← Ana sayfaya dön

Trump’ın göç baskısı ABD’nin gıda tedarikini aksatıyor, tarım liderleri söylüyor

Washington Post
24.10.2026
Haber görseli

🔹 40’tan fazla çiftçi ve tarım sektörü kuruluşu, Trump yönetiminin göçmenlik politikalarının ülkenin gıda tedarikini etkilediğini, çiftçilere zarar verdiğini ve market fiyatlarını artırma riski taşıdığını belirten bir mektubu Donald Trump ile Kongre liderlerine gönderdi.

🔹 Kuruluşlar, suç işlememiş göçmen işçilerin hedef alınmasının tarım üreticilerini zora soktuğunu, gıda maliyetlerini artırdığını ve ABD’yi diğer ülkelere daha bağımlı hale getirdiğini söyledi.

🔹 Mektubu imzalayanlar arasında Milk Producers Council, Texas International Produce Association, Kansas Livestock Association ve Indiana Dairy Producers bulunuyor. American Business Immigration Coalition üyeleri de imzacılar arasında yer aldı.

🔹 ABD’deki tarım işçilerinin yaklaşık yüzde 66’sı yurt dışında doğdu.

🔹 Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Birimi (ICE) ajanlarının büyük et işleme tesisleri yakınındaki operasyonları, Kansas’ın güneybatısında sığır işletmelerini, sevkiyatları ve hasadı geciktirdi.

🔹 Operasyonlar California’nın Central Valley bölgesinde tarım işçilerinin tutuklanmasına yol açtı ve Pennsylvania’daki kırsal bölgelerde kümes hayvancılığı üretimini tehdit etti.

🔹 PennAg Industries Association Başkanı Christian Herr, ICE operasyonları, tarifeler, yüksek gübre maliyetleri ve tedarik zinciri aksaklıklarının tarım sektöründeki Trump destekçilerini uzaklaştırdığını söyledi.

🔹 Tarım kuruluşları, 3 Kasım’daki ara seçimlerden önce Kongre’nin uzun süredir tarımda çalışan işçilere çalışma izni vermesini talep etti.

🔹 Kuruluşlar, bu talep için Temsilciler Meclisi Tarım Komitesi Başkanı Glenn “G.T.” Thompson’ın bu yıl sunduğu yasa tasarısına işaret etti.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Donald Trump Kanada’yı kurtarabilir

Economist
24.10.2026
Haber görseli

🔹 Alberta, bağımsızlık sürecini başlatıp başlatmama konusunda referandum düzenliyor. Anketler, Albertalıların en az üçte ikisinin bağımsızlığa karşı olduğunu gösteriyor.

🔹 Alberta’nın ayrılması için bağlayıcı ikinci bir referandum ve federal hükümetle yıllarca sürebilecek müzakereler gerekiyor.

🔹 Quebec’te ayrılıkçıların yeniden güç kazanması, ABD ile ticaret savaşı ve ekonomik durgunluk Kanada’nın karşı karşıya olduğu başlıca sorunlar arasında bulunuyor.

🔹 Kanada’da kişi başına GSYH, 2015-2025 döneminde enflasyon ve döviz kuru etkileriyle düzeltildiğinde yaklaşık %4 büyüdü. Bu oran ABD’de %23, OECD ülkelerinde ortalama %15 oldu.

🔹 Kanada’da saat başına verimlilik artışı 2015-2023 döneminde yıllık ortalama %0,8’de kaldı. Ülkedeki iş yatırımları 2014-2025 döneminde %4,2 artarken ABD’de %51 yükseldi.

🔹 Konut arzının nüfus artışına ayak uyduramaması, yüksek konut maliyetlerini artırdı ve tüketici harcamalarını sınırladı.

🔹 Alberta, Kanada nüfusunun %12’sini oluşturmasına rağmen geçen yıl ekonomik büyüme ve ihracatın yaklaşık dörtte birini sağladı. Eyaletteki ayrılıkçı gruplar, doğal kaynak projelerinin doğu Kanada’daki siyasi ve çevresel itirazlar nedeniyle engellendiğini savunuyor.

