenkot. Kredi... Amit Elkayam, The New York Times için
🔹 Eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, salı günü yapılacak seçimde Başbakan Binyamin Netanyahu’ya karşı önde gelen aday olarak yarışıyor.
🔹 Eisenkot, Netanyahu’yu “karşı-lider” olarak nitelendiriyor ve seçimini sorumluluk almakla sorumluluktan kaçmak arasında bir tercih olarak tanımlıyor.
🔹 Eisenkot, Netanyahu’yu İsrail’i bitmeyen savaşlara sürüklemekle, ülkenin uluslararası itibarına zarar vermekle ve ABD’deki desteğini azaltmakla suçluyor. Netanyahu’nun 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısına yol açan güvenlik zaaflarının sorumluluğunu kabul etmediğini söylüyor.
🔹 66 yaşındaki Eisenkot, İsrail’i “kurtarmak” için aday olduğunu söylüyor. Aşırı sağcı Yahudilerin Batı Şeria’daki Filistin köylerine saldırdığını, organize suç gruplarının Arap vatandaşları öldürdüğünü ve ultra-Ortodoks İsraillilerin zorunlu askerlikten kaçması nedeniyle yedek askerlerin tekrar tekrar göreve çağrıldığını belirtiyor.
🔹 Eisenkot, Tiberias’ta Faslı göçmenlerin çocuğu olarak doğdu ve işçi sınıfı kenti Eilat’ta büyüdü. Başbakan olması halinde İsrail’in ilk Mizrahi başbakanı olacak.
🔹 Eisenkot’un oğlu Gal, Aralık 2023’te Gazze’de bir tünel patlamasında öldü. Eisenkot’un iki yeğeni de Gazze’de hayatını kaybetti.
🔹 Eisenkot, Batı Şeria’da Filistinlilere yönelik toplu cezalandırmaya karşı çıktı ve İsrail’le ilişkilerin iyileştirilmesi için siyasi görüşmeler dahil olmak üzere Filistinlilere umut verilmesini savundu.
🔹 Eisenkot, Hizbullah’a karşı caydırıcılık amacıyla saldırılara yıkıcı güçle karşılık verilmesini öngören “Dahiye Doktrini”ni 2008’de ortaya koydu.
Hamas militanlarının 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ardından Kfar Azza köyünden bir cesedi çıkaran İsrailli askerler. Kredi... Sergey Ponomarev, The New York Times için
🔹 2015’te genelkurmay başkanı olan Eisenkot, bir Filistinlinin yaralı halde yerde yatarken İsrailli asker Elor Azaria tarafından vurularak öldürülmesinin ardından Azaria’nın yargılanmasını istedi. Askerî mahkeme Azaria’yı 18 ay hapis cezasına çarptırdı.
🔹 Eisenkot, 7 Ekim saldırısından beş gün sonra Netanyahu hükümetine Benny Gantz’la birlikte katıldı ve sekiz ay sonra istifa etti. Netanyahu’nun Hamas’ın elindeki rehinelerin serbest bırakılması için anlaşma yerine “tam zafer” hedefinde ısrar etmesine karşı çıktı.
🔹 Eisenkot, 2025’te Yashar adlı yeni bir parti kurdu. 7 Ekim’deki başarısızlıkları incelemek üzere devlet soruşturma komisyonu kuracağını ve komisyonun kendi genelkurmay başkanlığı dönemindeki eylemlerini de incelemesi gerektiğini söylüyor.
🔹 Eisenkot, Batı Şeria’daki “Yahudi teröristleri” ortadan kaldırmayı, yasa dışı yerleşim noktalarını kaldırmayı, Filistin Yönetimi üzerindeki baskıyı azaltmayı ve birçok Filistinliye İsrail’e giriş için çalışma izni vermeyi vaat ediyor.
🔹 Eisenkot, yaklaşık üç milyon Filistinlinin yaşadığı Batı Şeria’nın ilhakına yönelik girişimleri durduracağını söylüyor; ancak yakın gelecekte bir Filistin devletinin kurulmasını beklemiyor.
🔹 Programında başbakanlar için görev süresi sınırlaması, ultra-Ortodoksların askere alınması, dinî okullarda matematik, İngilizce ve fen derslerinin zorunlu tutulması ve İsrail için bir anayasa hazırlanması bulunuyor.
🔹 Eisenkot’un kampanya tarzı düşük profilli ilerliyor. Bazı seçmenler bu yaklaşımın Netanyahu’yu iktidarda tutan kazanma kararlılığından yoksun olduğunu düşünüyor ve Eisenkot’un Netanyahu karşısındaki seçim anketi üstünlüğü daralıyor.
