Sigaranın ötesinde: Sigara içmeyenlerde akciğer kanserinin nedenleri ortaya çıkarılıyor
Washington Post
🔹 Sigara içmediği halde akciğer kanserine yakalanan kişilerin oranı artıyor. Bu durum, hastalığın kendine özgü özellikleri ile daha hedefli tarama ve tedavi yöntemleri üzerine araştırmaları hızlandırıyor.
🔹 Stanford Üniversitesi’nde klinik profesör ve birinci basamak hekimi olan Bryant Lin, altı hafta süren öksürüğün ardından 2024 baharında 4. evre akciğer kanseri tanısı aldı. Tanı sırasında kanser karaciğerine, kemiklerine ve beynine yayılmıştı.
🔹 Lin hayatı boyunca sigara içmedi. ABD’de akciğer kanseri hastalarının yaklaşık beşte biri hiç sigara içmemiş kişilerden oluşuyor.
🔹 Sigara içmeyenlerde görülen akciğer kanseri, ABD’de kansere bağlı ölümlerin sekizinci, dünya genelinde ise beşinci en yaygın nedeni durumunda.
🔹 Eylül ayında yayımlanan bir çalışma, ABD’nin güneydoğusunda yoğunlaşan nadir bir mutasyonun sigara içmeyenlerde akciğer kanseri riskini 60 kat artırdığını ortaya koydu. Hiç sigara içmemiş kadınların akciğer kanserine yakalanma olasılığı, aynı durumdaki erkeklerin iki katından fazla.
🔹 Sigara içmeyenlerde risk faktörleri arasında pasif içicilik, radon, hava kirliliği ve asbest bulunuyor. Birinci derece akrabada 50 yaşından önce tanı konmuş herhangi bir kanser öyküsü de riski artırıyor.
🔹 Sigara içmeyenlerde akciğer kanseri Doğu Asya kökenli kişilerde daha sık görülüyor; bunun genetik ya da çevresel nedenlerle bağlantılı olup olmadığı henüz bilinmiyor.
🔹 ABD Koruyucu Hizmetler Görev Gücü, akciğer kanseri taramasını yalnızca 50-80 yaş arasındaki mevcut veya eski sigara içicileri için öneriyor. Risk temelli tarama kuralları, sigara öyküsünden bağımsız olarak daha fazla hayat kurtarabilir.
🔹 Tayvan, ailesinde akciğer kanseri öyküsü bulunan sigara içmeyenlere düşük dozlu bilgisayarlı tomografi taraması sunan ulusal bir erken teşhis programı uyguluyor.
🔹 Lin, Stanford Tıp Fakültesi’nde deneyimine dayalı bir ders verdi ve Asya toplumlarında akciğer kanseri farkındalığını artırmaya yönelik çalışmaları sürdürdü. Ayrıca tarama ve erken teşhis çalışmalarını desteklemek için Susan Wojcicki Foundation ile çalışıyor.
🔹 Lin, belirli bir kanser mutasyonunu hedefleyen antikor tedavisi görüyor. Bu mutasyon sigara içmeyenlerde daha sık görülüyor; Lin tedavinin yaşam kalitesini ve üretkenliğini korumasına yardımcı olduğunu söyledi.
🔹 4. evre akciğer kanserinde beş yıllık sağkalım oranı yüzde 13 düzeyinde. Akciğer kanseri dünya genelinde kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedeni ve ABD’de her yıl kolon, meme ve prostat kanserlerinin toplamından daha fazla kişinin ölümüne yol açıyor.