🔹 Kanada ihracatının yaklaşık üçte biri gayrisafi yurt içi hasılaya katkı sağlıyor; 2025’te ihraç edilen malların %70’inden fazlası ABD’ye gitti.

Mark Harris
Mark Harris

🔹 Donald Trump, ağustosta yaklaşık 20 milyar dolarlık Kanada malına %50 gümrük vergisi uyguladı. Kanada otomotiv sektörüne yönelik verginin, Kanada taviz vermezse 1 Ocak’ta %25’ten %50’ye çıkarılması planlanıyor.

🔹 Kanada’nın ihracatına uygulanan ortalama tarife yaklaşık %8 seviyesinde bulunuyor. Kanada Merkez Bankası, ülke ekonomisinin 2026’da %0,7, gelecek yıl %1,8 büyümesini bekliyor.

🔹 Mark Carney hükümeti tüketici karbon vergisini kaldırdı, sermaye kazancı vergisindeki artışı iptal etti ve en düşük gelir vergisi oranını düşürdü. Hükümet, 2029’a kadar federal çalışan sayısını 2024’teki zirvenin %10 altına indirmeyi ve konut başlangıçlarını yılda 500 bine çıkarmayı hedefliyor.

🔹 Carney, yeni ekipman harcamalarının hemen vergiden düşülmesini sağlayan “verimlilik mega indirimi”ni duyurdu. “Building Canada Act” büyük projelerin onay süreçlerini hızlandırmayı amaçlıyor.

🔹 Kanada hükümeti, 2035’e kadar diğer ülkelere yapılan ihracatı yıllık 600 milyar Kanada dolarına çıkarmak istiyor. Çin ve Hindistan’la ticari ilişkileri yeniden güçlendirmeye çalışıyor.

🔹 Kanada, Avrupa Birliği’nin 150 milyar avroluk SAFE savunma programına katılan Avrupa dışındaki tek ülke oldu. Savunma harcamalarının 2030’a kadar GSYH’nin %4’üne çıkarılması planlanıyor.

🔹 Carney hükümeti ABD’ye bağımlılığı azaltmak için enerji, ticaret ve savunma alanlarında yeni ortaklıklar kuruyor. Karşı tarifeler Kanada’daki ekonomik etkileri artırırken, Kanada’nın ABD politikasını değiştirme kapasitesi konusunda ekonomistler arasında görüş ayrılığı bulunuyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Yenilenen Orta Doğu çatışması korkuları petrolü yükseltirken Dow 600 puan düştü

Business Insider
24.10.2026
Yatırımcılar Orta Doğu’da yeniden çatışma endişesi yaşarken Dow 800 puana kadar geriledi.
Yatırımcılar Orta Doğu’da yeniden çatışma endişesi yaşarken Dow 800 puana kadar geriledi.

🔹 ABD ve İsrail’in ara seçimlerin ardından İran’a saldırı planladığına ilişkin haberler ve İran’ın yeni saldırılara hazırlandığı açıklaması jeopolitik endişeleri artırdı.

🔹 Brent petrolü yaklaşık yüzde 4 artarak varil başına 117 dolara yükseldi. West Texas Intermediate petrolü yüzde 2 değer kazanarak yeniden 100 doların üzerine çıktı.

🔹 Dow Jones Sanayi Endeksi gün içinde 800 puana kadar geriledi ve kayıplarını kısmen azaltarak 52.257,98 puanda, yüzde 1,15 düşüşle kapandı.

🔹 S&P 500 yüzde 0,43 düşüşle 7.630,34 puana gerilerken Nasdaq 100 yüzde 0,17 artışla 29.008,64 puana yükseldi.

🔹 iShares Semiconductor ETF yüzde 1 yükseldi. Çip hisseleri, yapay zekâ yatırımlarına ilişkin endişelerin tetiklediği önceki günkü yüzde 6’lık düşüşün ardından kısmi toparlanma yaşadı.

