Yapay zekâ veya kamu borcu piyasaları çökertilebilir. Ancak muhtemelen ikisi birden değil
Economist
🔹 Finans piyasalarında iki risk öne çıkıyor: yükselen tahvil getirilerinin gelişmiş ekonomilerin kamu maliyesini sürdürülemez hâle getirmesi ve yapay zekâ gelirlerinin veri merkezi yatırımlarını desteklemeye yetmemesi.
🔹 Şubat sonu ile ekim başı arasında 30 yıllık ABD Hazine tahvillerinin getirisi 1 puan arttı. İran savaşı enflasyonu yükseltti, merkez bankalarını faiz artırmaya itti; ekonomik büyüme ve veri merkezi yatırımları da sermaye talebini artırdı.
🔹 Japonya, Birleşik Krallık ve özellikle Fransa’da yatırımcılar hükümetlerin borçlarını ödeme kapasitesi konusunda endişelendi.
🔹 Son haftalarda yapay zekâ büyümesinin sona ermesi ihtimali piyasaları daha fazla tedirgin etti. Veri merkezi kiralayan CoreWeave’in beş yıllık tahvillerinin getirisi temmuzdaki yüzde 10 seviyesinden yüzde 15’e çıktı; şirketin hisse fiyatı son bir ayda yaklaşık üçte bir düştü.
🔹 Anthropic’in gelir artışındaki yavaşlama, CoreWeave ve benzer şirketlerin alacaklılarını ödemek için ihtiyaç duyduğu nakdin zamanında gelmeyebileceği endişesini artırdı. Birbirine bağlı finansman yapısı, zararın yapay zekâ tedarik zincirine, özel kredi kuruluşlarına ve veri merkezi borçlarını taşıyan sigorta şirketlerine hızla yayılmasına yol açabilir.
🔹 Yapay zekâ yatırımlarındaki olası gerileme, sermaye rekabetini azaltabilir ve merkez bankalarını büyümeyi desteklemek için faiz indirmeye yöneltebilir. Bu durum borçların ödenmesini kolaylaştırabilir; nitekim 10 yıllık ABD Hazine tahvillerinin getirisi beşte bir puan düştü.
🔹 Kamu borcu krizi ile yapay zekâ çöküşünün aynı anda gerçekleşmesi için 2007-09 küresel finans krizine benzer büyük bir çöküş gerekebilir. Derin bir resesyon, vergi gelirlerini azaltıp sosyal yardım harcamalarını artırarak bütçe açıklarını büyütebilir; uzun vadeli tahvil getirileri kısa vadeli faizler düşerken bile yükselebilir.
🔹 Yapay zekâ sektörünün finansman bağlantıları karmaşık olsa da 2007’deki konut piyasası menkul kıymetlerine kıyasla daha iyi anlaşılıyor. Bankaların bilançoları daha güçlü ve daha sıkı denetleniyor; Nvidia’nın yüksek nakit varlığı da sektöre destek sağlıyor.
🔹 Yapay zekâ varlıkları birçok hisse senedi endeksinde önemli paya sahip olsa da hanehalkı servetinde konut kadar büyük bir yer tutmuyor. Bu nedenle mevcut riskler için en yakın karşılaştırma 1990’ların sonundaki dotcom balonu olarak öne çıkıyor; balonun 2000’de patlaması yalnızca ılımlı bir resesyona yol açtı ve tahvil getirileri geriledi.
🔹 ABD dışındaki birçok ekonomi, tahvil getirilerine yapay zekâ büyümesine kıyasla daha az bağımlı. ABD’de resesyon bütçe açığını artırabilir; ancak doların rezerv para statüsü nedeniyle ABD Hazine tahvillerine küresel talep de artabilir.
🔹 Yüksek faizlerin kamu borcu krizini tetiklemesi, yatırımcıların ABD Hazine tahvillerine güvenini sarsarak doların güvenli liman statüsünü tehdit edebilir. Büyük bir gelişmiş ekonomide yaşanacak kamu borcu krizi siyasi istikrarsızlığa ve borcun enflasyon yoluyla eritilmesine yol açabilir.



