ABD topraklarına düşen roket enkazı Çin için “utanç verici”
South China Morning Post
🔹 Minnesota’nın batı-orta kesimindeki bir çiftçi, 14 Ekim’de mısır hasadı sırasında yaklaşık 3,35 metre genişliğinde, kase biçimli ve yanmış bir metal parçası buldu.
🔹 Uzay gözlemcileri, parçanın 15 Eylül’de fırlatılan bir Çin roketinden gelmiş olabileceğini belirledi. Parçanın, Pekin merkezli LandSpace tarafından üretilen Zhuque-2E roketindeki yakıt tankının kararmış uç kapağıyla aynı genişlikte olduğu görüldü.
🔹 Kansas ve Minnesota sakinleri, fırlatmadan kısa süre sonra gökyüzünde ilerleyen alevli enkazın videolarını paylaştı.
🔹 Eski Harvard astrofizikçisi Jonathan McDowell, roket enkazının ABD’ye düşmesinin Çin için “utanç verici” olduğunu söyledi.
🔹 LandSpace roketi, Çin’in SpaceX’in Starlink ağına benzer Qianfan internet ağı için 10 uydu bıraktıktan sonra Dünya’ya dönüşe geçti. McDowell, motorun beklenenden daha güçlü çalışmış veya biraz daha uzun süre ateşlenmiş olabileceğini söyledi.
🔹 Roket parçası, daha alçak bir yörüngeye girip birkaç gün Dünya’nın çevresinde dolaşmak yerine doğrudan yeryüzüne düşmüş olabilir. McDowell, parçanın ABD’yi hedef almasının çok düşük bir ihtimal olduğunu söyledi.
🔹 Yakıt tanklarının uçları gibi büyük ve ince parçalar atmosferin üst katmanlarında hızını çabuk kaybedebiliyor ve tamamen yanmadan yeryüzüne ulaşabiliyor. 1997’de ABD’ye ait Delta II roketinin 250 kilogramlık çelik yakıt tankı Teksas’a büyük ölçüde sağlam şekilde düşmüştü.

🔹 Stevens County Şerifi Jason Dingman, enkazın konumu da dahil olmak üzere soruları henüz yanıtlayamayacağını, ancak yakında daha fazla ayrıntı açıklanacağını söyledi.
🔹 LandSpace, mısır tarlasında bulunan parçanın kendi roketinden gelip gelmediğini veya ABD makamlarının şirketle iletişime geçip geçmediğini doğrulama talebine yanıt vermedi.
🔹 Zhuque-2E roketinin hazirandaki önceki uçuşunda üst kademe yörüngede parçalanmış ve düzinelerce enkaz parçası oluşmuştu.
🔹 1972 tarihli BM Uzay Sorumluluk Sözleşmesi, uzay aracını fırlatan ülkeyi yeryüzünde yol açtığı hasarlardan tamamen sorumlu tutuyor.
🔹 LandSpace fırlatma için Çin hükümetinin iznine ihtiyaç duyduğu için roketin sorumluluğu Pekin’e ait olabilir. Arazi zarar görürse çiftçinin ABD hükümetine başvurması, ABD’nin de talebi Pekin’e iletmesi ve Pekin’in konuyu LandSpace ile çözmesi gerekiyor.
🔹 McDowell, tek bir roket parçasının birini yaralama ihtimalinin düşük olduğunu, ancak daha fazla parçanın düşmesiyle riskin arttığını söyledi.