🔹 ABD’nin 10 yıllık Hazine tahvili getirisi yeniden yükselerek yüzde 4,98 seviyesinde işlem gördü.

Yatırımcılar Orta Doğu’da yeniden çatışma endişesi yaşarken Dow 800 puana kadar geriledi.
Yatırımcılar Orta Doğu’da yeniden çatışma endişesi yaşarken Dow 800 puana kadar geriledi.

🔹 Michigan Üniversitesi’nin verilerine göre ABD’de tüketici güveni ekimde beş ayın en düşük seviyesine geriledi. Yüksek faizler ve benzin fiyatları tüketici beklentilerini olumsuz etkiledi.

🔹 Normal benzinin ülke genelindeki ortalama galon fiyatı 4,29 dolara yükseldi. 30 yıllık sabit mortgage faizi geçen hafta yüzde 7,32 seviyesinde gerçekleşti.

🔹 Ekonomist Sara Godfrey, yüksek enerji maliyetlerinin enflasyon üzerindeki baskıyı artırabileceğini söyledi. Bir yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi ekimde yüzde 4,7’ye yükseldi.

🔹 Yatırımcılar gelecek hafta Alphabet, Microsoft, Amazon ve Intel’in bilançolarını izleyecek.

🔹 Fed’in gelecek çarşamba yapılacak toplantının ardından faizleri sabit tutması bekleniyor. Aralık ayında faiz artırımı olasılığı yaklaşık yüzde 71 seviyesinde bulunuyor.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Hindistan’ın hızlı tren projesi uzun bir güzergâh değişikliğine nasıl uğradı

Indian Express
24.10.2026
Haber görseli

🔹 Hindistan’ın Mumbai ile Ahmedabad kentlerini birbirine bağlayan 508 kilometrelik hızlı tren hattının inşasına Eylül 2017’de başlandı.

🔹 Japonya’nın saatte 300 kilometre hızla çalışan Shinkansen trenleri temel alınarak yürütülen ortak girişimin 2022’de tamamlanması planlandı.

🔹 Proje, başlangıçta Japonya’nın yüksek hızlı demiryolu projesi olarak tasarlandı.

🔹 Yaşanan anlaşmazlıkların ardından proje hibrit bir modele dönüştü: Japon altyapısı, Avrupa sinyal sistemleri ve Hindistan üretimi trenler.

🔹 Proje, Hindistan’ın en kapsamlı ve teknolojik açıdan gelişmiş ulaşım yatırımlarından biri olarak başlatıldı.

🔹 Mumbai’nin Vikhroli bölgesinde Mart 2026’da, hızlı tren rayları için tünel açma makinesinin kurulacağı şaftta çalışmalar yürütüldü.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

PLA’nın devriye davranışı LAC’ı huzursuz ediyor, hükümet açıkladı

Hindu
24.10.2026
Haber görseli

🔹 Hindistan Dışişleri Bakanlığı, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun yerleşik devriye güzergâhlarından sapmasının Hindistan-Çin sınır bölgelerinde zaman zaman gerilime yol açtığını açıkladı.

🔹 Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Randhir Jaiswal, tarafların Gerçek Kontrol Hattı boyunca sorunları çözmek, yanlış anlamaları ve hatalı hesaplamaları önlemek için diplomatik ve askerî mekanizmaları kullanmayı sürdürdüğünü söyledi.

🔹 Hindistan ve Çin, sınır yönetimini geliştirmek amacıyla Gerçek Kontrol Hattı’nın uygun bölgelerinde karşılıklı anlayışı artırmanın yollarını görüşüyor.

🔹 Jaiswal, sınır bölgelerinde barış ve sükûnetin ikili ilişkilerin genel gelişimi için gerekli olduğunu söyledi.

🔹 Temmuz 2026’dan beri Arunaçal Pradeş sınırındaki çeşitli noktalarda yaşanan karşılaşmalarla ilgili açıklama yapan Hindistan-Tibet Sınır Polisi Genel Müdürü Shatrujeet Kapur’un konuşma videosu, kurumun resmî YouTube kanalından kaldırıldı.