🔹 New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez, Meta aleyhine verilen 25 milyar dolarlık kararın ardından yapay zekâ şirketlerinin de benzer davalarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
🔹 Torrez, Meta’nın kullanıcıları gizlilik denetimleri konusunda yanılttığı gerekçesiyle açılan davada, ağustosta 17 milyar dolarlık çok eyaletli uzlaşmaya katılmamayı tercih etti. Mahkeme çarşamba günü şirket aleyhine rekor düzeyde karar verdi.
🔹 Dava, Meta’nın 2018 Cambridge Analytica skandalına ilişkin kamuya açık açıklamalarına odaklandı. Facebook’un kullanıcı bilgilerini Cambridge Analytica adlı siyasi danışmanlık şirketiyle topladığı ve paylaştığı ortaya çıkmıştı.
🔹 Torrez, ürünlerinin işleyişi veya tüketici verilerini kullanımı hakkında açıklama yapan yapay zekâ şirketlerinin izleneceğini ve benzer davaların yeniden açılabileceğini söyledi.
🔹 Meta’nın baş hukuk yöneticisi CJ Mahoney, kararın New Mexico’da iş yapmayı neredeyse imkânsız hâle getirdiğini ve şirketin temyize başvuracağını açıkladı.
🔹 Eyalet düzenleyicileri, teknoloji şirketlerini çevrim içi güvenlik ve yapay zekâ tehditlerinden sorumlu tutmak için yanıltıcı beyan davalarını daha fazla kullanıyor. Meta’ya karşı çok eyaletli dava, şirketlerin çocukların çevrim içi güvenliği konusundaki açıklamalarıyla eylemleri arasındaki çelişkilere odaklandı.
🔹 New Mexico’daki karar, eyaletlerin kendi tüketici koruma yasalarını kullanarak teknoloji şirketlerine karşı dava açması için bir yol haritası oluşturdu.
🔹 Duruşma belgelerine göre Meta, büyük miktarda veriye erişimi olan uygulamalarla ilgili binlerce şüpheli faaliyet tespit etmesine rağmen yalnızca 14 adli veri denetimi gerçekleştirdi.
🔹 New Mexico, Texas ve Florida, Meta’nın çocuk güvenliği, bağımlılık yaratan tasarım ve gizlilik konularındaki kullanıcı açıklamalarından doğan taleplerini uzlaşmayla sonuçlandırmayan tek eyaletler oldu.
🔹 Kathleen McGee, New Mexico kararının eyalet başsavcılarını kamu zararına yol açtığını düşündükleri şirketlere karşı daha fazla dava açmaya teşvik edebileceğini söyledi. Duruşmaların öngörülemeyen jüriler, yüksek maliyetler ve temyizde bozulabilecek kararlar nedeniyle risk taşıdığını da belirtti.
🔹 Torrez, teknoloji şirketleri için düzenleme ihlallerinin maliyetini artırmak istediği için uzlaşmayı reddettiğini söyledi. Meta’nın üçüncü çeyrek bildiriminde, çok eyaletli uzlaşmanın şirketin giderlerine 10 milyar dolar eklediği ve çeyrek dönem gelirinin 64 milyar dolara ulaştığı belirtildi.
🔹 Hong Kong’un Tai Po bölgesindeki Wang Fuk Court konut sitesinde çıkan ve 168 kişinin hayatını kaybettiği yangını soruşturan bağımsız komite, nihai raporunu Hong Kong Baş Yöneticisi John Lee Ka-chiu’ya sundu.
🔹 Yangın, sitenin sekiz bloğundan yedisini sardı ve Hong Kong’un 1948’den bu yana en ölümcül yangını oldu.
🔹 12 bölümden oluşan rapor, konut sitesindeki yenileme çalışmalarının denetimindeki eksiklikler nedeniyle en büyük sorumluluğu İskân Bürosu’na bağlı Bağımsız Denetim Birimi’ne verdi.
🔹 Raporda Yangın Hizmetleri Dairesi, Binalar Dairesi, Çalışma Dairesi ve Bağımsız Denetim Birimi hesap verebilirlik kapsamında gösterildi; bazı kamu görevlilerinin adları da duruşmalarda anıldı.
🔹 Raporda hiçbir büro sekreterinin yangınla bağlantılı olarak adı yer almadı. Çalışma Dairesi, sahadaki işçilerin sigara içtiğine ilişkin bölge sakinlerinin şikâyetlerine zamanında müdahale etmemesi nedeniyle daha düşük düzeyde sorumluluk taşıdı.
