Yeni araştırma “Çin şoku”nu etkisizleştirmeye çalışıyor
Economist
🔹 ABD’de siyasi yelpazenin iki tarafı, 2000’lerde yaşanan “Çin şoku”nun imalat sektörüne zarar verdiği konusunda büyük ölçüde birleşiyor.
🔹 Joe Biden’ın başekonomi danışmanı, artan Çin ithalatının yaklaşık 1 milyon imalat işi yok ettiğini söyledi. Hazine Bakanı Scott Bessent ise geçen yıl bu sayıyı 3,7 milyon Amerikan işi olarak açıkladı.
🔹 David Autor, David Dorn ve Gordon Hanson’ın 2013’te yayımladığı çalışma, Çin’in 2001’de Dünya Ticaret Örgütü’ne katılmasının ardından ABD’ye yönelen ithalat artışını inceledi.
🔹 Çalışma, Çin mallarına maruz kalmanın 1990-2007 dönemindeki imalat istihdamı düşüşünün yaklaşık dörtte birini oluşturduğunu hesapladı. Etkilenen bölgelerde fabrikalar kapandı, ücretler geriledi, genel işsizlik arttı ve sosyal yardım alanların sayısı yükseldi.
🔹 Bazı ekonomistler, Çin şokunun etkilerinin ABD ekonomisinin büyüklüğü karşısında sınırlı kaldığını belirtiyor. 2001’den bu yana Amerikalılar 1,5 milyardan fazla kez iş değiştirdi; imalat sektöründeki istihdam payı da 2001 öncesindeki düşüş hızına yakın biçimde geriledi.
🔹 Eleştiriler, Çin şoku araştırmalarının olumsuz sonuçlara odaklandığını savunuyor. Bazı bölgelerde imalat işleri azalırken hizmet sektöründe yeni işler oluştu; ucuz ithalat işletmelerin maliyetlerini düşürdü ve Çin’in Dünya Ticaret Örgütü’ne katılımı ABD’li ihracatçıların Çin pazarına erişimini artırdı.
🔹 Çalışmanın en çok alıntılanan sonucu olan imalat iş kayıplarının dörtte birinin Çin rekabetinden kaynaklandığı hesabı, yerel etkilerin ulusal düzeye taşınmasına dayanan yaklaşık bir tahmindi.
🔹 Lorenzo Caliendo ve çalışma arkadaşları, 2019’da yayımlanan araştırmada Çin şokunun 2000-2007 arasında kaybedilen imalat işlerinin yüzde 16’sını açıkladığını hesapladı.
🔹 Kirill Borusyak, Peter Hull ve Xavier Jaravel’in 2022’de yayımladığı çalışma, önceki araştırmanın çok sayıda fabrikaya sahip bölgeleri otomasyon gibi sektör genelindeki etkiler nedeniyle de Çin şokuna maruz kalmış kabul etmiş olabileceğini gösterdi. Bu düzeltme, Çin şokunun istihdam üzerindeki etkisini yaklaşık yarıya indirdi.
🔹 Birmingham Üniversitesi’nden Joseph Francis, aynı yöntemi Çin şokunun sosyoekonomik sonuçlarına uyguladı. Bu düzeltmeyle Çin ithalatının hane gelirlerini düşürdüğüne dair kanıt ortadan kalktı; sağlık, aile yapısı ve sosyal yardım ödemeleri üzerindeki etkiler daha küçük göründü.
🔹 Autor, Dorn ve Hanson, yeni yöntemin kendi yöntemlerinden daha uygun olduğu konusunda uzlaşı bulunmadığını söyledi. Hull ise kendi yaklaşımının daha uygun olduğunu ve iki saygın dergide hakem değerlendirmesinden geçerek yayımlandığını açıkladı.
🔹 Çin şoku bazı işleri yok etti ve bazı çalışanlara zarar verdi. Ancak 1990-2007 arasında kaybedilen her dört imalat işinden birinin Çin kaynaklı olduğu sonucu ile bu sonuca dayanan serbest ticaret karşıtı siyasi dönüşüm tartışmalı hale geldi.