🔹 Kongre Başkanı Mallikarjun Kharge, Başbakan Narendra Modi’den Arunaçal Pradeş sınırındaki Hindistan ve Çin birlikleri arasındaki devam eden karşılaşmaları açıklamasını istedi.

🔹 Kharge, ITBP komutanının sınırdaki durumu doğrulamasını “son derece endişe verici” olarak nitelendirdi ve Modi’nin Galwan çatışmalarından sonra Hindistan topraklarına kimsenin girmediğine ilişkin Haziran 2020 açıklamasının Çin’i cesaretlendirdiğini söyledi.

🔹 Kongre Sözcüsü Pawan Khera, hükümeti sınırdaki bilgileri bastırmakla suçladı ve hükümet için ülke çıkarlarından çok imajın önemli olduğunu söyledi.

🔹 Kongre lideri Jairam Ramesh, Hindistan’ın Çin’le ticaret açığının 2025-26’da 112 milyar dolara çıktığını; bu tutarın önceki yıl 99 milyar dolar olduğunu açıkladı. Ramesh, ticaret açığının küçük ve orta ölçekli işletmeleri etkilediğini ve ekonomik güvenlik için tehdit oluşturduğunu söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Macron, Paris yakınlarındaki ölümcül silahlı saldırının 'ırkçı terör saldırısı' olduğunu söyledi

BBC
24.10.2026
Haber görseli

🔹 Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Paris yakınlarındaki bir silahlı saldırıyı “ırkçı terör saldırısı” olarak nitelendirdi. Saldırıda bir kişi öldü, beş kişi yaralandı.

🔹 Saldırı yaklaşık 15 dakika sürdü. Saldırgan, Paris’in güneybatısındaki Trappes’te ve yakındaki La Verrière’de aracından ateş açtı; göçmen kökenli kişileri hedef almış göründü ve daha sonra yakalandı.

🔹 Yaralılardan üçü, aralarında 12 yaşındaki bir kız çocuğunun da bulunduğu kişiler, ağır durumda bulunuyor.

🔹 Macron, insanların ten renkleri veya dinleri nedeniyle hedef alındığını söyledi ve kamuoyuna “kök salan ideolojiler” karşısında geri adım atmama çağrısı yaptı.

🔹 Ulusal Terörle Mücadele Savcılığı, olayın terör girişimiyle bağlantılı cinayet niteliğinde göründüğünü açıkladı. Kesin neden henüz belirlenmedi.

🔹 Fransız medyası şüphelinin Kevin T. olduğunu yazdı. Savcılık, şüphelinin daha önce dört mahkûmiyet aldığını ve bu kayıtların otomatik olarak silindiğini açıkladı.

Habere ait ek görsel

🔹 Şüpheli polisin bilgisi dahilindeydi ancak Fransa istihbarat servislerinin takibinde değildi. Ciddi güvenlik tehdidi oluşturan kişiler listesinde yer almıyordu; yakın aile çevresinden bir kişi de gözaltına alındı.

🔹 Trappes Belediye Başkanı Ali Rabeh, saldırganın gri bir Renault Clio ile mahallelerden geçerek rastgele ateş açtığını ve mümkün olduğunca fazla can kaybına yol açmayı amaçladığını söyledi. Trappes’te bir akaryakıt istasyonu, sağlık merkezi ve oyun alanındaki kişiler hedef alındı; saldırgan daha sonra La Verrière’ye geçti.

🔹 Yaralanan 12 yaşındaki kızın annesi, kızının sekiz kurşun yarası aldığını ve ameliyat edilmesi gerektiğini söyledi. Anne, kızının başörtüsü taktığı için hedef alınmış olabileceğini belirtti.

🔹 Saldırgan, ana yolda ilerlerken araç camından aralıklarla ateş açtı. Polis, ateşleme kapasitesi bulunan eski tip yarı otomatik bir silah kullanıldığını açıkladı; soruşturma ayrıca askeri nitelikteki veya seri atış yapabilen A kategorisi silah bulundurulmasını kapsıyor.