🔹 Komite 30 kamu oturumu düzenledi ve bölge sakinleri, itfaiyeciler, kamu görevlileri ile uzmanlar dahil 80 kişinin ifadesini dinledi. Raporun sunulmasının ardından komitenin çalışmaları sona erdi.
🔹 John Lee, hükümetin bina bakım çalışmalarının denetimi, bina yönetimi ve yangın güvenliği tesislerinin düzenlenmesi alanlarında kapsamlı reformlar yapacağını söyledi. Hükümet, raporun mahkeme süreçlerini etkilememesi için hukuki görüş alarak sansürlenmiş bir sürümünü en erken gelecek hafta yayımlayabilir.
Tai Po’daki Wang Fuk Court. Soruşturma komitesinin baş hukuk danışmanı Victor Dawes, trajediye yol açan altı “insani hata” belirledi. Fotoğraf: Dickson Lee
🔹 Yangında yedi kişi ve iki şirketin rolü bulunduğu gerekçesiyle haklarında suçlama yöneltildi.
🔹 Komitenin baş hukuk danışmanı Victor Dawes, yangına yol açan altı “insani hata” belirledi. Bunlar arasında yangına dayanıklı olmayan iskele filesi kullanılması, pencerelerin üzerine yanıcı poliüretan köpük levhalar yerleştirilmesi, yangın alarm sisteminin devre dışı bırakılması, yangın hortumu makara sisteminin durdurulması, acil merdivenlerde geçici açıklıklar oluşturulması ve işçilerin sigara içmesi yer aldı.
🔹 Komitenin 627 sayfalık kapanış metni, hükümetin yangından “kaçınılamaz sorumluluk” taşıdığını belirtti ve yapı malzemesi standartları ile ihaleye fesat karıştırmayla mücadele için öneriler sundu.
🔹 Yangının ardından Yangın Hizmetleri Dairesi, yangın güvenliği tesislerine yönelik denetimleri artırdı. Hong Kong genelindeki 1.500 eski binada yapılan kontrolde 64 binada yıllık denetimlerin yapılmadığı, 13 binada ise arızalı yangın alarm sistemleri bulundu.
🔹 Yangın Hizmetleri Dairesi, iki yıl içinde 5.000 binayı denetlemeyi ve yükleniciler ile teknisyenlerin yangın güvenliği ekipmanlarını kapatmadan önce ön onay almasını zorunlu kılacak yasal değişiklikler yapmayı planlıyor.
🔹 Meta CEO’su Mark Zuckerberg, yapay zekâ yatırımlarını finanse etmek için oluşturulması planlanan yeni hisse türünün, hisse satması halinde şirket üzerindeki mutlak kontrolünü azaltmamasını istedi.
🔹 Meta’nın yönetim kurulu, Zuckerberg’in hisse satarken diğer hissedarlar üzerindeki kontrolünü korumasının adil olmayacağını savundu.
🔹 Yönetim kurulu ile Zuckerberg’in avukatı, yeni hisse türünün şartları üzerinde aylarca müzakere etti. Görüşmeler sırasında Zuckerberg için hisse ağırlıklı, trilyonlarca dolara ulaşabilecek yeni bir ücret paketi de gündeme geldi.
🔹 Zuckerberg, California’da milyarderlere uygulanması planlanan tek seferlik vergi nedeniyle büyük miktarda Meta hissesi satması gerekebileceğini söyledi ve California’dan taşınma ihtimalini gündeme getirdi.
🔹 Eylül ayının başında, Zuckerberg geri adım atmazsa görüşmeleri yürüten üç yönetim kurulu üyesi istifa etmeyi değerlendirdi.
🔹 Zuckerberg, Palo Alto’daki evini satışa çıkarma planını yöneticilerle yaptığı bir yemekte açıkladı. Bu gelişme, yeni hisse türü konusundaki görüşmelerin hızlanmasına yol açtı.
🔹 Varılan anlaşmaya göre Zuckerberg, öngörülemeyen durumlar veya Meta’nın merkezini taşıması dışında sekiz yıl daha California’da ikamet edecek.
🔹 Zuckerberg, Meta’daki oy gücünü azaltmadan hisselerinin yalnızca bir bölümünü satabilecek; Meta’da kaldığı süre uzadıkça ceza ödemeden satabileceği miktar artacak.
🔹 Meta, yeni hisse türünün şirketin kuruluşundan bu yana başarısını sağlayan kurucu liderliğindeki modeli sürdüreceğini açıkladı.