🔹 Terörle mücadele savcılığı, soruşturmanın kişilere karşı suç hazırlamak amacıyla terör örgütüyle anlaşma şüphesini de incelediğini açıkladı.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Tayvan’da Champi Tayfunu bir kişinin ölümüne, 500’den fazla kişinin yaralanmasına yol açtı; tayfun Çin’e ilerliyor

Guardian
24.10.2026
Haber görseli

🔹 Champi Tayfunu, zayıflayarak Çin kıyılarına doğru ilerlerken Tayvan’da bir kişinin ölümüne ve 527 kişinin yaralanmasına yol açtı.

🔹 Tayvan İtfaiye Müdürlüğü, Liuqiu Adası’nda bir erkeğin dalgaların sürüklemesi sonucu hayatını kaybettiğini açıkladı.

🔹 Tayfun, ağaçları devirdi ve elektrik hatlarına zarar verdi. Tayvan Elektrik Şirketi, 167 binden fazla evin elektriksiz kaldığını, çoğuna yeniden elektrik verildiğini bildirdi.

🔹 Tayvan Merkezi Hava Durumu İdaresi, tayfunun merkezine yakın bölgelerde rüzgâr hızının saatte yaklaşık 126 kilometreye ulaştığını açıkladı.

🔹 Champi, cumartesi sabahı Tayvan’ın kuzeydoğu kıyılarına temas ettikten sonra adanın yaklaşık 150 kilometre doğusunda bulundu.

Keelung’da geleneksel bir Taocu dini tören için kurulan yapı, Champi Tayfunu’nun güçlü rüzgârları nedeniyle çöktü. Fotoğraf: I-Hwa Cheng/AFP/Getty Images
Keelung’da geleneksel bir Taocu dini tören için kurulan yapı, Champi Tayfunu’nun güçlü rüzgârları nedeniyle çöktü. Fotoğraf: I-Hwa Cheng/AFP/Getty Images

🔹 Tayfunun kuzeye dönerek Çin kıyılarına ilerlemesi ve daha sonra güney Japonya’ya ulaşması bekleniyor.

🔹 Taipei dahil kuzey ve orta Tayvan’ın geniş kesimlerinde ofis ve okulların kapanması ikinci gün de sürdü; bazı uçuşlar iptal edildi.

🔹 Daha önce süper tayfun olarak sınıflandırılan Champi, yılın Pasifik’teki en güçlü fırtınalarından biri oldu.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Citigroup, Çin’de tamamen kendisine ait menkul kıymetler şirketi kurmak için Pekin’den onay aldı

South China Morning Post
24.10.2026
Haber görseli

🔹 Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu, Citigroup’un Çin ana karasında tamamen yabancı sermayeli bir menkul kıymetler şirketi kurmasına onay verdi.

🔹 Şanghay merkezli Citigroup Securities (China), yerli ve yabancı müşterilere sermaye piyasası işlemlerinde aracılık, hisse senedi alım satımı ve Çin borsalarına doğrudan erişim hizmetleri sunacak.

🔹 Şirket ayrıca menkul kıymet araştırması, yatırım danışmanlığı ve Çin ana karasında işlem gören hisse senedi, tahvil, fon ve diğer finansal araçların alım satımını gerçekleştirecek.

🔹 Citigroup’un yeni şirketi, Çin’de tamamen kendisine ait menkul kıymetler şirketi bulunan yedinci yabancı kuruluş olacak. Çin ana karasındaki borsaların toplam piyasa değeri 15,6 trilyon ABD doları, yatırımcı sayısı ise 240 milyon.

🔹 Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu, şirketin Şanghay’da 1,2 milyar yuan (180 milyon ABD doları) kayıtlı sermayeyle kurulacağını açıkladı.

🔹 Citigroup Üst Yöneticisi Jane Fraser, lisansın bankanın Çin’deki yerel müşterilere hizmet verme kapasitesini artıracağını söyledi. Citigroup, Çinli müşterilerinin bu yıl küresel sermaye piyasalarında 40 milyar ABD dolarından fazla kaynak toplamasına yardımcı oldu.

Jane Fraser, Citigroup Üst Yöneticisi, ABD Başkanı Donald Trump ve first lady Melania Trump tarafından Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve eşi Peng Liyuan onuruna 24 Eylül’de Washington’da düzenlenen devlet yemeğine katılıyor. Fotoğraf: Reuters
Jane Fraser, Citigroup Üst Yöneticisi, ABD Başkanı Donald Trump ve first lady Melania Trump tarafından Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve eşi Peng Liyuan onuruna 24 Eylül’de Washington’da düzenlenen devlet yemeğine katılıyor. Fotoğraf: Reuters

🔹 Citigroup, şirketin kuruluşu ve faaliyete geçişi için gerekli yasal ve düzenleyici işlemleri tamamlayacağını açıkladı.

🔹 Citigroup, JPMorgan, Goldman Sachs, Standard Chartered, BNP Paribas, UBS ve Mizuho Financial Group’un ardından Çin ana karasında tamamen kendisine ait menkul kıymetler şirketi bulunan uluslararası kuruluşlar arasına katılacak.

🔹 Çin, 1 Aralık 2020’de yabancı yatırımcıların Çin ana karasındaki menkul kıymet şirketlerindeki paylarına ilişkin üst sınırı kaldırdı. Daha önce yabancı şirketler yalnızca yerel ortaklarla ortak girişim kurabiliyordu.

🔹 Citigroup, Çin’deki yeniden yapılanma kapsamında bazı faaliyetlerinden çıktıktan sonra yeni menkul kıymetler şirketiyle ülkedeki varlığını genişletecek.

🔹 Citigroup Çin Üst Yöneticisi Zhang Wenjie, şirketin bankanın Çin stratejisinin önemli bir parçası olacağını ve yerel sermaye piyasalarının gelişimini desteklemek için küresel ağdan yararlanacaklarını söyledi.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

Batı Çin ile denge ararken Brezilya seçimi nadir toprak elementleri yarışını etkileyecek

Nikkei Asia
24.10.2026
Haber görseli

🔹 Brezilya'da pazar günü yapılacak cumhurbaşkanlığı ikinci turu, ülkenin yeni liderini belirlemenin yanı sıra büyük ve büyük ölçüde kullanılmamış nadir toprak elementleri rezervlerinin nasıl ve ne hızla geliştirileceğini de etkileyecek.

🔹 Çin, modern teknolojinin temelinde yer alan nadir toprak elementlerinin madenciliğinin yaklaşık yüzde 70'ini, rafinajının ise yüzde 90'ından fazlasını kontrol ediyor. ABD, Japonya ve Avrupa Birliği'nin alternatif tedarik kaynaklarına ilgisi bu nedenle arttı.

🔹 Brezilya, Çin'in ardından dünyanın en büyük ikinci nadir toprak elementleri rezervlerine sahip olmasına rağmen üretim hacminde 12. sırada bulunuyor. Ulusal Madencilik Ajansı kayıtlarındaki 2.727 arama başvurusunun yüzde 86'sından fazlası son üç yılda yapıldı; Avustralyalı şirketler 695 başvuruyla öne çıktı.

🔹 Brezilya yönetimi yalnızca maden çıkarmayı değil, metallere, alaşımlara ve elektrikli araç motorları ile gelişmiş silahlarda kullanılan kalıcı mıknatıslar gibi nihai ürünlere uzanan bir değer zinciri oluşturmayı hedefliyor.

🔹 Luiz Inacio Lula da Silva'nın İşçi Partisi devlet mülkiyeti fikirlerini gündeme getirirken, Flavio Bolsonaro'nun destekçileri serbest piyasa reformlarının kritik mineraller projelerini hızlandırabileceğini savunuyor. Lula, ülkesinin kritik minerallere yatırım yapacak her ülkeye açık olduğunu söyledi.