🔹 Meta’da Zuckerberg’in kontrolü, yeni hisse sınıfının oluşturulmasına hissedar oylaması yapılmadan kişisel olarak karar verebilmesini sağlıyor.
🔹 Japonya’da taze gıda fiyatları hariç çekirdek tüketici enflasyonu, eylülde yıllık yüzde 2,1’e yükselerek dokuz ay sonra ilk kez Japonya Merkez Bankası’nın yüzde 2’lik hedefini aştı. Oran ağustosta yüzde 1,7 olmuştu.
🔹 Zayıf yenin ithalat fiyatlarını artırması, Orta Doğu’daki çatışmanın yakıt maliyetlerini yükseltmesi ve güçlü yapay zekâ talebinin fiyat baskısı oluşturması enflasyonu destekledi.
🔹 Yakıt maliyetlerini de içeren çekirdek tüketici fiyat endeksi, piyasa beklentisiyle uyumlu olarak yüzde 2,1 arttı.
🔹 Taze gıda ve yakıt fiyatlarının etkisini dışlayan endeks, eylülde yıllık yüzde 2,4 yükseldi; bu oran ağustosta yüzde 1,9’du.
🔹 Mal fiyatları enflasyonu eylülde yüzde 2,8’e çıktı. Hizmet enflasyonu da iş gücü piyasasındaki sıkılık nedeniyle artan iş gücü maliyetlerinin şirketler tarafından fiyatlara yansıtılmasıyla yüzde 1,5’e yükseldi.
🔹 Japonya Merkez Bankası’nın gelecek haftaki toplantıda politika faizini yüzde 1,25’te sabit tutması, ancak enflasyon tahminini yükseltmesi ve düşük borçlanma maliyetlerini artırmaya devam etmeye hazır olduğunu göstermesi bekleniyor.
🔹 Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda, enflasyonun hedefin üzerine çıkmasına izin vermeyeceklerini söyledi. Banka, politika faizini geçen ay yüzde 1,25’e yükseltti.
🔹 Son anketler, önceki faiz artışlarının kredi talebini belirgin biçimde yavaşlatmadığını gösterdi. Çok sayıda ekonomist, politika faizinin aralıkta yüzde 1,50’ye yükselmesini ve nihai faiz oranının yüzde 1,75 ya da yüzde 2 civarında olmasını bekliyor.
🔹 BBC soruşturması, Sudan'daki paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (RSF) Darfur'daki el-Faşir kuşatması ve kentin ele geçirilmesi sırasında sağlık sistemini sistematik biçimde yok ettiğine ilişkin kanıtlar ortaya koydu.
🔹 Mayıs 2024-Ekim 2025 arasında el-Faşir'deki hastanelere ve sağlık tesislerine en az 43 ayrı saldırı düzenlendi; bazı tesisler birden fazla kez vuruldu.
🔹 Nisan 2023-Ekim 2025 döneminde kentte 120 sağlık çalışanı yaralandı, 55'i öldürüldü, 10'u zorla kaybedildi veya kaçırıldı.
🔹 BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, RSF'nin sağlık tesisleri de dahil sivil altyapıya yönelik çok sayıda saldırısının uluslararası insancıl hukukun ciddi ihlalleri olduğunu ve savaş suçu teşkil edebileceğini söyledi.
🔹 RSF soruşturmanın bulgularını reddetti. Örgütün sağlık bakanı suçlamaları propaganda ve RSF'nin itibarını zedelemeye yönelik kasıtlı bir girişim olarak niteledi.
🔹 Güney Hastanesi, Haziran 2024'teki RSF baskını ve bombardımanların ardından kapandı; hastane personeli, bazı hastaların öldürüldüğünü ve ameliyathane ekipmanlarının yok edildiğini söyledi.
🔹 Güney Hastanesi'nin kapanmasının ardından sağlık hizmetleri Suudi Kadın Doğum Hastanesi'ne taşındı. Hastane bazı günlerde topçu ateşi ve insansız hava aracı saldırılarıyla 25 kez vuruldu.
🔹 Çocuk Hastanesi ve ana diyaliz merkezi, başka bölgelere taşındıktan sonra da saldırıya uğradı ve kapandı. RSF'nin Ekim 2025'te kenti ele geçirmesiyle Suudi Hastanesi el-Faşir'de faaliyet gösteren tek sağlık tesisi olarak kaldı.
🔹 Sağlık çalışanları, ana binayı korumak için kum torbaları ve çelik konteynerlerden yeraltı sığınakları kurdu; geçici ameliyathaneler ve hasta kabul alanları da saldırıya uğradı.