🔹 Bolsonaro kampanyasının stratejik memorandumunda Brezilya'nın ABD ile uyumlu tedarik zincirlerinde önemli bir merkez ve Batı savunma zincirlerinde güvenilir tedarikçi olması hedeflendi. Brezilya'da proje geliştiren Avustralya borsasında işlem gören Brazilian Critical Minerals'ın yöneticisi Andrew Reid, Bolsonaro hükümetinin ABD'de daha olumlu karşılanacağını ve yatırımcı ilgisinin artacağını söyledi.

🔹 Lula yönetimi eylül ayında kritik mineraller için ulusal politika oluşturan, vergi teşvikleri ve proje desteği sağlayan, şirketleri Brezilya'da katma değer yaratmaya yönlendiren yasayı kabul etti. Bolsonaro'nun kazanması halinde Brezilya'nın daha uzun süre hammadde tedarikçisi olarak kalabileceği değerlendiriliyor.

🔹 ABD'de yeni federal düzenlemeler, Amerikan ordusuna tedarik sağlayan savunma şirketlerinin 1 Ocak 2027'den itibaren molibden, tantal, tungsten veya nadir toprak elementlerinden üretilen mıknatısları Çin'den temin etmesini yasaklıyor.

🔹 ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu, geçen yıl Brezilyalı madencilik grubu Serra Verde'ye 565 milyon dolarlık kredi sağladı. Serra Verde, ABD hükümetiyle nadir toprak karbonatı için 15 yıllık alım anlaşması imzaladı; hükümet destekli USA Rare Earth ise eylülde şirketi devraldı.

🔹 Brezilya'nın Çin ile ilişkileri seçim sonrasında da önemini koruyacak. Çin, Brezilya'nın en büyük ticaret ortağı olurken 2025'te Brezilya'ya 6,1 milyar dolarlık Çin doğrudan yatırımı yapıldı; ancak haziran itibarıyla hiçbir Çinli şirketin nadir toprak elementleri arama lisansı bulunmuyordu.

🔹 Avrupa Birliği, Brezilya'nın maden kaynaklarına erişim için anlaşma arıyor. Avustralyalı Lynas, Brezilya'da nadir toprak yatağı geliştiren Meteoric Resources'ı yaklaşık 672 milyon dolar değerindeki hisse takasıyla satın alma planını açıkladı; Viridis Mining ve Meteoric de toplam 655 milyon dolarlık projeler için ön lisans aldı.

🔹 Nadir toprak elementleri tedarik zincirinin madencilik sonrası aşamalarını kurmak yıllar sürebilir. Madenciler, çevre ve toplum gruplarının itirazları ile Brezilya'daki geçmiş maden kazaları ve baraj yıkımlarına karşı geliştirilen çevre standartlarıyla karşılaşacak.

🔹 Aclara, Brezilya'nın Goias eyaletinde ağır nadir toprak elementleri madencilik ve işleme tesisi kuruyor. Şirket, Brezilya, Şili ve ABD'yi kapsayan sürdürülebilir bir madenden mıknatısa tedarik zinciri oluşturmayı hedefliyor.

🔹 Çin'e alternatif tedarik zincirlerinin şirketler için ekonomik açıdan uygulanabilir olmasını sağlayacak bir taban fiyat oluşturmak temel zorluklardan biri olarak görülüyor. Brezilya'nın büyük yeraltı potansiyeli, ülkeye bu süreçte belirleyici bir konum sağlayabilir.

← Ana sayfaya dön Sonraki haber

“Tampon çıkartması yasası”: Yapay zekâ için kapatma düğmesi ara seçim dalgasına kapılıyor

Politico
24.10.2026
Haber görseli

🔹 Yapay zekâ için “kapatma düğmesi” önerileri, kontrolden çıkan modelleri acil durumda devre dışı bırakmayı amaçlıyor.

🔹 Eleştirmenler, önerilerin teknik açıdan uygulanmasının zor olabileceğini ve sorumluluk sorunlarını çözümsüz bırakabileceğini söylüyor.

🔹 Senatör John Kennedy, gelişmiş yapay zekâ sistemleri geliştiren veya işleten şirketlerin ürünlerine kapatma düğmesi eklemesini öngören AI Emergency Button Act tasarısını hızlandırmaya çalıştı. Tasarı, Senatör Rand Paul tarafından engellendi; Temsilci Tom Kean daha sonra benzer bir tasarı sundu.

🔹 Temsilciler Ted Lieu ve Nathaniel Moran’ın temmuz ayında sunduğu tasarı, önde gelen yapay zekâ şirketlerinin güçlü sistemlerini kapatma, yavaşlatma veya askıya alma kapasitesi oluşturmasını öngörüyor. Tasarı, İç Güvenlik Bakanlığına çok tehlikeli görülen modellerin kapatılması veya yavaşlatılması talimatını verme yetkisi de tanıyor.

🔹 New York Valisi Kathy Hochul, eyaletin yapay zekâ güvenliği yasasını geliştirmek amacıyla kapatma düğmelerini inceleme sözü verdi. Michigan Senatosu adayı Abdul El-Sayed, tehlikeli modeller için kapatma düğmesini içeren geniş kapsamlı bir yapay zekâ politikası açıkladı.

🔹 Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, 2024’te belirli büyük yapay zekâ modelleri için acil kapatma mekanizmasını zorunlu kılacak bir tasarıyı veto etmesine rağmen geçen ay kapatma düğmesi önerilerini inceleyen bir başkanlık emri çıkardı.

🔹 Açık ağırlıklı modellerde geliştiriciler model ağırlıklarını kamuya açıyor ve başka kişilerin bu modelleri değiştirmesine izin veriyor. Bu modellerde üçüncü taraf bir geliştirici kapatma mekanizmasını kaldırırsa, yapay zekâ kaynaklı bir acil durumda kimin sorumlu olacağı belirsizliğini koruyor.

🔹 Teknoloji şirketleri, sorumluluk sorunlarının açık ağırlıklı modellerin ABD’deki gelişimini ve ülkenin küresel yapay zekâ rekabet gücünü zayıflatabileceği uyarısını yapıyor.

🔹 Lieu, tasarısının açık ağırlıklı modellere uygulanmayacağını ve şirketleri kontrolden çıkan modelleri veya yapay zekâ ajanlarını yavaşlatma ya da kapatma yöntemlerini araştırmaya yönelteceğini söyledi.

🔹 Anthropic, Trump yönetiminin ABD dışındaki tüm kullanıcılar için erişimi askıya alma talimatının ardından en gelişmiş iki modelini devre dışı bıraktı. Bu uygulama, model kapatmanın belirli düzeylerde mümkün olduğunu gösterdi.

🔹 Senatör Josh Hawley, acil durumlarda modelleri çevrimdışı bırakacak mekanizmayı zorunlu kılan bir tasarıya oy vereceğini söyledi ancak böyle bir düzenlemenin uygulanabilirliğini sorguladı.

🔹 Hawley ile Senatör Chris Murphy, yapay zekâ ajanlarının korsanlık olaylarında şirketleri cezai ve hukuki açıdan sorumlu tutacak bir tasarı sundu.

🔹 Senatör Brian Schatz, Kennedy’nin kapatma düğmesi önerisini desteklediğini söyledi ancak yapay zekâ için kullanıma sunulmadan önce test yapılmasını ve deneme ortamlarının üçüncü taraflarca değerlendirilmesini daha anlamlı güvenlik adımları olarak nitelendirdi.

🔹 Senatörlerin çoğu zorunlu kapatma düğmelerine şu aşamada mesafeli duruyor. Demokratlar şirketlerin sistemleri üzerindeki kontrolünü korumasını zorunlu kılacak düzenlemelere, Cumhuriyetçiler ise daha fazla oturum yapılana ve teknoloji daha iyi anlaşılana kadar yasama sürecinin yavaşlatılmasına odaklanıyor.

← Ana sayfaya dön