🔹 Doktor İzzeldin Ahmed Dawaud Asow, 15 Mart 2025'te yaralıları taşıyan kişileri izleyen bir insansız hava aracı saldırısında dokuz kişinin öldüğünü; 17 Ağustos'ta hastaları taşıyan eşek arabasının vurulması sonucu iki hasta, sürücü ve eşeğin öldüğünü söyledi.
🔹 RSF, 25 Ekim 2025'te hastaneye baskın düzenledi. 460'tan fazla hasta ve refakatçinin öldürüldüğüne ilişkin suçlamalar bulunurken RSF katliam yaşandığını reddetti; Dünya Sağlık Örgütü bildirilen ölümleri kınadı.
🔹 Türk, el-Faşir'deki hastanelerin ve geçici sağlık tesislerinin tekrar tekrar vurulduğunu, binlerce sivilin sağlık hizmetlerine erişiminin ciddi biçimde etkilendiğini söyledi.
🔹 RSF destekli yönetim Suudi Hastanesi ile Eğitim Hastanesi'ni yeniden açtı; Güney Hastanesi'nin de yeniden açılması planlanıyor. Bazı doktorlar zorla çalıştırıldıklarını söylerken RSF sağlık bakanı doktorların çalışmayı seçtiğini savundu.
🔹 ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik askeri harekâtı yeniden başlatmayı ve birkaç gün sürecek saldırılar düzenlemeyi değerlendiriyor. Saldırıların ara seçimlerden hemen sonra yapılması bekleniyor.
🔹 Olası hedefler arasında İran’ın füze ve insansız hava aracı cephaneliği, enerji altyapısı ve nükleer tesisleri bulunuyor.
🔹 Hazine Bakanı Scott Bessent, ekonomik baskının İran’ı müzakere masasında geri adım atmaya zorlayabileceğini savunuyor. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ise Trump’a rejimi devirmek için yeni ve ağır ABD-İsrail saldırıları düzenlenmesini öneriyor.
🔹 ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukası, yaptırımlar ve hava saldırıları İran ekonomisini ağır baskı altına aldı. Enflasyon yükseliyor, temel ürünler kıtlaşıyor ve riyalin rekor düzeyde değer kaybetmesi halkın temel ihtiyaçlarını karşılamasını zorlaştırıyor.
🔹 ABD Merkez Komutanlığı Başkanı Amiral Brad Cooper, ablukanın İran’ın en az 25 milyar dolar değerinde ham petrol ihraç etmesini engellediğini söyledi. Uluslararası Para Fonu, İran ekonomisinin 2026’da sert biçimde daralmasını bekliyor.
🔹 İran’da ekonomik çöküşün yakın olduğuna dair sınırlı kanıt bulunuyor. Tahran yönetimi fiyat kontrolleri ve temel ithalatı sürdürme gibi önlemlerle ekonomik hasarı sınırlamaya çalışıyor.
🔹 ABD’li yetkililer, seçim sonrasında saldırıların yeniden başlatılması konusunda henüz karar verilmediğini söylüyor. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Netanyahu ile İran’ı görüşmek üzere İsrail’e gitmesi, askeri hazırlık işaretleri arasında yer alıyor.
Andrew Harnik / Getty
🔹 Dışişleri Bakanlığı, Yemen’de İran destekli Husilerin saldırılarının artması nedeniyle Suudi Arabistan’daki zorunlu olmayan personeli ve aile üyelerini tahliye ediyor.
🔹 Olası yeni saldırılar, ABD’nin bölgedeki çıkarlarını savunmak için kullanabileceği mühimmatın yeterliliği konusunda soru işaretleri oluşturuyor. Savaş ihtimali petrol fiyatlarını yükseltti ve borsalarda düşüşe yol açtı.
🔹 İran Devrim Muhafızları sözcüsü Tuğgeneral Hossein Mohebbi, Hürmüz Boğazı’nın altındaki yedi büyük fiber optik kabloyu olası yeni hedefler arasında saydı ve gelecekteki saldırılarda yeni silahların kullanılacağını söyledi.
🔹 Trump, saldırıların yeniden başlaması halinde çatışmanın bölgesel olarak tırmanabileceği ve İran’ın taviz vermeye daha az istekli hâle gelebileceği bir süreçle karşı karşıya kalabilir.
🔹 Netanyahu, Trump’ı İsrail’deki seçimden ve ABD’deki oylamadan önce İran’a saldırmaya çağırdı. Netanyahu’nun ofisi bu iddiayı reddetti; savaşın iki liderin siyasi geleceği açısından önem taşıdığı belirtiliyor.